Nắc 90 c’moo năc t’cooh Nguyễn Văn Pháo, bêl ahay bhrợ Trưởng Ban Tuyên giáo Huyện uỷ Nam Giang, tỉnh Quảng Nam dzợ hay ghít đợ t’ngay tr’nơớp tơợp bhrợ t’vaih Châu Bến Giằng. Ađoo xay truih, t’ngay 10/3/1948, xay bhrợ cơnh Quyết định âng Chính phủ ooy bh’rợ pác muy bơr đơn vị da ding k’coong đoọng bhrợ t’vaih đơn vị hành chính t’mêê, Đại hội Châu Bến Giằng vêy ta bhrợ t’vaih lâng ting pâh âng đhanuôr pazêng acoon coh đhị chr’hoong. Tơợ đâu, bh’rợ Cách mạng coh Nam Giang ting t’ngay vêy ta xay bhrợ nhâm mâng, dưr ga mắc k’rơ, k’rong bấc ơl pazêng đhanuôr ting pâh. T’cooh Nguyên Văn Pháo xay moon, xang bêl bhrợ t’vaih, Uỷ ban hành chính Châu Bến Giằng t’bhlâng vêy ta pa liêm pa crêê. Xoọc đêếc Ban cán sự Đảng châu Bến Giằng công vêy ta bhrợ t’vaih, crêê cơnh xa nay xay moon bhrợ pa dưr Đảng đoọng k’đhơợng xay xa nay bh’rợ âng vel đong, năc bh’rợ ra văng ga mắc bhlâng ooy xa nay bh’rợ xay bhrợ t’vaih Đảng bộ chr’hoong Bến Giằng t’ngay 28/6/1949: “Bêl vêy ta bhrợ t’vaih Châu Bến Giằng xang năc t’bhlâng k’đhơợng xay zâl cha groong tr’vey tr’lin, bh’rợ cr’chêệt. Bhrợ t’vaih Châu Bến Giằng, Đảng bộ tr’nơơp năc chr’năp pa bhlâng. Bêl bhrợ t’vaih châu Bến Giằng xang năc tơớp đoọng cán bộ manuyh acoon kinh tươc ooy pazêng chr’val zooi đoọng, zup zooi coh pazêng chr’val ting t’ngay bhrợ t’vaih tổ Đảng pazêng chr’val tơợ ếp tước ooy da ding dal. Tước c’moo 58, 59 năc vêy chi bộ prang chr’hoong n’nâu tước bêl chr’hoong pác đoọng ooy pazêng chr’val muy đồng chí manuyh acoon Kinh chô pa bhrợ đoọng bhrợ t’vaih tơợ da ding dal xiêr ooy n’dúp ếp, xang bêl vêy Đảng năc bhrợ t’vaih c’bhuh mr’ving năc vêy choom pa bhrợ.”

