Coh nghị trường âng Quốc hội, xa nay ooy lạm phát, zên xăng dầu, zên sách giáo khoa dưr dzoóc dal, ha dợ bh’rợ pay đoọng zên k’rong bhrợ ooy bh’rợ zazum năc zih, ta uah ooy c’rơ… bơơn râu k’rang lêy âng đại biểu Quốc hội lâng đhanuôr prang k’tiêc k’ruung. Coh đêêc, bh’rợ pa dưr kinh tế zr’lụ đhanuôr acoon coh xang pr’luh cr’ăy Covid-19 năc vêy bấc apêê đại biểu xay moon.

Coh pr’họp bêl đêêc ahay âng Quốc hội vêy bấc đhanuôr zr’lụ đhanuôr acoon coh k’rang lêy lâng pazêng xa nay crêê tước chr’năp bhlâng ooy pr’ắt tr’mông âng đhanuôr. Coh đêêc, đhanuôr k’rang bhlâng ooy bh’rợ k’đhơợng lêy ooy chr’năp tr’nơơp âng bh’rợ pa bhrợ lâng bhr’lậ râu zr’năh k’đhap coh cơ chế, chính sách. Râu đâu, năc chr’năp pa bhlâng coh đhr’năng kinh tế xã hội k’tiêc k’ruung xoọc t’bhlâng pa dưr xang pr’luh cr’ăy lâng năc dzợ lum bấc râu căh liêm crêê, bhrợ ha pr’ắt tr’mông âng đhanuôr lum zr’năh k’đhap. Đương ch’mêệt lêy pazêng g’luh prá xay tơợ phát thanh truyền hình trực tiếp, đhanuôr pazêng acoon coh bấc tỉnh da ding k’coong k’rang tươc ooy xa nay pa bhrợ, pa dưr thu nhập ha đhanuôr coh zr’lụ zr’năh k’đhap. Đhanuôr Tạ Minh Nhất, chr’val Tân Hương, chr’hoong Yên Bình xay moon: “Lâng xa nay pa dưr kinh tế ha đhanuôr acoon coh, da ding k’coong năc ting cơnh acu đơơh hân vêy Quốc hội, Chính phủ lâng pazêng bộ, ngành vêy chính sách ghít bhlâng đoọng choh pazêng râu tơơm chr’noh coh crâng, pa bhlâng năc tơơm zơ nươu, n’jưah bhrợ t’vaih k’tiêc pa bhrợ, n’jưah bhrợ t’vaih bh’rợ tr’nêng, pa dưr thu nhập đoọng ha đhanuôr coh bhươl cr’noon, da ding k’coong, n’jưah pa xiêr bấc bhlâng đhr’năng k’xịa pay k’tiêc crâng, tal crâng lất xa nay đoọng pay k’tiêc pa bhrợ.”

Bh’rợ k’đhơợng lêy ghít bh’rợ đơơng pa câl phânb bón ooy k’tiêc k’ruung n’lơơng đoọng pa xiêr râu zr’năh k’đhap ha đhanuôr, đhanuôr Vũ Duy Dũng coh tỉnh Điện Biên xay moon, ha dang căh k’rang xay bhrợ, căh đơơh bhr’lậ pa liêm đơơh năc bhrợ t’vaih muy râu căh liêm crêê năc đhanuôr tỵ bhrợ t’vaih ch’neh ch’na lâng nhâm mâng râu têêm ngăn âng ch’neh ch’na đoọng ha prang xã hội, năc vêy cơnh apêê đoo năc dưr ắt lâng đhr’năng ha ul đharựt. “Xoọc đâu, zên phân bón dưr dzoóc dal, cơnh chr’năp âng Đạm dưr dzoóc tơợ 9 r’bhâu tươc 19 r’bhâu đồng, đhanuôr ch’choh xoọc căh râu bơơn pay pa chô, apêê đoo lơi ha rêê đhuốch bấc pa bhlâng; lâng bh’rợ b’băn năc chr’năp âng bh’năn công dưr dzoóc tươc 5 chu, manuyh b’băn xoọc đâu pa chô ma mơ lâng căh râu bơơn pay pa chô, căh vêy lãi apêê đoo công căh tộ b’băn, ch’choh. Azi rơơm kiêng Nhà nước đơơh vêy chính sách pa dưr pr’đươi coh k’tiêc k’ruung, g’đéch đhr’năng câl tơợ k’tiêc k’ruung n’lơơng đoọng bhrợ t’vaih bh’năn, vêy cơnh đêêc năc vêy choom pa xiêr chr’năp bh’năn b’băn lâng manuyh b’băn năc choom vêy lãi đoọng choom băn bhrợ cớ.”

