Zên pa chô tơợ du lịch bơơn mơ 3.700 tỷ đồng, dzooc 74%; pa chô mơ 22 ức USD, dzooc 2,5 chu. Bh’nơơn nâu đoọng lêy năc c’rơ ha dưr âng ngành du lịch vel đong, ha dợ năc cung pa căh cơnh xăl t’mêê đăh bhrợ têng đoọng ha dưr đanh mâng coh cr’chăl t’mêê

Đhị chr’val Măng Đen (lalăm ahay nắc chr’hoong Kon Plông, tỉnh Kon Tum), du dịch t’pâh bấc t’mooi, pa bhlầng nắc moọt cr’chăl lễ, Tết, ha dợ dzợ đơơng chr’năp ting hân noo, căh ơy têệm ngăn prang c’moo. Ting cơnh amóo Y Trang, c’la cơ sở Sóc’s House, pa dưr Măng Đen năc pa ghit đăh zư pa liêm, pa mâng, pay coon ma nưih bhrợ bha lầng, zư lêy chr’năp văn hóa lâng k’tiếc k’ruung cơnh a bhuy t’vaih, đh’rưah năc k’rong bhrợ đh’rưah zập hạ tầng đoọng ha dưr đanh mâng. Amoó Y Trang xay moon:

“Bhrợ tước ooy năc a hêê pa chắp bhrợ ghit tước đêêc. Măng Đen dzợ zư liêm chr’năp ty đanh nâu. Xay ooy pleng k’tiếc coh đâu năc dzợ zư liêm cơnh a bhuy t’vaih, pleng k’tiếc, n’loong n’cuông liêm pr’hay. Coon ma nưih ta nih đha nâng. Cung vêy rau ha dưr t’mêê, năc cơnh dự án k’rong bhrợ tang bhuông păr, cao tốc, zr’lụ đhêy ặt cao cấp căh cợ zr’lụ lilêm pr’hay đoọng k’rang zư lêy c’rơ tr’mông cao cấp, năc cung bhrợ đoọng ha zr’lụ k’tiếc Măng Đen ting ha dưr lâng đanh mâng lâh mơ”.

Hạ tầng c’lâng p’rang lâng dịch vụ du lịch đhị Măng Đen dzợ bấc rau căh ơy liêm. Chủ tịch UBND chr’val Phạm Văn Thắng đoọng năl, c’lâng p’rang dzợ k’đhap k’ra bhlầng, ha dợ tỉnh ơy vêy c’lâng k’rong bhrợ zập dự án bha lầng:

“Tỉnh Quảng Ngãi ơy vêy c’lâng xa nay xay bhrợ Quốc lộ 24 coh c’moo 2026. Nâu cung năc muy rau liêm choom bhlầng, pazêng pr’đơợ liêm choom đoọng du lịch Măng Đen ha dưr. Lâh mơ, pazêng cr’noọ bh’rợ ga măc cơnh lâng Măng Đen cung lêy vêy rau zooi âng tỉnh. Xoọc đâu, tỉnh cung ơy k’dua thầu 3 dự án đô thị. 3 dự án đô thị nâu ta bhrợ coh đhăm bhưah 800 héc ta lâng pazêng đợ zên k’rong bhrợ năc mơ 26.000 tỷ đồng. Bêl 3 đô thị nâu dưr vaih năc bhrợ liêm choom bhiệc câl đươi lâng zập dịch vụ”.

Đhị zr’lụ đăh Tây, chr’val Tu Mơ Rông r’dợ xay bhrợ du lịch k’ruung đác, du lịch vel bhươl pa têệt lâng crâng ca coong, tơơm za nươu lâng chr’năp văn hóa ma nưih acoon coh. Đhơ cơnh đêêc, bh’rợ du lịch nâu dzợ la leh, k’tứi, pr’đơợ k’rong bhrợ căh bấc. Bí thư Đảng ủy Võ Trung Mạnh moon:

“Chr’hoong Tu Mơ Rông ty cung ơy pa dưr du lịch. Đhơ cơnh đêêc, zêng lâng Măng Đen, Tu Mơ Rông lâng zập zr’lụ du lịch coh vel đong tỉnh Kon Tum n’ty năc zêng ma lêy bhrợ. Đăh zooi k’rong bhrợ âng tỉnh năc căh bấc. Tu cơnh đêêc, k’đươi moon lâng tỉnh nắc lêy xay bhrợ ghit lâh mơ dzợ đoọng k’rong bhrợ, zooi bhrợ têng đoọng pa dưr du lịch”.

