Đợ bh’rợ n’năc ngoọ coh đô thị a năm vêy, nâu cơy năc dưr vaih cơnh rau n’looih coh zập t’ngay đhị bấc bhươl cr’noon ch’ngai bha dăh âng Lào Cai. Đoọng choom vaih rau tr’xăl n’năc năc rau k’rong bhrợ đh’rưah âng apêê Tổ Công nghệ số bhươl cr’noon - đợ manuyh đươi pr’đươi số xoọc t’bhlâng pa dưr công nghệ tước đăn laah mơ lâng đhanuôr coh zr’lụ ch’ngai bha dăh Tây Bắc

L’lăm ahay, đoo bêl chroót zên điện, zên đác căh cậ bhrợ bha ar bha tơ hành chính, anoo Phạm Duy Thắng, ăt coh cr’noon 6, chr’val Yên Bình, tỉnh Lào Cai năc tước ooy cơ quan căh cậ tước ooy zr’lụ giao dịch. Muy bêệ điện thoại ta béch năc đhiệp muy ng’đươi ooy bh’rợ xơợng lâng ta đang ooy lơơng, ha dợ pazêng pr’đươi số năc rau đơ chrih bhlâng.

Rau tr’xăl năc bêl vêy apêê coh Tổ Công nghệ số bhươl cr’noon bấc chu tước ooy đong pa choom cài đặt VneID, pr’đươi ngân hàng, pr’đươi Đhanuôr số lâng t’bhlâng pa choom đợ bh’rợ coh điện thoại. Tơợ bêl dzợ k’rang, k’pân công nghệ, xoọc đâu anoo Thắng năc choom bhrợ pazêng bh’rợ giao dịch coh điện thoại, ting n’năc dưr vaih manuyh pa choom đoọng ha đhanuôr coh bhươl cr’noon.

“L’lăm ahay azi lêy chrih bhlâng lâng bh’rợ chuyển đổi số. Năc đoo bêl bhươl cr’noon bhrợ têng, đhanuôr n’năl cơnh đươi pazêng pr’đươi “Cư dân số”. Đươi vêy cơnh đêec, pazêng rau xa nay ta đang moon âng bhươl cr’noon, chr’val năc vêy azi n’năl; đhanuôr công choom xay truih, ta đang moon lâng n’năl ghít pazêng rau xa nay ng’họp bhươl cr’noon, chính sách căh cậ đợ t’ngay tiêm phòng đoọng ha acoon bh’năn”.

Xoọc đâu chr’val Yên Bình vêy 37 “Manuyh đươi pr’đươi số” lâng 40 cha năc manuyh n’lơơng dự bị năc đương zooi đhanuôr đươi dua pr’đươi số. Tước nâu cơy, lâh 95% pr’loọng đong ơy cài đặt pr’đươi Cư dân số; 100% bha ar bha tơ hành chính vêy ta pa đớp đoọng coh c’lâng trự tuyến; pazêng bhươl cr’noon ; 100% bha ar bha tơ hành chính vêy ta đớp trực tuyến; pazêng bhươl cr’noon bhrợ bh’rợ k’đhơợng lêy pr’đươi số. Đhanuôr năc căh muy đươi dịch vụ công ting n’năc năc dzợ đươi dua pr’đươi công nghệ ooy bh’rợ pa bhrợ, tr’câl tr’bhlêy, chroót zên pră căh đươi zên mặt. T’cooh Nguyễn Duy Khiêm, Chủ tịch UBND chr’val Yên Bình prá xay:

“Tơợ bêl bhrợ bh’rợ bhươl cr’noon số, azi pa chô pêê rau pr’học chr’nắp bhlâng: xay moon đhanuôr năc bha lâng; tơơp bhrợ lâng đợ bh’rợ ghít bhlâng, la lua ta nih bhlâng; lâng pa dưr rau ting xay bhrợ coh prang hệ thống chính trị. Năc đoo năc đợ xa nay bh’rợ chr’năp pa bhlâng zooi đhanuôr xay bhrợ bh’rợ tr’nêng liêm choom lâh mơ, bơơn xơợng xa nay đơơh lâh mơ, prá xay lâng chính quyền buôn lâh mơ lâng bơơn pa dưr kinh tế số”.

Tơợ bh’rợ coh Yên Bình, phong trào “Bình dân học vụ số” xoọc vêy ta bhrợ t’bhưah coh prang tỉnh Lào Cai. Xang muy c’moo bhrợ têng, prang tỉnh vêy 2.900 tổ công nghệ số cộng đồng lâng lâh 20 r’bhâu apêê thành viên; bhrợ t’vaih 152 c’bhuh “Bình dân học vụ số”, bhrợ lâh 200 lớp pa choom ha lâh 15 r’bhâu chu đhanuôr ting pâh.

