Tơợ bêl vêy k’đươi moon tơợ Hội Liên hiệp pân đil chr’hoong, k’bhuh pân đil chr’val Cốc Lẩu, chr’hoong Bắc Hà ơy chơih pay cr’noọ bh’rợ bhrợ c’lâng pô xăl bhơi k’rang pa têệt lâng bh’rợ bhrợ têng vel bhươl t’mêê. C’lâng vel bhươl bơơn choh zập ru pô liêm cra năc cơnh pô mười giờ, sam, cúc, chiều tím,… Pazêng năc vaih rau liêm cra prang zr’lụ da ding ca coong. Amoó Lùng Thị Hà, chr’val Cốc Lẩu, chr’hoong Bắc Hà, tỉnh Lào Cai đoọng năl: “Ađhi amoó coh vel zập ngai zêng lưch loom ting bhrợ bh’rợ nâu. Zập ngai ting xơợng cơnh ra pặ đoọng pâh choh tơơm pô, ziic bhơi. Cr’noọ bh’rợ nâu năc cơnh lâng a zi liêm choom pa  bhlầng. Coh zập c’lâng p’rang năc zậ ngai cung zêng ting pâh, bơơn pô đơơng chô choh, đoọng vêy c’lâng lướt liêm cra.”

Nâu đoo năc c’nặt c’lâng ếp coh k’ha riêng km c’lâng vel bhươl t’mêê bơơn bhrợ têng cr’noọ bh’rợ 3 sạch, c’nặt c’lâng vel bhươl t’mêê coh tỉnh Lào Cai. Pa xoọng 1 t’crô pô, pa xiêr muy t’nôm n’noh nha nhự bhrợ l’thai zr’lụ ặt tớt bêl đhr’năng pleng p’răng pưih. Căh muy năc phong trào, năc bh’rợ nâu ơy dưr vaih cơnh c’năl ta luôn âng a đhi a moó coh đâu. Vel Tổng Kim năc muy coh pazêng vel k’đhap k’ra bhlầng âng chr’val Vĩnh yên, chr’hoong Bảo Yên lâng 100% năc đhanuôr Mông ặt ma mông. K’bhuh pân đil chr’hoong lâng tỉnh ơy tước đong xay moon, t’pâh a đhi amoó coh chr’val năc lêy bhrợ sạch đong xang, tang c’riing âng đay lalăm, xang đêêc tước c’lâng vel bhươl. Xọoc đâu, bh’rợ choh lâng k’rang lêy apêê c’lâng pô vaih năc bh’rợ ta luôn âng ađhi amoó coh chr’val. Xọoc đâu, doó dzợ đhr’năng vất lơi n’noh đhơ cơnh đhơ kị coh truih c’lâng lướt. Amoó Sùng Thị May đoọng năl: “Coh  vel zi ơy crih príh liêm sạch, zập ngai zêng ting pâh bhrợ, k’rong đoọng ha bhươn cr’noon đay, vel đong đay liêm sạch, năc đoo bh’rợ chroi k’rong đh’rưah lâng Đảng Nhà nước bhrợ têng.”

Xọoc đâu, tỉnh Lào Cai vêy lâh 250 c’lâng pô âng pân đil choh bhrợ truih vel bhươl, pâh bhrợ cr’noọ bh’rợ vel bhươl t’mêê lâng pazêng chr’năp k’nặ 3 tỷ đồng zêng lâng c’rơ pa bhrợ âng apêê cấp hội pân đil coh prang tỉnh bhrợ têng. Nâu đoo năc bh’nơơn bh’rợ liêm choom coh ting bhrợ cr’noọ bh’rợ 3 ch’ngaach pa têệt lâng zư lêy môi trường âng k’bhuh pân đil zập cấp xay bhrợ. Bh’rợ choh pô truih c’lâng ơy tước zập vel bhươl. Đhr’năng dưr vaih c’lâng pô nâu năc ơy bhrợ xăl cơnh cr’nọo pr’chăp âng đhanuôr đăh pa sạch c’lâng p’rang, tang c’riing âng bhươl cr’noon ha dưr ghit bhlầng. Pa căn Hà Thị Khánh Nguyệt, Chủ tịch k’bhuh pân đil tỉnh Lào Cai đoọng năl: “Đh’rưah lâng bh’rợ  bhrợ pa dưr pr’loọng đong “5 doó, 3 sạch”, k’bhuh pân đil apêê cấp cung ơy t’bhlầng bh’rợ xay moon, t’pâh hội viên pân đil đoọng bhrợ têng apêê cr’noọ bh’rợ coh bhiệc t’pâh nâu. Bh’rợ nâu cung bơơn bấc hội viên ting pâh liêm choom, pa têệt lâng bhiệc bhrợ têng vel bhươl t’mêê, pa bhlầng năc cơnh lâng chr’val bhrợ têng vel bhươl t’mêê ha dưr dal, kiểu mẫu.”

