Đhị vel Mlăng chr’val Ea Tar, chr’hoong Cư Mgar, tỉnh Đắk Lắk zập ngai zêng năl t’cooh Y-Huăt Niê (buôn đơc năc Aê Trân), tu t’cooh năc “Ma nuyh bấc ngai chăp bhlầng” coh zr’lụ đhanuôr acoon coh. Bhrợ têng vel bhươl t’mêê, t’cooh ơy tước zập vel t’pâh đhanuôr lơi j’niêng băn p’loh  bh’năn, pa đhâc c’rọol bh’năn tơợ dưp đong đh’rơơng, đong dal, zư liêm vệ sinh đoọng ha pr’loọng đong lâng vel bhươl. Boop p’rá âng t’cooh bơơn đhanuôr đương xơợng, tin đươi lâng ting bhrợ: “Năc muy cha năc uy tín coh vel, acu ta luôn bhrợ đh’rưah lâng đhanuôr mơ chu vêy bhiệc đươi. P’too moon đhanuôr năl zư lêy tệêm pr’ặt tr’mông ngăn vel bhươl, pa zay bhrợ cha, z’lâh k’đhap đha rựt coh pr’ặt tr’mông Acu bơơn năl n’hau liêm chr’năp năc pa choom cớ đoọng ha pêê, đoọng zập ngai zêng ặt ma mông ta nih liêm lâh mơ.”

Pazêng “Ma nuyh bấc ngai chăp” coh đhanuổ Êđê ta luôn năl, a đay năc bhrợ xr’mil đoọng ha đhanuôr ting pa choom  bhrợ; jưah đoàn kết pa dưr vel  bhươl ting k’bhộ ngăn, bhui  har. Pa căn H’Ngọc Eban ( buôn đơc nắc Aduôn Tăm) lalăm a hay năc bhrợ Phó Bí thư Đảng ủy chr’val Cư Suê, chr’hoong Cư Mgar, tỉnh Đắk Lắk. Tơợ ơy đhêy hưu, ađoo chô ặt ma mông đhị Sut M’đưng, chr’val Cư Suê lâng bơơn đhanuôr tin đươi năc “Ma nuyh bấc ngai chăp”. Pa căn H’Ngọc Êban taluôn pa hay c’la đay lâng ma nuyh đong năc bhrợ xr’mil, ting xơợng zập c’lâng xa nay, chính sách âng Đảng, Nhà nước lâng vaih năc đhị za nươr âng đhanuôr vel Sut Mđưng. “Acu ta luôn pa too moon đhanuôr năc pa zay pa too pa choom acoon cha châu bhrợ cha, học hành ta nih liêm, oó ting xơợng apêê huông lêt g’lơc ch’chơơr. Đhanuôr pa zay bhrợ têng cha, acoon a nại pa zay học hành, bhrợ têng rau liêm choom đoọng ha xã hội.”

Chroi k’rong đoọng pa dưr pr’ặt t’rmông đhanuôr, zư lêy tệêm ngăn pr’ặt tr’mông vel bhươl lâng năc ma nuyh bha lầng “Xơợng đhanuôr moon, bhrợ đhanuôr lêy”; pazêng “ma nuyh bấc ngai chăp” cung chroi k’’rong bấc c’rơ đăh zư lêy lâng pa dưr pazêng chr’năp văn hóa liêm cra âng ma nuyh đay. Coh pazêng c’moo hay, t’cooh Y Đheh Ayun (dzợ đơc nắc Aê Bình), nắc “Ma nuyh bấc ngai chăp” đhị Buôn Phơng, chr’val Ea Tul, chr’hoong Cư Mgar, tỉnh Đắk Lắk ơy pa zay t’pâh đhanuôr coh vel zư lêy apêê j’niêng chr’năp  vel bhươl, taanh adin, zư liêm 14 đong dal ty đanh đhị  vel, zư 4 bộ chiing, k’nặ 30 nghệ nhân n’toong chiing, cooch boọc j’ngâr pa choom cớ đoọng ha pêê lang t’tun… T’cooh Y Đheh Ayun đoọng năl: “Đhanuôr đhị chr’val Ea Tul dzợ zư liêm chr’năp văn hóa acoon coh đay. Azi ta luôn xay moon đoọng ha đhanuôr zư lêy chr’năp văn hóa liêm cra âng đay. Rau bơr nắc vêy Đảng, Nhà nươc zooi đăh zên prặ năc choom zư đơc pazêng chr’năp liêm âng acoon coh đay. Ha dang cơnh hêê bhrợ bil văn hóa ma nuyh đay năc chơợ pa bhlầng, t’u loom luônh.”

