Đhr’nông đông k’tứi âng 2 anhi đhi noo Hồ Nhật Phong lâng Hồ Nhật Linh, học sinh trường THCS Nguyễn Huệ, chr’val Trà Giang, chr’hoong Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam bấc c’moo đâu dưr váih nắc đhị lêy ặt lướt chô ta luôn âng cô Hiệu trưởng Phan Thị Thuỳ Trang lâng bấc apêê thầy cô giáo lơơng. Lâng Hồ Nhật Phong lâng Hồ Nhật Linh, apêê thầy cô giáo, lấh mơ nắc cô giáo Thu Trang nắc đợ apêê k’conh, k’căn thứ 2 âng nhi đoo. Hồ Nhật Phong moon, k’conh bil bêl nhi đoo xoọc học lớp 5, mưy c’moo t’tưn nắc k’căn cung bil, đợc 2 anhi đhi noo Hồ Nhật Linh lâng Hồ Nhật Phong p’nar ma mung ooy đhr’nông đông zir ty. Ha dang cắh vêy cô Hiệu trưởng Phan Thị Thuỳ Trang lâng apêê thầy cô giáo Trường THCS Nguyễn Huệ p’too p’zương, trông dấc đoọng zâp lon cha nêếh, tọ mắm tước gọ gooi, p’ngan đhia, pr’đươi pr’dua học tập... nắc cắh năl pr’ắt tr’mung âng 2 anhi đi noo Phong lâng Linh ha cơnh. Cắg mưy đhi noo anhi Phong, nắc vêy bấc học sinh lâng k’căn k’conh trường THCS Nguyễn Huệ, ooy đâu vêy p’căn Đinh Thị Bích cóh vel 5, chr’val Trà Giang ting năl liêm ghít râu loom luônh liêm ta níh, nha nhêr âng apêê thầy cô nhà trường, lấh mơ nắc cô Hiệu trưởng Phan Thị Thuỳ Trang đoọng ha học sinh đay:“Cô Trang, Hiệu trưởng nhà trường k’rang bhlâng tước apêê p’niên k’tứi. Ooy học tập cô Trang lâng apêê cô lơơng ta luôn p’too pa choom apêê a’châu t’bhlâng học liêm choom. Bêl ahay k’coon cu dzơơng học, kiêng đhêy, apêê cô k’rang lêy p’too moon tước đông. C’la cu cung cắh bool ặt cóh đông, apêê cô lướt p’too p’zương xang nặc đoọng cha nêếh, mì tôm, dầu phụng, mắm bhoóh ta luôn. Cô Trang liêm ta níh bhlâng.”

Cô giáo Phan Thị Thuỳ Trang n’niên váih cóh chr’hoong Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam. Cr’chăl đâu lấh 10 c’moo, xang bêl tốt nghiệp Đại học Sư phạm, bấc apêê pr’zợc ma chấc lêy dạy đăn đông, ha dợ Trang nắc tình nguyện lướt pa choom chữ ha p’niên cóh k’coong ch’ngai. Đhị đâu, bấc apêê học sinh nắc manứih acoon cóh, pr’ắt tr’mung zr’nắh k’đhạp nắc k’căn k’conh cắh lấh k’rang lêy tước bhiệc học âng apêê k’coon. Tu cơnh đêếc, zâp c’moo bêl tơợp moót c’moo học t’mêê cắh cậ xang đợ g’lúh đhêy lễ, đhêy Tết, cô Trang đh’rứah lâng apêê thầy cô ting lướt zi lấh crâng k’coong, toọm k’ruung, lướt tước ha rêê, tước đợ vel đông ch’ngai bhlâng đoọng chrooi pa xoọng bhrợ pa dưr Quỹ Khuyến học. Zâp bêl tơợp c’moo học t’mêê, nhà trường ra văng xa nập xập, giày dép pr’đươi học tập đoọng ha pêê a’đhi.

Cô Phan Thị Thuỳ Trang, Hiệu trưởng trường THCS Nguyễn Huệ, chr’hoong Bắc Trà My moon, lâng đợ học sinh p’nar, lưm tr’mung zr’nắh k’đhạp, nhà trường ta luôn zooi đoọng cha nêếh, mắm, bhoóh zooi đoọng apêê a’đhi k’rêệm loom lâng ting xơợng k’rêệm loom zâp bêl lướt ooy trường:“Bấc lêy apêê a’đhi lưm tr’mung zr’nắh k’đhạp, k’căn k’conh buôn lướt bhrợ ch’ngai, lướt ặt bhrợ cóh ha rêê, bhiệc k’rang lêy đoọng ha pêê a’đhi bấc râu cắh tước. Tu cơnh đêếc, nhà trường lêy bhrợ liêm choom bh’rợ k’đhơợng zư học sinh năl liêm ghít apêê a’đhi vêy tước ooy trường hay cắh, ha dang apêê a’đhi lưm zr’nắh k’đhạp, thầy cô nắc moon lâng trường đoọng pay Quỹ Khuyến học zooi đoọng đấh loon ha pêê a’đhi.”

