Pazêng c’moo đăn đâu, bh’nơơn “Cha neh sạch Thăng Bình HTB” âng Hợp tác xã dịch vụ tổng hợp Nông nghiệp Thăng Bình, chr’val Cư Kty, chr’hoong Krông Bông bơơn ma nuyh đươi dua xay moon dal. C’moo 2020, “Cha neh sạch Thăng Bình HTB” bơơn ta moon năc pr’đươi OCOP 4 sao cấp tỉnh. Pa  bhlầng, tơợp c’moo 2022, hợp tác xã ơy ký đơn hàng cha neh sạch đơơng pa câl ooy New Zealand, lâng đợ bấc xoọc tr’nơợp năc 6 tấn. Xọoc đâu, chr’năp cha neh sạch Thăng Bình HTB ơy pa dưr 26 đại lý đhị 12 tỉnh, thành coh prang k’tiếc k’ruung. Vêy bơơn bh’nơơn nâu, t’cooh Võ Văn Sơn, Giám đốc Hợp tác xã dịch vụ tổng hợp Nông nghiệp Thăng Bình đoọng năl, pazêng năc đươi tơợ pa têệt pa dưr chr’năp pr’đươi:“Lalăm a hay pa têệt pa zưm đoọng bhlêh lơi k’đhap k’ra đhị bhrợ têng, ha dợ tơợ ơy bhlêh lơi k’đhap k’ra coh bhrợ têng đhanuôr năc kiêng bhlêh lơi cớ đăh pa câl bh’nơơn bh’rợ năc đoọ maketing pr’đươi. Đhanuôr tơợ ahay muy năl choh bhrợ a năm, ha dợ nâu kêu năc kiêng đơơng pa câl pr’đươi ooy thị trường năc lêy bhrợ maketing, pa căh đoọng ha pêê năl năc đoo pazêng bh’rợ tr’nơợp âng HTX zooi đhanuôr đơơng bh’nơơn pr’đươi ooy thị trường ga măc”.

        Cơnh lâng pazêng doanh nghiệp tơợp bhrợ coh pa câl bh’nơơn ha rêê đhuôch ooy thị trường, bhiệc t’bhlầng pa têệt coh bhrợ têng, k’rong câl pr’đươi ơy bơơn, t’vaih t’nooi bh’rợ pa câl pr’đươi tệêm ngăn năc đoo c’lâng lêy tước bh’rợ têng hàng hóa hiện đại đơơng chr’năp kinh tế dal. Năc cơnh đhị công ty cổ phần Damaca Nguyên Phương, chr’val Phú Lộc, chr’hoong Krông Năng, bêl ting pâh ooy t’nooi pa tệêt pa zưm, công ty gr’hoọt: đhanuuôr bơơn k’rong câl bh’nơơn pr’đươi lâng chr’năp tệêm ngăn, doó lâh bil bal, doọ zâng lâng rau căh pr’đoọng; bơơn doanh nghiệp k’rong câl m’ma, pr’đươi nông nghiệp đoọng tệêm loom bhrợ têng. Đh’rưah, doanh nghiệp cung pa ghit zr’lụ pa câl, k’đhơợng lêy liêm bh’nơơn bh’rợ. Pa căn Nguyễn Thị Thu Phương, giám đốc công ty đọong năl:“Xọoc đâu đhanuôr năc choh bhrợ ting mơ c’rơ apêê mặ  bhrợ. Đhanuôr ma lêy bhrợ căh choom đơơng chô bh’nơơn dh’rưah. Tu cơnh đêêc, apêê doanh nghiệp năc lêy bhrợ đh’rưah lâng apêê đoọng t’vaih bh’nơơn liêm cơnh: pay bh’nơơn cr’êê hân noo, crêê cr’chăl đơơng chô bh’nơơn dal lâh. Cung cơnh k’rang tơơm chr’noh đoọng liêm năc căh muy đhanuôr, ha dợ apêê doanh nghiệp cung lêy bhrợ, apêê cơ quan chức năng, chính quyêng  năc zooi đhanuôr bhrợ, vêy cơnh đêêc năc vêy pa chô bh’nơơn dal.

