L’lăm ahay, amoó Bhơ Nướch Blắc, đhanuôr Cơ Tu, ăt coh chr’val Bha Lêê, chr’hoong Tây Giang, tỉnh Quảng Nam đhơ mơ t’bhlâng bhrợ têng năc công căh zập cha. Amoó Blắc ơy vặ 50 ức đồng tơợ ngân hàng Chính sách xã hội đoọng băn a ọc tăm, băn a tứch lâng bhrợ t’bhưah đhăm choh tơơm quế, keo axậ tràm. Xang 5 c’moo t’bhlâng bhrợ cha, amoó Bhơ Nướch Blắc vêy lâh 20 héc ta keo, k’nặ 300 p’nong a ọc lâng a tứch… Amoó Blắc năc dzợ bhrợ p’xoọng máy  xay xát ch’neh lâng pa câl hàng tạp hoá ha đhanuôr coh cr’noon. Tơợ pr’loọng đong đharựt, pr’loọng đong amoó Blắc năc vêy zập cha, vêy cr’van, bhrợ đong ắt liêm mâng, câl xe ô tô lướt bhrợ cha, băn par k’coon cha học. Amoó Blắc công bhrợ t’vaih bh’rợ tr’nêng đoọng ha bấc manuyh pa bhrợ đhị vel đong, bấc bhlâng năc apêê hội viên pân đil đharựt đhị vel đong, râu bơơn pay pa chô coh zập t’ngay năc 200 r’bhâu đồng muy cha: “Vặ zên băn a ọc lâng a tứch, tu cơnh đêêc năc kinh tế nhâm mâng, câl xe pếch k’tiêc, xe tải, xe con lâng bhrợ đong. pr’ắt tr’mông doọ dzợ cơnh ahay, bêl ahay zr’năh k’đhap pa bhlâng, nâu cơy ơy zăng, kinh tế ting t’ngay dưr vaih k’rơ liêm. Bơơn râu k’rang lêy âng zập cấp Hội Pân đil pa choom cơnh ng’bhrợ cha.”

Bh’rợ pân đil pa bhrợ, tr’câl tr’bhlêy liêm choom năc vêy apêê ađhi amoó coh chr’hoong Tây Giang t’bhlâng bhrợ têng lâng ting t’ngay n’leh bấc apêê ađhi amoó pân k’noọ, pân bhrợ, pân bhrợ t’vaih cr’van cr’bhộ. Liêm choom bhlâng cơnh amoó A Vô Thị Bé, ắt coh cr’noon Đang, chr’val Bha Lêê năc manuyh liêm choom bhlâng coh bh’rợ pa dưr kinh tế zazum. A Vô Thị Bé xay moon, zr’lụ b’băn âng amoó vêy tước k’ha riêng p’nong bé, c’roóc lâng ađha, zập c’moo đợ zên bơơn pay pa chô k’dâng 200 ức đồng. “Bêl ahay bhrợ ha rêê đhuốch a năm, căh vêy pr’đơợ liêm choom cơnh xoọc đâu. Nâu cơy ađay vặ zên, bhrợ t’vaih bh’rợ tr’nêng đoọng t’bil ha ul pa xiêr đharựt, p’too pa choom hội viên coh cr’noon t’bhlâng học tập p’xoọng, n’hau ađay choom bhrợ têng năc ađay pa choom đoọng ha apêê đoo.”

L’lăm ahay, pân đil chr’hoong da ding k’coong Tây Giang zập c’moo đhơ bhrợ ruộng ha rêê, pr’ắt tr’mông zr’năh xr’dô pa bhlâng. Coh pazêng c’moo đăn đâu, bấc xa nay bh’rợ, dự án zooi apêê ađhi amoó pa dưr kinh tế, t’bhlâng bhrợ t’vaih cr’van cr’bhộ. Amoó Bhriu Thị Nem, Chủ tịch Hội Liên hiệp Pân đil chr’hoong Tây Giang, tỉnh Quảng Nam xay moon, Hội ơy bhrợ lâng zư lêy liêm choom bh’rợ pazêng Tổ K’miah bhrợ t’vaih zên vặ, zooi apêê ađhi amoó vặ doọ vêy zên lãi k’rong bhrợ ooy bh’rợ pa bhrợ, pa dưr pr’ắt tr’mông âng pr’loọng đong: “Azi k’rang zooi hội viên pân đil coh bh’rợ b’băn, zooi đoọng apêê amoó bhrợ t’vaih HTX. Căh muy bhrợ t’vaih cr’van ha pr’loọng đong, apêê amoó năc dzợ zooi apêê hội viên đharựt đh’rưah ting bhrợ têng, tơợ đêêc ting pa dưr kinh tế, t’bil ha ul, pa xiêr đharựt đhị vel đong. Azi rơơm kiêng vêy bấc chính sách zooi đoọng apêê ađhi amoó tơợp bhrợ cha.”

Đhị tỉnh Quảng Nam xoọc vêy k’nặ 800 bh’rợ pân đil bhrợ kinh tế ta béch. P’căn Nguyễn Thị Liên, Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Pân đil tỉnh Quảng Nam xay moon, tước nâu cơy, Hội ơy tín chấp lâng Ngân hàng Chính sách xã hội lâng tơợ Quỹ zooi pân đil năc ơy zooi 54 r’bhâu pr’loọng đong đhanuôr vặ lâh 2 r’bhâu tỷ đồng pa dưr bh’rợ pa bhrợ, tr’câl tr’bhlêy. K’r’bhâu pân đil đharựt coh zr’lụ ch’ngai bha dăh, zr’lụ da ding k’coong vêy ta zooi m’ma, phân bón, pa choom bh’rợ tr’nêng, xay moon bh’rợ tr’nêng. “Azi ta luôn bhrợ đoọng ha zập cấp hội nhăn zooi 4 r’bhâu pr’loọng đong đharựt bhrợ c’la đong, Hội ơy bhrợ bấc bh’rợ kinh tế cơnh: choh tơơm đẳng sâm, băn a ọc tăm, zooi pr’đươi bhrợ cha, băn a ọc m’ma, c’roóc m’ma ha pân đil coh zr’lụ đhanuôr acoon coh. Lâng zr’lụ đhanuôr acoon coh âng tỉnh, azi k’rong bhrợ bấc dự án đoọng đhanuôr choom t’bil lơi đharựt./.”

