Đhị chr’val Tân Thuỷ, chr’hoong Lệ Thuỷ, tỉnh Quảng Bình, manuyh vêy ta k’dua chroi đoọng bhrợ pa dưr bhươl cr’noon t’mêê vêy bấc xa nay bh’rợ căh crêê cơnh, bhrợ ha đhanuôr mốp loom. T’cooh Lê Chấn Hợp, ăt coh cr’noon Tân Đa, chr’val Tân Thuỷ, chr’hoong Lệ Thuỷ xay moon, pr’loọng đong đoo vêy 5 cha năc k’coon, coh đêêc 1 cha năc 4 c’moo lâng muy p’nong năc khúch goo. Ha dợ, bh’rợ chroi đoọng bhrợ pa dưr bhươl cr’noon t’mêê coh Tân Đa ting cơnh xa nay âng bhươl cr’noon lâng pác ting cha năc manuyh năc căh vêy ngai ng’t’đui đoọng. K’coon khúch goo công đoọng zên, k’coon t’léch xoọc đâu 4 c’moo, năc tơợ bêl n’niên ơy ặ chroi đoọng zên bhrợ pa dưr bhươl cr’noon t’mêê. Pr’loọng đong t’cooh Hợp pr’ăt tr’mông zr’năh k’đhap, râu bơơn pay pa chô căh nhâm mâng, ha dang muy chu năc ng’đoọng zên bhrợ pa dưr bhươl cr’noon t’mêê ha pazêng 7 cha năc năc coh pr’loọng đong năc râu đơ zr’năh k’đhap bhlâng. T’cooh Lê Chấn Hợp mốp loom moon, pr’loọng đong hân đoo chroi đoọng căh zập năc bhươl cr’noon xrặ ooy bha ar nợ:“Acu vêy xay moon ooy bh’rợ k’dua p’niên k’tứi lâng manuyh t’cooh ta ha chroi đoọng bhrợ pa dưr bhươl cr’noon t’mêê. P’niên vêy bha ar khai sinh năc t’mọt ooy t’nooi chroi đoọng zên, coh đong cu dzợ vêy 1 p’nong k’coon crêê khúch goo, ng’moon zazum năc công chroi đoọng zên cơnh 1 cha năc manuyh n’lơơng căh vêy bh’rợ pa xiêr m’bứi n’ốt. Acu n’niên 5 p’nong k’coon  năc t’đui đoọng ha zi, đoọng diíc điêl zi t’bhlâng bhrợ cha đoọng vêy zên ting chroi đoọng.”

P’căn Trương Thị Minh, ăt coh cr’noon Tân Thái, chr’val Tân Thuỷ, chr’hoong Lệ Thuỷ vêy ch’chau k’nặ 9 c’xêê. Bêl acoon p’niên n’nâu t’mêê vêy bha ar khai sinh năc công ăt coh t’nooi vêy ta k’dua chroi đoọng zên bhrợ pa dưr bhươl cr’noon t’mêê. Bêl acoon p’niên mơ 3 c’xêê công đoọng 50 r’bhâu đồng đoọng bhươl cr’noon bhrợ c’lâng lướt. Ting cơnh p’căn Trương Thị Minh, tơợ c’moo 2010 tươc nâu cơy, hân đhơ p’niên hân đoo bêl ơy vêy bha ar khai sinh năc ăt coh t’nooi chroi đoọng zên bhrợ pa dưr bhươl cr’noon t’mêê:“Chroi zên bhrợ pa dưr bhươl cr’noon t’mêê, ađoo t’cooh tươc 90 c’moo căh cậ p’niên pr’ang ha y chroo vêy lướt chô coh c’lâng n’năc năc công chroi đoọng lứch. Acoon p’niên ađoo đhiệp 11 c’xêê ha dợ, bêl t’mêê n’niên công vêy ta moon chroi đoọng 50 r’bhâu đồng, acu chroi đoọng t’đui ooy đợ bấc manuyh coh pr’loọng đong zi.”

