Pr’luh cr’ay Covid-19 xoọc dưr vaih bấc k’rơ pa bhlầng lâng trơơi bấc zập ooy coh bha lang k’tiếc moon za zưm lâng đhị Việt Nam moon lalay. K’tiếc k’ruung hêê xọoc xay bhrợ bh’rợ tiêm vaccine cha groong Covid-19 đoọng ha p’niên tơợ 12-17 c’moo tơợp tơợ c’xêê 11/2021, vaccine tiêm nắc Pfizer. Bh’rợ tiêm chủng đoọng ha p’niên bấc bhlầng nắc xay bhrợ đhị nhà trường. Xọoc đâu, Bộ Y tế xoọc pa xay ra văng tiêm vaccine cha groong Covid-19 đoọng ha p’niên tơợ 5-11 c’moo lâng nắc xay bhrợ ting cơnh moon k’đươi đăh khoa học đoọng tệêm ngăn, bh’nơơn dal, ghit liêm zập c’nặt bh’rợ lâng lêy rau têệm ngăn nắc bh’rợ tr’nơợp.

  Ting cơnh Bộ Y tế, bhiệc xay bhrợ tiêm vaccine cha groong Covid-19 đoọng ha p’niên nắc bơơn bhrợ têng ting c’nặt tơợ ruh  t’ha nắc a’choh, tr’nơợp tiêm vaccine đoọng ha ruh 16-17 c’moo lalăm, xang đêêc nắc tiêm đoọng ha k’bhuh k’tứi lâh tơợ 12 tước 15 lâng tơợ 5 tước 11 c’moo.

Cung cơnh apêê virus t’vaih cr’ay c’lâng pr’hơơm lơơng, bêl p’niên bọo Covid-19 cung zâng lâng đhr’năng ca ay xooh, căh mặ p’hơơm, ca ay xoang, k’târ lâng pa bhlầng nắc ca ay bấc rau coh a chắc buôn bhrợ vaih tước chệêt bil. Đhơ cơnh đêêc, cơnh lâng ma nuyh t’ha, bêl p’niên boọ Covid-19 nắc c’leh dưr  vaih doó ngân lâng đâh dưah. Pazêng p’niên dưr ngân nắc p’niên ơy đhr’năng cr’ay boọ coh a chắc tơợ lalăm, nắc cơnh: bấc rau cr’ay coh a chắc; cr’ay thần kinh, cr’ay da dul tơợ tơợp pr’ang; la mặ; cr’ay đái tháo đường; cr’ay k’hươn căh cợ cr’ay xooh đanh c’moo;…

Lalăm tiêm vắc xin Covid-19, đoọng p’niên âm cha, đhêy ặt liêm zập, âm t’bấc đác, bếch đoọng đhêệng, bhrợ têng cơnh xa nay cha groong pr’luh. Đọong tệêm ngăn bêl tiêm chủng, apêê chuyên gia y tế xay moon ghit bhiệc tơợp lêy năl đợ p’niên vêy cr’ay coh a chắc tơợ lalăm, buôn dị ứng, phản vệ lâng za nươu, vaccine căh cợ đhơ rau lơơng lalăm tiêm nắc chr’năp bhlầng.

Tơợ bêl tiêm vaccine, p’niên nắc lêy ặt đhị zr’lụ tiêm 30 phút đoọng đương cha mêệt lêy đhr’năng c’rơ, ha dang dưr vaih cơnh lơơng nắc đâh bhrợ têng, zư pa dưah. Lâh mơ, p’niên lêy cha mệêt cớ c’rơ coh đong tơợ xang tiêm 7-28, xay moon lâng bác sĩ ha dang p’niên vaih mề đay, ha lệêng đha đhưa, k’đhap p’hơơm, vil moh mặt, bấc ca ay luônh…

Bâc aconh căn k’rang ooy bh’rợ tiêm vaccine âng p’niên vêy cơnh lalay lâng ma nuyh t’ha căh, pa bhlầng nắc đợ bấc âng za nươu? Ting cơnh TS Nguyễn Huy Luân, Trưởng Đơn vị tiêm chủng Bệnh viện Đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh, cơnh lâng vaccine cha groong Covid-19, bhiệc tiêm nắc căh vêy dáp đợ clơợng âng a chắc ma nuyh nắc dáp ting c’rơ cha groong cr’ay. Tu cơnh đêêc, apêê pa chăp lêy bơơn bhrợ têng mơ đợ m’bứi bhlầng đoọng choom cha groong pr’luh cr’ay.

Cung ting cơnh TS Nguyễn Huy Luân, cơnh lâng p’niên k’tứi lâh nắc c’rơ cha groong cr’ay k’rơ lâh mơ, đhơ cơnh đêêc ruh 6-7 c’moo k’nặ ma mơ lâng ma nuyh t’ha, tu cơnh đêêc ruh c’moo nâu nắc c’rơ cha groong cr’ay zăng choom. K’bhuh nâu xoọc nắc k’bhuh xoọc bhrợ vaih c’rơ cha groong pr’luh liêm choom, cơnh lâng ruh nâu đợ kháng nguyên coh a chắcmơ đhệêng doó đươi bấc kháng nguyên đoọng cha groong pr’luh cr’ay.