        Ha dơ đhr’năng lalua đoọng lêy, đhị Đắk Lăk apêê t’nooi pa têệt bhrợ têng dzợ m’bứi; k’tứi la leh; k’rong bhrợ đoọng ha công nghiệp bhrợ têng dzợ m’bứi, tu cơnh đêêc năc căh ơy pa dưr dal chr’năp chr’noh. Đăh lơơng, apêê doanh nghiệp, hợp tác xã căh ơy bơơn lêy đhị pa câl têệm ngăn tu cơnh đêêc k’đhap đoọng t’bhưah zr’lu pa têệt pa zưm… Ghit năc cơnh mặt hàng ca cao, Đắk Lăk vêy zr’lụ choh bhưah 1200 hec ta, đhơ cơnh đêêc c’rơ pa têệt pa zưm xoọc đâu năc dzợ m’bứi mơ 200 pr’loọng ting pâh tơợ apêê hợp tác xã, tổ hợp tác k’tứi laleh. Rau đâu năc ơy pa xiêr đợ hàng bh’nơơn dal pa câl ooy thị trường. T’cooh Trương Ngọc Quang, Giám đốc Công ty TNHH Ca Cao Nam Trường Sơn moon:“Pa dưr t’bấc zr’lụ choh xoọc đâu âng Đắk Lắk dâng 1.200 hec ta năc lêy vêy chính sách k’rong lâh mơ đoọng pa dưr bấc rau lâh. Tơợ đêêc zooi đhanuôr căh cợ apêê hợp tác xã k’rơ lâh mơ đoọng ha pêê năl bhiệc pa têệt pa zưm năc uy coh pazêng bh’rợ ta nih liêm bhlầng coh pa dưr t’nooi chr’năp đoọng t’hước tước bhrợ têng đanh mâng”.

        Ting cơnh t’cooh Nguyễn Hoài Dương, Giám đốc Sở Nông nghiệp – Pa dưr pa xơc vel bhươl Đắk Lắk, coh đhr’năng xoọc đâu, dưr vaih apêê t’nooi pa têệt pa zưm năc đoo bh’rợ chr’năp bhlầng đoọng tệêm ngăn đăh pa câl liêm buôn lâh mơ coh bhrợ têng ha rêê đhuôch. Đoọng zooi pa têệt pa dưr t’nooi bh’rợ, Đắk Lắk ơy lâng xooc pa zay xay bhrợ apêê Nghị định âng Chính phủ đăh chính sách t’pâh pa dưr đhị pa zưm bhrợ, pa têệt pa ring coh bhrợ têng lâng pa câl bh’nơơn ha rêê đhuôch. Coh đêêc, k’rong t’bhlầng apêê chính sách zooi tơợ xang k’rong bhrợ cơnh: bhrợ têng, pa dưr chr’năp lâng chêêc năl tơơm riah bh’nơơn chr’noh. T’cooh Nguyễn Hoài Dương moon:“Xay moon zooi t’vaih pr’đơợ đoọng ha vel bhươl, zr’lụ  coh tỉnh. Pa bhlầng năc pazêng zr’lụ vêy bấc pr’đơợ liêm đăh pr’đươi a yêm năc apêê c’nặt bh’rợ pa têệt đoọng pa câl bh’nơơn pr’đươi năc đoo c’nặt chr’năp pa bhlầng. Năl ghit bh’rợ nâu, Sở ơy pa căh UBND tỉnh lêy đoọng bhrợ đề án zooi, tơợ đêêc pa têệt lâng apêê vel đong coh zr’lụ, chr’hoong prang k’tiếc k’ruung đoọng k’rong câl coh cr’chăl tước đâu.”

