Bấc c’moo ahay, moon tước chr’val k’coong ch’ngai Hoà Bắc, chr’hoong Hoà Vang nắc mưy đhị zr’lụ k’coong ch’ngai, đha rứt zr’nắh lâng cắh vêy bấc ngai lêy chô cóh thành phố Đà Nẵng. Đhanuôr cóh đâu ặt ma mung lấh mơ nắc g’nưm ooy crâng k’coong lâng ha rêê đhuốch. Xọoc đâu, Hoà Bắc ơy váih nắc đhị chô pấh lêy chi ớh pr’hay chr’nắp zâp t’ngay đhêy lứch tuần lâng g’lúh bhiệc bhan, Tết tọc. Ắt đhị m’pâng 2 zr’lụ zư lêy crâng k’coong ga mắc bhlâng âng prang k’tiếc k’ruung nắc Bhươn quốc gia Bạch Mã lâng Bà Nà-Núi Chúa, chr’val k’coong ch’ngai Hoà Bắc, chr’hoong Hoà Vang vêy bấc râu liêm choom đoọng pa dưr pa xớc du lịch vel bhươl pazưm lâng chấc lêy năl văn hoá vel đông âng đhanuôr Cơ Tu ặt ma mung đhị bơr vel đông Tà Lang, Giàn Bí. C’moo 2019, chính quyền chr’hoong Hoà Vang ơy zooi đoọng k’noọ 300 ực đồng đoọng bhrợ pa dưr bh’rợ Homestay A Lăng Như âng t’coóh A Lăng Như cóh vel Giàn Bí, chr’val Hoà Bắc. 3 c’moo hanua, Homestay A Lăng Như dưr váih đhị du lịch vel bhươl t’pấh bấc ta mooi cóh cr’loọng k’tiếc k’ruung lâng bha lang k’tiếc chô pấh lêy chi ớh. T’coóh A Lăng Như, cóh vel Giàn Bí, chr’val Hoà Bắc đoọng năl:“Bêl ahay cắh vêy đhị du lịch cơnh đâu nắc cóh đâu cắh vêy ngai năl tước, đhanuôr mưy lêy bhrợ thuê, chấc pa bhrợ cóh crâng k’coong, tệch óih, col n’loong đoọng pa câl pay cha nêếh cha. Tơợ bêl bhrợ du lịch nâu ta mooi chô pấh chi ớh bấc, đhanuôr vêy zên pa chô. Xọoc đâu, đhanuôr bơơn lêy bhiệc nâu chr’nắp, lâng zư lêy chr’nắp văn hoá đhanuôr đay.”

Chr’hoong Hoà Vang, thành phố Đà Nẵng xoọc pa dưr pa xớc dịch vụ du lịch vel bhươl pazưm lâng bhrợ ha rêê đhuốch, bhươn tược, pazưm đhị zâp chr’val k’coong ch’ngai cơnh Hoà Bắc, Hoà Phú, Hoà Ninh... Ting cơnh c’lâng bh’rợ pa dưr pa xớc, tước c’moo 2030, chr’hoong Hoà Vang nắc bhrợ pa dưr 5 bha nụ, đhị du lịch vel bhươl lêy cha mêết, đhêy ặt ting cơnh văn hoá, pr’hoọm chr’nắp liêm cóh đêếc. T’coóh Tán Văn Vương, Phó Giám đốc Sở Du lịch thành phố Đà Nẵng đoọng năl, ngành ơy xay moon UBND thành phố xră pa glúh bh’rợ Du lịch vel bhươl đhị chr’hoong Hoà Vang, lâh mơ nắc đhị 2 vel Tà Lang lâng Gìan Bí, chr’val Hoà Bắc. Lâng k’đươi zâp đơn vị lữ hành chô ooy chr’val Hoà Bắc xay moon, pa choom đhanuôr bhrợ váih đợ bh’nơơn pr’đươi du lịch chr’nắp liêm; p’têết pazưm tour, truíh c’lâng âng đơơng ta mooi chô pấh lêy chi ớh:“Sở Du lịch bhrợ pa choom đắh bh’rợ du lịch ha đhanuôr chr’val Hoà Bắc, pa dưr pa xớc, p’cắh du lịch lấh mơ, p’têết pazưm zâp đhị du lịch âng chr’val Hoà Bắc moót ooy zâp tour âng zâp công ty lữ hành đoọng t’pấh ta mooi chô pấh lêy chi ớh.”

