Xang đợ g’luh boo tuh, bâc đhị c’năt c’lâng toor k’ruung đhị vêêl Ra Lang (chr’val da ding k’coong Sông Kôn) hr’câh ha vooh bâc. K’tiêc toor k’ruung hr’lụ bâc, tơợ đông đhanuôr tươc ooy k’ruung ting đăn lâh mơ.

Đhị zr’lụ tổ Brùa (vêêl Ra Lang) vêy 53 pr’loọng lâng lâh 300 manưih xoọc ăt ma mung truih k’ruung, ta luôn vêy đhr’năng hr’câh ha vooh lâng nong lit bêl boo tuh chô. T’cooh ARâl Tép, Trưởng vêêl Ra Lang đoọng năl, đoọng zêl cha groong lâng đhr’năng hr’câh ha vooh đanh bâc c’moo nua, chính quyền vêêl đông đh’rưah lâng apêê xung kích âng chr’val ơy ta luôn bhrợ bh’rợ xay moon, k’đươi đhanuôr đơơh hân chô ăt đhị đông sinh hoạt văn hoá âng vêêl đoọng têêm ngăn. T’cooh Arâl Tép moon cớ:

“Đhị toor k’ruung hr’câh ha vooh ch’ngai lâh 500m. Rơơm chính quyền vêêl đông thành phố k’rang lêy bhrợ pr’đơợ đoọng đhị đhăm k’tiêc ăt t’mêê đoọng đhanuôr k’rêệm loom bhrợ cha, têêm ngăn pr’ăt tr’mung. Bâc lêy đhanuôr ăt đăn k’ruung Ra Lang vê đhr’năng hr’câh ha vooh bâc. Zr’lụ đâu hr’câh ha vooh tơợ đanh ặ, ha dợ cr’chăl đâu đhr’năng nâu hi lêệng lâh mơ, bhrợ căh liêm crêê tươc bh’rợ tr’nêng âng đhanuôr”.

Coh prang vêêl đông chr’val Sông Kôn xoọc vêy 6 đhị căh liêm nhâm truih coh 8 vêêl, lâng k’dâng 460 pr’loọng đhanuôr coh zr’lụ hr’câh ha vooh da ding k’coong lâng ha poọ toor k’ruung lêy đơơh hân pa tơơi đhanuôr. Đhị đhr’năng nâu, chính quyền vêêl đông lâng thành phố Đà Nẵng ơy bhrợ pa dưr c’lâng bh’rợ zâp đhị đhăm k’tiêc ăt t’mêê đoọng đơơng đhanuôr chô ăt đhị t’mêê. T’cooh Nguyễn Hữu Sanh, Phó Chủ tịch UBND chr’val Sông Kôn moon:

“Azi k’đươi moon zâp pr’loọng pa câl lêy têêm ngăn pr’đươi pr’dua chr’năp đoọng ha đhanuôr ha dang ta căt c’lâng lươt. Lâng pa zưm đh’rưah lâng zâp doanh nghiệp, Công ty thuỷ điện coh vêêl đông pa rơơt moon đơơh loon bhiệc pa hooi tuh đoọng moon ha đhanuôr g’đach cha groong, oó lươt moot đhị zr’lụ k’rang k’pân. Lêy pa tơơi đhanuôr chô ăt coh đông văn hoá, đông sinh hoạt âng vêêl bhươl, trường học têêm ngăn bêl vaih tuh bhlong. T’mêê đâu, azi pa zưm lâng Sở Nông nghiệp lâng Môi trường lêy cha mêêt bhrợ dự án đhăm k’tiêc ăt t’mêê lâng zâp apêê pr’loọng vêy đhr’năng hr’câh ha vooh. Ting cơnh c’lâng bh’rợ, chr’val Sông Kôn vêy 9 đhị đhăm k’tiêc ăt t’mêê bhrợ ooy c’moo 2027”.

Ting cơnh bh’nơơn lêy cha mêêt, coh vêêl đông thành phố Đà Nẵng xoọc vêy k’dâng 8.900 pr’loọng đhanuôr coh da ding k’coong xoọc ăt ma mung coh zr’lụ vêy đhr’năng hr’câh ha vooh lâng crêê boo đhí tuh bhlong, lêy ra pặ têêm ngăn đhị ăt đanh đươnh. Đọong lêy cha mêêt zêl cha groong lâng boo tuh, UBND thành phố Đà Nẵng ơy k’đươi moon chính quyền zâp cấp lâng zâp đơn vị crêê tươc lêy cha mêêt, t’bhlâng pa tơơi đhanuôr ăt đhị zr’lụ k’rang k’pân - lâh mơ năc zâp pr’loọng ăt coh zr’lụ vêy đhr’năng dưr vaih hr’câh ha vooh, gr’luh tuh lâng nong lit đhộ./.