Bấc cr’noọ xa nay ooy chuyển đổi số vêy ta bhrợ liêm choom bhlâng. Đợ bấc đoọng bha ar trực tuyến bơơn lâh 92%; thanh toán trực tuyến coh bh’rợ bha ar bha tơ hành chính bơơn lâh 80%. Coh bh’rợ y tế pazêng 29 bệnh viện ơy bhrợ bệnh án điện tử; 100% cơ sở giáo dục phổ thông đươi học bạ số.

Đoọng xa nay bh’rợ n’nâu vêy ta xay bhrợ ghít lâh mơ, Lào Cai t’bhlâng pa liêm bh’rợ “Manuyh bhươl cr’noon đươi pr’đươi số”, pa liêm lâh mơ bh’rợ âng pazêng Tổ công nghệ số bhươl cr’noon, bhrợ t’bhưah bh’rợ “Bhươl cr’noon số”; “Bhươl cr’noon ta béch g’lăng”; ting n’năc bhrợ pazêng pr’đươi số, ting t’ngay t’bil zr’lụ căh vêy sóng, pa dưr bh’rợ số lâng nhâm mâng thông tin đoọng ha đhanuôr. P’căn Giàng Thị Dung – Phó Bí thư Tỉnh uỷ, Trưởng đoàn Đại đại biểu Quốc hội tỉnh Lào Cai prá xay ooy bh’rợ tr’nêng âng tỉnh:

“Tỉnh pazao ooy pazêng sở, ngành âng UBND tỉnh, pazêng ban Đảng bhrợ têng, đăng ký pazêng mô hình, bh’rợ t’mêê ooy chuyển đổi số. Tơợ đêếc, bh’rợ “Manuyh bhươl cr’noon đươi pr’đươi số” vêy ta bhrợ t’vaih, bhrợ t’vaih pr’đươi đoọng đhanuôr xay truih, ta đang moon pazêng rau xa nay crêê tước. Lào Cai năc t’bhlâng bhrợ bh’rợ n’nâu ting c’lâng bh’rợ la lua ta nih lâh mơ, nhâm mâng bh’nơơn ghít bhlâng lâng đhanuôr năc manuyh bơơn đươi dua”.

Tơợ rau la lua âng chr’val Yên Bình, tỉnh Lào Cai năc choom lêy, bêl đhanuôr vêy ta pa choom lâng đợ bh’rợ ghít liêm bhlâng lâng tr’đăn bhlâng, chuyển đổi số năc doọ dzợ rau xa nay ch’ngai bha dăh lâng năc dưr vaih pr’đươi chr’năp bhlâng coh pr’ăt tr’mông zập t’ngay. Đợ “manuyh bhươl cr’noon đươi pr’đươi số” xoọc đơơng âng công nghệ tước đăn lâh mơ ooy đhanuôr, ting bhrợ pa dưr chính quyền số, xã hội số tơợ pazêng bhươl cr’noon ch’ngai bha dăh./.

NGƯỜI BẢN SỐ – CẦU NỐI ĐƯA CHUYỂN ĐỔI SỐ VỀ THÔN BẢN

Một chiếc điện thoại thông minh, vài thao tác chạm màn hình, những thông báo của thôn, xã hiện lên tức thì; tiền điện, tiền nước được thanh toán ngay tại nhà; thủ tục hành chính cũng không còn phải đi lại nhiều lần. Những việc tưởng chừng chỉ quen thuộc ở đô thị, nay đã trở thành chuyện thường ngày ở nhiều thôn, bản vùng cao Lào Cai. Để có sự thay đổi ấy là sự đồng hành của những thành viên Tổ Công nghệ số cộng đồng - những "người bản số" đang kiên trì đưa công nghệ đến gần hơn với mỗi người dân nơi vùng cao Tây Bắc

Trước đây, mỗi khi cần đóng tiền điện, tiền nước hay làm thủ tục hành chính, anh Phạm Duy Thắng, ở thôn 6, xã Yên Bình, tỉnh Lào Cai đều đến trực tiếp cơ quan hoặc điểm giao dịch. Chiếc điện thoại thông minh chủ yếu chỉ dùng để nghe gọi, còn các ứng dụng số gần như là điều xa lạ.

