Bhiệc cán bộ pân xăl t’mêê, liêm choom lêy bhrợ căh năc xa nay bh’rợ ooy đăh râu grơơ nhool, năc lêy vêy hành lang pháp lý nhâm mâng đoọng pa dưr râu k’đơơng bhrợ lăm, gương mẫu âng manưih đảng viên lâng bhrợ pr’đơợ môi trường đoọng cán bộ lêy bhrợ

Lâng tinh thần thể chế lươt lăm, n’jưah zư lêy liêm nhâm kỷ luật, kỷ cương, n’jưah bhrợ c’lâng đoọng pa dưr pa xơc, t’ngay 24/8/2026, Quốc hội ơy lêy cha mêêt ooy Nghị quyết 37 đăh cơ chế, chính sách chr’năp đoọng lêy bhrợ pa liêm bh’rợ căh liêm crêê pháp luật crêê tươc kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân lâng đươi dua khoa học, công nghệ, xăl t’mêê liêm choom, chuyển đổi số. Nghị quyết vêy tơợp đươi bhrợ tơợ t’ngay 1/9/2026 ơy bhrợ đoọng đợ râu căh liêm đăh pháp lý đăh zư lêy cán bộ pân k’noọ pân bhrợ tu râu bh’rợ zr’nưm. Căh mưy lêy ooy bh’rợ vêy lêt căh cậ lalay lâng quy định hay căh, cơ chế t’mêê k’đươi moon lêy cha mêêt cr’noọ bh’rợ, pr’đơợ lêy bhrợ lâng bh’nơơn la lua, lâng t’đui đoọng bhrợ pa liêm lâng zâp bh’rợ kinh tế, dân sự, hành chính lăm bêl lêy cha mêêt hình sự.

PGS-TS Lê Văn Cường, Phó Viện trưởng Viện Xây dựng Đảng, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh moon, đhị pr’đơợ vêêl đông moon, vêêl đông bhrợ, vêêl đông trách nhiệm, nghị quyết nâu vêy bhrợ clan bhưah lâng crêê tươc ga măc bhlâng:

“Tơơm riah âng bh’rợ nâu năc đoo cr’noọ bh’rợ. Ha dang bhrợ crêê c’lâng xa nay, doọ pay bhrợ đoọng ha đay, năc vêy zư lêy, doọ lêy trách nhiệm kỷ luật âng Đảng, doọ trách nhiệm hành chính âng chính quyền, hi lêệng lâh năc doọ trách nhiệm hình sự ha dang vêy râu căh liêm choom. Đợ quy định nâu vêy râu bhrợ clan bhưah ga măc, năc pr’đơợ đoọng cán bộ đảng viên lêy bhrợ tu râu chr’năp liêm zr’nưm”.

Nghị quyết năc mưy lươt moot ooy pr’ăt tr’mung bêl vêy xăl vaih pr’đơợ coh vêêl đông. Lâng Quảng Ngãi, ooy cr’chăl 2026-2030, đoọng bhrợ liêm choom bh’rợ pa dưr pa xơc 2 số lâng vaih đhị pa dưr pa xơc chr’năp bhlâng âng zr’lụ miền Trung - Tây Nguyên, đhị lêy za nươr pháp lý nâu vêy chrooi pa xoọng bhrợ pa dưr k’rơ ooy acoon manưih:

“Bêl ahay căh ơy vêy quy định crêê tươc zư lêy âng manưih bhrợ bh’rợ, năc đhi noo coh vêêl đông cấp chr’val lêy bhrợ rơợng nhâm. Năc bhrợ căh đơơh. Xọoc đâu vêy cơ chế zư lêy lâng đhi noo bhrợ lâng bhrợ crêê quy định năc đoo bhiệc chr’năp đoọng đhi noo pân lêy k’noọ, pân bhrợ lâng pa dưr đơơh pr’lươt lêy bhrợ dự án”.

“Cán bộ pân k’noọ, pân bhrợ, pân trách nhiệm, pân bhrợ pa dưr năc lêy bhrợ c’lâng lươt lalay cơnh. Lâng lươt đơơh, bhrợ liêm choom. Ha dợ k’pân, căh pân k’noọ pân bhrợ năc pa dưr pa xơc căh đơơh. Cr’noọ bh’rợ lêy căh bhrợ pa dưr năc bhiệc bhrợ căh liêm choom”.