Choh pô truih c’lâng vel bhươl xoọc năc cr’nọo bh’rợ lalua ta nih bhlầng, liêm choom bhlầng, chroi k’rong zư lêy tệêm ngăn c’lâng p’rang, zư lêy zr’lụ ặt ma mông, vel  bhươl aih l’thai. Lâng xa nay doó đươi lướt ch’ngai, rau liêm choom buôn tước tơợ rau liêm buôn, tr’đăn lâng pr’ặt tr’mông, pazêng c’lâng choh pô đơơng chr’năp ta nih liêm bhlầng, năc rau pa căh đoọng ha rau xăl t’mêê, ha dưr ha dợ năc xa nay bh’rợ  bhrợ têng vel bhươl t’mêê đơơng chô. Tơợ đhị c’lâng tơợp choh coh bơr pêê zr’lụ đhanuôr ặt, nâu kêi cr’nọo bh’rợ choh pô truih apêê c’lâng vel bhươl, da ding ca coong ơy bơơn t’bhưah đhị bấc vel đong. Bấc đhị nă bhiệc choh pô nâu pa têệt lâng bhiệc cỉh pa sạch c’lâng vel bhươl. Tơợ đêêc, chroi k’rong zooi apêê vel đong bhrợ têng liêm pr’đơợ đăh môi trường coh bh’rợ bhrợ têng vel bhươl t’mêê đhị zr’lụ vel bhươl lâng da ding ca coong./.

Nở rộ phong trào trồng hoa làm xanh- sạch đẹp làng bản ở vùng nông thôn và miền núi

Về làng quê bây giờ, đường nông thôn miền núi đã sạch sẽ hơn rất nhiều. Đây cũng là một trong những tiêu chí xây dựng nông thôn mới ở các làng quê hiện nay. Tiêu chí môi trường làm thế nào để sạch từ nhà ra ngõ đã được các địa phương cụ thể hóa vào các phong trào, điển hình ở đây là phong trào xây dựng gia đình “5 không 3 sạch” trong đó có tiêu chí sạch nhà, sạch ngõ, sạch khu dân cư. Từ cuộc vận động này, ở nhiều làng quê nông thôn miền núi đã có rất nhiều những con đường hoa rực rỡ quanh năm, tạo cảnh quan môi trường xanh – sạch – đẹp. 

Sau khi có chỉ đạo từ Hội liên hiệp phụ nữ huyện, hội liên hiệp phụ nữ xã Cốc Lẩu, huyện Bắc Hà đã chọn xây dựng mô hình đường hoa thay cỏ dại gắn với nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới. Đường làng, thôn bản được phủ bởi các loài hoa muôn màu sắc như hoa mười giờ, sam, cúc cánh bướm, chiều tím,… Tất cả tạo nên vẻ đẹp của vùng quê miền núi thanh bình, yên ả. Chị Lùng Thị Hà, xã Cốc Lẩu, huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai cho biết: “Chị em ở trong thôn ai cũng nhiệt tình, hưởng ứng phong trào này. Nói chung ai cũng nhiệt tình phân công, cắt công nhau để trồng hoa, chăm sóc nhiệt tình. Công trình trong xây dựng nông thôn mới này đối với chung tôi thì rất là tuyệt vời. Trên các tuyến đường ai cũng hăng say đi lấy hoa về trồng để tuyến đường ngày càng đẹp hơn.”