Xay p’căh tơợ đhr’năng kinh tế Việt Nam xoọc lum zr’năh k’đháp pa bhlâng tu pr’luh cr’ăy Covid-19, đhr’năng dưr vaih mơ 2,95% c’moo 2020 lâng c’moo 2021 năc 2,6%, đại biểu Phạm Văn Hoà, Đồng Tháp xay moon: 2 c’moo k’miah zập cơnh, t’bhlâng z’lâh bâc pa bhlâng zr’năh k’đhap, nâu cơy đhanuôr xoọc lum zr’năh k’đhap bhlâng tơợ zên xăng dầu dưr dzoóc dal, vaih râu căh liêm crêê tươc ooy chr’năp âng hàng hoá, pr’đươi, zên đơơng âng, bhrợ ha chr’năp âng pazêng hàng n’lơơng ting pa dzoóc. Nâu đoo năc bêl đoọng xay moon tươc ooy bấc bh’rợ đoọng zooi manuyh đharựt “doọ crêê ta p’loong”: “Tơợ đâu tươc x’rịa c’moo bhrợ têng cơnh ooy năc t’bhlâng k’rơ pa bhlâng đoọng pa xiêr lạm phát lâng ha dang vêy lạm phát coh đhr’năng Chính phủ vêy choom k’đhơợng xay năc râu dơ chr’năp pa bhlâng đoọng nhâm mâng râu têêm ngăn âng xã hội, nhâm mâng đoọng ha manuyh căh pr’đoọng, nhâm mâng đoọng ha pr’ắt tr’mông âng đhanuôr, pa bhlâng năc đhanuôr vêy thu nhập m’bứi lâng nhâm mâng râu liêm crêê đoọng ha c’bhuh bhrợ têng, tr’câl tr’bhlêy coh xoọc đâu xoọc lum zr’năh k’đhap.”

Ting cơnh apêê đại biểu Chính phủ, chr’năp bhlâng năc k’rang tươc ooy bh’rợ ch’choh b’băn, muy bh’rợ chr’năp pa bhlâng năc t’nâl đha lậc cr’chăl k’tiêc k’ruung lum zr’năh k’đhap coh đhr’năng chr’năp phân bón, chr’năp âng bh’năn b’băn lâng pr’đươi nông nghiệp ta luôn dưr dzoóc dal. Đại biểu Nguyễn Tạo, Đại biểu Quốc hội tỉnh Lâm Đồng ta đang moon: “Ta đang moon Chính phủ vêy chính sách xay bhrợ đơơh loon đoọng pa liêm pa crêê giá, pa xiêr đhr’năng dưr dzoóc âng giá phân bón, pr’đươi nông nghiệp, xăng dầu. Ting n’nac công vêy đợ bh’rợ zâl cha groong bhrơợng k’rơ lâh mơ đhr’năng bhrợ lất coh bh’rợ tr’câl tr’bhlêy, pa bhlâng năc lâng phân bón, zơ nươu zư lêy chr’noh chr’bêệt. T’bhlâng xay bhrợ k’rơ bh’rợ bhr’lậ hành chính đoọng bhrợ pa đơơh bh’rợ pay đoọng zên k’rong bhrợ, pa bhlâng năc 3 xa nay cr’noọ bh’rợ âng k’tiêc k’ruung, xa nay bh’rợ bhươl cr’noon t’mêê, bh’rợ t’bil lơi ha ul pa xiêr đharựt, bh’rợ xay bhrợ cơnh nghị quyết 88 pa dưr kinh tế zr’lụ đhanuôr acoon coh da ding k’coong.”

Đại biểu Nguyễn Quang Thi, apêê đại biểu An Giang công xay moon, Chính phủ năc vêy p’xoọng đợ bh’rợ đoọng bh’rợ ch’choh b’băn la lua pa dưr xa nay bh’rợ năc t’nâl bha lâng âng xa nay bh’rợ kinh tế: “Ta đang moon Quốc hội, Chính phủ vêy cơ chế, chính sách crêê cơnh, t’bhlâng pa dưr kinh tế zazum coh bh’rợ nông nghiệp, chính sách crêê cơnh âng k’tiêc k’bunh, thuế, tín dụng lâng khoa học công nghệ.”