Bh’rợ ta đang moon chroi đoọng c’rơ coh đhanuôr đoọng bhrợ pa dưr bhươl cr’noon t’mêê đhị chr’val Tân Thuỷ, chr’hoong Lệ Thuỷ năc tơợ c’moo 2010. Đợ zên chroi đoọng t’đui ooy pazêng bhươl cr’noon lâng zập c’moo công la lay đợ. Bh’rợ ta đang k’dua chroi đoọng năc đươi ooy xa nay ma chroi đoọng, ha dợ coh bấc zr’lụ đhị chr’val Tân Thuỷ năc xay moon ghít đợ ng’chroi đoọng ha bh’rợ bhrợ pa dưr bhươl cr’noon t’mêê lâng zập ngai công chroi đoọng, hân đhơ p’niên pr’ang, manuyh t’cooh đhur, manuyh xoọc đươi râu zooi đoọng âng xã hội năc zêng chroi đoọng. T’cooh Trần Văn Lương, Chủ tịch UBND chr’val Tân Thuỷ, chr’hoong Lệ Thuỷ xay moon, chr’val ơy xay bhrợ liêm xang bhươl cr’noon t’mêê coh c’moo 2016 lâng xoọc xay bhrợ xa nay bh’rợ bhươl cr’noon t’mêê pa dưr dal. Chr’val vêy xa nay xay moon căh ta đang k’dua chroi đoọng c’rơ bhrợ pa dưr bhươl cr’noon t’mêê tơợ p’niên k’tứi, manuyh khúch goo, pr’loọng đong chính sách, manuyh vêy g’lêêh c’rơ lâng cách mạng. Hân đhơ cơnh đêêc, muy bơr bhươl cr’noon căh ơy n’năl ghít năc bh’rợ ta đang k’dua chroi đoọng căh ơy crêê cơnh. Ting cơnh t’cooh Trần Văn Lương, chr’val xoọc ch’mêệt lêy, p’too moon pazêng bhươl cr’noon đoọng xay bhrợ bh’rợ ta đang k’dua chroi đoọng bhrợ pa dưr bhươl cr’noon t’mêê crêê cơnh lâng pazêng cha năc manuyh lâng năc vêy mr’cơnh cr’noọ xa nay tơợ đhanuôr bấc pa bhlâng:“Chr’val xơợng đươi pazêng boóp p’rá chroi đoọng lâng râu xay moon âng đhanuôr. Pa bhlâng năc k’rang k’rơ ooy bh’rợ đợ manuyh choom ng’t’đui đoọng doọ k’dua chroi đoọng ooy bh’rợ bhrợ pa dưr bhươl cr’noon t’mêê. Coh cr’chăl đơơh bhlâng chr’val năc vêy xa nay p’too moon zazum, pa liêm pa crêê, ta đang k’dua xay bhrợ crêê cơnh xa nay xay moon.”

Bêl tr’lum lâng đhanuôr t’mêê đâu, đhanuôr ơy xay moon xa nay n’nâu tươc ooy apêê đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Bình. T’cooh Vũ Đại Thắng, Bí thư Tỉnh uỷ, Trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Bình xay moon, c’lâng xa nay âng Nhà nước năc căh ta đang k’dua chroi đoọng đợ zên căh crêê cơnh. Pa bhlâng, năc coh bh’rợ bhrợ pa dưr bhươl cr’noon t’mêê năc ng’đươi ooy cr’noọ xa nay ma chroi đoọng âng đhanuôr. T’cooh Vũ Đại Thắng xay moon ghít, bh’rợ p’niên k’tứi t’mêê n’niên ha dợ công ng’moon chrooi đoọng zên bhrợ pa dưr bhươl cr’noon t’mêê năc căh crêê cơnh lâng xa nay xay moon, ting n’năc k’dua ch’mêệt lêy cớ, bhr’lậ pa liêm đhr’năng n’nâu:“P’niên k’tứi t’mêê n’niên năc moon chroi đoọng zên bhrợ pa dưr bhươl cr’noon t’mêê năc căh crêê cơnh lâng xa nay xay moon. Ta đang moon t’cooh xa nay chr’hoong ch’mêệt lêy ghít, pa bhlâng bêl ahêê xoọc xay bhrợ k’rơ lâh mơ pazêng xa nay bh’rợ cr’noọ cr’niêng âng k’tiêc k’ruung coh đêêc vêy bh’rợ bhrợ pa dưr bhươl cr’noon t’mêê, xa nay bh’rợ ha manuyh acoon coh, xa nay bh’rợ pa xiêr đharựt. Xa nay xay moon âng Nhà nước ghít bhlâng, coh c’lâng xa nay ta đang k’dua đhanuôr chroi đoọng hay căh k’dua đhanuôr chroi đoọng đợ zên căh crêê cơnh. Nâu đoo năc xa nay chr’năp bhlâng, đươi ooy cr’noọ xa nay ma chroi đoọng âng đhanuôr năc râu đơ bha lâng”./.

Quảng Bình: Trẻ mới sinh, người khuyết tật cũng phải nộp tiền xây dựng Nông thôn mới

Vừa qua, người dân xã Tân Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình bức xúc khi trẻ dưới 6 tuổi, người khuyết tật vẫn thuộc đối tượng được vận động đóng tiền xây dựng nông thôn mới. Đây là việc khó hiểu trong huy động sức dân đóng góp xây dựng nông thôn mới cần được rà soát kỹ và chấn chỉnh kịp thời.

