Pêê c’moo ting pâh bh’rợ mặt trận, 8 c’moo k’đhơợng bhrợ trưởng vel, amoó Phùng Thị Hằng, ma nưih Tày ăt coh vel Nà Nghịu, chr’val Lục Bình, chr’hoong Bạch Thông, tỉnh Bắc Kạn ta luôn vêy râu zooi đoọng, lươt đh’rưah âng pr’lọong đong. Nà Nghịu năc vel trung tâm cơnh lâng 109 pr’loọng, pac bhrợ bâc zr’lụ đha nuôr ăt la lay, tu cơnh đêêc, bh’rợ trưởng vel âng amoó Hằng công tr’vâng lâh mơ. C’moo đâu, chr’val Lục Bình t’bhlâng bơơn cr’noọ xa nay Vel bhươl t’mêê tu cơnh đêêc amoó năc k’đhơợng bhrợ bâc bh’rợ cơnh ch’mêêt lêy pr’loọng đha rưt, bhr’lâ z’rooh đac, tal diih c’lâng vel, p’lêêh đong, p’too moon apêê pr’loọng ting pâh đoọng k’tiêc, chroi đoọng zên bhrợ c’lâng, pa lăc bóng điện băt ang… Amoó Phùng Thị Hằng đoọng năl, ha dang căh vêy râu ting zooi âng k’diic, ca coon, a moó k’đhap mă bhrợ têng bh’rợ bơơn k’đươi: “Bh’rợ âng cu pa bhlâng bâc, tu bh’rợ âng muy trưởng vel, c’xêê vêy 30 t’ngay năc vêy bêl 20 t’ngay acu lươt bhrợ bh’rợ vel đong. Bh’rợ đong moon năc zooi đoọng m’bứi. K’diic cu năc coon lưch loom luônh, zooi acu bâc râu bh’rợ. Căh muy k’diic cu, năc da da cu, apêê ca coon cu công cơnh đêêc. Năc rau zooi đoọng pr’loọng đong năc pr’đơợ k’rơ đoọng ha cu z’lâh, bhrợ têng liêm choom.”

Anoo Tô Xuân Nghị, k’diic âng amoó Phùng Thị Hằng đoọng năl, pr’loọng đong năc muy bhrợ ha rêê đhuôch, râu pa chô năc muy g’nưm ooy bh’rợ ha rêê đhuôch công cơnh choh crâng. Lâh n’năc, anoo dzợ băn a tưch, aoc lâng bhrợ m’măl c’root đoọng bơơn p’xoọng zên. Coh đong dzợ ca căn t’cooh lâng 2 p’nong ca coon nhum tu cơnh đêêc ađoo zêng k’đhơợng bhrợ bh’rợ đong đoọng “p’căn Trưởng vel” bhrợ têng xang bh’rợ tr’nêng: “Đha nuôr mâng loom xơợng đươi acu công xơợng bhui har âh. Ha dang  luh ooy c’lâng đha nuôr moon râu căh pr’hay, căh liêm năc công xơợng k’đhap loom, công pr’đoọng đha nuôr mâng loom xơợng đươi. Ha dang k’điêl cu năc cớ bơơn k’đươi bhrợ, ha dợ bhrợ căh năc ting loom âng  k’điêl cu. Ha dang ađoo lêy c’la đay mă bhrợ năc bhrợ, acu công ting zooi a đoo, đoọng vel hêê pa dưr.”

Ha dợ cơnh lâng t’cooh Bàn Văn Tuông, ma nưih Dao coh vel Bản Ca, chr’val Bình Trung, chr’hoong Chợ Đồn, vêy k’điêl năc Đặng Thị Xuân, cán bộ dân số k’đhơợng bhrợ y tế vel, tu cơnh đêêc bâc chu đh’rưah lâng k’điêl lươt lum khám ma nưih ca ay coh vel, n’dhơ ha dum ca năm, boo đhí. Lâh bơr zêt c’moo k’điêl ting pâh bh’rợ coh vel, t’cooh doó muy chu a ôt moon nha nhoó. T’cooh Bàn Văn Tuông moon: “N’đhơ bh’rợ âng pr’loọng đong công pa bhlâng tr’vâng, pr’ăt tr’mông pr’loọng đong công zr’năh k’đhap n’đhang acu công bhrợ t’vaih pr’đơợ đoọng ha k’điêl lươt học chô ting pâh bhrợ têng vel đong tơợ c’moo 2002 tươc đâu. A đoo năc lưch loom luônh zooi đoọng ha vel đonglâng bhrợ têng liêm xang bh’rợ, năc acu ting bhui har âh.”

