Đhị muy g’luh hop vel ta luôn âng vel Khung Nhung, chr’val Quản Bạ, Trưởng vel chơơih pay cr’chăl hop vel moot bêl 7h30 ha dum lâng p’rá đươi dua coh pr’hop năc đoo p’rá vel đong. Năc đoo c’lâng bh’rợ liêm bhlâng đoọng chính quyền k’rong pa zum zâp đha nuôr coh vel đoọng xay truih xa nay, đh’rưah lâng nâu đoo công năc bh’rợ đoọng ta mêệng xơợng đợ boop p’rá xay moon tơợ đha nuôr ooy apêê câp chính quyền.

P’căn Cư Thị Sông, đha nuôr vel Khung Nhung, chr’val Quản Bạ ting pâh g’luh hop đoọng năl:“Đươi vêy hop vel, zâp ngai zêng bơơn năl crêê apêê c’lâng xa nay, chính sách âng Nhà nước đoọng đươi dua bhrợ têng. Công đươi lươt xơợng xay truih năc đha nuôr năl cơnh bhrợ cha t’mêê đoọng bhrợ pa dưr vel bhươl ca bhố ngăn yêm têêm.”

Ha dợ a noo Hầu Mí Tủa, đha nuôr vel Khung Nhung moon:“Acu chô họp vel bơơn xơợng Chỉ thị Nghị quyết, bơơn xay prá cơnh t’bil ha ul pa xiêr dha rưt lâng bhrợ cha ca van cơnh lâng chính quyền chi bộ coh vel, bơơn năl bh’rợ liêm crêê choom bhrợ, bh’rợ căh crêê liêm năc căh choom bhrợ, tu cơnh đêêc pr’loọng đong cu lâng đha nuôr coh vel nâu câi âi zâp cha năc dzợ rơơm dưr ca van.”

Công cơnh bâc ngai đha nuôr acoon coh coh vel Khung Nhung. N’đhơ căh choom pa prá lâng trình độ văn hóa căh dal, n’đhơ cơnh đêêc cơnh lâng c’noọ cr’niêng bhrợ cha ca van, xang bâc g’luh pâh apêê g’luh họp vel lâng bơơn xơợng trưởng, phó vel xay moon ooy bh’rợ cơnh bhrợ cha ca van, a noo Lý Tà Bâu ăt coh vel Trúc Sơn, chr’val Quản Bạ âi grơơ loom tươc Ủy ban nhân dân chr’val đoọng chơơc năl pr’đhang bhrợ cha, z’lâh đha rưt ha ul. Đhị chr’val, a noo Bâu bơơn cán bộ chr’val lưch loom pa choom đoọng, nâu câi a noo Bâu âi bơơn năl bâc ooy pr’đhang băn bé coh mạng Internet:“ Đong cu năc kiêng pa dưr băn bé. Acu vêy xơợng pr’zơc xay moon năc coh chr’val vêy pr’đhang b’băn coh trang máy tính năc lâng acu tươc chr’val t’mooh cán bộ chr’val năc apêê đoo pa choom đoọng ha cu moot ooy máy lêy, lêy pa bhlâng liêm choom tu cơnh đêêc acu công kiêng lêy pa xang đoọng chô ting bhrợ pa dưr cr’năn bé cơnh coh máy tính.”

Ting anoo Lệnh Thế Tứ, cán bộ k’đhơợng bhrợ pa dưr Vel bhươl t’mêê chr’val Quản Bạ, chr’hoong Quản Bạ, tỉnh Hà Giang, tơợ bêl anoo đơp k’đhơợng bhrợ coh chr’val, anoo ta luôn bơơn đơp râu k’đươi tơợ đha nuôr đoọng apêê đoo lêy apêê bh’rợ bhrợ cha  liêm choom coh máy tính. A noo Tú bơơn lêy đha nuôr coh chr’val căh âi lâh năl p’rá phổ thông n’đhang apêê đoo ta luôn vêy cr’noọ bhrợ pa dưr tr’mông, z’lâh ha ul đha rưt. Tu cơnh đêêc, âi zâp bêl vêy ngai kiêng anoo mở máy tính đoọng lêy, a noo zêng lưch loom pa choom đoọng ha đha nuôr cơnh đươi dua, moot Internet:“ Bêệ thu viện n’nâu bơơn bhrợ t’vaih tơợ x’ría c’moo 2014 năc chr’val acu bâc năc zêng đha nuôr acoon coh năc apêê đoo căh năl đươi máy tính năc dha nuôr tươc đâu, a zi buôn pa choom đoọng apêê z’hai lâng đơi dua máy tính lâng moot Internet đoọng apêê đoo chô đươi dua coh pr’đhang băn rơơi choh bêêt. Vêy muy bơr ngai xang bêl lêy coh đâu năc âi năl đươi dua bhrợ têng đhị la lua.”