Xang bêl k’tiêc k’ruung vêy ta pa chô, c’moo 1975 pa dưr truyền thống âng đhanuôr acoon coh da ding k’coong Nam Giang năc pazum c’rơ pa têệt xa nay bh’rợ chiến tranh căh liêm crêê, z’lâh zr’năh k’đháp, bhrợ pa dưr vel đong. Tước nâu cơy, đợ pr’đươi cơnh điện, trường học, trạm y tế coh Nam Giang ting t’ngay vêy ta pa liêm pa crêê. Xoọc đâu, pazêng chr’val zên vêy c’lâng ô tô tước ooy chr’val, c’lâng p’rang lướt chô coh bhươl cr’noon zêng vêy ta bhrợ lâng bê tông; điện ang k’tiêc k’ruung chô tước ooy pazêng bhươl cr’noon, 80% đhanuôr bơơn đươi đác ch’ngaách. Đh’rưah lâng pa liêm pa crêê c’lâng p’rang, chr’hoong Nam Giang công t’bhlâng k’rong c’rơ đoọng pa dưr kinh tế. Xay moon, bhrợ têng bh’rợ Nông lâm nghiệp năc c’rơ âng chr’hoong, coh pazêng c’moo ahay, bấc bh’rợ choh tơơm pay cha p’lêê, tơơm chr’noh chr’nắp âng vel đong, tơơm zơ nươu, choh crâng n’loong ga măc lâng băn c’roóc, a ọc vel đong… năc ta bhrợ têng liêm choom, coh tr’nơơp ơy chô đơơng râu liêm choom. Tước nâu cơy năc vêy lâh 20 dự án bhrợ têng công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp ơy lâng xoọc ta đang k’dua tước k’rong bhrợ, ting bhrợ t’vaih bh’rợ tr’nêng đhị đêêc, t’bhlâng pa dưr kinh tế xã hội. Đợ Y tế năc vêy ta bhrợ pa mâng lâng pa liêm, pa dưr t’bấc lâh mơ, apêê bác sĩ t’piing lâng đợ đhanuôr năc ắt coh t’nooi dal coh prang tỉnh. Giáo dục- đào tạo vêy bấc râu tr’xăl, râu liêm choom âng dạy lâng học vêy ta ha dưr dal, ta luôn coh bấc c’moo vel đong xay bhrợ liêm choom xa nay phổ cập giáo dục zập cấp học, bậc học. Bh’rợ liêm loom, tr’zooi vêy bấc râu liêm choom, pr’ắt tr’mông anag đhanuôr ting t’ngay vêy ta pa liêm, pa dưr dal. Quốc phòng- An ninh, râu têêm ngăn âng xã hội vêy ta zư nhâm mâng… T’cooh A Viết Sơn, Chủ tịch UBND chr’hoong da ding k’coong Nam Giang, tỉnh Quảng Nam xay moon: C’moo 2022, coh đhr’năng vel đong dzợ lum bấc râu zr’năh k’đháp năc vel đong ơy xay bhrợ liêm xang 19/19 cr’noọ bh’rợ kinh tế- xã hội,  coh đêêc vêy 12 cr’noọ bh’rợ z’lâh ting cơnh cr’noọ xa nay. “Đảng bộ, chính quyền lâng đhanuôr chr’hoong Nam Giang ơy vêy bấc râu t’bhlâng xay bhrợ pa dưr kinh tế- xã hội. Cr’chăl c’moo 2020- 2023, chr’năp âng nông-lâm nghiệp dưr dzoóc lâh mơ lâng cơnh xa nay Nghị quyết lâng bấc lâh mơ lâng pazêng nhiệm kỳ l’lăm ahay. Chr’năp âng công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp công dưr vaih bấc lâh mơ lâng cr’chăl c’moo 2010 lâng l’lăm đêêc dzợ. Râu đêêc năc xay p’căh xa nay bh’rợ k’đhơợng xay, p’too moon pa dưr kinh tế xã hội ting cơnh c’lâng bh’rợ nông- lâm nghiệp, công nghiệp- tiểu thủ công – thương mại- dịch vụ âng chr’hoong năc crêê c’lâng bh’rợ.”

Đh’rưah lâng râu k’rong bhrợ pa dưr kinh tế- xã hội, bh’rợ bhrợ pa dưr Đảng lâng hệ thống chính trị ta luôn vêy pa mâng; t’bhlâng bhrợ pa dưr cơ sở Đảng mâng k’rơ, cán bộ, đảng viên ta nih đha nâng coh boóp p’rá lâng bh’rợ tr’nêng… T’cooh Lê Văn Hường, Bí thư Huyện uỷ Nam Giang xay moon: Đảng bộ chr’hoong vêy 55 tổ chức cơ ở đảng, lâng k’nặ 2.900 đảng viên, coh đêêc, vêy lâh 90% tổ chức cơ sở đảng tơợ bh’rợ xay moon zập c’moo năc zêng xay bhrợ liêm xang bh’rợ tr’nêng. T’cooh Lê Văn Hường xay moon nắc trách nhiệm ta nih đha nâng âng cán bộ, đảng viên vêy ta pa dưr; đhr’năng k’đhơợng xay, xay bhrợ âng cán bộ, đảng viên năc vêy ta pa dưr, bhrợ nhâm mâng râu tin đươi âng cán bộ, đảng viên lâng đhanuôr năc lâng Đảng, Nhà nước lâng chế độ: “Coh pazêng c’moo đăn đâu, Đảng bộ chr’hoong t’bhlâng pa têệt đươi truyền thống âng pazêng lang apêê l’lăm ahay, t’bhlâng p’too moon học tập, xay moon ghít Nghị quyết âng Trung ương, âng tỉnh đoọng pa dưr dal c’năl lâng n’năl xa nay ta đang moon, bh’rợ tr’nêng coh bh’rợ bhrợ pa dưr Đảng, pa bhlâng năc pa dưr râu k’đhơợng xay âng pazêng tổ chức Đảng lâng đhr’năng xay bhrợ âng tổ chức Đảng công cơnh âng apêê cán bộ đảng viên. Huyện uỷ bhrợ ghít liêm bha ar bha tơ xay bhrợ liêm choom pazêng c’lâng xa nay, nghị quyết âng cấp m’piing crêê cơnh lâng đhr’năng la lua, pa bhlâng năc pa dưr râu liêm choom âng cấp uỷ, lâng râu liêm choom âng đảng viên đoọng bhrợ t’vaih cán bộ ha chr’hoong.”

