T’coóh Nguyễn Văn Đa cóh vel 2, chr’val Cư M’gar, chr’hoong Cư M’gar vêy 1,5ha ha rêê chóh pazưm 700 tơơm cà phê, 300 t’noọl chóh a’moót, lâng lấh 50 tơơm sầu riêng. Đoọng tưới ha tơơm chr’nóh, t’coóh pếch a’bóc bhứah 700 mét vuông, đhộ 8 mét lâng khoan pa xoọng 1 bêệ giếng đhộ lấh 90 mét. T’coóh Đa đoọng năl, cr’chăl nâu cà phê xoọc moót g’lúh tưới thứ 2, tơơm a’moót cung lêy tưới đác, hân đhơ cơnh đêếc xoọc đâu đác cóh a’bóc rêệ tiing, lêy đươi đác giếng đoọng tưới: “A’bóc zi nắc tước hân noo p’răng xơớt nâu ma reeej tiing. Pr’loọng đông lêy khoan pa xoọng giếng lâng lấh mơ nắc lâng giếng nâu đươi tước lứch hân noo p’răng xơớt. Bêl tưới cà phê nắc ta luôn k’míah đác, tưới tr’bứi đoọng mơ liêm glặp zâp tơơm mơ 200 lít, bêl cóh a’bóc bịng đác nắc lêy tưới lâng a’bóc. Đắh tưới a’moót, nắc lêy xalư đươi bhrợ ting c’lâng tưới k’tứi tr’dzật đoọng k’míah đác.”

Chr’hoong Cư M’gar xoọc vêy lấh 64.500ha tơơm chr’nóh, ooy đâu vêy 52.000ha tơơm chr’nóh đenh c’moo pa zêng cà phê, a’moót, cao su lâng zâp râu tơơm chr’nóh cha p’lêê, lấh 12.500ha tơơm chr’nóh zâp c’moo cơnh ha roo, a’bhoo, clang, a’rong, a’tuông, bhơi r’véh zâp râu... T’coóh Ngô Xuân Biện, Phó trưởng Phòng Nông nghiệp lâng pa dưr pa xớc vel bhươl chr’hoong Cư M’gar moon, xoọc đâu cóh vel đông chr’hoong ơy vêy 2, 3 đhị k’tiếc chóh tơơm chr’nóh đhị zâp chr’val cơnh Cư M’gar, Ea M’đroh, Ea Tar, Quảng Hiệp, Cư Đliê M’nông ta bhứch đác tưới. Phòng ơy xay moon ooy UBND chr’hoong k’đươi moon zâp chr’val pa dưr k’rơ bhiệc xay moon tước đhanuôr lêy đươi k’míah đác, lâng bhrợ pa dưr c’lâng bh’rợ lêy đoọng đác tưới liêm glặp đhị zâp xa nay bh’rợ bha nậ chr’hooi đác lêy tưới ha tơơm chr’nóh: “Đoọng têêm ngăn đác tưới ha tơơm chr’nóh tước lứch hân noo p’răng xơớt, Phòng Nông nghiệp lâng pa dưr pa xớc vel bhươl chr’hoong ơy xay moon đoọng ooy UBND chr’hoong k’đươi zâp vel đông lêy cha mêết zâp bh’rợ bha nậ chr’hooi đác cóh vel đông, bhrợ pa dưr lịch lêy đoọng đác tưới liêm glặp ha zâp zr’lụ đoọng têêm ngăn đác chô tước zâp bhươn chr’nóh, ruộng tông, oó ta úah bhrợ bil bal zêng. Pa rơớt moon đhanuôr lêy tưới k’míah, bhrợ pa liêm c’lâng chr’hooi đác, bhậ bhrợ a’bóc k’tứi đoọng k’rong đớc đác tưới.”