T’coóh Phan Ngọc Nam, Phó Trưởng phòng Phòng Giáo dục lâng Đào tạo chr’hoong Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam đoọng năl, cô giáo Phan Thị Thuỳ Trang, Hiệu trưởng trường THCS Nguyễn Huệ cắh nặc mưy manứih liêm ta níh, lứch loom nha nhêr k’er apêê học sinh, nắc dzợ mưy ooy đợ apêê k’đơơng a’cọ đắh bh’rợ pa dưr bh’rợ trường học hạnh phúc. Tơợ bêl bh’rợ nâu glúh váih, bhiệc học sinh lơi học ơy xiêr bấc, đợ mơ học sinh tước ooy lớp ta luôn zư lêy lấh 99%. Lấh mơ, tơợ bêl dzơơng lướt học, bấc apêê a’đhi nắc kiêng lướt học lấh mơ. T’coóh Phan Ngọc Nam moon ghít, chất lượng p’too pa choom âng zâp trường cóh chr’hoong Bắc Trà My ting t’ngay ting padưr lấh mơ:“Trường THCS Nguyễn Huệ vêy cô Trang chô k’đhơợng bhrợ lấh 2 c’moo. Ooy cr’chăl bhrợ bhiệc, cô Trang liêm ta níh, zay ta bách lâng bh’rợ, cô pa bhlâng k’rang tước c’bhúh apêê giáo viên lưm zr’nắh k’đhạp, ting tr’pác lâng apêê thầy cô. Lâng học sinh cóh Trà Giang 50% nặc đhanuôr acoon cóh, vêy bấc apêê a’đhi lưm tr’mung zr’nắh k’đhạp, bấc apêê ma p’nar k’căn k’conh. Nắc mưy Hiệu trưởng, cô k’rang bhlâng tước học sinh, ơy t’đang k’đươi bấc đắh zooi đoọng, cher hun pr’hêl ha pêê a’đhi. Lâng bh’rợ Hiệu trưởng cô ta luôn k’đơơng a’cọ zâp đắh bh’rợ, âng đơơng bh’rợ âng trường THCS Nguyễn Huệ k’đơơng a’cọ khối thi đua.”

Cung cơnh cô giáo Phan Thị Thuỳ Trang, điều dưỡng Nguyễn Thị Hương Thảo vel đông cóh chr’hoong Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam cung ặt pa bhrợ cóh Trung tâm Y tế chr’hoong Đông Giang, tỉnh Quảng Nam tơợ t’ngay dzợ c’moọr. Tước đâu, lấh 30 c’moo, váih k’diịc k’coon, Hương Thảo dzợ ặt pa bhrợ cóh k’coong ch’ngai. Nguyễn Thị Hương Thảo moon, bhiệc bhrợ điều dưỡng zr’nắh bhlâng, nắc amoó lêy đợc k’coon ặt cóh đông đoọng k’coon zư lêy, lứch tuần Thảo vêy bơơn chô. Zâp bêl g’lúh váih pr’lúh cr’ay cơnh Covid-19 ahay, vêy bêl 2, 3 c’xêê nắc vêy bơơn chô mưy chu. Đợ bêl cơnh đêếc, amoó Hương Thảo ta luôn lêy bhrợ bhiệc đoọng doọ lấh k’noọ, hay tước k’diịc k’coon:“Xoọc đâu, k’diịc k’coon zêng ặt cóh Đại Lộc, mưy acu lướt pa bhrợ ooy đâu. K’coon dzợ k’tứi nắc hay bhlâng, hân đhơ cơnh đêếc, tu bh’rợ nắc cung cắh năl cơnh bhrợ. Bhiệc bhrợ cóh Trung tâm bấc bhlâng, cung zr’nắh, hân đhơ cơnh đêếc a’dô lêy apêê đhanuôr cóh đâu zr’nắh k’đhạp nắc cung kiêng bhrợ cóh đâu. Vêy cấp piing k’rang lêy đoọng chính sách t’đui đoọng chr’nắp ha đợ nhân viên y tế pân đil bhrợ ch’ngai đông cơnh azi.”