Muy rau k’đhap, cha groong k’rơ bhlầng âng du lịch Quảng Ngãi xoọc đâu năc đoo căh zập zr’lụ ặt đhêy lâng dịch vụ bh’nơơn dal, pa bhlầng năc khách sạn, zr’lụ ặt đhêy bơơn liêm pr’đơợ 4 -5 sao. Dưr vaih đhr’năng nâu năc tu bh’rợ quy hoạch, quỹ k’tiếc lâng hạ tầng c’lâng p’rang căh ơy pa têệt bhrợ liêm mr’cơnh, coh đêêc thị trường du lịch dzợ đơơng chr’năp ting cr’chăl hân noo, cr’chăl ặt đhêy ếp, c’rơ tr’zệêng căh ơy dal cơnh lâng apêê trung tâm dịch vụ đăn đêêc.

Đọong bhlêh lơi pazêng rau k’đhap k’ra, rau cha groong nâu, ngành Văn hóa, Thể thao lâng Du lịch tỉnh ơy pa ghit đăh pa liêm thể chế, quy hoạch lâng hạ tầng, t’đui đoọng pa dưr du lịch vel bhươl pa têệt lâng zư lêy chr’năp văn hóa. Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao lâng Du lịch tỉnh Phạm Thị Trung đoọng năl:

“Coh đhr’năng ra pặ tước đâu năc cung pa căh đề án pa dưr du lịch đanh mâng âng tỉnh Quảng Ngãi tơợ ơy pa zưm. Rau đâu jưah năc pa têệt pa dưr nghị quyết âng bơr tỉnh Kon Tum lâng Quảng Ngãi ty coh cr’chăl a hay, đh’rưah bhrợ pa xoọng, pa liêm bơr pêê c’lâng xa nay ga măc âng Ban Thường vụ Tỉnh ủy Quảng Ngãi đăh pa dưr du lịch coh cr’chăl tước đâu. Bh’rợ nâu năc bơơ bhrợ pa xang  coh quý I c’moo 2026”.

Đăh đanh đươnh, tỉnh Quảng Ngãi năl ghit c’lâng xa nay pa dưr du lịch ting c’lâng pa têệt ghit liêm Đông – Tây, pa zưm du lịch biển lâng du lịch văn hóa vel bhươl, du lịch crâng đác, r’dợ pa dưr du lịch vaih năc ngành kinh tế bha lầng. Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Đức Tuy xay moon ghit:

“Bhiệc pa dưr du lịch cơnh lâng tỉnh hêê nắc vêy pr’đơợ liêm choom pa bhlầng. Ha dợ ahêê căh ơy pa dưr lưch pr’đơợ liêm choom năc đoo. Coh cr’chăl tước đâu, zập dự án ơy moọt bhrợ năc vêy pazêng dự án vệ tinh, t’vaih muy c’bhuh bh’rợ pa dưr du lịch k’rơ  bhlầng bhlưa zr’lụ Đông – Tây. Bhlưa du lịch biển pa zưm lâng du lịch văn hóa vel bhươl đăh Tây, chr’năp văn hóa âng đhanuôr acoon coh, du lịch crâng đác.. năc ting cơnh a cu pa chăp zập rau đâu tr’zooi đh’rưah coh đhr’năng ha dưr”./.

CẦN GIẢI PHÁP TỔNG THỂ ĐỂ DU LỊCH QUẢNG NGÃI PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

Năm 2025, du lịch Quảng Ngãi ước đón 5,2 triệu lượt khách, tăng 38% so với năm trước; trong đó khách quốc tế đạt khoảng 98.500 lượt, tăng gấp 2,6 lần. Doanh thu du lịch ước đạt 3.700 tỷ đồng, tăng 74%; thu ngoại tệ khoảng 22 triệu USD, tăng 2,5 lần. Kết quả này cho thấy sức bật rõ nét của ngành du lịch địa phương, song cũng đặt ra yêu cầu đổi mới cách làm để phát triển bền vững trong giai đoạn tới

Tại xã Măng Đen (trước đây thuộc huyện Kon Plông, tỉnh Kon Tum), du lịch thu hút đông du khách, nhất là vào dịp lễ, Tết, song vẫn mang tính mùa vụ, chưa ổn định quanh năm. Theo chị Y Trang, chủ cơ sở Sóc’s House, phát triển Măng Đen cần đặt bảo tồn lên hàng đầu, lấy con người làm trung tâm, giữ gìn bản sắc văn hóa và hệ sinh thái tự nhiên, đồng thời đầu tư hạ tầng đồng bộ để phát triển lâu dài. Chị Y Trang chia sẻ:

“Làm đến đâu thì mình tính thật kỹ tới đó. Măng Đen mà giữ được cái chất vốn sẵn có này. Khi nói về thiên nhiên là hoang sơ, luôn luôn là cảnh đẹp, không khí thì lơ lửng, trong lành rồi. Con người luôn thân thiện, hiền hòa. Sự phát triển thì là có những dự án đầu tư lớn như sân bay, cao tốc, khu nghỉ dưỡng cao cấp hoặc khu sinh thái chuyên chăm sóc sức khỏe cao cấp chẳng hạn, thì cũng làm cho vùng đất Măng Đen thịnh vượng mà lại bền vững”.

