Nâu đoo cung năc râu k’đhạp ooy truih c’lâng bhrợ pa dưr “Đà Nẵng - thành phố môi trường” xang bêl pa zưm lâng tỉnh Quảng Nam

Đợ t’ngay tơợp ch’noọng nâu, đợ mơ ta mooi chô ooy Đà Nẵng ting t’ngay ting bâc, lâh mơ, bêl đâu năc bêl bhrợ bhiệc bhan panh phao hoa bha lang k’tiêc 2026. Tơợ zâp c’năt c’lâng phố coh trung tâm, đhị zr’lụ đhanuôr ăt ma mung toor thành phố lâng đợ đhị du lịch truih toor biển, đợ mơ n’noh x’xriing ting ăt vaih bâc, bhrợ k’đêệng k’đoong.

Cr’chăl hanua, ngành chức năng ta luôn xơợng đợ râu xay moon tơợ đhanuôr lâng cóh mạng xã hội crêê tươc đắh vệ sinh môi trường, bhiệc k’rong pa zưm n’noh x’xriing căh liêm crêê đhị quy định coh bâc vêêl đông ooy thành phố.

Bâc zr’lụ xang bêl pa zưm k’rong k’noong k’tiêc hành chính, bhiệc k’rong pay lơi pa liêm n’noh x’xriing ting zr’năh lâh mơ. Hân đhơ thành phố ơy pa gluh bâc bha ar pa tơ k’đươi moon t’bhlâng lêy cha mêêt bh’rợ k’rong pay đợc, âng đơơng lơi đợ n’noh x’xriing lâng pa liêm môi trường, ha dợ lêy cung dzợ bâc râu vaih căh liêm crêê.

Căh mưy đhị zr’lụ trung tâm, bhiệc lơi n’noh x’xriing nâu dzợ vaih đhị bâc vêêl đông zr’lụ toor lâng zr’lụ đăh Nam thành phố. Zr’lụ lêy bhrợ pa liêm n’noh x’xriing Tam Xuân 2, chr’val Tam Xuân, k’tiêc bhưah k’dâng 22,5 ha pa zêng 2 đhị boọng ga lâp vêy pa zêng k’rong đợc n’noh x’xriing k’noọ 1,3 ực tấn, đợ mơ độp pay k’dâng 500 tấn đhị mưy t’ngay. Xọoc đâu, đợ mơ n’noh ta lơi đhị zr’lụ đâu dzợ lâh 331.000 tấn lâng k’noọ đợc năc bịng đhị lưch c’moo 2027.

Bhiệc lêy pay n’noh ta lơi tơợ zâp vêêl đông zr’lụ đâu ta luôn ăt đhị đhr’năng zr’năh k’đhạp. Đhanuôr đhị zâp vêêl Bích Nam, Bích Kiều, Bích Ngô bâc chii xay moon râu nặ nung tơợ zr’lụ lơi jợ n’noh x’xriing, lâh mơ năc bêl p’răng pưih. T’cooh Đoàn Văn Linh, Phó Chủ tịch UBND chr’val Tam Xuân k’rang moon, bêl đac nha nhự chô hooi cung bhrợ căh liêm crêê tươc bhiệc bhrợ têng ha rêê đhuôch, bhươn tươc đhị zr’lụ đâu:

“Hân noo boo, đac chô hooi bâc đhị bơr đăh toor, đac nha nhự chô hooi đhị đhanuôr ăt, apêê moon bêl bhrợ ruộng ma tặ xạt. Râu dinh dưỡng vêy bâc, tơơm ha roo vaih đơơh căh crêê cơnh c’lâng pr’lươt âng đoo, tơơm ga măc buôn ha đêêh hư lâng crêê g’rưy cha”.