Zêng lêy giáo viên lâng nhân viên y tế cóh k’coong ch’ngai manứih đồng bằng, apêê amoó lướt pa bhrợ ooy k’coong ch’ngai bêl dzợ p’niên. Bấc ngai ơy bơơn k’diịc, pa bhrợ cóh k’coong ch’ngai, cung vêy bấc ngai rạch chô pa bhrợ ooy đồng bằng. Hân đhơ cơnh đêếc, apêê amoó zêng lêy k’coong ch’ngai nắc vel bhươl thứ 2 âng đay, đhị ắt pa bhrợ ma mung tất lang c’moọr âng đay đoọng đh’rứah pazưm têy, chrooi đoọng c’rơ bhrợ pa dưr pr’ắt tr’mung t’mêê ha vel bhươl xoọc đâu./.

Những bông hồng gắn bó với vùng cao xứ Quảng

Sau khi tốt nghiệp ra trường, nhiều bạn nữ thường chọn gần nhà hoặc nơi đô thị để công tác, nhưng cũng có không ít những cô gái miền xuôi tình nguyện lên non để cống hiến tài năng, sức trẻ để rồi gắn bó lâu dài với đồng bào vùng cao. Những việc làm thầm lặng của họ đã đóng góp làm đổi thay diện mạo cho các bản làng xa xôi.

  Ngôi nhà nhỏ của 2 anh em Hồ Nhật Phong và Hồ Nhật Linh, học sinh trường THCS Nguyễn Huệ, xã Trà Giang, huyện Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam mấy năm nay đã trở thành địa chỉ lui tới thường xuyên của cô Hiệu trưởng Phan Thị Thu Trang và nhiều thầy cô giáo. Với Hồ Nhật Phong và Hồ Nhật Linh, các thầy cô giáo, đặc biệt là cô giáo Thu Trang chính là những người cha, người mẹ thứ 2 của mình. Hồ Nhật Phong ngậm ngùi kể, ba mất khi em mới học lớp 5, một năm sau mẹ em cũng qua đời, để lại 2 anh em Hồ Nhật Linh và Hồ Nhật Phong côi cút trong căn nhà trống trơn, cũ nát. Nếu không có cô Hiệu trưởng Phan Thị Thuỳ Trang và các thầy cô giáo trường THCS Nguyễn Huệ động viên, cưu mang giúp đỡ các em từng lon gạo, hũ mắm đến nồi niêu, bát đĩa, đồ dùng học tập… không biết cuộc đời của 2 anh em Phong sẽ về đâu. Không riêng anh em Phong mà rất nhiều học sinh và phụ huynh trường THCS Nguyễn Huệ, trong đó có bà Đinh Thị Bích ở thôn 5, xã Trà Giang, cảm nhận sâu sắc tình yêu thương của các thầy cô giáo nhà trường, đặc biệt là tấm lòng của cô Hiệu trưởng Phan Thị Thuỳ Trang dành cho học sinh của mình: “Cô Trang, Hiệu trưởng nhà trường quan tâm mấy đứa nhỏ rất nhiều. Trong học tập cô Trang và mấy cô thường xuyên nhắc nhở các cháu chăm chỉ đi học.  Ngày xưa con tôi chán học, muốn nghỉ, mấy cô quan tâm tới nhà luôn. Bản thân tôi cũng đi vắng miết không lo được cho con, mấy cô lên động viên rồi cho gạo, mỳ tôm, dầu ăn, mắm muối miết. Cô Trang là tuyệt vời nhất!”

Cô giáo Phan Thị Thùy Trang sinh ra và lớn lên ở huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam. Cách đây hơn 10 năm, sau khi tốt nghiệp Đại học Sư phạm, nhiều bạn bè tìm cách để được dạy gần nhà thì Trang lại tình nguyện lên dạy chữ cho trẻ vùng cao. Nơi đây, đa phần học sinh là con em đồng bào dân tộc thiểu số, hoàn cảnh khó khăn nên phụ huynh gần như không quan tâm đến việc học của con. Vì thế, hàng năm mỗi dịp khai giảng hay sau những kỳ nghỉ lễ, nghỉ Tết, cô Trang lại cùng các đồng nghiệp băng rừng, lội suối lên rẫy, đến tận những thôn, nóc xa xôi để vận động học sinh ra lớp. Sau này, khi đã làm công tác quản lý, cô Trang vẫn tham gia công tác vận động học sinh, kêu gọi các tổ chức, cá nhân hảo tâm và thầy cô giáo đóng góp xây dựng Quỹ Khuyến học. Vào dịp đầu năm học mới, nhà trường trang bị quần áo, giày dép đồ dùng học tập, cho các em.