Tiêm vaccine Covid-19 đoọng ha p’niên k’tứi nắc cơnh bhrợ liêm choom đoọng cha groong pr’luh coh zập prang đhanuôr. Đh’rưah lâng đêêc nắc pa ghit cha groong Covid-19 đâh, p’niên lâng ma nuyh t’ha đh’ưah ting bhrợ cơnh moon pa rơơt 5 rau âng Bộ y tế k’đươi moon lâng vêy zập ch’na đh’năh coh đong- ma nuyh zư pa dưah tước đong ặt- zêng bơơn Test Covid - Tiêm chủng đhị phường, chr’val (5K + T5) đoọng muy loom ting pâh zêl, cha groong pr’luh cr’ay, bhrợ vaih “z’đêr nam” tệêm ngăn cơnh lâng cr’đơơng âng pr’luh cr’ay./.

Những điều cần biết khi tiêm vắc xin phòng Covid-19 cho trẻ

                                          Tổng hợp

Dịch Covid-19 đang diễn biến phức tạp và lây lan mạnh ở nhiều quốc gia trên thế giới nói chung và tại Việt Nam nói riêng. Nước ta đã triển khai tiêm vaccine phòng COVID-19 cho trẻ từ 12-17 tuổi từ tháng 11/2021, vaccine tiêm là Pfizer. Công tác tiêm chủng cho trẻ chủ yếu được triển khai tại các nhà trường. Hiện, Bộ Y tế đang tích cực chuẩn bị tiêm vaccine phòng COVID-19 cho trẻ từ 5-11 tuổi và sẽ triển khai theo khuyến cáo về mặt khoa học bảo đảm an toàn, hiệu quả, thận trọng từng bước và đặt an toàn lên hàng đầu..

Theo Bộ Y tế, việc triển khai tiêm vắc xin phòng Covid-19 cho trẻ em sẽ được thực hiện từng bước theo lộ trình từ lứa tuổi cao đến thấp đầu tiên tiêm vắc xin cho lứa tuổi 16-17 tuổi trước sau đó mới tiêm cho nhóm tuổi thấp hơn từ 12 đến 15 tuổi 5 đến 11 tuổi.

Cũng như các virus gây bệnh đường hô hấp khác, khi trẻ nhiễm Covid-19 cũng đối diện với nguy cơ viêm phổi, suy hô hấp, nhiễm trùng xoang, tai và đặc biệt là hội chứng viêm đa cơ quan có thể dẫn đến tử vong. Tuy nhiên, so với người lớn, khi trẻ mắc Covid-19 thì triệu chứng thường nhẹ và nhanh khỏi hơn. Những trẻ có nguy cơ trở nặng thường là những trẻ có bệnh nền, chẳng hạn: Tiền sử nhiều bệnh lý phức tạp; bệnh nền thần kinh, rối loạn chuyển hóa; bệnh tim bẩm sinh; béo phì; bệnh đái tháo đường; bệnh hen suyễn hoặc các bệnh phổi mạn tính khác; bệnh hồng cầu hình liềm; suy giảm miễn dịch.

Trước khi tiêm vắc xin Covid-19, trẻ nên ăn uống, nghỉ ngơi hợp lý, uống đủ nước, không sử dụng chất kích thích, ngủ đủ giấc, tuân thủ các quy định phòng chống dịch. Để đảm bảo an toàn cho trẻ khi thực hiện chủng ngừa, các chuyên gia y tế nhấn mạnh việc sàng lọc những trường hợp trẻ có bệnh nền, có tiền sử dị ứng, phản vệ với thuốc, vắc xin hay bất kỳ dị nguyên nào khác trước khi tiêm là rất quan trọng.

Sau khi tiêm vắc xin, trẻ cần phải ở lại cơ sở tiêm chủng ít nhất 30 phút để theo dõi tình trạng sức khỏe nhằm phát hiện và xử trí kịp thời những dấu hiệu bất thường. Ngoài ra, trẻ cần tiếp tục tự theo dõi ít nhất 7-28 ngày sau tiêm tại nhà, thông báo bác sĩ ngay nếu nổi mề đay, mệt tức ngực, khó thở, choáng váng, đau bụng nhiều…

Nhiều bậc phụ huỵnh băn khoăn về việc tiêm vắc xin của trẻ em có khác so với người lớn hay không, đặc biệt là về liều lượng? Theo TS Nguyễn Huy Luân, Trưởng Đơn vị tiêm chủng Bệnh viện Đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh, đối với vắc xin phòng Covid-19, việc tiêm sẽ không tính theo thể trọng mà tính theo mức độ đáp ứng miễn dịch. Do đó các nghiên cứu được thực hiện sẽ tìm liều lượng thấp nhất mà có thể tạo ra đáp ứng miễn dịch.

Cũng theo TS Nguyễn Huy Luân, với trẻ em lứa tuổi nhỏ hơn thường cần mức độ kháng nguyên cao, tuy nhiên lứa 16-17 tuổi  khá gần với người lớn, do đó độ tuổi này đáp ứng miễn dịch tương đối hoàn chỉnh. Nhóm này đang là nhóm tạo ra đáp ứng miễn dịch khá tốt, thường trên nhóm này cần liều lượng kháng nguyên vừa phải không cần liều lượng kháng nguyên cao để tạo ra đáp ứng miễn dịch.

Tiêm vaccine Covid-19 cho trẻ em là cách thức hiệu quả để tăng độ bao phủ miễn dịch cộng đồng. Song song chủ động chủng ngừa Covid-19 sớm, trẻ em và người lớn cùng tuân thủ khuyến cáo 5K + T5 để đồng lòng chống dịch, tạo “lá chắn thép” an toàn trước đại dịch./.