Đây chỉ là số ít trong hàng trăm km đường nông thôn mới được duy trì và nhân rộng mô hình đoạn đường 3 sạch, đoạn đường nông thôn mới trên địa bàn tỉnh Lào Cai. Thêm 1 bông hoa, bớt đi một túi rác làm dịu mát những ngày nắng oi ả, để đường quê thêm sạch đẹp. Không chỉ là phong trào, mà việc làm này đã trở thành ý thức chung, tự nguyện của chị em phụ nữ nơi đây. Bản Tổng Kim là một trong những bản khó khăn nhất của xã Vĩnh Yên, huyện Bảo Yên với 100% là đồng bào Mông sinh sống. Hội phụ nữ huyện và tỉnh đã đến tận nhà tuyên truyền vận động các chị em trong xã tự làm sạch nhà cửa của mình trước, sau đó là đến đường thôn, bản. Hiện nay, phong trào trồng và chăm sóc các tuyến đường hoa trở thành hoạt động thường xuyên của chị em trong xã. Hiện nay không còn tinh trạng vất rác bừa bãi ở ven đường Chị Sùng Thị May cho biết: “Ở trên thôn mình phải làm sạch cho giữ gìn vệ sinh là giữ gìn cho chính bản thân mình, cho quê hương mình, là giữ gìn cho Đảng và Nhà nước.”

Hiện nay, tỉnh Lào Cai có hơn 250 tuyến đường hoa phụ nữ sắc mới thôn quê, đường hoa nông thôn mới, phố điện đường hoa với tổng trị giá gần 3 tỷ đồng không kể công lao động do các cấp hội phụ nữ trong toàn tỉnh thực hiện. Đây là kết quả cả sự sáng tạo trong việc thực hiện tiêu chí 3 sạch gắn với việc giữ gìn bảo vệ môi trường hội phụ nữ các cấp. Phong trào trồng hoa ven đường đã lan tỏa đến từng thôn, bản. Việc hình thành những tuyến đường hoa đã làm thay đổi nhận thức của người dân về vệ sinh môi trường, ý thức làm đẹp cảnh quan thôn, bản được nâng lên rõ nét. Bà Hà Thị Khánh Nguyệt, Chủ tịch Hội liên hiệp Phụ nữ tỉnh Lào Cai cho biết: “Cùng với cuộc vận động xây dựng gia đình “5 không 3 sạch”, Hội liên hiệp Phụ nữ các cấp cũng đã tăng cường công tác tuyên truyền, vận động hội viên phụ nữ để thực hiện các tiêu chí trong cuộc vận động này. Cuộc vận động này cũng được đông đảo hội viên phụ nữ tham gia rất tích cực, gắn liền với việc xây dựng nông thôn mới, đặc biệt với xã  xây dựng nông thôn mới nâng cao, kiểu mẫu.”

Trồng hoa ven đường nông thôn đang là mô hình thiết thực hiệu quả, góp phần bảo vệ hành lang an toàn giao thông, bảo vệ môi trường, làm sạch đẹp cảnh quan nông thôn. Với quan điểm, chẳng cần tìm đâu xa, vẻ đẹp luôn có thể đến từ những điều giản dị nhất, gần gũi nhất trong cuộc sống, những tuyến đường hoa nông thôn mang ý nghĩa giản đơn, là minh chứng cho sự đổi mới, phát triển mà chương trình xây dựng nông thôn mới đã mang lại. Từ chỗ chỉ trồng thí điểm ở vài khu dân cư kiểu mẫu, nay mô hình trồng hoa dọc theo các tuyến đường giao thông nông thôn miền núi đã được nhân rộng tại nhiều địa phương. Tại nhiều nơi, việc trồng và chăm sóc hoa còn gắn với việc quét dọn, vệ sinh đường làng, thôn bản. Qua đó, góp phần giúp các địa phương thực hiện tốt tiêu chí về môi trường trong công tác xây dựng nông thôn mới ở vùng nông thôn và miền núi./.