Truih c’lâng trung tâm cơnh Lê Lợi, Nguyễn Huệ, Hoàng Hoa Thám…, bấc trụ sở âng apêê sở, ngành cơnh Giáo dục lâng Đào tạo, Y tế, Hội Văn học Nghệ thuật… zâng lâng đhr’năng “k’đấp pa kiêr” tơợ bấc c’moo đâu. Nâu năc pazêng zr’lụ k’tiếc chr’năp dal bhlầng. Đhơ cơnh đêêc, tu căh đươi dua tước năc bấc cr’noọ bh’rợ lâh hư; bhơi chăt vaih zêng. .T’cooh Lê Thanh Tùng, đhanuôr đhị thành phố Huế moon, xoọc bêl đương chơih đong k’rong bhrợ liêm choom, thành phố năc vêy cơnh bhrợ têng liêm choom lâh, g’đech đhr’năng ta lơi đanh.“Huế kiêng pa dưr pr’ặt tr’mông, pa bhlầng năc du lịch bh’nơơn dal, năc bhiệc chơih pay đong k’rong bhrợ pa bhlầng pa ghit, năc lêy đoọng pazêng đơn vị vêy c’rơ bhrợ têng đhị đanh đươnh. Ha dang pa đớp k’tiếc chr’năp dal nâu đoọng ha doanh nghiệp căh zập c’rơ năc đhr’năng ta uôh dzợ dưr vaih cớ. Đhr’năng lalua xoọc đâu, bấc trụ sở ty đhị zập c’lâng trung tâm xoọc crêê ta lơi bấc c’moo, lâh hư ngân, vaih đhr’năng ta uôh cr’van nhà nước. Tu cơnh đêêc, coh cr’chăl căh ơy bơơn chấc đong k’rong bhrợ liêm choom, thành phố năc lêy vêy cơnh bhrợ, đươi dua liêm choom, g’đech đhr’năng đơc pa đanh”.

Tơợ bêl apêê cơ quan nhà nước tơơi chô ooy trung tâm hành chính ha dợ xa nay bhrợ têng quỹ đong, k’tiếc (ty) căh ơy xay bhrợ năc dưr vaih đhr’năng nâu. Jưah lâng đêêc, bhiệc xăl bhrợ cơnh xa nay chính quyền vel đong bơr cấp cung bhrợ bấc trụ sở căh ơy ta đươi dua. Lâh mơ, zập k’đhap k’ra đăh quy định crêê tước cr’van nhà nước, đấu giá quyền đươi dua k’tiếc, xăl pr’đươi… năc bấc zr’lụ k’tiếc crêê ta lơi đanh.

Cơnh lâng đhr’năng dzợ bấc zr’lụ đong bhrợ bhiệc u xưa, chính quyền thành phố Huế xoọc xay bhrợ zập bh’rợ đoọng đươi bhrợ liêm choom k’tiếc nâu. Coh đêêc, pa ghit tước xăl pr’đươi đoọng pa dưr thương mại, dịch vụ, du lịch lâng bhrợ pa dưr văn hóa. Bơr pêê dự án k’rong bhrợ khách sạn, văn phòng đoọng vặ truih c’lâng Lê Lợi ơy bơơn k’đươi chơih pay đong k’rong bhrợ đấu giá. Ting cơnh t’cooh Trần Công Thích Vương, Phó Giám đốc Sở Tài Chính thành phố Huế,  năc thành phố Huế bhlêh lơi rau k’đhap đăh cơ chế, pa xang quy hoạch lâng hạ tầng đoọng t’vaih pr’đơợ liêm buôn lâh đoọng ha doanh nghiệp ting pâh k’rong bhrợ:“Xoọc đâu, zập đong bhrợ bhiệc u xưa tơợ bêl pa zưm chính quyền vel đong bơr cấp năc dzợ mơ 40 zr’lụ đong lâng lêy ra pặ đoọng ha pêê đơn vị. Lâh mơ, vêy mơ 245 zr’lụ đong xưa tơợ lalăm đêêc. Sở Tài chính xoọc cha mêệt pa ghit pazêng lâng pa đớp zập zr’lụ nâu đoọng ha chr’val, phường cung cơnh Trung tâm Pa dưr quỹ k’tiếc thành phố k’đhơợng lêy. Moon đơc coh quý II, thành phố năc bhrợ pa dưr xa nay bh’rợ k’rong pazêng đoọng bhrợ têng cơnh liêm choom bhlầng đợ đong u xưa nâu”.