Hà Giang năc muy coh bâc tỉnh đha rưt bhlâng âng prang k’tiêc, đh’rưah lâng n’năc công năc vel đong vêy tươc 22 ma nưih acoon coh k’noọ 800.000 cha năc, coh đêêc vêy lâh 90% năc ma nưih acoon coh ma mông đhị 2.000 vel bhươl. Cơnh lâng đhăm k’tiêc k’đhap k’ra, ăt ma mông da dooc coh apêê  a ral da ding, tu cơnh đêêc bh’rợ xay truih xa nay tươc đha nuôr năc đoo xa nay k’đhap bhlâng cơnh lâng apêê cán bộ đhị vel đong. T’cooh Thào Thái Tâm, pa căh măt UBND chr’val Quản Bạ đoọng năl:“Coh bâc c’moo ha nua, bh’rợ xay truih coh vel đong âng chr’val Quản Bạ bơơn k’rang p’ghit tươc, pa bhlâng năc cơnh lâng bh’rợ xay truih trực tiếp. Azi k’đươi apêê ban, ngành, đoàn thể pa zum lâng UB MTTQ chr’val xay truih tươc apêê vel bhươl, apêê pr’loọng đong. Ha dợ cơnh lâng xay truih gián tiếp năc azi xay truih lâng thông tin truyền thanh âng chr’val tươc apêê vel.”

Đh’rưah lâng apêê c’lâng bh’rợ đhị câp chr’val năc đhị câp chr’hoong, cơnh lâng pr’đươi pr’dua truyền thông hiện đại lâh, chính quyền chr’hoong công xooc vêy đợ c’lâng bh’rợ k’đhơợng xay lâng bhrợ apêê bh’rợ truyền thông liêm glăp lâng tuyến âng đay, đơơng âng p’xoọng xa nay tươc đha nuôr muy cơnh liêm crêê, loon đơơh bhlâng. T’cooh Nguyễn Văn Hồng, Trưởng phòng Văn hóa lâng Thông tin chr’hoong Quản Bạ đoọng năl:“ Đhị xay truih xa nay đoọng zooi đha nuôr bơơn pa dưr c’năl, bơơn năl apêê c’lâng xa nay âng Đảng, Nhà nước. tơợ đêêc năc năl cơnh pa dưr tr’mông tr’meh, zư lêy quốc phòng an ninh coh vel đong chr’hoong. Lâh mơ apêê c’bhuh đài phát thanh truyền hình âng chr’hoong, zâp t’ngay zêng tiếp sóng đài Trung ương lâng đài tỉnh. Cơnh lâng c’bhuh chr’val năc vêy c’bhuh đài truyền thanh căh vêy a ngoọn. coh vel đong chr’hoong năc dzợ p’xoọng c’bhuh xay truih văn hóa lưu động. C’bhuh văn hóa, xay truih lưu động n’nâu năc đoọng xay truih đhị apêê g’luh chợ phiên, apêê vel bhươl truih k’noong k’tiêc.”