Mọi việc chỉ thay đổi khi các thành viên Tổ Công nghệ số cộng đồng nhiều lần đến tận nhà hướng dẫn cài đặt VNeID, ứng dụng ngân hàng, nền tảng Cư dân số và kiên nhẫn hướng dẫn từng thao tác. Từ chỗ còn ngại sử dụng công nghệ, anh Thắng giờ đây có thể tự thực hiện hầu hết các giao dịch ngay trên điện thoại, đồng thời trở thành người hướng dẫn lại cho bà con trong thôn.

“Trước đây, chúng tôi còn khá xa lạ với chuyển đổi số. Nhưng từ khi thôn triển khai, người dân dần biết cách sử dụng các ứng dụng trên nền tảng “Cư dân số”. Nhờ đó, các thông báo, chỉ đạo của thôn, xã đều được cập nhật kịp thời; người dân cũng có thể phản ánh, kiến nghị trực tiếp và nắm bắt đầy đủ các thông tin về họp thôn, chính sách hay lịch tiêm phòng cho đàn vật nuôi”.

Hiện xã Yên Bình có 37 "Người bản số" và 40 thành viên dự bị trực tiếp hỗ trợ người dân tiếp cận kỹ năng số. Đến nay, hơn 95% hộ gia đình cài đặt ứng dụng Cư dân số; 100% hồ sơ thủ tục hành chính được tiếp nhận trực tuyến; toàn bộ các thôn thực hiện quản trị trên nền tảng số. Người dân không chỉ sử dụng dịch vụ công mà còn từng bước ứng dụng công nghệ vào sản xuất, kinh doanh, thanh toán không dùng tiền mặt. Ông Nguyễn Duy Khiêm, Chủ tịch UBND xã Yên Bình cho biết:

“Qua triển khai mô hình thôn số, chúng tôi rút ra ba bài học quan trọng: lấy người dân làm trung tâm; bắt đầu từ những việc cụ thể, thiết thực; và phát huy sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị. Đây là những yếu tố quyết định giúp người dân giải quyết công việc thuận lợi hơn, tiếp cận thông tin nhanh hơn, tương tác với chính quyền dễ dàng hơn và có thêm cơ hội phát triển kinh tế số”.

Từ cách làm ở Yên Bình, phong trào "Bình dân học vụ số" đang được nhân rộng trên toàn tỉnh Lào Cai. Sau một năm triển khai, toàn tỉnh duy trì gần 2.900 Tổ công nghệ số cộng đồng với hơn 20 nghìn thành viên; thành lập 152 đội hình "Bình dân học vụ số", tổ chức hơn 200 lớp tập huấn cho trên 15 nghìn lượt người dân.

Nhiều chỉ tiêu chuyển đổi số đạt kết quả tích cực. Tỷ lệ nộp hồ sơ trực tuyến đạt trên 92%; thanh toán trực tuyến trong giải quyết thủ tục hành chính đạt hơn 80%. Trong lĩnh vực y tế, toàn bộ 29 bệnh viện đã triển khai bệnh án điện tử; 100% cơ sở giáo dục phổ thông sử dụng học bạ số.

Để phong trào đi vào chiều sâu, Lào Cai tiếp tục hoàn thiện mô hình "Người bản số", củng cố hoạt động của các Tổ công nghệ số cộng đồng, nhân rộng mô hình "Thôn số", "Thôn thông minh"; đồng thời ưu tiên đầu tư hạ tầng số, từng bước xóa vùng lõm sóng, nâng cao kỹ năng số và bảo đảm an toàn thông tin cho người dân. Bà Giàng Thị Dung – Phó Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Lào Cai cho biết về cách làm của tỉnh:

“Tỉnh đã giao các sở, ngành thuộc UBND tỉnh, các ban Đảng xây dựng, đăng ký các mô hình, cách làm mới về chuyển đổi số. Từ đó, mô hình “Người bản số” ra đời, tạo kênh để người dân phản ánh, kiến nghị và đề xuất các vấn đề liên quan. Lào Cai sẽ tiếp tục triển khai phong trào theo hướng thực chất, bảo đảm kết quả đo lường được và người dân là đối tượng thụ hưởng”.

Từ thực tế ở xã Yên Bình, tỉnh Lào Cai có thể thấy, khi người dân được hướng dẫn bằng những việc làm cụ thể và gần gũi, chuyển đổi số không còn là khái niệm xa vời mà trở thành công cụ hữu ích trong cuộc sống hằng ngày. Những "người bản số" đang từng bước đưa công nghệ đến gần hơn với người dân, góp phần xây dựng chính quyền số, xã hội số từ chính mỗi thôn, bản vùng cao./.