Ting n’năc, ting cơnh đại biểu Hồ Thị Kim Ngân, apêê đại biểu Quốc hội tỉnh Bắc Kạn năc xăl t’mêê ooy cr’noỌ bh’rợ pa dưr pa têệt pazêng zr’lụ, pác đoọng lâng pa liêm pa crêê c’rơ đoọng ha râu dưr vaih âng zr’lụ, coh đêêc t’bhlâng pac cấp, pa dưr đhr’năng đơơh hân lâng vêy trách nhiệm âng vel đong: “Ta đang moon Quốc hội, Chính phủ ch’mêệt lêy, pác cấp thẩm quyền đoọng ha Hội đồng nhân dân cấp tỉnh xay moon xăl cr’noọ đươi dua crâng g’mrâng, k’tiếc cha bêệt ha roo n’dup 20 héc ta lâng xăl cr’noọ đươi dua crâng phòng hộ, crâng đặc dụng n’dup 30 héc ta đoọng liêm buôn coh bh’rợ xay bhrợ pazêng bha ar bha tơ k’rong bhrợ.”

Bấc bh’rợ bhr’lậ zr’năh k’đhap, pa liêm pa crêê c’rơ đoọng pa dưr kinh tế xã hội năc vêy apêê đại biểu Quốc hội xay moon coh Nghị trường Quốc hội coh pazêng t’ngay ahay. Pazêng ĐBQH công cơnh đhanuôr coh zr’lụ zr’năh k’đhap rơơm kiêng pazêng râu zr’năh k’đhap năc đơơh vêy ta bhr’lậ pa liêm, vêy đợ xa nay bh’rợ rơợng griing lâng liêm choom bhlâng ting bhrợ t’vaih râu chr’năp pa dưr râu dưr vaih cớ, nhâm mâng bh’rợ pa bhrợ, nhâm mâng râu liêm crêê coh xã hội, xay bhrợ liêm xang pazêng cr’noọ bh’rợ pa dưr KTXH coh c’moo đâu./.

Phục hồi kinh tế vùng dân tộc thiểu số sau đại dịch

Trên nghị trường Quốc hội, vấn đề lạm phát, giá xăng dầu, giá sách giáo khoa tăng cao, trong khi giải ngân vốn đầu tư công rất chậm, lãng phí về nguồn lực… nhận được sự quan tâm của đại biểu QH và cử tri cả nước. Trong đó, việc phục hồi kinh tế vùng dân tộc thiểu số sau đại dịch Covid 19 được nhiều đại biểu đặt ra.

Kỳ họp vừa qua của Quốc hội thu hút sự quan tâm của cử tri vùng DTTS với những vấn đề liên quan mật thiết đến đời sống người dân. Trong đó, đồng bào đặc biệt quan tâm đến quản lý giá các yếu tố đầu vào cho sản xuất và tháo gỡ các điểm nghẽn trong cơ chế, chính sách. Điều này đặc biệt có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh KTXH đất nước đang cố gắng phục hồi sau đại dịch và vẫn phải đối mặt với những bất ổn, khiến đời sống người dân gặp khó khăn. Theo dõi các phiên thảo luận qua phát thanh truyền hình trực tiếp, cử tri các dân tộc nhiều tỉnh miền núi quan tâm đến vấn đề sản xuất, nâng cao thu nhập cho người dân vùng khó khăn. Cử tri Tạ Minh Nhất, xã Tân Hương, huyện Yên Bình nêu ý kiến: “Riêng vấn đề phát triển kinh tế cho đồng bào dân tộc, miền núi thì theo tôi rất cần Quốc hội, Chính phủ và các bộ, ngành có chính sách cụ thể cho phát triển các loại cây dưới tán rừng, nhất là cây dược liệu, vừa góp phần giải quyết đất sản xuất, tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân nông thôn, miền núi, vừa hạn chế tối đa tình trạng xâm lấn đất rừng, chặt phá rừng trái phép để lấy đất sản xuất.”

Về việc cần kiểm soát chặt chẽ xuất khẩu phân bón để giảm gánh nặng cho người dân, cử tri Vũ Duy Dũng ở tỉnh Điện Biên cho rằng, nếu không quan tâm, không khắc phục sớm thì sẽ dẫn đến một nghịch lý là những người nông dân vốn tự sản xuất lương thực và đảm bảo an ninh lương thực cho toàn xã hội, nhưng rất có thể chính họ sẽ rơi vào cảnh đói nghèo. “Hiện tại, giá phân bón tăng rất mạnh, như giá Đạm tăng từ 9.000 lên 19.000 đồng, người dân trồng trọt đang bị lỗ, họ bỏ nương bỏ rẫy nhiều; đối với chăn nuôi thì giá thức ăn chăn nuôi cũng tăng 5 lần rồi, người chăn nuôi hiện tại đang hòa hoặc lỗ, không có lãi họ cũng bỏ đàn. Chúng tôi rất mong Nhà nước sớm có các chính sách phát triển nguyên liệu trong nước, tránh phải nhập nguyên liệu từ nước ngoài để sản xuất thức ăn chăn nuôi, như thế thì mới có thể hạ được giá thành thức ăn chăn nuôi và người chăn nuôi mới có lãi để tiếp tục phát triển.”