Huế dzợ zâng lâng đhr’năng lalay bêl vêy trụ sở ta lơi năc biệt thự ty, pr’đhang bh’rợ Pháp ơy đanh k’ha riêng c’moo. Bhiệc pa liêm zập cr’noọ bh’rợ nnâu êêh rau nắc xa nay bhrợ kinh tế nắc dzợ crêê tước zư lêy chr’năp lịch sử, văn hóa. T’cooh Hoàng Việt Cường, Chánh Văn phòng UBND thành phố Huế đoọng năl, thành phố năc bhrợ đấu giá chơih pay đong k’rong bhrợ:“Cơnh lâng bơr pêê đong bhrợ bhiệc coh c’lâng Lê Lợi, tơợ ơy vêy boop p’rá tr’cơnh âng Thường vụ, thành phố ơy pa liêm bơr pêê xa nay, coh đêêc đợ dal âng cr’noọ bh’rợ. Xoọc UBND thành phố ơy pa căh c’lâng xa nay k’rong bhrợ lâng xoọc chơih pay đong k’rong bhrợ”.

Đọong bhlêh lơi pazêng đhr’năng ta uôh đợ đong bhrợ bhiệc u xưa, thành phố Huế xoọc vêy pazêng c’lâng bh’rợ đh’rưah lâng bhrơợng k’rơ lâh mơ. Coh đêêc, k’rong cha mêệt lêy pazêng đong đác, k’tiếc; pa dưr xa nay bhrợ têng ghit đoọng ha zập cr’noọ bh’rợ; pa xang xa nay pháp lý; jưah lâng bhrợ liêm choom zập cr’noọ bh’rợ vêy chr’năp c’kir năc rau chr’năp đhị bhrợ pa dưr lâng zư lêy zập cr’noọ bh’rợ coh pazêng zr’lụ k’tiếc chr’năp dal./.

HUẾ GIẢI QUYẾT BÀI TOÁN TRỤ SỞ DÔI DƯ

Sau khi thành phố Huế di dời cơ quan Nhà nước về khu hành chính tập trung và sắp xếp bộ máy chính quyền hai cấp, hàng loạt trụ sở bỏ hoang. Toàn thành phố hiện còn 285 cơ sở nhà, đất dôi dư, không chỉ gây lãng phí tài sản công mà còn ảnh hưởng đến mỹ quan đô thị.

Dọc các tuyến đường trung tâm như Lê Lợi, Nguyễn Huệ, Hoàng Hoa Thám..., nhiều trụ sở cũ của các sở, ngành như Giáo dục và Đào tạo, Y tế, Hội Văn học Nghệ thuật… rơi vào tình trạng “cửa đóng then cài” suốt nhiều năm nay. Đây đều là những khu “đất vàng”. Tuy nhiên, do không được sử dụng, nhiều công trình đã xuống cấp nghiêm trọng; tường rào hư hỏng, cỏ dại mọc um tùm. Ông Lê Thanh Tùng, người dân ở thành phố Huế cho rằng, trong khi chờ lựa chọn nhà đầu tư phù hợp, thành phố cần có giải pháp khai thác tạm thời hiệu quả hơn, tránh kéo dài tình trạng bỏ hoang.“Huế muốn phát triển kinh tế, nhất là du lịch chất lượng cao, thì việc lựa chọn nhà đầu tư cần hết sức thận trọng, nên ưu tiên những đơn vị có năng lực và tầm nhìn dài hạn. Nếu chuyển giao các khu "đất vàng" cho doanh nghiệp chưa đủ năng lực thì nguy cơ lãng phí vẫn sẽ tiếp diễn. Thực tế hiện nay, nhiều trụ sở cũ ở các tuyến đường trung tâm đang bị bỏ hoang nhiều năm, xuống cấp nghiêm trọng, gây nhếch nhác và lãng phí tài sản công. Vì vậy, trong thời gian chưa tìm được nhà đầu tư phù hợp, thành phố cần có giải pháp quản lý, khai thác tạm thời hiệu quả hơn, tránh để kéo dài tình trạng này”.

