Acoon p’niên Cơ Tu Cơ Lâu Ân ắt coh chr’val Tr’hy, chr’hoong Tây Giang, tỉnh Quảng Nam năc pa nar k’conh k’căn bêl ađoo dzợ p’niên k’tứi. Coh đong vêy 3 đhi noo, Ân năc k’coon thứ 2 coh pr’loọng đong. Pazêng pr’ắt bh’rợ, cha đăh âng pr’loọng đong năc zêng dadếch t’cooh đhur 70 c’moo k’rang lêy. Chr’na âng apêê dếch chau năc vêy avị cr’dụa lâng r’veh crâng, đoo bêl adếch k’ăy căh mặ lướt r’veh coh crâng k’coong năc zêng tra jâng. K’er pr’ắt tr’mông âng apêê dếch chau Ân, apêê coh bhươl cr’noon đơơng đoọng ch’neh, r’veh crâng tước zooi đoọng. Xa nay bh’rợ moon lướt học lâng Ân năc zr’năh k’đhap bhlâng.

C’moo 2020, Đồn Biên phòng A Xan bhrợ bhiệc lâng pr’loọng đong, vel đong đoọng băn par Ân bhrợ acoon p’niên vêy ta băn par. Chô ắt đh’rưah lâng apêê adêy Bộ đội Biên phòng, Cơ Lâu Ân vêy ta đoọng ắt coh phòng ga măc bhưah, vêy đhị học tập zập liêm pazêng pr’đươi đoọng đươi dua coh bh’rợ học lâng pr’ắt tr’mông zập t’ngay… Cơ Lâu Ân vêy apêê k’conh băn par đươi quân hàm t’viêng k’er, dadêr, đoọng cha cha, đoọng bếch lâng p’too pa choom coh pr’ắt tr’mông lâng học tập. Ân xoọc học lớp 8 trường phổ thông dân tộc bán trú, Trung học cơ sở Lý Tự Trọng. Ân xay moon cơnh đâu:“Pr’ắt tr’mông âng pr’loọng đong zi zr’năh xr’dô pa bhlâng, vêy apêê adêy bộ đội băn par nắc acu bhui har pa bhlâng. Apêê adêy bộ đội k’rang đoọng cha ộm lâng học tập năc muy pr’loọng đong âng đay. Acu chăp hơnh apêê adêy bộ đội bấc pa bhlâng. Ắt coh đâu acu bơơn cha ộm zập liêm, vêy xa nấp t’mêê, apêê adêy Biên phòng pa choom học hành.”

Căh nhool cơnh na noo Cơ Lâu Ân, Hốih Đức Hữu năc dzợ đớp k’chịt, k’pân m’bứi. Pr’loọng đong Hữu công năc pr’loọng đong đharựt. K’conh Hữu năc pa dưah cr’ăy p’lêê hoọng coh bấc c’moo n’nâu. Râu cha, râu đăh năc zêng đương za nươr ooy ađoo k’căn. C’moo 2019, Hữu vêy Đồn Biên phòng A Xan chô đơơng băn par. Đợ t’ngay tr’nơơp chô ắt mamông coh Đồn Biên phòng, Hốih Đức Hữu oom oóch, jeh k’ăy lâng ta luôn hay ooy đong, buôn nhăn chô.

Cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng A Xan ta luôn tr’đăn, pa hêl, zooi ađhi loóih lâng pr’ắt tr’mông t’mêê. Chô ắt coh đâu, apêê adêy, apêê anoo zêng lêy 2 anhi p’niên năc cơnh k’coon coh pr’loọnh đong. Bơr “anhi chiến sĩ p’niên” học hành, ắt tợt ta nih đha nâng mr’cơnh lâng apêê adêy, ting n’năc năc n’năl lắp j’nuum bhr’lếp cơnh la liêm.