UBND thành phố Đà Nẵng ơy pa glúh bh’rợ lêy bhrợ du lịch pazưm lâng pa dưr pa xớc ha rêê đhuốch, bhươn tược, lâm nghiệp lâng băn pa dưr thuỷ sản đhị chr’hoong Hoà Vang tơợ đâu tước c’moo 2025. Pa dưr pa xớc bh’rợ du lịch vel bhươl pazưm lâng bhrợ pa dưr vel bhươl t’mêê nắc mưy ooy 3 xa nay bh’rợ gung dưr đoọng vêy zên pa chô têêm ngăn ha đhanuôr, đoọng đhanuôr doọ bhrợ cắh liêm crêê ooy crâng k’coong.

T’coóh Nguyễn Văn Quảng, Bí thư Thành uỷ Đà Nẵng moon ghít, thành phố t’đui đoọng zâp đắh c’rơ bh’rợ đoọng k’rong bhrợ lâng lêy bhrợ liêm choom râu ơy váih đoọng bhrợ du lịch, lấh mơ nắc du lịch vel bhươl, du lịch lêy chô chi ớh đắh Tây thành phố. Ting đêếc, chính quyền thành phố k’đhơợng zư nhâm mâng zâp đhị k’tiếc crâng, k’tiếc chóh bêết lâng k’tiếc bhrợ pa dưr du lịch; pazưm lêy cha mêết k’tiếc, bhrợ c’lâng bh’rợ zâp zr’lụ đấh bhrợ c’lâng lêy bhrợ dịch vụ du lịch vel bhươl, pazưm lâng pa dưr pa xớc ha rêê đhuốch, lâm nghiệp. Ngành Văn hoá lâng Du lịch pazưm xay bhrợ Đề án zư lêy zâp râu chr’nắp văn hoá ty âng đhanuôr Cơ Tu đoọng pa dưr pa xớc chr’nắp du lịch vel bhươl:“Mưy c’lâng bh’rợ chr’nắp nắc bhrợ lêy dịch vụ du lịch pazưm lâng pa dưr bh’rợ băn chóh thuỷ sản cóh vel đông chr’hoong Hoà Vang. Bh’rợ pa dưr pa xớc du lịch vel bhươl cóh vel đông chr’hoong Hoà Vang cr’chăl c’moo 2021-2026. Nâu đoo cung nắc bh’rợ chr’nắp, ooy đâu moon ghít văn hoá pazưm lâng du lịch, bhrợ pr’đơợ đoọng đhanuôr choom ma mung liêm.”

Đà Nẵng: Phát triển du lịch sinh thái cộng đồng vùng phía Tây

48 năm sau ngày giải phóng (29/3/1975-29/3/2021) và 26 năm là thành phố trực thuộc Trung ương, diện mạo thành phố Đà Nẵng khởi sắc, đang khẳng định vị thế ở khu vực miền Trung, Tây Nguyên và cả nước. Theo quy hoạch thành phố Đà Nẵng thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, đến năm 2025, huyện Hòa Vang phát triển đạt tiêu chí đô thị loại IV và trở thành không gian du lịch sinh thái cộng đồng. 

Những năm trước đây, nhắc đến xã miền núi Hòa Bắc, huyện Hòa Vang là một vùng heo hút, nghèo khó và ít người lui tới ở thành phố Đà Nẵng. Người dân nơi đây sống chủ yếu dựa vào rừng và nông nghiệp. Giờ đây, Hòa Bắc đã trở thành điểm đến tham quan trải nghiệm du lịch cộng động sôi động vào ngày nghỉ cuối tuần và dịp lễ, tết. Nằm giữa vùng đệm của 2 khu bảo tồn thiên nhiên lớn của cả nước là Vườn quốc gia Bạch Mã và Bà Nà-Núi Chúa, xã miền núi Hòa Bắc, huyện Hòa Vang có nhiều lợi thế để phát triền du lịch cộng đồng gắn với trải nghiệm văn hóa bản địa của đồng bào Cơ Tu sinh sống tại hai thôn Tà Lang, Giàn Bí. Năm 2019, chính quyền huyện Hòa Vang đã thí điểm hỗ trợ gần 300 triệu đồng để xây dựng mô hình homestay ALăng Như của ông A Lăng Như ở thôn Giàn Bí, xã Hòa Bắc. 3 năm qua, Homestay Alăng Như trở thành điểm đu lịch sinh thái cộng đồng thu hút rất đông khách du lịch trong nước và quốc tế đến trải nghiệm. Ông A Lăng Như, ở thôn Giàn Bí, xã Hòa Bắc cho biết:“Trước đây chưa có điểm du lịch thế này thì đây là vùng núi hoang sơ không ai biết đến, bà con chủ yếu làm thuê, làm mướn đi tác động vào rừng, chặt củi, chặt gỗ để đổi gạo ăn. Từ khi làm du lịch này khách đến nhiều bà con mới có thu nhập. Hiện nay, bà con thấy được điều đó là giá trị, đồng thời bảo tồn giá trị văn hóa đồng bào mình.”

Huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng đang phát triển dịch vụ du lịch sinh thái cộng đồng kết hợp sản xuất nông nghiệp, tập trung tại các xã miền núi, vùng trung du như Hòa Bắc, Hòa Phú, Hòa Ninh …Theo định hướng phát triển, đến năm 2030, huyện Hòa Vang sẽ hình thành 5 cụm, điểm du lịch cộng đồng, trở thành điểm đến hấp dẫn kết hợp sinh thái, cung cấp các dịch vụ du lịch trải nghiệm, nghỉ dưỡng thuần chất văn hóa, bản sắc. Ông Tán Văn Vương, Phó Giám đốc Sở Du lịch thành phố Đà Nẵng cho biết, ngành đã tham mưu UBND thành phố ban hành Đề án Du lịch cộng đồng tại huyện Hòa Vang, điểm nhấn tại 2 thôn Tà Lang và Giàn Bí xã Hòa Bắc. Đồng thời, mời các đơn vị lữ hành về xã Hòa Bắc tư vấn, hướng dẫn người dân hình thành sản phẩm du lịch đặc trưng; kết nối tour, tuyến đưa du khách đến tham quan, trải nghiệm:“Sở Du lịch sẽ tổ chức đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng cho bà con xã Hòa Bắc, đẩy mạnh xúc tiến, quảng bá du lịch, kết nối các điểm du lịch của xã Hòa Bắc vào các tour tuyến của các công ty lữ hành để thu hút khách đến tham quan trải nghiệm.”

UBND thành phố Đà Nẵng đã ban hành Đề án thí điểm khai thác dịch vụ du lịch kết hợp phát triển nông nghiệp, lâm nghiệp và nuôi trồng thủy sản tại huyện Hòa Vang từ nay đến năm 2025. Phát triển kinh tế du lịch nông thôn gắn với xây dựng nông thôn mới là một trong ba chương trình đột phá để tạo thu nhập cho người dân, để người dân không tác động vào rừng.

Ông Nguyễn Văn Quảng, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng khẳng định, thành phố ưu tiên mọi nguồn lực để đầu tư và khai thác hiệu quả tiềm năng, thế mạnh về du lịch, nhất là du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái vùng phía Tây thành phố. Theo dó, chính quyền thành phố quản lý chặt và phân loại các loại đất rừng, đất nông nghiệp và đất phát triển du lịch; tập trung rà soát quỹ đất, lập quy hoạch các phân khu sớm triển khai chủ trương thực hiện thí điểm khai thác dịch vụ du lịch cộng đồng, kết hợp với phát triển nông nghiệp, lâm nghiệp. Ngành Văn hóa và Du lịch tập trung triển khai Đề án bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Cơ Tu để phát huy giá trị phục vụ phát triển du lịch cộng đồng:“Một chủ trương rất quan trọng là chủ trương thực hiện thí điểm khai thác dịch vụ du lịch kết hợp với phát triển nông nghiệp nuôi trồng thủy sản trên địa bàn huyện Hòa Vang. Đề án phát triển du lịch cộng đồng trên địa bàn huyện Hòa Vang giai đoạn 2021-2026. Đây cũng là đề án rất quan trọng, trong đó nhận mạnh văn hóa gắn với du lịch, tạo điều kiện để người dân có thể sống được./.”