Ting cơnh xay moon âng ngành chức năng, zâp t’ngay Đà Nẵng vêy k’dâng 1.200 tươc 1.400 tấn n’noh x’xriing ta lơi. Bâc lêy nâu năc tu bhiệc lêy bhrợ pa liêm ga bung lơi n’noh đhị Khánh Sơn - zr’lụ bhrợ ga bung lơi n’noh x’xriing ga măc bhlâng âng thành phố ooy bâc c’moo hanua. Zâp đhị k’rong pa zưm n’noh ta lơi nâu bâc bhlâng, đợ mơ n’noh ta lơi ăt k’đoong đanh bâc, lâh mơ năc đhị zâp zr’lụ đhanuôr ăt ma mung bâc, zr’lụ chợ căh cậ zâp đhị c’năt c’lâng coh toor thành phố. Đợ t’ngay p’răng pưih nâu ting nặ lâh mơ; hân noo boo đac nha nhự chô hooi bhrợ căh liêm crêê tươc pr’ăt tr’mung đhanuôr.

Ha dợ ooy đâu, bâc đhị boọng ga bung lơi n’noh x’xriing Khánh Sơn cung bịng căh cậ k’noọ bịng zêng. Pr’căn Hoàng Thị Ngọc Hiếu, Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Môi trường Đô Thị Đà Nẵng đoọng năl, thành phố đơơh hân xay bhrợ pa liêm đhị boọng số 7 lâng đợ mơ lêy bhrợ k’dâng 648 r’bhâu tấn n’noh ta lơi đoọng bhrợ pa xiêr bịng xiên n’noh x’xriing ta lơi:

“G’luh nâu đợ mơ n’noh ta lơi bâc, tu ta mooi chô lêy chi ơh coh Đà Nẵng bâc. Công ty ta luôn k’đươi moon zâp đơn vị crêê tươc, chi nhánh âng công ty lêy ta luôn cha mêêt đợ mơ t’nôm thầu cung cơnh đợ mơ đặt hàng đoọng têêm ngăn bh’rợ pa liêm môi trường đô thị, zâp đhị c’năt c’lâng, lâng đợ mơ vêy ta đoọng bhrợ tơợ zâp c’la k’rong bhrợ coh vêêl đông”.

Zr’năh k’đhạp đăh n’noh x’riing coh thành phố Đà Nẵng l’lăm năc dưr vaih tơợ bhiệc pr’lươt pa dưr đô thị hoá lâng dưr bâc đhanuôr. Năc đhị bha lâng đăh du lịch âng miền Trung, zâp c’moo thành phố hơnh deh k’ực ta mooi chô chi ơh, bhrợ đợ mơ n’noh ta lơi cung bâc, lâh mơ năc bêl g’luh panh pháo hoa, du lịch biển lâng zâp bhiệc bhan chr’năp lơơng.

Công nghệ bhrợ pa liêm n’noh x’xriing âng Đà Nẵng năc lêy ooy bhiệc ga bung lơi cơnh ty ahay, bhiệc tr’xăl công nghệ bhrợ pa liêm n’noh ta lơi đhị Đà Nẵng căh liêm đơơh. Lêy cha mêêt đợ n’noh ta lơi cung căh liêm choom cơnh đương rơơm, ghit liêm. Cr’noọ bh’rợ zư lêy pa liêm môi trường âng bâc apêê đhanuôr cung căh lâh liêm ghit, dzợ lêy n’toh lơi n’noh căh crêê đhị quy định. T’cooh Phạm Nam Sơn, Giám đốc Sở Nông nghiệp lâng Môi trường thành phố Đà Nẵng moon, thành phố xoọc pa dưr k’rơ đơơh pr’lươt bh’rợ bâc dự án bhrợ pa liêm n’noh ta lơi ga măc lâh:

“Azi xay moon ooy UBND thành phố bhrợ pa dưr zâp đhị bhrợ pa liêm n’noh ta lơi coh vêêl đông thành phố Đà Nẵng. Xọoc đâu, azi xay bhrợ t’bhưah đhị n’toh lơi n’noh ta lơi Khánh Sơn, đhị zr’lụ Đại Lộc, coh Quế Cường lâng lâh mơ năc đăh Nam coh chr’val Núi Thành”.