Đhị tỉnh da ding ca coong Bắc Kạn, xooc pa zêng apêê vel, bhươl zêng vêy ađhi amoó ting pâh bh’rợ vel đong, chính quyền, đoàn thể. Tơợ apêê pr’đơợ âng cán bộ y tế, dân số, bh’rợ mặt trận tươc Trưởng vel, Bí thư Chi bộ,  bâc amoó chit pâh ooy cấp ủy, chính quyền, đoàn thể  chr’val. Amoó Hoàng Thị Trong, Chủ tịch Hội LHPN chr’val Đồng Phúc, chr’hoong Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn xay moon: “Pr’loọng đong têêm ngăn năc đhị za nươr đoọng a đay t’bhlâng liêm lâh ha bh’rợ. C’la đay năc ma pr’too ra pă liêm bhlưa bh’rợ vel đong lâng bh’rợ pr’loọng đong. Bêl chô đong năc t’đui bh’rợ cơnh zêệ uh, prih dooh đong xang, x’mir ca coon. Bơr diic điêl ta luôn tr’zooi coh bh’rợ tr’nêng, dh’rưah bhrợ bh’rợ đong, prá xay đh’rưah, ađoo công buôn p’too moon đoọng acu mă bhrợ têng liêm xang bh’rợ ta k’đươi.”

Căh muy ting pâh bh’rợ vel đong, bâc ađhi amoó ma nưih acoon coh công âi ma bhrợ t’vaih apêê pr’đhang bh’rợ hợp tác xã, tổ hợp tác lâng apêê pâh bâc năc pân đil. Choom dap tươc cơnh hợp tác xã Tân Thành, hợp tác xã Yến Dương, hợp tác xã Minh Tâm căh câ hợp tác xã miến arọ gôông Tài Hoan… zêng xooc năc đợ đơn vị bha lâng coh bhrợ pa dưr bh’nơơn OCOP âng tỉnh Bắc Kạn. Lâh râu grơơ nhool, pân pa chăp pân bhrợ âng apêê amoó, tr’pac lâng tr’zooi lưch loom âng pr’loọng đong năc đoo đhị za nươr nhâm mâng đoọng pân đil da ding ca coong dưr z’lâh bhrợ c’la tr’mông, bhrợ c’la c’la đay lâng vêy bâc râu chroi đoọng liêm choom ha vel bhươl. P’căn Ma Thị Mận, Phó Bí thư Huyện ủy Pác Nặm, tỉnh Bắc Kạn đoọng năl: “Pr’loọng đong năc đhị za nươr pa bhlâng chr’năp đoọng ha đhi amoó ting pâh bh’rợ vel dong. Bêl bh’rợ, pr’loọng đong ra pă liêm ma mơ năc vêy t’vaih pr’đơợ đoọng ha đhi a moó pa dưr. Râu đâu bh’nhăn ghit lâh coh apêê zr’lụ đha nuôr acoon coh, zr’lụ ch’ngai bha dăh, zr’lụ đha nuôr da ding ca coong, đhị dzợ ăt zâng bâc râu ta bhuch da dô, k’đị lêy apêê pân đil. Năc tu râu zooi âng k’diic năc pr’đơợ zooi ađhi amoó t’bhlâng ting pâh lâng bhrợ têng xang apêê bh’rợ vel đong./.”

Gia đình - Điểm tựa cho phụ nữ vùng cao tham gia hoạt động xã hội

Những năm gần đây, số lượng phụ nữ dân tộc thiểu số tại các tỉnh miền núi, vùng cao tham gia công tác xã hội cũng như tham gia cấp ủy, chính quyền địa phương đã tăng rõ rệt. Sự ủng hộ của gia đình, nhất là của những người chồng đang là chỗ dựa cho chị em vùng cao tự tin, mạnh dạn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao. 

Ba năm tham gia công tác mặt trận, 8 năm đảm nhận cương vị trưởng thôn, chị Phùng Thị Hằng, dân tộc Tày ở thôn Nà Nghịu, xã Lục Bình, huyện Bạch Thông, tỉnh Bắc Kạn luôn có sự ủng hộ, đồng hành của gia đình. Nà Nghịu là thôn trung tâm với 109 hộ dân, chia thành nhiều khu dân cư biệt lập, do đó, công việc trưởng thôn của chị Hằng cũng bận rộn hơn. Năm nay, xã Lục Bình quyết tâm đạt chuẩn Nông thôn mới nên chị phải đảm nhận nhiều việc như rà soát hộ nghèo, sửa chữa cầu cống, phát dọn đường làng ngõ xóm, vận động các hộ tham gia hiến đất, đóng góp kinh phí làm đường, lắp bóng điện chiếu sáng... . Chị Phùng Thị Hằng cho biết, nếu không có sự cảm thông của chồng, con chị khó có thể hoàn thành nhiệm vụ được giao: “Công việc của tôi rất nhiều, vì nhiệm vụ của một trưởng thôn, tháng có 30 ngày thì có khi 20 ngày tôi đi làm việc xã hội. Việc nhà gọi là hỗ trợ được chút thôi. Chồng tôi được cái rất nhiệt tình, giúp tôi rất nhiều công việc. Không chỉ chồng mà mẹ chồng, các con tôi cũng vậy. Chính sự ủng hộ của gia đình là động lực lớn lao để tôi vượt lên, hoàn thành nhiệm vụ". 