Bh’rợ xay truih xa nay đơơng âng tươc zr’lụ đhăm k’tiêc, đươi dua p’rá vel đong za nươr ooy đhr’niêng bh’rợ vel đong đoọng chơơih pay bh’rợ đương đơp, bhrợ tr’xăl c’năl ha đha nuôr acoon coh năc pa bhlâng zr’năh k’đhap. T’cooh Nguyễn Văn Hưng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Hà Giang đoọng năl:“ Cơnh lâng ma nưih bh’cộ âng zâp câp ủy Đảng, ma nưih bh’cộ apeê cơ quan, đơn vị âi moot bhrợ, vêy râu k’đhơợng xay bhrơợng tu nâu đoo công năc muy pr’đơợ buôn coh bh’rợ xay truih xa nay tươc đha nuôr. Lâh pr’đơợ buôn, vêy bâc râu zr’năh k’đhap. Muy năc căh năl n’đăh p’rá. Bh’rợ xră bhrợ bha ar xay truih năc bâc râu căh âi năl ghit. Tu cơnh đêêc đoọng đha nuôr bơơn năl đợ chỉ thị, Nghị quyết, vêy bêl, veye dhdị căh âi ta luôn, căh âi ghit t’lăng. Pr’đươ pr’dua bhrợ đoọng ha bh’rợ xay truih năc dzợ căh liêm crêê. Tỉnh Hà Giang xooc t’bhlâng vêy râu k’rong bhrợ zooi đoọng ng’cơnh choom pa dưr máy móc đoọng đơơng âng c’bhuh xay truih tơợ vel bhươl muy cơnh liêm choom lâng công âi k’đươi moon lâng Chính phủ, Nhà nước năc t’bhlâng vêy râu k’rang đoọng ha Hà Giang n’đăh vật chất đọong bh’rợ xay truih xa nay tươc đha nuôr ting t’ngay ting liêm choom lâh.”

Đoọng bhrợ bhr’lâ apêê zr’năh k’đhap, chính quyền zâp câp, pa bhlâng năc apêê đơ vị xay truih coh vel đong tỉnh Hà Giang công âi đươi dua liêm c’bhuh ma nưih, pr’đươi pr’dua âi veye l’lăm, t’bâc bh’rợ xay truih la lay liêm glăp ting vel đong. Lâh đhị đêêc, muy c’lâng bh’rợ công bơơn Hà Giang chăp lêy, năc đoo pa zum lâng apêê c’bhuh vũ trang coh apêê zr’lụ k’noong k’tiêc đoọng xay truih xa nay crêê liêm, loon đơơh tươc đha nuôr./.

Bài 1: HÀ GIANG GIÚP ĐỒNG BÀO DTTS TIẾP CẬN THÔNG TIN NHANH, HỮU ÍCH

Cung cấp thông tin chính xác, nhanh nhạy, kịp thời, được tỉnh Hà Giang coi là giải pháp tiên quyết giúp cho người dân xóa đói giảm nghèo, giữ vững an ninh quốc phòng. Để làm được điều đó cần sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của các cấp, các ngành có liên quan, đồng thời, người dân cũng cần chủ động trong việc tiếp cận các thông tin hữu ích cho cuộc sống cũng như trong sản xuất.

Tại một cuộc họp bản định kỳ của bản Khung Nhung, xã Quản Bạ. Trưởng bản lựa chọn thời gian họp bản vào19h30 tối và ngôn ngữ sử dụng trong buổi họp bản là ngôn ngữ địa phương. Đó là giải pháp tốt nhất để chính quyền tập hợp được đầy đủ người dân trong bản để truyền tải thông tin, đồng thời, đây cũng là hình thức để lắng nghe những ý kiến phản hồi từ phía nhân dân lên các cấp chính quyền.

Bà Cư Thị Sông, người dân bản Khung Nhung, xã Quản Bạ tham gia buổi họp cho biết:“Nhờ họp bản, mọi người đều có thể biết được đúng đắn các chủ trương, chính sách của Nhà nước để vận dụng làm theo. Cũng nhờ đi nghe tuyên truyền mà người dân biết cách làm ăn mới để xây dựng bản ấm no yên bình”.

Con anh Hầu Mí Tủa, người dân bản Khung Nhung cho rằng:“Tôi về họp thôn được nghe Chỉ thị Nghị quyết, được bàn bạc cách xóa đói giảm nghèo và làm giàu với chính quyền chi bộ trong thôn, biết được việc tốt nên làm, việc chưa tốt thì không nên làm, nên gia đình tôi và người trong bản giờ đã đủ ăn mà còn mong làm giàu nữa”.