Pa têệt đươi pazêng bh’nơơn bh’rợ âng pazêng lang ahay, Đảng bộ, chính quyền, đhanuôr pazêng acoon manuyh Nam Giang t’bhlâng pa dưr râu liêm choom âng vel đong. Coh đêếc, t’bhlâng đươi dua liêm choom, crêê cơnh pazêng râu c’rơ ooy nông-lâm nghiệp, thuỷ điện, pa dưr du lịch đh’rựah lâng zư lêy văn hoá… đoọng bhrợ pa dưr chr’hoong da ding k’coong c’noong k’tiêc Nam Giang k’van k’bhộ, liêm pr’hay, pr’ắt tr’mông âng đhanuôr ting t’ngay k’bhộ ngăn, bhui har./.

Nam Giang 75 năm hình thành và phát triển

Những ngày này, tại huyện vùng cao biên giới Nam Giang, tỉnh Quảng Nam diễn ra nhiều hoạt động kỷ niệm 75 năm ngày thành lập Châu Bến Giằng, huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam (10/3/1948 – 10/3/2023). Trải qua bao thăng trầm của lich sử, mảnh đất và con người Nam Giang hôm nay vẫn giữ trọn niềm tin với Đảng, với Bác Hồ kính yêu, đoàn kết một lòng, xây dựng Nam Giang ngày càng phát triển.

Đã ở tuổi 90 nhưng ông Nguyễn Văn Pháo, nguyên Trưởng Ban Tuyên giáo Huyện ủy Nam Giang, tỉnh Quảng Nam vẫn nhớ như in những ngày đầu thành lập Châu Bến Giằng. Ông kể, ngày 10/3/1948, thực hiện Quyết định của Chính phủ về việc tách một số đơn vị miền núi để thành lập đơn vị hành chính mới, Đại hội Châu Bến Giằng được tổ chức với sự tham gia của hơn 300 đại biểu. Đây là sự kiện có ý nghĩa quan trọng đối với đồng bào các dân tộc trong huyện. Từ đây, phong trào Cách mạng ở Nam Giang ngày càng được tổ chức chặt chẽ, lớn mạnh, tập hợp đông đảo các tầng lớp nhân dân tham gia. Ông Nguyễn Văn Pháo cho biết, sau khi thành lập, Ủy ban hành chính Châu Bến Giằng tiếp tục kiện toàn tổ chức. Lúc này Ban cán sự Đảng châu Bến Giằng cũng được thành lập, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ xây dựng Đảng để lãnh đạo phong trào cách mạng ở địa phương, là bước chuẩn bị lớn về mặt tổ chức cho việc thành lập Đảng bộ huyện Bến Giằng ngày 28/6/1949: “Khi thành lập Châu Bến Giằng xong thì tập trung lãnh đạo xóa giặc mùa. Thành lập Châu Bến Giằng, Đảng bộ đầu tiên này rất quan trọng. Khi thành lập Châu Bến Giằng xong thì mới phân công cán bộ người Kinh các xã mới hỗ trợ, kèm cặp, giúp đỡ các xã từng bước thành lập tổ Đảng các xã từ vùng thấp đến vùng cao. Đến năm 58, 59 mới có các chi bộ khắp trên toàn huyện này đến khi đó huyện phân công mỗi xã một đồng chí người Kinh bám để thành lập từ vùng cao đến vùng thấp sau đó khi có Đảng rồi mới thành lập tổ đổi công làm công mới sản xuất được.”