T’cooh Võ Thành Đàng, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Đường Quảng Ngãi, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Quảng Ngãi moon, cơ chế pháp lý âng Quốc hội pa gluh năc đoo pr’đơợ đoọng cán bộ k’rêệm loom lêy bhrợ, xăl t’mêê. Đhộ lâh mơ, râu bhrợ crêê âng mưy quyết định công căh pa đhêy coh bộ máy nhà nước. Mưy bh’rợ lêy bhrợ pa liêm đơơh lâh, mưy quyết định vêy moon pa gluh căh cậ mưy râu g’roong vêy trưah bhlêh choom vaih cr’chăl t’ngay, zên prặ lâng pr’đơợ pa dưr pa xơc âng doanh nghiệp. Tu cơnh đâu, đh’năng liêm choom âng cơ chế zư lêy cán bộ căh mưy ooy đợ cán bộ pân k’noọ pân bhrợ, năc dzợ đợ tr’xăl âng quyết định nâu bhrợ t’vaih đoọng ha đhanuôr lâng doanh nghiệp:

“Bêl vêy nghị quyết năc cán bộ, lâh mơ năc cán bộ k’đhơợng zư nhà nước vêy grơơ nhool lâh, bhriêl choom lâh, tu vêy nghị quyết đoọng zư lêy cán bộ bhriêl ta bach tu bh’rợ zr’nưm, căh vêy nghị quyết nâu năc apêê k’pân trách nhiệm. Năc êl vêy nghị quyết, hành lang pháp lý xang năc cán bộ grơơ nhool lêy bhrợ đoọng doanh nghiệp pa dưr, chrooi pa xoọng chr’năp ooy đăh kinh tế”.

Đoọng bhrợ pa dưr c’rơ bh’rợ, pa liêm c’rơ lêy bhrợ bhriêl ta bach, pa dưr pa xơc, chrooi pa xoọng bhrợ liêm choom zâp cr’noọ bh’rợ thiên niên kỷ, t’ngay 22/8/2026, Bộ Chính trị ơy pa gluh Nghị quyết 24 đăh pa dưr râu k’đơơng bhrợ lăm, tinh thần xăl t’mêê, pân k’noọ pân bhrợ, pân trách nhiệm âng apêê cán bộ, đảng viên coh lang t’mêê. Mưy ooy đợ râu liêm choom âng Nghị quyết năc râu k’đơơng a’cọ, bhrợ lăm âng cán bộ, đảng viên bêl tơợp bhrợ: Lêy moot bhrợ tu râu liêm chr’năp zr’nưm, l’lăm năc pr’ăt bh’rợ lâng trách nhiệm âng đay, căh đương ooy cơ chế p’too p’zương, zư lêy. Lâh mơ, Đảng hêê xăl k’rơ cr’noọ bh’rợ tơợ lêy bhrợ pa liêm bêl râu bhiệc dưr vaih dzang ooy lêy cha mêêt bhrợ pr’đơợ môi trường đoọng cán bộ pân k’noọ, pân bhrợ ooy cr’chăl lêy bhrợ. Đhị Hội Nghị prang k’tiêc k’ruung lêy cha mêêt, học tập, k’đhơợng bhrợ lâng xay bhrợ bơr pêê nghị quyết, chỉ thị âng Bộ Chính trị bêl ra diu 3/9/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm moon ghit, lâng bhiệc t’mêê, k’đhạp, căh ơy glêh bhrợ, lêy bhrợ cha mêêt ghit cr’noọ bh’rợ, cr’chăl t’ngay, zên prặ, cha mêêt râu căh liêm crêê, trách nhiệm; ting c’lâng bh’rợ lêy bhrợ, xay moon, bhrợ liêm xang, t’bhưah, luật hoá:

“Ooy đăh pac cấp, lêy bhrợ, xăl t’mêê năc lêy zư cán bộ pân k’noọ pân bhrợ tu râu chr’năp zr’nưm; ha dợ zư lêy căh năc doọ lêy trách nhiệm. Lêy cha mêêt c’rơ bh’rợ năc đoọng xăl t’mêê crêê c’lâng, căh bhrợ t’môp. Cơ chế zư lêy zêng đăh bh’rợ xay moon, lêy cha mêêt, quyết định, bhrợ têng; zư lêy crêê manưih, crêê bh’rợ; bhrợ rơợng nhâm lâng apêê căh liêm crêê, toon bhrợ pa đanh căh cậ cha groong xăl t’mêê ooy thẩm quyền”.