Đồn Biên phòng A Xan xoọc băn par 2 acoon p’niên đhị đơn vị lâng zooi 7 p’niên n’lơơng lum pr’ắt tr’mông zr’năh d’đhap xoọc ắt coh pr’loọng đong. Thiếu tá Nguyễn Văn Lợi, Chính trị viên, Đồn Biên phòng A Xan, chr’hoong Tây Giang xay moon:“Lâng pazêng p’niên k’tứi năc ắt coh xa nay acoon p’niên biên phòng băn par, azi xoọc băn par 2 acoon p’niên lum pr’ắt tr’mông pa bhlâng zr’năh k’đhap, azi chô đơơng ooy đâu vêy pr’đơợ đoọng băn par đoọng ha pazêng p’niên năc pa dưr ooy pậ ga măc âng a chăc azân lâng bơơn học liêm crêê lâh mơ. Pazêng p’niên k’tứi năc tước ắt mamông liêm crêê, học ta béch lâh mơ lâng l’lăm ahay. Tơợ xa nay n’năc vêy ta bhrợ têng lâng xoọc vêy ta bhrợ t’bhưah, lâng zên âng cấp m’piing pay đoọng lâng cán bộ, chiến sĩ coh pang quân chroi đoọng zooi zập c’xêê năc 600 r’bhâu đồng ha muy p’niên k’tứi.”

Pazêng đồn Biên phòng coh zr’lụ tỉnh Quảng Nam xoọc băn par 18 cha năc p’niên k’tứi ting cơnh xa nay bh’rợ “Acoon p’niên biên phòng băn par”. Apêê p’niên cha ắt đhị đồn, bơơn ting pâh lâng pazêng bh’rợ tr’nêng zazum, bhui har ắt cha ơh đoọng p’xoọng ooy pr’ắt bh’rợ coh pr’ắt tr’mông, pa dưr râu ta béch g’lăng. Đồn Biên phòng công ta luôn prá xay nhâm mâng lâng vel đong, pr’loọng đong lâng nhà trường zr’lụ apêê p’niên xoọc học, ta luôn prá xay pazêng râu xa nay bh’rợ, n’năl đhr’năng học tập, ắt mamông âng pazêng p’niên. Xa nay bh’rợ “Pa dưr bhr’dang ađhi tước ooy trường” âng pazêng đơn vị Biên phòng Quảng Nam năc dzợ zooi 164 học sinh lum pr’ắt tr’mông zr’năh k’đhap, coh đêêc, 6 học sinh k’tiêc k’ruung pr’zơc Lào. Muy ađhi vêy ta zooi 500 r’bhâu đồng coh muy c’xêê tước bêl thi tốt nghiệp trung học phổ thông. Bh’rợ “ Acoon p’niên biên phòng băn par” năc xa nay bh’rợ chr’năp liêm bhlâng âng acoon manuyh, bhrợ t’vaih đhị za nươr nhâm mâng đoọng ha apêê học sinh lum pr’ắt tr’mông pa bhlâng zr’năh k’đhaop, đh’rưah lâng zập cấp, zập ngành, chính quyền vel đong pa dưr c’năl âng đhanuôr, pa liêm pa crêê pr’ắt tr’mông coh zr’lụ c’noong k’tiêc. Đại tá Hoàng Văn Mẫn, Chính ủy Bộ đội biên phòng tỉnh Quảng Nam xay moon:“Nâu đoo năc muy xa nay bh’rợ chr’năp pa bhlâng, tu cơnh đêêc azi xoọc ta đang moon pazêng đơn vị t’bhlâng pazum đh’rưah lâng pazêng nhà trường ch’mêệt lêy, lêy pay lâng năc đơp băn par pazêng p’niên lum pr’ắt tr’mông zr’năh k’đhap đoọng acoon p’niên biên phòng băn par. Tơợ đêêc, bhrợ t’vaih pr’đơợ học tập, cha ắt liêm choom lâh mơ đoọng apêê ađhi vêy pr’ắt tr’mông ha y chroo liêm crêê lâh mơ. Tơợ xa nay bh’rợ n’nâu bhlưa lực lượng cấp ủy Đồn biên phòng lâng vel đong lâng đhanuôr 2 zr’lụ c’noong k’tiêc ắt nhâm mâng lâh mơ lâng liêm pr’hay lâh mơ.”