Hạ tầng giao thông và dịch vụ du lịch tại Măng Đen còn nhiều hạn chế. Chủ tịch UBND xã Phạm Văn Thắng cho biết, giao thông vẫn là khó khăn lớn nhất, song tỉnh đã có định hướng đầu tư các dự án trọng điểm:

“Tỉnh Quảng Ngãi đã có chủ trương triển khai Quốc lộ 24 trong năm 2026. Đây cũng là một thuận lợi, những điều kiện tốt để du lịch Măng Đen phát triển. Ngoài ra, những công trình lớn, công trình điểm nhấn đối với Măng Đen cũng cần sự hỗ trợ của tỉnh. Hiện nay, tỉnh cũng đã tổ chức mời thầu 3 dự án đô thị. 3 dự án đô thị này có quy mô trên 800 héc ta và tổng mức đầu tư khoảng 26.000 tỷ đồng. Khi 3 đô thị này hình thành sẽ đáp ứng được nhu cầu mua sắm và các dịch vụ”.

Ở khu vực phía Tây, xã Tu Mơ Rông từng bước khai thác du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng gắn với rừng, dược liệu và bản sắc văn hóa dân tộc thiểu số. Tuy nhiên, hoạt động du lịch còn nhỏ lẻ, tự phát, nguồn lực đầu tư hạn chế. Bí thư Đảng ủy xã Võ Trung Mạnh cho rằng:

“Huyện Tu Mơ Rông cũ cũng đã khơi dậy du lịch rồi. Tuy nhiên, kể cả Măng Đen, Tu Mơ Rông và các điểm du lịch trên địa bàn tỉnh Kon Tum cũ thì cũng gần như là các cơ sở tự hoạt động. Phần hỗ trợ đầu tư của tỉnh rất hạn chế. Vì vậy, đề nghị tỉnh cần bàn sâu hơn nữa để xúc tiến đầu tư, hỗ trợ đầu tư nhằm phát triển du lịch”.

Một điểm nghẽn lớn của du lịch Quảng Ngãi hiện nay là thiếu hệ thống lưu trú và dịch vụ chất lượng cao, đặc biệt là khách sạn, khu nghỉ dưỡng đạt chuẩn 4–5 sao. Nguyên nhân chủ yếu do quy hoạch, quỹ đất sạch và hạ tầng giao thông kết nối chưa đồng bộ, trong khi thị trường du lịch còn mang tính mùa vụ, thời gian lưu trú ngắn, sức cạnh tranh chưa cao so với các trung tâm du lịch lân cận.

Để tháo gỡ các điểm nghẽn này, ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh xác định cần hoàn thiện thể chế, quy hoạch và hạ tầng, ưu tiên phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn văn hóa. Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Phạm Thị Trung cho biết:

“Trong chương trình sắp tới cũng sẽ ban hành đề án phát triển du lịch bền vững của tỉnh Quảng Ngãi sau hợp nhất. Điều này vừa kế thừa nghị quyết của hai tỉnh Kon Tum cũ và Quảng Ngãi cũ trong giai đoạn vừa qua, đồng thời xác lập, điều chỉnh và bổ sung một số định hướng lớn của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Quảng Ngãi về phát triển du lịch trong thời gian tới. Nhiệm vụ này sẽ được hoàn thành trong quý I năm 2026”.

Về lâu dài, tỉnh Quảng Ngãi xác định phát triển du lịch theo hướng liên kết chặt chẽ Đông – Tây, kết hợp du lịch biển với du lịch văn hóa cộng đồng, du lịch rừng và sinh thái, từng bước đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn. Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Nguyễn Đức Tuy nhấn mạnh:

“Việc phát triển du lịch đối với tỉnh chúng ta là tiềm năng rất lớn nhưng chúng ta chưa phát huy hết. Trong thời gian tới, các dự án lớn vào đây rồi thì sẽ có những dự án vệ tinh, tạo thành một hệ thống phát triển du lịch rất mạnh giữa Đông - Tây. Giữa du lịch biển kết hợp với du lịch văn hóa cộng đồng ở phía Tây, bản sắc văn hóa đồng bào dân tộc, du lịch rừng, du lịch sinh thái thì tôi nghĩ các sản phẩm sẽ bổ trợ cho nhau trong quá trình phát triển”./.