Pa căn H’Yâo Knul-Trưởng Ban dân tộc tỉnh Đắk Lắk đoọng năl prang tỉnh xoọc vêy lâh 940 “Ma nuyh bấc ngai chăp”. Choom moon ghit, k’bhuh “ma nuyh bấc ngai chăp” coh zr’lụ đhanuôr acoon coh đhị Đắk Lắk ta luôn bhrợ xr’mil tơợp bhrợ zập  bh’rợ thi đua chăp kiêng k’tiếc k’ruung, apêê bh’rợ t’pâh, năc poong pa têệt bhlưa chính quyền lâng đhanuôr. Đhr’năng lalua đoọng lêy, pazêng “Ma nuyh bấc ngai chăp” ơy pa căh c’rơ chr’năp âng đay coh bh’rợ xay moon, t’pâh đhanuôr ting bhrợ zập  c’lâng xa nay âng Đảng, chính sách, pháp luật âng Nhà nước; t’pâh đhanuôr pa bhrợ ta têng, ta bil ha ul pa xiêr đha rựt, lơi zập j’niêng cr’bưn căh ma nih, zư pa dưr chr’năp văn hóa, ặt ma mông đh’rưah lâng zập ngai. “Cơnh lâng đhr’năng ha dưr âng zr’lụ k’bhuh acoon coh đhị tỉnh Đắk Lắk moon lalay lâng prang k’tiếc k’ruung moo za zưm, vêy rau chroi k’rong k’rơ pa  bhlầng âng pazêng ma nuyh bấc ngai chăp năc pazêng ma nuyh  bha lầng, poong pa têệt bhlưa Đảng, chính quyền lâng đhanuôr. Coh pazêng c’moo hay, pazêng ma nuyh bấc ngai chăp ơy pa dưr c’rơ bh’rợ bhrợ têng đoọng ha đhanuôr lâng bhrợ cơnh đương rơơm âng Đảng nhà nước./.”

Người có uy tín Ê Đê thể hiện vai trò với cộng đồng

Đội ngũ những “Người có uy tín” trong vùng dân tộc thiểu số ở tỉnh Đắk Lắk luôn gương mẫu đi đầu trong các phong trào thi đua yêu nước, các cuộc vận động, là cầu nối quan trọng giữa Đảng, chính quyền với nhân dân.

Ở buôn Mlăng xã Ea Tar, huyện Čư̆ Mgar, tỉnh Đắk Lắk ai cũng biết ông Y- Huăt Niê là “Người có uy tín” trong vùng dân tộc thiểu số. Thực hiện Chương trình xây dựng Nông thôn mới, ông đã đến từng gia đình vận động bà con bỏ tập quán thả rông gia súc, gia cầm, di dời chuồng trại ra khỏi gầm nhà dài, giữ gìn vệ sinh cho gia đình và buôn làng. Tiếng nói của ông được bà con lắng nghe, tin tưởng và làm theo. Ông Y- Huăt Niê tự tin cho biết: “Là một người uy tín trong buôn, tôi luôn đồng hành cùng bà con mỗi khí có việc cần. Khuyên dạy bà con biết giữ an ninh trật tự trong buôn làng, bà con, thanh niên cùng nhau ứng xử với nhau tốt đẹp, siêng năng làm việc vượt qua những khó khăn trong cuộc sống. Tôi được học hỏi những gì tôi truyền lại cho tất cả bà con cùng học hỏi để cuộc sống tốt đẹp hơn”.