Bhrợ t’bhưah đhị bhrợ đoọng ha pêê pân k’noọ pân bhrợ, ha dợ căh vêy bhrợ bhlưa đoọng ha quyền lực ta pay bhrợ căh liêm. Lêy bhrợ xăl t’mêê hân đhơ bâc râu căh liêm choom, ha dợ oó đoọng râu căh liêm choom vaih pr’đơợ lêy bhrợ lêt. Bêl bhrợ tơợ Trung ương tươc vêêl đông đh’rưah tr’cơnh, đợ râu pa dưr liêm ma mơ tơợ Nghị quyết 24 âng Bộ Chính trị, Nghị quyết 37 âng Quốc hội năc vêy trưah bhlêh râu k’lêt, k’pân trách nhiệm đoọng ha cán bộ. Căh mưy zư lêy năc dzợ bhrợ pr’đơợ mâng loom đoọng cán bộ lêy bhrợ, bhrợ pr’đơợ đoọng doanh nghiệp xăl t’mêê lâng lêy bhrợ t’bhlâng chính trị vaih đợ bh’nơơn bh’rợ liêm ghit. Tơợ pân bhrợ tươc bhrợ crêê, bhrợ liêm choom, vêy chrooi pa xoọng bhrợ pa dưr c’rơ bh’rợ lâng bhrợ pr’đơợ pa dưr pa xơc, đơơng k’tiêc k’ruung nhâm mâng lêy mooy ooy lang t’mêê./.

BÀI 2: ĐỘT PHÁ THỂ CHẾ, MỞ ĐƯỜNG CHO CÁN BỘ DẤN THÂN

Đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, đòi hỏi bộ máy hành động nhanh hơn, hiệu quả hơn và dám xử lý những việc chưa có tiền lệ. Bối cảnh ấy đòi hỏi một thể chế đủ rõ để trao quyền và đủ chắc để bảo vệ người dám làm, dám chịu trách nhiệm. Việc cán bộ dám đổi mới, sáng tạo không chỉ là câu chuyện về bản lĩnh cá nhân, mà cần có hành lang pháp lý vững chắc để phát huy tính tiên phong, gương mẫu của người đảng viên và kiến tạo môi trường để cán bộ hành động

Với tinh thần thể chế phải đi trước, vừa giữ nghiêm kỷ luật, kỷ cương, vừa mở đường cho phát triển, ngày 24/8/2026, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết 37 về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 01/9/2026 đã giải quyết những khoảng trống pháp lý trong bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung. Thay vì chỉ nhìn hành vi có sai hay khác với quy định hay không, cơ chế mới yêu cầu xem xét mục tiêu, động cơ, bối cảnh, hậu quả và hiệu quả thực tế, đồng thời ưu tiên khắc phục bằng các biện pháp kinh tế, dân sự, hành chính trước khi xem xét trách nhiệm hình sự. 

PGS, TS Lê Văn Cường, Phó Viện trưởng Viện Xây dựng Đảng, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh cho rằng, trong bối cảnh địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm, nghị quyết này có sự lan tỏa và tác động rất lớn.

“Gốc rễ vấn đề vẫn là động cơ mục đích. Nếu làm đúng quy trình, không vụ lợi, thì sẽ được bảo vệ, miễn trừ trách nhiệm kỷ luật của Đảng, miễn trừ trách nhiệm hành chính của chính quyền, nặng hơn nữa là miễn trừ trách nhiệm hình sự nếu có hậu quả nghiêm trọng. Những quy định này sẽ có tác động lan tỏa lớn, là bệ đỡ cho cán bộ đảng viên dấn thân vì lợi ích chung”.

Nghị quyết chỉ đi vào cuộc sống khi được chuyển hóa thành hành động ở cơ sở. Với Quảng Ngãi, trong giai đoạn 2026-2030, để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 2 con số và trở thành cực tăng trưởng quan trọng của khu vực miền Trung - Tây Nguyên, điểm tựa pháp lý này sẽ góp phần khơi thông mạnh mẽ nguồn lực con người.

 “Trước đây chưa có quy định liên quan đến bảo vệ của người thực hiện nhiệm vụ, thì anh em ở địa phương cấp xã là phải làm thật chặt. Nên dẫn đến công việc sẽ chậm trễ. Nay có cơ chế bảo vệ đối với anh em thực hiện và làm đúng theo quy định là vấn đề tốt để anh em dám nghĩ, dám làm và đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án”.

 “Cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám đột phá thì tạo ra bước đi khác biệt. Và đi nhanh, đón đầu được. Chứ còn nếu sợ, nếu không dám nghĩ dám làm thì sự phát triển nó sẽ chậm. Tư duy mà không đột phá thì công việc sẽ không đột phá”.