        Đắk Lắk xọoc vêy lâh 380 hợp tác xã ha rêê đhuôch lâng 90 doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Bh’nơơn ha rêê đhuôch âng tỉnh ơy tước 68 k’tiếc k’ruung, zr’lụ k’tiếc coh bha lang k’tiếc, pa bhlầng năc ơy pa câl đhị apêê thị trường ga măc cơnh Mỹ, Nhật Bản, Anh, Pháp…. Nâu đoo năc pazêng pr’đơợ chr’năp bhlầng coh pa têệt pa zưm đăh bhrợ têng ha rêê đhuôch. Ha dang Đắk Lắk pa dưr liêm pr’đơợ pa têệt pa zưm năc chroi k’rong chr’năp bh’rợ bhlêh lơi rau k’đhap đăh bh’nơơn ha rêê đhuôch, pa dưr dal chr’năp lâng ha rêê đhuôch bơơn ha dưr k’rơ lâh mơ lâng đanh mâng cơnh lâng pazêng rau tr’xăl âng thị trường./.

Đắk Lắk thực hiện liên kết chuỗi nâng cao giá trị nông sản

 Cùng với đổi mới tư duy trong sản xuất nông nghiệp, nhiều nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp ở Đắk Lắk đã và đang thực hiện chuỗi liên kết trong sản xuất. Những chuỗi liên kết đã giúp nông dân yên tâm tạo ra sản phẩm. Hợp tác xã mạnh dạn mở rộng về quy mô hoạt động. Doanh nghiệp có nguồn hàng ổn định đưa ra thị trường. Liên kết giữa sản xuất – chế biến – tiêu thụ đang cho thấy hiệu quả trong nâng cao giá trị nông sản, hướng tới nền nông nghiệp bền vững tại địa phương. 

Những năm gần đây, sản phẩm “Gạo sạch Thăng Bình HTB” của Hợp tác xã dịch vụ tổng hợp Nông nghiệp Thăng Bình, xã Cư Kty, huyện Krông Bông được người tiêu dùng đánh giá cao. Năm 2020, sản phẩm “Gạo sạch Thăng Bình HTB” đạt chứng nhận tiêu chuẩn sản phẩm OCOP 4 sao cấp tỉnh. Đặc biệt, đầu năm 2022, hợp tác xã đã ký đơn hàng gạo sạch xuất khẩu sang New Zealand, với số lượng bước đầu là 6 tấn. Hiện nay, thương hiệu Gạo sạch Thăng Bình HTB cũng đã xây dựng được 26 đại lý tại 12 tỉnh thành trong cả nước. Có được kết quả này, ông Võ Văn Sơn, Giám đốc Hợp tác xã dịch vụ tổng hợp Nông nghiệp Thăng Bình cho biết, tất cả là nhờ thực hiện liên kết để nâng cao giá trị sản phẩm: “Trước đây liên kết để tháo gỡ các khó khăn trong sản xuất, nhưng sau khi tháo gỡ những khó khăn trong sản xuất người nông dân lại muốn tháo gỡ tiếp những khó khăn trong tiêu thụ sản phẩm thì đó là maketing sản phẩm. Nông dân trước đây chỉ biết sản xuất thôi nhưng giờ muốn đưa sản phẩm ra thị trường thì phải làm maketing, làm tiếp thị  thì đó là những bước mà hợp tác xã hỗ trợ người nông dân để từng bước đưa sản phẩm ra thị trường lớn”.

Với những doanh nghiệp đi đầu trong thực hiện cung ứng sản phẩm nông nghiệp ra thị trường, việc đẩy mạnh liên kết trong sản xuất, tiêu thụ sản phẩm tạo ra những chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn là cần thiết để hướng đến nền sản xuất hàng hóa hiện đại mang lại giá trị tăng cao. Điển hình như tại công ty cổ phần Damaca Nguyên Phương, xã Phú Lộc, huyện Krông Năng, khi tham gia vào chuỗi liên kết, công ty cam kết: người nông dân được tiêu thụ sản phẩm với giá cả ổn định, an toàn, ít rủi ro; được doanh nghiệp đầu tư giống, vật tư nông nghiệp để yên tâm sản xuất. Đồng thời, doanh nghiệp cũng chủ động được nguồn cung sản phẩm, chất lượng được quản lý. Bà Nguyễn Thị Thu Phương, giám đốc công ty cho biết:“ Hiện tại bà con nông dân chỉ canh tác theo khả năng họ làm được. Tự bà con nông dân làm không thể đồng bộ cho ra sản phẩm có chất lượng đồng đều được. Do đó, các doanh nghiệp cần phải vào cùng làm với họ để tạo ra sản phẩm tốt nhất như: thu hoạch đúng thời vụ, đúng thời điểm cho kết quả tốt nhất. Cũng như chăm sóc cây làm sao cho tốt thì không chỉ có nông dân họ làm điều này mà bản thân các doanh nghiệp, cũng như cơ quan chức năng chính quyền cần hỗ trợ nông dân điều đó mới đem lại được hiệu quả."