Những “người có uy tín” trong cộng đồng Ê Đê luôn nhận thức rằng, mình phải luôn luôn gương mẫu để bà con học tập, noi theo; cùng nhau đoàn kết xây dựng buôn làng ngày càng ấm no, hạnh phúc. Bà H’Ngọc Êban  trước đây là Phó Bí thư Đảng uỷ xã Cư Suê, huyện Čư̆ Mgar, tỉnh Đắk Lắk. Sau khi nghỉ hưu, bà về sống tại buôn Sut Mđưng, xã Cư Suê, và được bà con buôn làng tín nhiệm là “Người có uy tín”. Bà H’Ngọc Êban luôn tâm niệm bản thân và gia đình phải gương mẫu chấp hành mọi chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, và trở thành điểm tựa cho bà con buôn Sut Mđưng: “Tôi luôn dặn dò bà con mình cố gắng khuyên dạy con cháu cố gắng làm ăn sản xuất, học hành đàng hoàng, không theo kẻ xấu lợi dụng. Con cháu học giỏi, cha mẹ siêng làm ăn, cuộc sống no ấm. Chúng ta không có tài sản để lại cho con cháu thì cũng giữ cuộc sống, lý lịch trong sạch để con mình tập trung học hành, sau nay có công việc có ích cho xã hội.”

Đóng góp cho phát triển kinh tế-xã hội, giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội ở địa phương và là trụ cột “nói dân nghe, làm dân làm theo”, những “người có uy tín” cũng góp phần không nhỏ trong việc gìn giữ, bảo tồn và phát huy những nét đẹp văn hóa của dân tộc. Trong những năm qua, ông Y Đheh Ayun, là “người có uy tín” ở Buôn Phơng, xã Ea Tul, huyện Čư̆ Mgar, tỉnh Đắk Lắk đã tích cực vận động bà con trong buôn lưu giữ các nghi lễ quan trọng trong cộng đồng, nghề dệt thổ cẩm, duy trì được 14 nhà dài truyền thống tại buôn. Ông Y Đheh Ayun cho biết đã vận động bà con giữ lại 4 bộ chiêng, gần 30 nghệ nhân đánh chiêng, tạc tược truyền dạy lại cho thế hệ sau… “Bà con ở xã Ea Tul vẫn giữ những nét đẹp văn hóa dân tộc mình. Chúng tôi luôn tuyên truyền cho bà con gìn giữ nét đẹp văn hóa dân tộc mình. Thứ hai có Đảng, nhà nước hỗ trợ về ngân sách nên có thể giữ lại những nét đẹp dân tộc mình.  Nếu như chúng ta làm mất đi văn hóa dân tộc mình rất là đáng tiếc, rất là buồn.”

Toàn tỉnh hiện có hơn 940 “Người có uy tín”. Đội ngũ những “Người có uy tín” trong vùng dân tộc thiểu số ở Đắk Lắk luôn gương mẫu đi đầu trong các phong trào thi đua yêu nước, các cuộc vận động, là cầu nối quan trọng giữa chính quyền với nhân dân. Thực thế cho thấy, những “người có uy tín” đã thể hiện vai trò quan trọng trong việc tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện tốt đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; vận động bà con lao động sản xuất, xoá đói giảm nghèo, bài trừ các hủ tục lạc hậu, giữ gìn bản sắc văn hóa, hoà nhập với cộng đồng. Bà H’Yâo Knul - Trưởng Ban Dân tộc tỉnh Đắk Lắk cho biết: “Đối với sự phát triển cuả vùng đồng bào các dân tộc thiểu số tại tỉnh Đắk Lắk nói riêng và cả nước nói chung, có sự đóng góp không nhỏ cuả những người có uy tín là những lực lượng nòng cốt, cầu nối giữa Đảng, chính quyền với nhân dân. Trong những năm qua, những người uy tín đã phát huy vai trò, vị thế cuả mình trong cộng đồng và đáp ứng sự kỳ vọng cuả Đảng nhà nước./.”