Sau khi các cơ quan nhà nước di dời về trung tâm hành chính tập trung nhưng phương án xử lý quỹ nhà, đất (cũ) chưa được triển khai nên xảy ra tình trạng này. Bên cạnh đó, việc chuyển đổi mô hình chính quyền địa phương hai cấp cũng làm cho một số trụ sở chưa được sử dụng. Ngoài ra, các vướng mắc về quy định hiện hành liên quan tài sản công, đấu giá quyền sử dụng đất, chuyển đổi công năng… nên nhiều khu đất bị “đắp chiếu” kéo dài.

Trước thực trạng còn nhiều cơ sở nhà đất dôi dư, chính quyền thành phố Huế đang triển khai các giải pháp nhằm khai thác hiệu quả quỹ đất công. Trong đó, trọng tâm là chuyển đổi công năng sang phát triển thương mại, dịch vụ, du lịch và các thiết chế văn hóa. Một số dự án tổ hợp khách sạn, văn phòng cho thuê dọc tuyến đường Lê Lợi đã được đề xuất với định hướng lựa chọn nhà đầu tư thông qua đấu giá. Theo ông Trần Công Thích Vương, Phó Giám đốc Sở Tài chính thành phố Huế, thành phố Huế sẽ tháo gỡ các rào cản về cơ chế, hoàn thiện quy hoạch và hạ tầng nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp tham gia đầu tư:“Hiện nay, các cơ sở nhà, đất dôi dư sau khi thực hiện mô hình chính quyền hai cấp còn khoảng 40 cơ sở và đang tiếp tục được sắp xếp cho các đơn vị. Ngoài ra, có khoảng 245 cơ sở dôi dư từ trước đó. Sở Tài chính đang rà soát tổng thể và đã chuyển giao các cơ sở này cho các xã, phường cũng như Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố quản lý. Dự kiến trong quý II, thành phố sẽ xây dựng phương án tổng thể để xử lý các cơ sở này.” 

Huế còn đối mặt với yếu tố đặc thù khi có trụ sở bỏ hoang là biệt thự cổ, kiến trúc kiểu Pháp có tuổi đời đến cả trăm năm. Việc xử lý các công trình này không chỉ là câu chuyện kinh tế mà còn liên quan trực tiếp đến bảo tồn giá trị lịch sử, văn hóa. Ông Hoàng Việt Cường, Chánh Văn phòng UBND thành phố Huế cho biết, thành phố sẽ tổ chức đấu giá lựa chọn nhà đầu tư:“Đối với một số trụ sở, cơ sở nhà đất trên đường Lê Lợi, sau khi có ý kiến thống nhất của Thường vụ, thành phố đã điều chỉnh một số nội dung, trong đó có chiều cao công trình. Hiện UBND thành phố đã ban hành chủ trương đầu tư và đang xúc tiến lựa chọn nhà đầu tư.”

Để giải quyết tình trạng lãng phí trụ sở nhà đất công dôi dư, thành phố Huế đang có những giải pháp đồng bộ và quyết liệt hơn. Trong đó, tập trung rà soát toàn diện quỹ nhà, đất; xây dựng lộ trình xử lý cụ thể cho từng công trình; hoàn thiện hành lang pháp lý; cùng với cách tiếp cận linh hoạt đối với các công trình có giá trị di sản sẽ là chìa khóa cân bằng sự hài hòa giữa phát triển và bảo tồn các công trình trên những “khu đất vàng”./.