Phụ nữ Cơ Tu khởi nghiệp trên vùng đất nghèo

Tại các huyện miền núi tỉnh Quảng Nam ngày càng có nhiều gương phụ nữ làm kinh tế giỏi, vươn lên thoát nghèo. Không chỉ làm giàu cho gia đình, các chị còn tạo việc làm cho nhiều phụ nữ nghèo ở địa phương.  

Trước đây, chị Bhnước Thị Blắc, dân tộc Cơ Tu, ở xã Baha Lêê, huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam lam lũ quanh năm cũng chẳng đủ ăn. Chị Blắc đã vay 50 triệu đồng từ ngân hàng Chính sách xã hội để đầu tư nuôi heo đen, nuôi gà và mở rộng diện tích trồng cây quế, keo lá tràm.  Sau 5 năm làm ăn chăm chỉ, chị Bhnướch Thị Blắc có được 20 héc ta keo, gần 300 con heo và con gà... Chị Blắc còn mở thêm máy xay xát gạo và cửa hàng tạp hoá phục vụ đồng bào trong thôn, bản. Từ hộ nghèo, gia đình chị Blắc đã vươn lên có của ăn, của để, xây dựng nhà cửa khang trang, mua sắm xe ô tô đi làm ăn, nuôi dạy các con ăn học. Chị Blắc cũng tạo việc làm cho nhiều lao động, chủ yếu là hội viên phụ nữ nghèo tại địa phương, thu nhập bình quân mỗi ngày 200.000 đồng/ người. “Vay vốn chăn nuôi heo và gà nên kinh tế ổn định, mua sắm xe múc, xe tải, xe con và làm nhà. Đời sống không như ngày xưa, ngày xưa quá khó khăn bây giờ đỡ rồi, kinh tế ngày càng phát triển. Được sự quan tâm của các cấp Hội Phụ nữ bày cách làm ăn.”

Phong trào phụ nữ sản xuất, kinh doanh giỏi được các chị em huyện miền núi Tây Giang tích cực hưởng ứng và ngày càng xuất hiện nhiều tấm gương phụ nữ dám nghĩ, vươn lên làm giàu. Điển hình như chị A Vô Thị Bé, ở thôn Đang, xã Baha Lêê là tấm gương tiêu biểu trong phát triển kinh tế tổng hợp. A Vô Thị Bé cho biết, trang trại chăn nuôi của chị có hàng trăm con dê, bò và vịt, mỗi năm thu về khoảng 200 triệu đồng. “Trước kia là làm rẫy làm nương thôi, không có điều kiện như bây giờ. Nay mình vay vốn, tạo công ăn việc làm để xoá đói giảm nghèo, nhắc nhở hội viên trong thôn học hỏi thêm, cái gì mình làm được mình phải tuyên truyền lại cho họ.”

 Trước đây, phụ nữ huyện miền núi cao Tây Giang quanh năm bám nương rẫy, cuộc sống khó khăn. Những năm gầy đây, nhiều chương trình, dự án hỗ trợ cho chị em phát triển kinh tế, vươn lên làm giàu. Chị Bríu Thị Nem, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam cho biết, Hội đã xây dựng và duy trì có hiệu quả các Tổ tiết kiệm tạo vốn, giúp chị em vay không tính lãi đầu tư cho sản xuất, phát triển kinh tế gia đình: “Chúng tôi quan tâm hỗ trợ hội viên phụ nữ trong chăn nuôi, hỗ trợ cho các chị thành lập HTX. Không chỉ làm giàu cho gia đình, các chị còn giúp những hội viên nghèo cùng học hỏi theo, từ đó góp phần trong phát triển kinh tế, xoá đói giảm nghèo tại địa phương. Chúng tôi mong rằng có nhiều chính sách hỗ trợ cho chị em khởi nghiệp.”

Tại tỉnh Quảng Nam hiện có gần 800 mô hình phụ nữ làm kinh tế giỏi. Bà Nguyễn Thị Liên, Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Quảng Nam cho biết, đến nay, Hội đã tín chấp với Ngân hàng Chính sách xã hội và từ nguồn Quỹ hỗ trợ phụ nữ giúp gần 54 ngàn hộ phụ nữ vay hơn 2 ngàn tỷ đồng phát triển sản xuất kinh doanh. Hàng ngàn phụ nữ nghèo ở vùng sâu, vùng xa, vùng miền núi được hỗ trợ con giống, phân bón, tập huấn, giới thiệu việc làm. “Chúng tôi tổ chức cho các cấp hội đăng ký giúp 4000 hộ phụ nữ nghèo làm chủ hộ. Thông qua chương trình hỗ trợ phụ nữ biên cương, Hội đã xây dựng nhiều mô hình kinh tế như: trồng cây đẳng sâm, nuôi heo đen, hỗ trợ phương tiện sinh kế, nuôi heo giống, bò giống cho phụ nữ ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh, chúng tôi đầu tư nhiều chương trình dự án để người dân thoát nghèo./.”