Chô lưm lêy a’bóc Thác Bà lâng acoon bhuông cắh cậ lướt lâng bhuông ga mắc, ta mooi nắc vêy bơơn lêy xơợng râu đha hư cha ngaách âng a’bóc đác, râu liêm pr’hay âng đợ đảo cóh đâu.

Ắt đhị 2 vel đông chr’hoong Yên Bình lâng Lục Yên âng tỉnh Yên Bái, a’bóc Thác Bà vêy mặt đác bhứah k’noọ 20 r’bhâu hécta lâng lấh 1.300 bêệ đảo k’tứi ga mắc zâp cơnh, đợ bôl da ding đhêl dưr n’léh cóh a’bóc đác, lâng bấc boọng gợp n’léh cóh cr’loọng da ding. Chô ooy a’bóc Thác Bà, ta mooi ting lêy đác cha ngaách liêm, đợ đảo chặt váih n’loong t’viêng liêm ting dzool n’léh ooy đác.

Đhị tr’nơợp ta mooi choom lêy chô moót chi ớh nắc đhị zr’lụ đông máy thuỷ điện Thác Bà. Đhị đâu nắc thuỷ điện tr’nơợp âng Việt Nam, n’jứah bhrợ t’váih điện n’jứah zêl cha groong túh bhlong, p’răng xơớt đoọng ha đồng bằng Bắc Bộ. Lâng pa zêng đợ mơ bhứah âng dzung bha nậ nâu k’noọ 660m, dal k’noọ 50m, đông ắt ắt đhị m’pâng crâng Tây Bắc. Xang nặc, ta mooi choom chô lưm lêy đhị đền mẫu Thác Bà, tơợ đenh bơơn bấc ngai năl nắc đhị ma bhưy chr’nắp, đhị ta moon nắc K’cir văn hoá lịch sử cấp tỉnh c’moo 2004. Mưy đhị ặt liêm pr’hay, têêm ngăn, ty ma bhưy ting dưr n’léh váih. T’coóh James Chen, ta mooi đắh Đài Bắc, Trung Hoa moon: “G’lúh tr’nơợp acu lướt ooy a’bóc Thác Bà, acu c’jựch lêy lâng đợ râu liêm pr’hay cóh đâu. Acu lướt bấc ooy cóh vel đông cu lâng cóh k’tiếc k’ruung lơơng nắc lêy đhị đâu mưy ooy đợ đhị liêm pr’hay bhlâng. Ha dang vêy cr’chăl t’ngay dzợ, nắc acu vêy chô cớ ooy đâu lâng đhi noo bhúh xoọng cu.”

Lướt ooy cr’loọng a’bóc, ta mooi choom lêy chô đhị đền Thác Ông, chùa São, da ding Cao Bền... lấh mơ, cắh choom lướt zi lấh boọng gợp Thuỷ Tiên. Đhị đâu nắc boọng gợp p’têết pazưm lâng xa nay t’ruíh bh’lêê bh’la âng 9 apêê c’moọr la liêm ting xiêr ặt lâng acoon manứih. Tơợ piing gợp Thuỷ Tiên, ta mooi choom lêy zêng toọm k’ruung Chảy lướt zi lấh bấc đhị da diing la liêm. Đh’rứah lâng boọng gợp, ta mooi choom dzoọc ooy da ding Cao Bền, đợ da diing ga mắc lâng dal bhlâng đhị a’bóc Thác Bà. Dzoọng đhị bôl da ding choom bơơn lêy zêng a’bóc la liêm cắh cơnh, ting lêy c’léh ahay âng chợ Ngọc, chợ Ngà đhị Thác Bà mưy cr’chăl đương pa câl pr’hay... Cruung k’tiếc liêm pr’hay đh’rứah lâng acoon manứih bhrợ t’váih pa liêm, a’bóc Thác Bà ting chr’nắp liêm lấh mơ đoọng ta mooi pấh lêy chi ớh. Chô ooy a’bóc Thác Bà, ta mooi lêy ặt pa đhêy, xơợng đợ râu đha hư cha ngáach zr’lụ a’bóc. Zr’lụ a’bóc nâu nắc vêy zâp vel bhươl âng đhanuôr acoon cóh cơnh A’duôn, Tày, Nùng, Mông, Dao, Phù Lá, Cao Lan... lâng đợ râu văn hoá chr’nắp liêm âng apêê. Ta mooi chô ooy a’bóc Thác Bà n’jứah lêy cha mêết đợ râu liêm pr’hay ooy đâu, n’jứah ting pấh ặt chi ớh lâng zâp bh’rợ văn hoá âng đhanuôr cóh đâu. T’coóh Trần Văn Hùng, Gíam đốc Công ty Thương mại lâng du lịch a’bóc Thác Bà đoọng năl: “Zr’lụ a’bóc Thác Bà vêy 8 acoon cóh ắt ma mung. Đhị đâu nắc mưy đhị bha nụ văn hoá chr’nắp liêm, ha dang ta mooi bơơn chấc lêy năl đợ râu văn hoá chr’nắp âng đhanuôr cóh đâu nắc mưy râu chr’nắp bhlâng.”