Công ty TNHH mưy thành viên k’đhơợng zư bha n chr’hooi đác Đăk Lăk xoọc k’đhơợng zư 341 xa nay bh’rợ bha nậ chr’hooi đác, ooy đâu vêy 247 a’bóc đác, 13 trạm bơm lâng 82 bha nậ dâng. Zâp xa nay bh’rợ bha nậ chr’hooi đác nâu lêy bhrợ đoọng ha bhiệc tưới k’noọ 80.000ha tơơm chr’nóh cóh vel đông tỉnh Đăk Lăk.

Ting cơnh t’coóh Nguyễn Công Hạnh-Phó Gíam đốc Công ty, đhị lêy cha mêết nắc vêy 118/247 a’bóc bha nậ đác dâng, 118 a’bóc đác bơơn mơ 70-90%, 8 a’bóc đác mơ 50-70% lâng 3 a’bóc đhị dứp 50%. Xay moon zr’lụ lêy bhrợ đoọng tưới âng công ty nắc vêy k’dâng 1.200ha tơơm chr’nóh crêê lưm p’răng xơớt, ooy đâu k’noọ 600ha ha roo, dzợ ha mơ nắc zâp râu tơơm chr’nóh lơơng, pazưm lấh mơ nắc cóh zâp chr’hoong Cư M’gar, Buôn Đôn, Krông Năng, thị xã Buôn Hồ lâng thành phố Buôn Ma Thuột. XoỌc công ty pazưm lâng ngành chức năng bhrợ pa dưr zâp bh’rợ, ra văng manứih pa bhrợ, pr’đươi pr’dua máy móc đoọng lêy cha mêết zêl cha groong ha tơơm chr’nóh: “Xoọc đâu azi ơy bhrợ pa dưr zâp bh’rợ zêl cha groong p’răng xơớt đoọng k’rong pazưm zêl cha groong p’răng xơớt đoọng ha zâp râu tơơm chr’nóh. Tr’nơợp nắc lêy đươi bao t’moót k’tiếc bhậ bhrợ bha nậ đoọng zư k’rong pa xoọng đác đhị zâp a’bóc đác, râu 2 nắc đươi dua bơm lêy pay đươi lứch đhị zâp a’bóc rêệ đoọng tưới ha roo lâng zâp râu tơơm chr’nóh lơơng. Ra văng liêm zâp pr’đươi pr’dua máy móc, bơm lưu động, dầu k’míah đợc đoọng bêl p’răng xơớt bhlâng lứch c’xêê 3 cắh cậ tơợp c’xêê 4 nắc vêy zâp đươi dua. C’lâng bh’rợ zêl cha groong p’răng xơớt bơơn ra văng bhrợ liêm ghít, lêy bhrợ liêm choom, oó đoọng bil hư ha đhanuôr.”/.

Đắk Lắk: Chủ động phòng, chống hạn cho cây trồng

                                             PV Tuấn Long

Tây Nguyên đang bước vào giữa mùa khô. Tại tỉnh Đắk Lắk, một số diện tích cây trồng bắt đầu xuất hiện tình trạng thiếu nước tưới. Trước tình trạng này, cả ngành chức năng và người dân đang tích cực chủ động triển khai các biện pháp phòng, chống hạn cho cây trồng.

Ông Nguyễn Văn Đa ở thôn 2, xã Cư M’gar, huyện Cư M’gar có 1,5 ha rẫy trồng xen 700 cây cà phê, 300 trụ tiêu, và hơn 50 cây sầu riêng. Để tưới cho cây trồng, ông đào ao rộng 700 m2, sâu 8 mét tích nước và khoan thêm một giếng sâu hơn 90 mét. Ông Đa cho biết, thời điểm này cà phê đang bước vào đợt tưới thứ hai, cây hồ hiêu cũng cần tưới nước, nhưng hiện nước trong ao đã cạn, phải sử dụng nước giếng tưới cho cây trồng:“Hồ của mình thì đến mùa khô này là cạn nước. Gia đình phải khoan thêm giếng và chủ yếu tưới bằng giếng này cho tới hết mùa khô. Khi tưới cà phê thì luôn tiết kiệm nước, dùng phương pháp tưới dí, trực tiếp căn sao cho mỗi gốc cà tầm 200 lít, hố đầy thì chuyển sang hố khác. Về tưới hồ tiêu, mình mạnh dạn chuyển đổi áp dụng hệ thống tưới nhỏ giọt để tiết kiệm nước.”