Xa nay bh’rợ “Acoon p’niên biên phòng băn par” lâng “Pa dưr bhr’dang ađhi tước ooy trường” âng cán bộ chiến sĩ Biên phòng la lua năc đhị za nươr nhâm mâng đoọng ha apêê ađhi học sinh pa nar manuyh acoon coh pa bhlâng zr’năh k’đhap coh zr’lụ ch’ngai bha dăh. Đợ p’niên k’tứi n’năc năc pậ banh coh râu k’er dadêr lâng vêy pr’ắt tr’mông ha y chroo liêm crêê lâh mơ. Pazêng xa nay ooy “Acoon p’niên biên phòng băn par” ting bhrợ nhâm mâng lâh mơ xa nay bh’rợ đoàn kết bhlưa bộ đội biên phòng lâng đhanuôr coh zr’lụ c’noong k’tiêc./.

Những đứa trẻ “con nuôi biên phòng”

Tại các huyện miền núi, vùng biên giới tỉnh Quảng Nam, mô hình “Con nuôi đồn biên phòng” của Bộ đội Biên phòng Quảng Nam đã nhận nuôi dưỡng, tạo điều kiện cho hàng trăm trẻ em hoàn cảnh khó khăn được ăn học, phát triển về cả thể chất lẫn tinh thần. Tình yêu thương của cán bộ, chiến sĩ Biên phòng đã viết tiếp giấc mơ đến trường cho trẻ em nghèo vùng cao, kể cả trẻ em Lào bên kia biên giới.

Cậu bé Cơ Tu Clâu Ân ở xã Tr’hy, huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam sớm mồ côi cả cha lẫn mẹ. Nhà có 3 anh em, Ân là con thứ 2 trong gia đình. Mọi sinh hoạt của cả nhà đều do bà nội già yếu tuổi ngoài 70 lo liệu. Bữa ăn của mấy bà cháu chỉ có cơm độn với rau rừng, khi bà nội ốm đau không đi rẫy được lại đứt bữa. Thương hoàn cảnh bà cháu Ân, hàng xóm mang gạo, rau rừng đến giúp đỡ. Chuyện đi học với Ân thật không dễ.

Năm 2020, Đồn Biên phòng A Xan làm việc với gia đình, địa phương để nhận Ân làm con nuôi. Về sống cùng các chú Bộ đội Biên phòng, Clâu Ân được bố trí phòng rộng rãi, có góc học tập đầy đủ đồ dùng và phương tiện sinh hoạt cần thiết… Clâu Ân được những bố nuôi mang quân hàm xanh yêu thương, chăm sóc từ bữa ăn, giấc ngủ và giáo dục, hướng dẫn học tập. Ân đang học lớp 8 trường phổ thông dân tộc bán trú, Trung học cơ sở Lý Tự Trọn. Ân nói:“Hoàn cảnh gia đình con rất khó khăn, được mấy chú bộ đội nuôi dưỡng con rất vui. Mấy chú bộ đội chăm lo ăn uống và học tập là một gia đình của mình. Con cám ơn mấy chú bộ đội rất nhiều. Tại đây con được ăn uống đầy đủ, có quần áo mới, các chú Biên phòng bày học hành.”

        Không mạnh dạn như anh Clâu Ân, Hốih Đức Hữu còn rụt rè nhút nhát. Gia đình Hữu cũng diện hộ nghèo. Bố Hữu phải chạy thận nhiều năm nay. Cái ăn, cái mặc trong cả gia đình chỉ trông chờ vào người mẹ. Năm 2019, Hữu được Đồn biên phòng A Xan nhận về làm con nuôi. Những ngày đầu về sống tại Đồn Biên phòng, Hốih Đức Hữu ốm yếu và hay nhớ nhà đòi về.

Cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng A Xan luôn gần gũi, động viên, giúp em quen dần với cuộc sống mới. Về ở đây, các chú, các anh đều xem 2 cháu như con trong nhà. Hai “chiến sĩ nhí” học hành, sinh hoạt giờ giấc nghiêm túc không khác gì các anh các chú, lại còn biết gấp chăn màn gọn gàng.

Đồn Biên phòng A Xan hiện nhận nuôi 2 cháu tại đơn vị và hỗ trợ cho 7 cháu khó khăn khác đang ở với gia đình. Thiếu Tá Nguyễn Văn Lợi, chính trị viên, Đồn Biên phòng A Xan, huyện Tây Giang cho biết: “Đối với các cháu thuộc con nuôi đồn biên phòng, chúng tôi đang nhận nuôi 2 cháu có hoàn cảnh hết sức đặc biệt khó khăn, chúng tôi đem về đây có điều kiện để chăm sóc cho các cháu là nâng cao thể chất và có điều kiện học tập tốt hơn. Các cháu đã hoà nhập tốt, học tập tốt tiến bộ hơn trước. Từ chương trình đó triển khai và nhân rộng ra, bằng nguồn kinh phí của cấp trên cấp và cán bộ chiến sĩ trong toàn quân đóng góp hỗ trợ hàng tháng 600.000 đồng/ cháu.”

 Các đồn Biên phòng trên địa bàn tỉnh Quảng Nam đang nhận nuôi 18 cháu theo chương trình “Con nuôi biên phòng”. Các cháu ăn ở ngay tại đồn, được tham gia hoạt động tập thể, vui chơi giải trí để bồi dưỡng kỹ năng sống, phát huy năng khiếu, sở trường. Đồn Biên phòng giữ mối liên hệ chặt chẽ với địa phương, gia đình và nhà trường nơi các cháu theo học, thường xuyên trao đổi thông tin, nắm bắt tình hình học tập, rèn luyện của từng cháu. Chương trình “Nâng bước em tới trường” của các đơn vị Biên phòng Quảng Nam còn đỡ đầu 164 học sinh hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, trong đó, 6 học sinh nước bạn Lào. Mỗi em được hỗ trợ 500.000 đồng/ tháng đến khi tốt nghiệp trung học phổ thông. Mô hình “Con nuôi đồn biên phòng” mang tính nhân văn sâu sắc, tạo điểm tựa vững chắc cho các cháu học sinh hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, cùng các cấp, các ngành, chính quyền địa phương nâng cao dân trí, cải thiện dân sinh ở khu vực biên giới. Đại tá Hoàng Văn Mẫn, Chính uỷ Bộ đội biên phòng tỉnh Quảng Nam đánh giá:“Đây là một chương trình hết sức ý nghĩa, chính vì vậy chúng tôi đang phát động tiếp tục các đơn vị phối hợp với các địa phương các nhà trường rà soát xét chọn và tiếp tục nhận các trường hợp này để làm con nuôi đồn biên phòng. Qua đó tạo điều kiện học tập, ăn ở sinh hoạt tốt hơn đảm bảo hơn để các em có tương lai tươi sáng hơn. Thông qua chương trình giữa lực lượng cấp uỷ Đồn biên phòng và địa phương và nhân dân 2 tuyến biên giới gắn bó hơn và tình cảm hơn.”

Chương trình “Con nuôi biên phòng” và “Nâng bước em tới trường” của cán bộ chiến sĩ Biên phòng thực sự là điểm tựa vững vàng cho các em học sinh mồ côi dân tộc thiểu số đặc biệt khó khăn ở vùng sâu vùng xa. Những đứa trẻ ấy rồi sẽ lớn lên trong sự yêu thương và có một tương lai tốt đẹp hơn. Những câu chuyện về “ Con nuôi Đồn Biên phòng” càng làm đậm thêm tình đoàn kết giữa bộ đội biên phòng và người dân vùng biên./.