Lấy dẫn chứng từ nền kinh tế Việt Nam vẫn đang bị ảnh hưởng rất nặng nề bởi đại dịch Covid-19, tăng trưởng ở mức 2,95% năm 2020 và năm 2021 là 2,6%, đại biểu Phạm Văn Hòa, đoàn Đồng Tháp đặt vấn đề: 2 năm thắt lưng buộc bụng, liệu cơm gắp mắm để chống chọi, vượt qua muôn vàn khó khăn, nay người dân phải gánh chịu ảnh hưởng nặng nề từ giá xăng dầu tăng cao kỷ lục, tác động tiêu cực đến giá cả hàng hóa, nguyên vật liệu, chi phí vận chuyển, kéo theo giá cả những mặt hàng khác ồ ạt tăng giá. Đây là lúc cần nghĩ đến thêm nhiều giải pháp để giúp người nghèo “không bị cuốn trôi”: “Từ đây tới cuối năm làm sao cố gắng đến mức tối đa kiềm chế được lạm phát và nếu có lạm phát ở mức Chính phủ có thể đảm bảo được đó là một yêu cầu hết sức quan trọng để đảm bảo được an sinh xã hội, đảm bảo cho người yếu thế, đảm bảo cho cuộc sống an toàn cho người dân, nhất là những người dân có thu nhập thấp và đảm bảo an toàn cho những nhà sản xuất kinh doanh hiện nay đang gặp khó.”

Theo các đại biểu Chính phủ, đặc biệt cần quan tâm tới ngành nông nghiệp, một ngành giữ vai trò trụ đỡ trong giai đoạn đất nước gặp khó khăn trong bối cảnh giá phân bón, giá thức ăn chăn nuôi và vật tư nông nghiệp luôn tăng mạnh. Đại biểu Nguyễn Tạo, đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Lâm Đồng đề nghị: “Đề nghị Chính phủ có chính sách can thiệp kịp thời để bình ổn giá kìm đà tăng giá cuả phân bón, vật tư nông nghiệp, xăng dầu. Đồng thời cũng có những giải pháp đấu tranh quyết liệt tệ nạn gian lận thương mại nhất là đối với nạn phân bón, thuốc bảo vệ thực vật giả. Chú trọng việc giải quyết cơ chế thủ tục cải cách hành chính để đẩy nhanh tiến độ trong giải ngân vốn đầu tư công, đặc biệt là 3 chương trình mục tiêu quốc gia, chương trình nông thôn mới, chương trình xóa đói giảm nghèo, chương trình thực hiện nghị quyết 88 phát triển kinh tế vùng đồng bào dân tộc thiểu số miền núi.”

Đại biểu Nguyễn Quang Thi, đoàn An Giang cũng cho rằng, Chính phủ cần có thêm những giải pháp để nông nghiệp thực sự phát huy vai trò là trụ đỡ của nền kinh tế: “Đề nghị Quốc hội, Chính phủ tiếp tục có cơ chế, chính sách phù hợp, thúc đẩy kinh tế tập thể trong nông nghiệp, chính sách phù hợp cả đất đai, thuế, tín dụng và khoa học công nghệ.”

Bên cạnh đó, theo đại biểu Hồ Thị Kim Ngân, đoàn ĐBQH tỉnh Bắc Kạn thì cần phải đổi mới về tư duy phát triển liên kết vùng, phân bổ và khơi thông nguồn lực cho phát triển vùng, trong đó tăng cường phân cấp, tăng tính chủ động và chịu trách nhiệm của địa phương: “Đề nghị Quốc hội, Chính phủ xem xét, phân cấp thẩm quyền cho Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định chuyển đổi mục đích sử dụng rừng tự nhiên, đất trồng lúa diện tích dưới 20 ha và chuyển đổi mục đích rừng phòng hộ, rừng đặc dụng dưới 30 ha để thuận lợi trong việc triển khai thực hiện các thủ tục đầu tư.”

Nhiều giải pháp tháo gỡ khó khăn, khơi thông nguồn lực cho phát triển KTXH đã được các đại biểu Quốc hội hiến kế trên Nghị trường QH những ngày qua. Các ĐBQH cũng như cử tri vùng khó khăn đặt kỳ vọng những “điểm nghẽn”, “nút thắt” sẽ được tháo gỡ kịp thời, những quyết sách mạnh mẽ và đột phá sẽ góp phần tạo cú hích thúc đẩy quá trình hồi phục, ổn định sản xuất, đảm bảo an sinh xã hội, hoàn thành thắng lợi các chỉ tiêu nhiệm vụ phát triển KTXH năm nay./.