Xoọc đâu, chr’hoong Yên Bình ơy bhrợ pa dưr bấc tour du lịch pr’hay chr’nắp cơnh lêy cha mêết cruung k’tiếc, chấc lêy năl đợ đhị boọng gợp truíh a’bóc Thác Bà, du lịch ma bhưy chr’nắp, chấc lêy năl bấc râu pr’ắt bh’rợ âng đhanuôr zâp acoon cóh ooy vel đông nâu. T’coóh Nguyễn Tuấn Mạnh, Trưởng phòng Văn hoá-Thông tin chr’hoong Yên Bình đoọng năl: Cr’chưl đợ bhiệc p’too p’zương zâp doanh nghiệp k’rong bhrợ hạ tầng zâp râu đoọng ha du lịch, chr’hoong cung lêy p’ghít tước bhiệc zư lêy chr’nắp văn hoá âng đhanuôr zâp acoon cóh lâng zâp vel bhươl bh’rợ tr’nêng ty chr’nắp đoọng t’pấh ta mooi chô pấh lêy chi ớh: “Pa dưr đợ râu chr’nắp liêm văn hoá vật thể lâng phi vật thể, chr’hoong Yên Bình bhrợ pr’đơợ lâng k’đươi bhrợ pa dưr c’bhúh pr’hát xa nưl bh’lêê bh’la zâp acoon cóh, zư lêy zâp pr’hát xa nưl n’nắc. K’đươi moon bhr’lậ pa liêm zâp k’cir lịch sử, văn hoá.”

Ting cơnh c’lâng bh’rợ ha y, a’bóc Thác Bà nắc dưr váih zr’lụ du lịch k’tiếc k’ruung chr’nắp bha lâng zr’lụ Trung du lâng da ding k’coong Bắc Bộ lâng zâp bh’rợ du lịch đhêy ặt, hội nghị, hội thảo, lịch sử, văn hoá, pấh lêy chi ớh, lêy cha mêết. Lâng nắc zr’lụ zư lêy, pa dưr chr’nắp cruung k’tiếc, chr’nắp liêm sinh học lâng văn hoá chr’nắp âng k’tiếc k’ruung. Cruung k’tiếc liêm pr’hay vêy pa xoọng tr’pang têy lêy bhrợ âng acoon manứih bhrợ a’bóc Thác Bà ting ga mắc liêm, chr’nắp ma bhưy lấh mơ lâng ta mooi./.

Hồ Thác Bà – Điểm du lịch hấp dẫn ở núi rừng Tây Bắc

Là một trong 4 hồ nước nhân tạo lớn nhất Việt Nam với nhiều hòn đảo lớn nhỏ, hồ Thác Bà ở tỉnh Yên Bái, như một bức tranh thiên nhiên vô cùng hùng vĩ. Hồ Thác Bà được ví như “Vịnh Hạ Long (Di sản tự nhiên thế giới) trên núi” bởi khung cảnh nên thơ, tràn ngập sắc xanh của thiên nhiên trong lành.

Thăm hồ Thác Bà, trải nghiệm trên thuyền hoặc di chuyển bằng tàu thủy, du khách sẽ được tận hưởng không khí trong lành giữa mặt nước mênh mông, lung linh soi bóng những hòn đảo điệp trùng. 

Nằm trên địa phận hai huyện Yên Bình và Lục Yên của tỉnh Yên Bái,  hồ Thác Bà có diện tích mặt nước rộng gần 20 nghìn héc ta với hơn 1.300 đảo lớn nhỏ trùng điệp, những dãy núi đá vôi nổi bồng bềnh trên sóng nước, cùng hệ thống hang động đẹp ẩn sâu trong lòng núi. Đến với hồ Thác Bà, du khách có thể thỏa thích ngắm nhìn biển nước mênh mông, những đảo cây ngút ngàn soi bóng xuống mặt hồ xanh ngắt.