UBND thành phố Đà Nẵng cung k’đươi moon zâp vêêl đông t’bhlâng lêy cha mêêt, bhrợ pa liêm zâp bh’rợ n’toh lơi n’noh ta lơi căh crêê quy định; pa chô trách nhiệm zâp đơn vị k’rong pay, âng đơơng n’noh ta lơi căh liêm crêê. Công an cấp chr’val vêy ta k’đươi moon lêy cha mêêt, bhrợ pa liêm đăh bh’rợ căh liêm crêê âng n’noh ta lơi căh crêê cơnh quy định.

Tơợ t’ngay 5/6 tươc 15/6, thành phố Đà Nẵng bhrợ g’luh chr’năp bha lâng đăh xay moon lâng bhrợ pa liêm môi trường đoọng lơi jợ zâp đhị căh liêm crêê, nha nhự âng n’noh ta lơi, pa liêm cớ bhiệc lêy tông n’toh lơi n’noh x’xriing đhị 93 chr’val, phường. Thành phố cung t’bhlâng trưah bhlêh đợ zr’năh k’đhạp âng đơơng zâp dự án đông máy bhrợ pa liêm n’noh ta lơi liêm ghit đoọng bhrợ, pa xiêr zr’năh k’đhạp đoọng ha đợ đhị zr’lụ n’toh lơi n’noh x’xriing Khánh Sơn. T’cooh Trần Nam Hưng, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng k’đươi moon:

“K’đươi moon zâp đơn vị dịch vụ lêy cha mêêt liêm ta nih bhiệc bhrợ têêm ngăn vệ sinh môi trường, k’rong lơi n’noh ta lơi đhị zr’lụ vêêl đông k’đhơợng zư, oó đoọng vaih k’đêệng k’đoong n’noh ta lơi. Sở Nông nghiệp lâng Môi trường t’bhlâng lêy cha mêêt pa choom zâp cơ quan, đơn vị, UBND zâp chr’val, phường bhrợ liêm choom bh’rợ k’đhơợng zư, xay moon ooy UBND thành phố k’đươi moon, bhrợ pa liêm đợ bhiệc dưr vaih k’đhạp ting cơnh thẩm quyền”.

Đà Nẵng năc ta lêy vêêl đông k’đơơng a’cọ prang k’tiêc k’ruung lâng cr’noọ bh’rợ pa dưr “thành phố môi trường”. Đoọng zư liêm mơ cr’noọ bh’rợ nâu xoọc bêl pr’lươt bh’rợ đô thị đơơh, dân số bâc, ta mooi chô chi ơh cung bâc, thành phố năc lêy bhrợ pa dưr pa liêm cớ zâp prang ooy đăh k’đhơợng zư đợ n’noh ta lơi. Nâu đoo năc bh’rợ âng pa liêm đô thị, đươi dua công nghệ k’rong pay lơi n’noh ta lơi lâng chr’năp lâh mơ năc cr’noọ bh’rợ, trách nhiệm âng đhanuôr đăh zư lêy môi trường./.

THÀNH PHỐ MÔI TRƯỜNG ĐÀ NẴNG TRƯỚC ÁP LỰC RÁC THẢI GIA TĂNG

Thành phố Đà Nẵng đang đối diện với tình trạng quá tải rác thải ngày càng gia tăng. Năng lực thu gom, xử lý rác thải hạn chế dẫn đến rác dồn ứ cục bộ. Đây cũng là áp lực trong hành trình xây dựng "Đà Nẵng- thành phố môi trường” sau khi hợp nhất với tỉnh Quảng Nam

Những ngày đầu hè, lượng du khách đổ về Đà Nẵng ngày càng đông, đặc biệt đây là thời điểm diễn ra Lễ hội Pháo hoa quốc tế 2026. Từ các tuyến phố trung tâm, khu dân cư ven đô đến những điểm du lịch ven biển, lượng rác sinh hoạt phát sinh  ngày một tăng, dẫn đến tình trạng dồn ứ. 