Người dân miền núi Đà Nẵng nơm nớp nỗi lo sạt lở

Tại thành phố Đà Nẵng, nhiều hộ dân đang sinh sống trong vùng nguy cơ sạt lở đồi núi, bờ sông chưa được di dời. Tình trạng này đe dọa trực tiếp đến nhà cửa, đất đai và sinh kế hàng ngày của bà con

Sau những đợt mưa lũ, nhiều đoạn bờ sông tại thôn Ra Lang (xã miền núi Sông Kôn) bị xói lở nghiêm trọng. Đất ven bờ sụt lún khiến khoảng cách từ nhà dân đến mép sông ngày càng thu hẹp.

Tại khu vực tổ Brùa (thôn Ra Lang) có 53 hộ với hơn 300 nhân khẩu đang sinh sống dọc bờ sông, luôn thường trực nguy cơ sạt lở và ngập úng khi mưa lũ về. Ông ARâl Tép, Trưởng thôn Ra Lang cho biết, để đối phó với tình trạng sạt lở kéo dài nhiều năm qua, chính quyền địa phương cùng lực lượng xung kích của xã đã thường xuyên tổ chức tuyên truyền, vận động bà con khẩn trương di dời đến Nhà sinh hoạt văn hóa thôn nhằm đảm bảo an toàn. Ông ARâl Tép chia sẻ thêm:

 “Chỗ bờ sông sạt lở cao chiều dài hơn 500m. Mong chính quyền địa phương thành phố quan tâm tạo điều kiện bố trí khu tái định cư để bà con yên tâm làm ăn phát triển, an toàn tính mạng. Đa phần bà con ở sát bờ sông Ra Lang nguy cơ sạt lở rất cao. Khu này sạt lở từ lâu rồi nhưng thời gian gần đây tình trạng sạt lở nghiêm trọng hơn ảnh hưởng đến đất sản xuất của bà con”.

Trên toàn địa bàn xã Sông Kôn hiện có 6 điểm xung yếu nằm rải rác tại 8 thôn, với khoảng 460 hộ dân thuộc vùng nguy cơ sạt lở đồi núi và xói lở bờ sông cần được khẩn trương di dời. Trước thực trạng này, chính quyền địa phương và thành phố Đà Nẵng đã lên kế hoạch xây dựng các khu tái định cư nhằm đưa người dân đến nơi ở mới. Ông Nguyễn Hữu Sanh, Phó Chủ tịch UBND xã Sông Kôn cho hay: 

 “Chúng tôi vận động các hộ kinh doanh sẵn sàng đảm bảo về nhu yếu phẩm cần thiết cho bà con nhân dân nếu xảy ra gián đoạn giao thông hoặc bị tắc đường. Đồng thời phối hợp với các doanh nghiệp, Công ty thủy điện trên địa bàn báo động kịp thời việc xả lũ để thông báo cho bà con nhân dân phòng tránh không đi vào vùng nguy cơ. Tổ chức di dời người dân đến các vị trí nhà văn hóa, nhà sinh hoạt cộng đồng, trường học đảm bảo an toàn khi bão lũ xảy ra. Vừa qua chúng tôi phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường khảo sát làm dự án tái định cư đối với các trường hợp hộ dân có nguy cơ sạt lở. Theo kế hoạch, xã Sông Kôn có 9 điểm tái định cư triển khai vào năm 2027”.

 Theo kết quả khảo sát, trên địa bàn thành phố Đà Nẵng hiện có khoảng 8.900 hộ dân miền núi đang sinh sống trong vùng nguy cơ sạt lở và thiên tai, cần được sắp xếp ổn định dân cư lâu dài. Nhằm chủ động ứng phó với mưa lũ, UBND thành phố Đà Nẵng đã yêu cầu chính quyền các cấp và các đơn vị liên quan liên tục rà soát, kiên quyết sơ tán người dân ở những khu vực nguy hiểm- đặc biệt là các hộ dân nằm trong vùng có nguy cơ cao xảy ra sạt lở đất, lũ quét và ngập sâu./.