Điểm đầu tiên du khách có thể ghé thăm là khu vực Nhà máy thủy điện Thác Bà. Đây là công trình thủy điện đầu tiên của Việt Nam, vừa phát điện vừa chống lũ lụt, hạn hán cho đồng bằng Bắc bộ. Với chiều dài thân đập gần 660m, độ cao gần 50m, nhà máy nằm sừng sững giữa núi rừng Tây Bắc. Tiếp đó, du khách có thể đến thăm đền mẫu Thác Bà, từ lâu đã nổi tiếng là chốn linh thiêng, nơi đây đã được công nhận là Di tích văn hóa lịch sử cấp tỉnh năm 2004. Một không gian yên bình, thanh tịnh, cổ kính và linh thiêng như hiện ra trước mắt du khách. Ông James Chen, du khách Đài Bắc, Trung Hoa, cảm nhận: "Lần đầu tiên đến với hồ Thác Bà, tôi cảm thấy rất bất ngờ với cảnh đẹp nơi đây. Tôi đã đi nhiều nơi, tham quan nhiều khu du lịch, thắng cảnh ở quê hương tôi và cả những quốc gia khác và đây là một trong những nơi làm tôi ấn tượng sâu sắc về phong cảnh và vẻ đẹp tự nhiên. Nếu có cơ hội, tôi nhất định sẽ quay trở lại cùng với những người thân của mình."

Lênh đênh giữa lòng hồ, du khách có cơ hội ghé thăm đền Thác Ông, chùa São, núi Cao Bền…, và đặc biệt, không thể bỏ qua động Thủy Tiên. Đây là hang động gắn với truyền thuyết chín nàng tiên hạ phàm tới nhân gian với nhiều nhũ đá đẹp. Từ trên cao của động Thủy Tiên, du khách có thể quan sát toàn cảnh dòng sông Chảy uốn lượn qua triền núi, mềm mại như một dải lụa. Cùng hệ thống hang động, du khách có thể lên núi Cao Biền, dãy núi lớn và dài nhất thắng cảnh hồ Thác Bà. Đứng trên đỉnh núi có thể phóng tầm mắt để ngắm cảnh hồ, cảm nhận vẻ đẹp hùng vĩ của thiên nhiên, để tìm lại dấu ấn xưa của chợ Ngọc, chợ Ngà nổi tiếng Thác Bà một thời bán, buôn sầm uất... Đến với hồ Thác Bà, du khách được tận hưởng sự tự do, thư thái bên mặt hồ mênh mông sóng nước, không khí trong lành mát mẻ với bốn bề đều là cảnh vật đầy thơ mộng mang đến cho du khách những trải nghiệm khó quên. Xung quanh hồ là các bản làng của đồng bào các dân tộc Kinh, Tày, Nùng, Mông, Dao, Phù Lá, Cao Lan... với nhiều nét văn hóa độc đáo. Du khách đến với Thác Bà vừa có thể thưởng ngoạn phong cảnh thiên nhiên, lại được biết và tham gia cùng với các hoạt động văn hóa của đồng bào nơi đây. Ông Trần Văn Hùng, Giám đốc Công ty Thương mại và Du lịch Hồ Thác Bà, cho biết: "Xung quanh hồ Thác Bà có 8 dân tộc sinh sống. Đây là một quần thể văn hóa đặc trưng, nếu du lịch khai thác được những nét văn hóa độc đáo của đồng bào thì đó là một giá trị vô giá."

Hiện nay, huyện Yên Bình, tỉnh Yên Bái đã xây dựng rất nhiều tour du lịch hấp dẫn như ngắm cảnh, khám phá hang động trên hồ Thác Bà, du lịch tâm linh, trải nghiệm hoạt động sản xuất với đồng bào các dân tộc bản địa…Ông Nguyễn Tuấn Mạnh, Trưởng phòng Văn hoá – Thông tin huyện Yên Bình, cho biết: Bên cạnh việc khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư cơ sở hạ tầng du lịch, huyện cũng chú trọng việc bản tồn giá trị văn hóa của đồng bào các dân tộc thiểu số và các làng nghề truyền thống để thu hút du khách đến trải nghiệm: "Phát huy các giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể, huyện Yên Bình tạo điều kiện và chỉ đạo xây dựng các đội văn nghệ dân gian các dân tộc, bảo tồn các làn điệu dân ca, dân vũ. Chỉ đạo tu bổ, tôn tạo các di tích lịch sử, văn hóa."

Theo định hướng, hồ Thác Bà sẽ trở thành khu du lịch Quốc gia trọng tâm của vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ với các loại hình du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, hội nghị, hội thảo, lịch sử, văn hóa, tham quan, nghiên cứu. Đồng thời, là vùng bảo tồn, phát huy giá trị sinh thái tự nhiên, đa dạng sinh học và văn hóa đặc thù của quốc gia. Cảnh sắc thiên nhiên tươi đẹp có thêm bàn tay kiến tạo của con người khiến hồ Thác Bà càng trở nên kỳ vĩ và đầy hấp dẫn với du khách./.