Thời gian qua, ngành chức năng liên tục nhận phản ánh từ người dân và mạng xã hội liên quan đến công tác vệ sinh môi trường, tình trạng tập kết rác không đúng nơi quy định tại nhiều địa phương trên địa bàn thành phố.

Nhiều khu vực sau sáp nhập địa giới hành chính, áp lực thu gom rác sinh hoạt gia tăng rõ rệt. Dù thành phố đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, yêu cầu tăng cường giám sát công tác thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt và vệ sinh môi trường, nhưng thực tế vẫn còn nhiều bất cập.

Không chỉ khu vực trung tâm, áp lực rác thải còn xảy ra tại nhiều địa phương vùng ven và khu vực phía Nam thành phố. Khu xử lý rác thải Tam Xuân 2, xã Tam Xuân, diện tích khoảng 22,5 ha gồm 2 hộc chôn lấp có tổng sức chứa gần 1,3 triệu tấn rác, công suất tiếp nhận khoảng 500 tấn/ngày. Hiện nay, khối lượng còn lại tại khu xử lý này chỉ hơn 331.000 tấn và dự kiến sẽ đầy vào cuối năm 2027.

Việc tiếp nhận thêm rác từ các địa phương lân cận khiến khu xử lý này luôn trong tình trạng vận hành căng tải. Người dân các thôn Bích Nam, Bích Kiều, Bích Ngô nhiều lần phản ánh tình trạng mùi hôi phát sinh từ khu xử lý rác, đặc biệt trong điều kiện nắng nóng. Ông Đoàn Văn Linh, Phó Chủ tịch UBND xã Tam Xuân lo lắng khi nước rỉ rác đã qua xử lý vẫn ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp tại khu vực xung quanh.

“Mùa mưa, nước chảy xuống nhiều tràn qua hai bên bờ, nước xử lý tràn ra người dân các thôn phản ánh khi làm ruộng bị ngứa. Chất dinh dưỡng nhiều, cây lúa phát triển nhanh không đúng theo chu kỳ phát triển, cây cao to dễ bị ngã gãy và bị sâu bệnh”.

Theo thống kê của ngành chức năng, mỗi ngày Đà Nẵng phát sinh khoảng từ 1.200 đến 1.400 tấn rác sinh hoạt. Phần lớn lượng rác này phụ thuộc vào việc xử lý chôn lấp tại bãi rác Khánh Sơn – khu xử lý rác lớn nhất và gần như duy nhất của thành phố suốt nhiều năm qua. Các điểm tập kết rác này luôn quá tải, rác tồn lưu nhiều giờ trong ngày, đặc biệt tại các khu dân cư đông người, khu vực chợ dân sinh hoặc các tuyến đường ven đô. Những ngày nắng nóng, mùi hôi bốc lên nồng nặc; mùa mưa, nước rỉ rác chảy tràn gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân.

Trong khi đó, nhiều hộc chôn lấp tại bãi rác Khánh Sơn cũng đã đầy hoặc tiệm cận công suất tối đa. Bà Hoàng Thị Ngọc Hiếu, Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Môi trường Đô thị Đà Nẵng cho biết, thành phố phải gấp rút triển khai hộc rác số 7 với công suất thiết kế khoảng 648 nghìn tấn rác nhằm giảm áp lực trước mắt cho hệ thống xử lý rác đô thị.