Cũng như nhiều người dân tộc thiểu số ở bản Khung Nhung. Tuy hạn chế về ngôn ngữ và trình độ văn hóa, nhưng với khát khao làm giàu cháy bỏng, sau nhiều lần dự các buổi họp bản và được nghe trưởng, phó bản bàn về cách làm giàu, anh Lý Tà Bâu ở bản Trúc Sơn, xã Quản Bạ đã mạnh dạn đến Ủy ban nhân dân xã để tìm hiểu mô hình sản xuất, thoát đói giảm nghèo. Tại xã, anh Bâu được cán bộ xã nhiệt tình tư vấn, chỉ bảo cách truy cập Internet trên máy tính, cho anh những từ khóa thích hợp để tìm những nội dung mình quan tâm, sau những bỡ ngỡ ban đầu, anh Bâu đã vui mừng khi biết đến những thông tin trực quan về những mô hình nuôi dê trên mạng Intenet: “Nhà tôi thì muốn phát triển kinh tế nuôi dê. Tôi có nghe bạn bè xung quanh bảo là ở bên xã có mô hình chăn nuôi ở trên trang máy tính ấy, và tôi đến xã hỏi cán bộ xã thì nó cho mình vào máy xem thì thấy rất hiệu quả nên tôi cũng rất muốn xem xong thì về để phát triển kinh tế đàn dê giống như trên máy tính”.

Theo anh Lệnh Thế Tú, cán bộ phụ trách xây dựng Nông thôn mới xã Quản Bạ, huyện Quản Bạ, tỉnh Hà Giang, từ khi anh nhận nhiệm vụ về công tác tại xã, anh thường xuyên nhận được yêu cầu từ người dân cho họ xem các mô hình chăn nuôi hiệu quả trên máy tính. Anh Tú nhận thấy bà con dân tộc trong xã tuy hạn chế trong giao tiếp tiếng phổ thông nhưng ở họ luôn có khát vọng vươn lên thoát đói, thoát nghèo. Vì vậy, cứ mỗi khi có ai yêu cầu anh mở máy tính cho xem, anh đều nhiệt tình hướng dẫn bà con cách sử dụng, truy cập Internet: “Cái thư viện này được thành lập từ cuối năm 2014 thì xã tôi là đa phần là toàn đồng bào dân tộc thiểu số thì họ không biết máy tính thì người dân đến đây chúng tôi thường hướng dẫn các kỹ năng và sử dụng máy và truy cập Internet để họ về áp dụng vào các mô hình chăn nuôi trồng trọt. Có một số người dân sau khi xem ở đây xong đã áp dụng vào thực tế”.

Hà Giang là một trong những tỉnh nghèo nhất của cả nước, đồng thời cũng là địa phương có tới 22 dân tộc thiểu số với xấp xỉ 800.000 người, trong đó trên 90 % là người dân tộc thiểu số định cư trên 2.000 thôn bản. Với địa hình hiểm trở, tập quán định cư rải rác, ở các triền núi cao, nên việc đưa thông tin về đến người dân luôn là vấn đề trăn trở đối với các cán bộ tại địa phương. Ông Thào Thái Tâm, đại diện UBND xã Quản Bạ cho biết:“Trong những năm qua, công tác tuyên truyền trên địa bàn của xã Quản Bạ được quan tâm chú trọng, đặc biệt là đối với loại hình thức tuyên truyền trực tiếp. Đối với hình thức trực tiếp, chúng tôi phân công các ban, ngành, đoàn thể phối hợp với UB MTTQ xã tuyên truyền trực tiếp đến với các thôn, các hộ gia đình. Còn đối với tuyên truyền gián tiếp, là chúng tôi tuyên truyền trên phương tiện thông tin truyền thanh của xã đến các thôn”.