Sau ngày đất nước thống nhất năm 1075, phát huy truyền thống đoàn kết, chính quyền và đồng bào các dân tộc huyện vùng cao Nam Giang lại chung sức hàn gắn vết thương chiến tranh, vượt qua khó khăn, xây dựng quê hương. Đến nay, hệ thống cơ sở hạ tầng điện, đường, trường, trạm ở Nam Giang ngày càng hoàn thiện. Hiện, tất cả các xã đều có đường ô tô đến trung tâm; giao thông nông thôn được bê tông hóa; điện lưới quốc gia kéo về tận các thôn, bản; 80% dân cư được sử dụng nước hợp vệ sinh. Cùng với hoàn thiện cơ sở hạ tầng, huyện Nam Giang cũng đã tập trung nguồn lực đầu tư phát triển kinh tế. Xác định, sản xuất Nông lâm nghiệp là thế mạnh của huyện, những năm qua, nhiều mô hình trồng cây ăn quả, cây đặc sản địa phương, cây dược liệu, trồng rừng gỗ lớn và chăn nuôi bò, heo bản địa... được ưu tiên đầu tư, bước đầu mang lại hiệu quả tích cực; Đến nay hơn 20 dự án sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp đã và đang được mời gọi đầu tư, góp phần giải quyết lao động tại chỗ, thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội. Mạng lưới y tế được củng cố và phát triển, tỷ lệ bác sĩ/số dân thuộc diện cao trong toàn tỉnh. Giáo dục - đào tạo có nhiều chuyển biến, chất lượng dạy và học được nâng lên, nhiều năm liền huyện nhà luôn duy trì đạt chuẩn phổ cập giáo dục các cấp học, bậc học. Công tác an sinh xã hội có nhiều chuyển biến tích cực, đời sống vật chất, tinh thần của người dân từng bước được cải thiện, nâng cao. Quốc phòng - an ninh, trật tự an toàn xã hội đảm bảo ổn định….Ông A Viết Sơn, Chủ tịch UBND huyện miền núi Nam Giang, tỉnh Quảng Nam cho biết: Năm 2022, trong bối cảnh còn nhiều khó khăn nhưng địa phương đã hoàn thành 19/19 chỉ tiêu kinh tế-xã hội, trong đó có 12 chỉ tiêu vượt kế hoạch: “Đảng bộ, chính quyền và nhân dân huyện Nam Giang đã có nhiều nỗ lực phấn đấu trong phát triển kinh tế-xã hội. Giai đoạn 2020-2023, giá trị nông-lâm nghiệp tăng hơn so với Nghị quyết và cao hơn so với các nhiệm kỳ trước đây. Giá trị công nghiệp, tiêu thủ công nghiệp cũng tăng hơn so với giai đoạn trước 2010 và trước đó. Điều đó thể hiện được vai trò lãnh đạo, chỉ đạo phát triển kinh tế xã hội theo hướng nông –lâm nghiệp, công nghiệp- tiểu thủ công nghiệp- thương mại-dịch vụ của huyện là đúng hướng.”

Cùng với đầu tư phát triển kinh tế- xã hội, công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị thường xuyên được tăng cường, củng cố; chú trọng xây dựng tổ chức cơ sở Đảng vững mạnh, cán bộ, đảng viên tiên phong gương mẫu trong lời nói và việc làm.. Ông Lê Văn Hường, Bí thư Huyện ủy Nam Giang cho biết: Đảng bộ huyện có 55 tổ chức sở sở đảng, với gần 2.900 đảng viên, trong đó, hơn 90% tổ chức đảng qua đánh giá hằng năm đều hoàn thành tốt nhiệm vụ. Ông Lê Văn Hường khẳng định, trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên được phát huy; năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng bộ không ngừng được nâng lên, củng cố niềm tin của cán bộ, đảng viên và nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ: “Những năm gần đây, Đảng bộ huyện tiếp tục kế thừa truyền thống của các thế hệ trước, tăng cường chỉ đạo học tập, quán triệt NQ của Trung ương, của tỉnh để nâng cao nhận thức và nắm vững yêu cầu, nhiệm vụ trong công tác xây dựng Đảng, nhất là phát huy vai trò lãnh đạo của từng tổ chức Đảng và năng lực, sức chiến đấu của tổ chức Đảng cũng như của đội ngũ cán bộ đảng viên. Huyện ủy ban hành văn bản cụ thể hóa chủ trương, nghị quyết của cấp trên phù hợp với thực tế, nhất là nâng cao chất lượng cấp ủy, và chất lượng đảng viên để tạo nguồn cán bộ cho huyện.” 

Kế thừa thành quả của các thế hệ trước, Đảng bộ, chính quyền, đồng bào các dân tộc huyện Nam Giang tiếp tục phát huy tiềm năng, thế mạnh của địa phương. Trong đó, chú trọng khai thác hợp lý, hiệu quả các tiềm năng thế mạnh về nông - lâm nghiệp, thủy điện, phát triển du lịch gắn với bảo tồn văn hóa…để xây dựng huyện vùng cao biên giới Nam Giang giàu đẹp, cuộc sống của người dân ngày càng ấm no, hạnh phúc./.