Tuy nhiên thực tế, tại Đắk Lăk các chuỗi liên kết trong chế biến nông sản còn ít, quy mô chưa lớn; đầu tư cho công nghiệp chế biến vẫn thấp nên chưa nâng cao được giá trị nông sản thông qua chuỗi. Mặt khác, một số doanh nghiệp, hợp tác xã chưa tìm được “đầu ra” ổn định nên khó mở rộng chuỗi liên kết... Cụ thể như mặt hàng ca cao, Đắk Lăk có vùng nguyên liệu tới 1200 hec ta, tuy nhiên năng lực liên kết hiện nay chỉ mới dừng ở con số khiêm tốn khoảng 200 hộ tham gia liên kết thông qua các hợp tác xã, tổ hợp tác nhỏ lẻ. Điều này đã phần nào hạn chế nguồn hàng đạt chất lượng khi đưa ra thị trường. Ông Trương Ngọc Quang, Giám đốc Công ty TNHH Ca Cao Nam Trường Sơn cho rằng:“ Phát triển vùng nguyên liệu hiện nay Đắk Lắk tầm 1.200 hec ta thì cần có chính sách tập trung hơn để phát triển đa dạng hơn. Từ đó hỗ trợ cho bà con nông dân hoặc các hợp tác xã một cách mạnh mẽ hơn để họ hiểu được rằng việc liên kết là một trong những nhu cầu cấp thiết và cân thiết trong xây dựng chuỗi giá trị để tiến tới sản xuất một cách bền vững”.

Theo ông Nguyễn Hoài Dương, Giám đốc Sở Nông nghiệp - Phát triển nông thôn Đắk Lắk, trong bối cảnh hiện nay, hình thành các chuỗi liên kết là giải pháp quan trọng để bảo đảm “đầu ra” thuận lợi cho sản phẩm nông nghiệp. Để hỗ trợ phát triển chuỗi liên kết, Đắk Lắk đã và đang tích cực triển khai các Nghị định của Chính phủ về chính sách khuyến khích phát triển hợp tác, liên kết trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp. Trong đó, tập trung thúc đẩy các chính sách hỗ trợ sau đầu tư như: Sơ chế, chế biến, xây dựng thương hiệu và truy xuất nguồn gốc nông sản. Ông Nguyễn Hoài Dương nói:“ Tuyên truyền hỗ trợ tạo điều kiện tối đa cho các địa phương, các vùng trong tỉnh. Đặc biệt là những vùng có nhiều tiềm năng về các đặc sản thì các khâu kết nối tiêu thụ sản phẩm là khâu hết sức quan trọng trong xây dựng chuỗi giá trị sản phẩm. Xác định việc này sở đã trình UBND tỉnh phê duyệt đề án hỗ trợ sản phẩm, qua đó kết nối với các địa phương các vùng miền trong cả nước để tiêu thụ sản phẩm trong thời gian đến”

Đắk Lắk hiện có hơn 380 hợp tác xã nông nghiệp và hơn 90 doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Hàng hóa nông sản của tỉnh đã sang tới 68 quốc gia, vùng lãnh thổ trên thế giới, đặc biệt đã thâm nhập được vào các thị trường lớn như Mỹ, Nhật Bản, Anh, Pháp…. Đây là những tiền đề quan trọng trong thực hiện liên kết chuỗi trong sản xuất nông nghiệp. Nếu Đắk Lắk phát huy tốt lợi thế thực hiện liên kết chuỗi sẽ góp phần quan trọng trong việc giải bài toán về chất lượng nông sản, nâng cao được giá trị gia tăng và phát triển nông nghiệp một cách bền vững trước những biến động của thị trường./.