Cùng với các giải pháp tại cấp xã thì tại cấp huyện, với trang thiết bị truyền thông hiện đại hơn, chính quyền huyện cũng đang có những giải pháp quản lý thông tin và tổ chức các loại hình truyền thông phù hợp với tuyến của mình, nhằm cung cấp thêm thông tin đến người dân một cách chính xác, kịp thời nhất. Ông Nguyễn Văn Hồng, Trưởng phòng Văn hóa và Thông tin huyện Quản Bạ cho biết: “Việc thông tin tuyên truyền cũng như là quản lý thông tin tuyên truyền  và truyền thông thì được cấp ủy chính quyền địa phương hết sức coi trọng. Qua thông tin tuyên truyền để giúp cho nhân dân phát huy được, cũng như nắm được các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật Nhà nước để phát triển kinh tế xã hội, quốc phòng, an ninh trên địa bàn huyện. Cụ thể thì trên địa bàn huyện thì có hệ thống thông tin tuyên truyền. Thứ nhất, đó là về hệ thống đài phát thanh truyền hình của huyện. Hằng ngày đều đã tiếp âm, tiếp sóng đài Trung ương và đài tỉnh. Riêng đối với hệ thống các xã thì có hệ thống đài truyền thanh không dây. Trên địa bàn huyện thì có thêm đội tuyên truyền văn hóa lưu động. Đội văn hóa, tuyên truyền lưu động này mục đích là để tuyên truyền tại các buổi chợ phiên, các thôn bản trên dọc biên giới”.

Hình thức truyền thông mang đặc thù vùng miền, sử dụng ngôn ngữ địa phương, dựa vào phong tục tập quán địa phương để lựa chọn hình thức tiếp cận, làm thay đổi nhận thức cho đồng bào dân tộc thiểu số nghèo ở các rẻo cao là vô cùng khó khăn. Nhưng, để những người làm công tác tuyên truyền có đủ thông tin, có được thông tin chính xác, kịp thời, đó là vai trò, cũng là trách nhiệm của các cơ quan quản lý ở từng cấp của Hà Giang. Ông Nguyễn văn Hưng, Phó Trưởng Ban Tuyên Giáo Tỉnh ủy Hà Giang cho biết:“Việc triển khai, đối với người đứng đầu của các cấp ủy Đảng, người đứng đầu của các cơ quan, đơn vị đã trực tiếp vào cuộc, có sự chỉ đạo quyết liệt nên đây cũng là một thuận lợi trong công tác đưa thông tin về cơ sở. Bên cạnh thuận lợi đó thì cái khó khăn, thứ nhất đó là ngôn ngữ bất đồng. Đối với người tuyên truyền,  việc biên soạn tài liệu tuyên truyền thì có cái nó còn chưa rõ. Chính vì thế để người dân tiếp cận các chỉ thị, nghị quyết, có lúc có nơi chưa thường xuyên, chưa rõ nét. Cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho công tác thông tin tuyên truyền về cơ sở còn nhiều hạn chế. Tỉnh Hà Giang đang tiếp tục trong địa bàn toàn tỉnh. Tiếp tục là có sự đầu tư hỗ trợ cho cơ sở để làm sao nâng đầu tư máy móc để làm sao đưa hệ thống tuyên truyền từ thôn bản một cách hiệu quả và cũng đã đề nghị đối với Chính phủ, Nhà nước tiếp tục có sự quan tâm đối với Hà Giang đầu tư cơ sở vật chất để đưa công tác truyền tin thôn bản cũng như công tác thông tin về cơ sở ngày một hiệu quả hơn”.

Để khắc phục những khó khăn, chính quyền các cấp, đặc biệt là các đơn vị truyền thông trên địa bàn tỉnh Hà Giang cũng đã tận dụng triệt để nguồn nhân lực, trang thiết bị sẵn có, đa dạng hóa hình thức truyền thông đặc thù của địa phương với tận dụng các hình thức truyền thông đa phương tiện. Bên cạnh đó, một giải pháp cũng được Hà Giang coi trọng, đó là phối hợp với các lực lượng vũ trang đóng trên địa bàn tỉnh, đặc biệt là bộ đội biên phòng đóng quân ở các vùng rẻo cao biên giới để chuyển tải thông tin chính xác, nhanh nhạy kịp thời đến cho người dân./.

Ảnh minh họa