Cô Phan Thị Thùy Trang, Hiệu trưởng trường THCS Nguyễn Huệ, huyện Bắc Trà My tâm sự, đối với những học sinh mồ côi, hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, nhà trường thường xuyên hỗ trợ gạo, tương, mắm, muối… giúp các em yên tâm và cảm thấy ấm áp mỗi khi đến trường:“Phần lớn những em xa trường hoàn cảnh rất khó khăn, cha mẹ thường đi làm ăn xa, đóng luôn chòi trên rẫy, việc chăm lo cho các em nhiều cái chưa tới nơi. Vì thế, nhà trường phải làm tốt công tác quản lý học sinh nắm bắt xem các em có tới trường hay không, nếu các em khó khăn, thầy cô sẽ báo với trường để trích Quỹ Khuyến học hỗ trợ kịp thời cho các em.”

Ông Phan Ngọc Nam, Phó Trưởng phòng Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam cho biết, cô giáo Phan Thị Thùy Trang, Hiệu trưởng trường THCS Nguyễn Huệ không chỉ là người tận tâm, hết lòng thương yêu học trò, mà còn là một trong những người tiên phong trong xây dựng mô hình trường học hạnh phúc. Từ khi mô hình này ra đời, tình trạng học sinh bỏ học đã giảm đáng kể, sĩ số học sinh đến lớp luôn duy trì trên 99%. Đặc biệt, từ chỗ phải chịu áp lực đi học, đến nay, nhiều em đã thực sự cảm thấy thoải mái và thích thú đến trường. Ông Phan Ngọc Nam khẳng định, chất lượng giáo dục của các trường ở huyện Bắc Trà My ngày càng được nâng cao: “Trường THCS Nguyễn Huệ cô Trang về tiếp quản cũng được hơn 2 năm rồi. Trong quá trình làm việc, cô Trang là người rất tâm huyết với nghề, cô rất quan tâm đến đội hình, đội ngũ, quan tâm đến hoàn cảnh của từng giáo viên, chia sẻ khó khăn với thầy cô giáo. Đối với học sinh ở Trà Giang 50% là đồng bào dân tộc thiểu số, có rất nhiều em hoàn cảnh khó khăn, nhiều em mồ côi cha mẹ. Là Hiệu trưởng rất quan tâm đến học sinh, cô đã kêu gọi rất nhiều nguồn hỗ trợ, tặng quà cho các em. Với vai trò Hiệu trưởng cô luôn gương mẫu trong mọi hoạt động, đưa phong trào trường THCS Nguyễn Huệ dẫn đầu   khối thi đua.”

Cũng như cô giáo Phan Thị Thùy Trang, điều dưỡng Nguyễn Thị Hương Thảo quê ở huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam cũng đã gắn bó với Trung tâm Y tế huyện Đông Giang, tỉnh Quảng Nam từ những ngày còn son trẻ. Đến nay, đã ở tuổi ngoài 30, có chồng, có con, Hương Thảo vẫn gắn bó với vùng cao. Nguyễn Thị Hương Thảo trải lòng, công việc điều dưỡng vốn vất vả, áp lực nhiều nên chị phải để con lại quê nhà cho chồng chăm sóc, cuối tuần, Thảo mới về thăm chồng con. Vào những đợt cao điểm như đợt dịch Covid-19 vừa qua, có khi một vài tháng chị mới về nhà một lần. Những lúc như thế chị Hương Thảo thường lao vào công việc để nguôi đi nỗi thương chồng, nhớ con:“Hiện tại, chồng con tôi đều ở dưới Đại Lộc, một mình tôi lên đây làm. Con còn nhỏ nên nhớ lắm chứ nhưng vì công việc cũng đành chịu. Công việc ở Trung tâm rất nhiều, áp lực cũng nhiều lắm nhưng thương bà con đồng bào trên này còn khó khăn lắm nên mình cũng muốn cống hiến lâu dài. Chỉ mong cấp trên quan tâm có chính sách ưu đãi đặc biệt cho những nhân viên y tế nữ phải đi làm xa nhà, xa gia đình như chúng tôi.”

Hầu hết giáo viên và nhân viên y tế ở miền núi là người đồng bằng, các chị lên vùng cao khi mới tuổi đôi mươi. Nhiều người đã xây dựng gia đình, lập nghiệp ở vùng cao, cũng có không ít người trở về xuôi công tác. Thế nhưng, các chị đều xem vùng cao là quê hương thứ 2 của mình, nơi đã gắn bó cả tuổi thanh xuân để chung tay, góp sức làm nên diện mạo mới cho bản làng hôm nay./.