“Trong dịp này khối lượng rác tăng lên do lượng khách du lịch đến Đà Nẵng nhiều. Công ty xuyên suốt chỉ đạo các đơn vị liên quan, chi nhánh trực thuộc công ty phải luôn bám sát khối lượng gói thầu cũng như khối lượng đặt hàng để đảm bảo công tác vệ sinh môi trường đô thị, trên các tuyến đường, và khối lượng được giao từ các chủ đầu tư địa phương…”

Áp lực rác thải tại thành phố Đà Nẵng trước hết xuất phát từ tốc độ đô thị hóa và gia tăng dân số cơ học nhanh chóng. Là trung tâm du lịch lớn của miền Trung, mỗi năm thành phố đón hàng triệu lượt khách du lịch, kéo theo lượng rác phát sinh tăng mạnh, đặc biệt vào mùa cao điểm lễ hội pháo hoa, du lịch biển và các sự kiện quốc tế.

Công nghệ xử lý rác của Đà Nẵng vẫn chủ yếu dựa vào chôn lấp truyền thống, việc chuyển đổi công nghệ xử lý rác tại Đà Nẵng vẫn còn chậm. Việc phân loại rác tại nguồn cũng chưa đạt hiệu quả như kỳ vọng; thói quen phân loại rác trong cộng đồng vẫn chưa hình thành rõ nét. Ý thức giữ gìn vệ sinh môi trường của một bộ phận người dân chưa tốt, vẫn còn tình trạng đổ rác không đúng nơi quy định. Ông Phạm Nam Sơn, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Đà Nẵng cho biết, thành phố đang đẩy nhanh tiến độ nhiều dự án xử lý rác quy mô lớn.

“Chúng tôi tham mưu UBND thành phố xây dựng quy hoạch các khu xử lý rác thải trên địa bàn thành phố Đà Nẵng. Hiện nay, chúng tôi đang triển khai mở rộng bãi rác Khánh Sơn, bãi rác Đại Lộc, bãi rác Quế Cường và đặc biệt khu vực thu phía Nam tại xã Núi Thành”.

UBND thành phố Đà Nẵng cũng yêu cầu các địa phương tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm hành vi đổ rác không đúng nơi quy định; quy trách nhiệm các đơn vị thu gom, vận chuyển rác không đảm bảo. Công an cấp xã được giao kiểm tra, xử lý các hành vi vi phạm về xả thải, đổ rác trái quy định.

Từ ngày 5/6 đến 15/6, thành phố Đà Nẵng mở đợt cao điểm tuyên truyền và làm sạch môi trường nhằm xóa bỏ các “điểm đen” rác thải và chấn chỉnh tình trạng đổ trộm xà bần tại 93 xã, phường. Thành phố cũng tích cực tháo gỡ vướng mắc để đưa các dự án nhà máy xử lý rác hiện đại vào vận hành, giảm áp lực cho bãi rác Khánh Sơn. Ông Trần Nam Hưng, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng yêu cầu:

“Yêu cầu các đơn vị dịch vụ nghiêm túc triển khai công tác đảm bảo vệ sinh môi trường, thu gom, xử lý rác thải trên địa bàn phụ trách, không để xảy ra tình trạng tồn đọng rác sinh hoạt. Sở Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục theo dõi hướng dẫn các cơ quan, đơn vị, UBND các xã, phường thực hiện tốt công tác quản lý, tham mưu UBND thành phố chỉ đạo xử lý, giải quyết những vướng mắc phát sinh theo thẩm quyền”.

Đà Nẵng từng được xem là địa phương đi đầu cả nước với mục tiêu xây dựng “thành phố môi trường”. Để giữ được mục tiêu này trước áp lực tốc độ đô thị nhanh, áp lực dân số, khách du lịch tăng, thành phố phải “tái cấu trúc” toàn diện trong quản lý chất thải. Đó là bài toán của quy hoạch đô thị, áp dụng công nghệ thu gom, xử lý rác và điều quan trọng là nâng cao ý thức, trách nhiệm cộng đồng trong vảo vệ môi trường./.