Ông Võ Thành Đàng, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Đường Quảng Ngãi, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Quảng Ngãi chia sẻ, cơ chế pháp lý do Quốc hội ban hành là điểm tựa để cán bộ yên tâm đổi mới, sáng tạo. Sâu xa hơn, tác động của một quyết định công không dừng lại trong bộ máy nhà nước. Một thủ tục được giải quyết nhanh hơn, một quyết định được đưa ra đúng lúc hay một rào cản được tháo bỏ có thể trở thành thời gian, chi phí và cơ hội phát triển của doanh nghiệp. Vì vậy, thước đo hiệu quả của cơ chế bảo vệ cán bộ không chỉ ở số cán bộ dám làm, mà còn ở những thay đổi mà quyết định ấy tạo ra cho người dân và doanh nghiệp.

 “Khi mà có nghị quyết thì cán bộ đặc biệt là cán bộ quản lý nhà nước sẽ mạnh dạn hơn, sẽ năng động sáng tạo hơn, bởi vì có nghị quyết để bảo vệ cán bộ năng động sáng tạo vì việc chung, chưa có nghị quyết này thì họ sợ trách nhiệm. Cho nên khi có nghị quyết, hành lang pháp lý rồi thì cán bộ sẽ mạnh dạn giải quyết cho doanh nghiệp để doanh nghiệp kinh doanh phát triển, đóng góp chung vào nền kinh tế”.

Để khơi thông nguồn lực, giải phóng sức sáng tạo, thúc đẩy phát triển, góp phần hiện thực hóa các mục tiêu thiên niên kỷ, ngày 22/8/2026, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết 24 về phát huy tính tiên phong, gương mẫu, tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong kỷ nguyên mới. Một trong những đột phá của Nghị quyết là đặt tính tiên phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên ở vị trí khởi điểm: dấn thân vì lợi ích chung trước hết là phẩm chất và trách nhiệm tự thân, không chờ cơ chế “khuyến khích”, “bảo vệ”. Đặc biệt, Đảng ta chuyển mạnh tư duy từ xử lý khi sự việc phát sinh sang chủ động kiến tạo môi trường để cán bộ dám nghĩ, dám làm ngay trong quá trình thực hiện. Tuy nhiên, cơ chế càng mở cho đổi mới, yêu cầu kiểm soát quyền lực càng chặt chẽ. Tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện một số nghị quyết, chỉ thị của Bộ Chính trị vào sáng ngày 03/9/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, đối với việc mới, việc khó, chưa có tiền lệ, cần phải thí điểm có kiểm soát, rõ mục tiêu, phạm vi, thời hạn, nguồn lực, giới hạn rủi ro, giám sát, trách nhiệm; theo chu trình thử nghiệm, đánh giá, hoàn thiện, nhân rộng, luật hóa. 

“Trong phân cấp, thí điểm, đổi mới phải bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung; nhưng bảo vệ không có nghĩa là miễn trách nhiệm. Kiểm soát quyền lực là để đổi mới đúng hướng, không làm tê liệt sáng tạo. Cơ chế bảo vệ phải bao quát các khâu tham mưu, thẩm định, quyết định, tổ chức thực hiện; bảo vệ đúng người, đúng việc; xử lý nghiêm người vụ lợi, né tránh, cố ý trì hoãn hoặc cản trở đổi mới thuộc thẩm quyền”.

Mở rộng không gian cho người dám nghĩ, dám làm, nhưng không mở khoảng trống cho quyền lực bị lạm dụng. Chấp nhận rủi ro của đổi mới, nhưng không để rủi ro trở thành cái cớ cho sai phạm. Khi được thực thi nhất quán từ Trung ương đến cơ sở, những đột phá căn cơ và đồng bộ từ Nghị quyết 24 của Bộ Chính trị, Nghị quyết 37 của Quốc hội sẽ tháo gỡ "rào cản tâm lý" sợ sai, sợ trách nhiệm cho cán bộ. Không chỉ bảo vệ mà còn tạo niềm tin để cán bộ hành động, tạo động lực cho doanh nghiệp đổi mới và chuyển hóa quyết tâm chính trị thành những kết quả cụ thể. Từ “dám làm” đến “làm đúng, làm hiệu quả”, sẽ góp phần khơi thông nguồn lực và kiến tạo phát triển, đưa đất nước vững vàng tiến lên trong kỷ nguyên mới./.