Anh Tô Xuân Nghị, chồng của chị Phùng Thị Hằng cho biết, gia đình thuần nông, thu nhập chủ yếu trông chờ vào việc đồng áng cũng như trồng rừng. Ngoài ra, anh còn nuôi gà, lợn và ong lấy mật để tăng thêm thu nhập. Trong nhà còn có mẹ già và 2 con nhỏ nên anh cáng đáng hết việc nhà để "bà Trưởng thôn" hoàn thành nhiệm vụ: “Bà con tin tưởng mình cũng thấy vui, nếu ra đường bà con nói điều không hay, không tốt mình cũng thấy khó nghĩ, cũng may bà con tin tưởng. Nếu vợ tiếp tục được bầu thì làm hay không do vợ thôi, nếu vợ thấy bản thân làm được thì cứ làm, tôi sẽ ủng hộ thôi, để thôn mình phát triển”

Còn với ông Bàn Văn Tuông, dân tộc Dao ở Bản Ca, xã Bình Trung, huyện Chợ Đồn, có vợ là bà Đặng Thị Xuân, cán bộ dân số kiêm y tế bản nên ông nhiều lần đồng hành cùng vợ đi thăm khám người bệnh trong bản, dù đêm hôm hay mưa to gió lớn. Hơn hai chục năm vợ tham gia công tác ở bản, ông chưa một lần than phiền. Ông Bàn Văn Tuông nói: “Mặc dù công việc gia đình cũng rất bận rộn, hoàn cảnh gia đình cũng khó khăn nhưng tôi vẫn tạo điều kiện cho vợ đi học về tham gia phục vụ địa phương từ năm 2002 đến nay. Bà ấy luôn nhiệt tình giúp đỡ thôn bản và hoàn thành tốt nhiệm vụ tôi cũng thấy vui”.

Tại tỉnh miền núi Bắc Kạn, hiện hầu hết các thôn, bản đều có chị em phụ nữ tham gia công tác xã hội, chính quyền, đoàn thể. Từ các vị trí từ cán bộ y tế, dân số, công tác mặt trận đến Trưởng thôn, Bí thư chi bộ, nhiều chị đã mạnh dạn tham gia cấp ủy, chính quyền, đoàn thể xã. Chị Hoàng Thị Trong, Chủ tịch Hội LHPN xã Đồng Phúc, huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn chia sẻ: “Gia đình yên ấm sẽ là điểm tựa để cho mình phấn đấu tốt hơn cho công việc. Bản thân mình tự nhủ phải sắp xếp hài hòa giữa công việc và gia đình. Khi về nhà ưu tiên công việc như nấu ăn, dọn dẹp nhà cửa, chăm con. Hai vợ chồng thường xuyên chia sẻ công việc, cùng nhau làm việc nhà, tâm sự với nhau, anh cũng hay đưa ra lời khuyên để tôi hoàn thành công tác”.

Không chỉ tham gia công tác xã hội, nhiều chị em người dân tộc thiểu số cũng đã mạnh dạn thành lập các mô hình hợp tác xã, tổ hợp tác với thành viên chủ yếu là phụ nữ. Có thể kể đến như hợp tác xã Tân Thành, hợp tác xã Yến Dương, hợp tác xã Minh Tâm hay hợp tác xã miến dong Tài Hoan… đều đang là những đơn vị chủ lực trong xây dựng sản phẩm OCOP của tỉnh Bắc Kạn. Ngoài sự mạnh dạn, dám nghĩ dám làm của các chị, sự chia sẻ và đồng cảm, ủng hộ hết lòng của gia đình chính là điểm tựa vững chắc để phụ nữ vùng cao mạnh dạn vươn lên làm chủ kinh tế, làm chủ bản thân và có những đóng góp tích cực cho cộng đồng. Bà Ma Thị Mận, Phó Bí thư Huyện ủy Pác Nặm, tỉnh Bắc Kạn cho rằng: “Gia đình chính là điểm tựa vô cùng quan trọng để chị em tham gia công tác sẽ hội. Khi mà yếu tố công việc, gia đình cân bằng hài hòa sẽ tạo động lực cho chị em phát triển. Điều này càng rõ hơn ở những nơi vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số miền núi, nơi mà còn chịu ảnh hưởng ít nhiều của quan điểm, góc nhìn chưa tiến bộ về phụ nữ và vai trò của phụ nữ. Chính sự ủng hộ của người chồng là điều kiện giúp chị em tích cực tham gia và hoàn thành các công việc xã hội”./.