Huyện Cư M’gar hiện có trên 64.500 ha cây trồng, trong đó có 52.000 ha cây lâu năm gồm: Cà phê, hồ tiêu, cao su và các loại cây ăn quả; trên 12.500 ha cây hàng năm là lúa, ngô, khoai lang, sắn, đậu, rau xanh... Ông Ngô Xuân Biện – Phó trưởng Phòng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn huyện Cư M’gar xác nhận, hiện nay trên địa bàn huyện đã xuất hiện một số diện tích cây trồng ở các xã Cư M’gar, Ea M’đroh, Ea Tar, Quảng Hiệp, Cư Đliê M’nông thiếu nước tưới… Phòng đã tham mưu cho UBND huyện chỉ đạo các xã đẩy mạnh tuyên truyền đến nhân dân cần sử dụng nước tiết kiệm, đồng thời xây dựng kế hoạch điều tiết nước phù hợp tại các công trình thủy lợi phục vụ tưới cho cây trồng:“Để đảm bảo nguồn nước tưới cho cây trồng đến cuối mùa khô, Phòng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn huyện đã tham mưu cho UBND huyện chỉ đạo các địa phương kiểm tra các công trình thủy lợi trên địa bàn, xây dựng lịch điều tiết nước phù hợp cho từng vùng để đảm bảo nước đến các vườn cây, chân ruộng, tránh lãng phí gây thất thoát nước. Khuyến cáo bà con cần tưới tiết kiệm, khơi thông dòng chảy, chặn đắp những ao hồ nhỏ của gia đình để dự trữ tận dụng nguồn nước tưới.”

Công ty TNHH MTV Quản lý công trình thủy lợi Đắk Lắk đang quản lý 341 công trình thủy lợi, trong đó có 247 hồ chứa, 13 trạm bơm và 82 đập dâng. Các công trình thủy lợi này phục vụ tưới tiêu cho gần 80.000 ha cây trồng trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk.

Theo ông Nguyễn Công Hạnh – Phó Giám đốc Công ty, qua kiểm tra thì hiện có 118/247 hồ thủy lợi đạt mực nước dâng bình thường, 118 hồ đạt mức 70 – 90%, 8 hồ ở mức 50 – 70% và 3 hồ còn lại ở mức dưới 50%. Dự báo vùng phục vụ tưới của công ty sẽ có khoảng 1.200 ha cây trồng bị hạn, trong đó có gần 600 ha lúa, còn lại là các loại cây trồng khác, tập trung chủ yếu ở các huyện Cư M’gar, Buôn Đôn, Krông Năng, thị xã Buôn Hồ và thành phố Buôn Ma Thuột. Hiện công ty đang phối hợp với ngành chức năng xây dựng các phương án, chuẩn bị nhân lực, vật tư, máy móc để chủ động phòng, chống hạn cho cây trồng:“Hiện nay chúng tôi đã xây dựng các phương án chống hạn để tập trung chống hạn cho các loại cây trồng. Thứ nhất, dùng bao tải đất đắp nâng mặt đập tràn lên để giữ thêm nước tại các hồ chứa, thứ hai sử dụng bơm tận dụng hết mực nước ở các hồ cạn để tưới cho lúa và các loại cây trồng khác. Chuẩn bị đầy đủ các phương tiện máy móc, bơm lưu động, dầu dự trữ để khi thời điểm hạn khốc liệt vào cuối tháng 3 hay đầu tháng 4 nếu xảy ra thì sẵn sàng ứng phó. Phương án chống hạn được chúng tôi chuẩn bị kỹ, sẵn sàng và cố gắng thực hiện hiệu quả, tránh thiệt hại cho người dân”./.