Tại xã Tân Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình, đối tượng được vận động đóng góp xây dựng nông thôn mới có nhiều chuyện không phù hợp khiến người dân bức xúc. Ông Lê Chấn Hợp, ở thôn Tân Đa, xã Tân Thủy, huyện Lệ Thủy cho biết, gia đình ông có 5 người con, trong đó 1 cháu 4 tuổi và 1 cháu khuyết tật. Thế nhưng, việc đóng nộp xây dựng nông thôn mới ở Tân Đa theo quy định của thôn và chia theo nhân khẩu chứ không có diện miễn giảm. Đứa con bị khuyết tật cũng phải đóng tiền, đứa con út hiện 4 tuổi, nhưng từ lúc sinh ra đã phải đóng tiền xây dựng nông thôn mới. Gia đình ông Hợp hoàn cảnh khó khăn, thu nhập bấp bênh, nếu cùng lúc phải đóng tiền xây dựng nông thôn mới cho cả 7 nhân khẩu là một áp lực lớn. Ông Lê Chấn Hợp bức xúc, gia đình nào không đóng góp đầy đủ thì thôn sẽ ghi vào sổ nợ:“Tôi có phản ánh việc bắt buộc trẻ em với người già đóng góp xây dựng nông thôn mới. Trẻ có giấy khai sinh là đưa vào danh sách thu nộp, trong nhà tôi còn có 1 cháu khuyết tật thiểu năng trí tuệ nhưng nói chung là thu nộp giống 1 người bình thường chứ không có miễn giảm gì hết. Tôi sinh được 5 người con thì phải linh hoạt để cho vợ chồng tôi còn làm ăn mới có tiền để đóng góp nghĩa vụ.”

Bà Trương Thị Minh, ở thôn Tân Thái, xã Tân Thủy, huyện Lệ Thủy có cháu nội gần 9 tháng tuổi. Cháu vừa có giấy khai sinh thì cũng nằm trong diện được vận động đóng nộp tiền xây dựng nông thôn mới. Lúc cháu được 3 tháng tuổi cũng phải nộp 50 ngàn đồng để thôn xây dựng đường giao thông. Theo bà Trương Thị Minh, từ năm 2010 đến nay, bất cứ một trẻ nhỏ nào chỉ cần có giấy khai sinh là nằm trong diện đóng tiền xây dựng nông thôn mới:“Đóng nông thôn mới, cụ già 90 tuổi hay trẻ mới sinh ra sau này miễn có đi trên đường là đóng nộp hết. Cháu mới 11 tháng, bữa mới sinh cũng có đóng góp 50 ngàn, tôi có đi đóng góp theo từng khẩu.”

        Công tác vận động nguồn lực trong nhân dân để xây dựng nông thôn mới tại xã Tân Thủy, huyện Lệ Thủy bắt đầu từ năm 2010. Số tiền đóng nộp tùy theo từng thôn và từng năm khác nhau. Việc vận động, kêu gọi đóng góp phải trên tinh thần tự nguyện, vậy mà nhiều nơi ở xã Tân Thủy lại quy định mức đóng nộp xây dựng nông thôn mới và ai cũng phải đóng, kể cả trẻ sơ sinh, người già, đối tượng hưởng bảo trợ xã hội cũng không ngoại lệ. Ông Trần Văn Lương, Chủ tịch UBND xã Tân Thủy, huyện Lệ Thủy cho biết, xã đã về đích nông thôn mới vào năm 2016 và đang thực hiện chương trình nông thôn mới nâng cao. Xã quy định không vận động nguồn lực xây dựng nông thôn mới đối với trẻ em, người khuyết tật, gia đình chính sách, có công với cách mạng. Tuy nhiên, một số thôn chưa nắm rõ nên việc vận động đóng góp chưa phù hợp. Theo ông Trần Văn Lương, xã đang rà soát, chỉ đạo các thôn để thực hiện việc vận động đóng góp xây dựng nông thôn mới phải phù hợp với từng trường hợp và phải được sự đồng tình, nhất trí cao từ người dân:“Xã xin tiếp thu ý kiến và sự phản ánh của người dân. Đặc biệt quan tâm nhất về việc các đối tượng miễn giảm trong việc xây dựng nông thôn mới. Trong thời gian gần nhất, sớm nhất xã sẽ có chỉ đạo chung, chấn chỉnh về việc thực hiện theo quy định.”

        Tại buổi tiếp xúc cử tri mới đây, người dân đã phản ánh vấn đề này đến Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Bình. Ông Vũ Đại Thắng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Bình cho biết, chủ trương của Nhà nước là không yêu cầu người dân đóng góp những khoản không phù hợp. Đặc biệt, trong xây dựng nông thôn mới, phải dựa trên tinh thần tự nguyện của người dân. Ông Vũ Đại Thắng nêu rõ, việc trẻ em mới sinh đã phải đóng tiền xây dựng nông thôn mới là không phù hợp với quy định, đồng thời yêu cầu kiểm tra, chấn chỉnh ngay tình trạng này:“Trẻ em mới sinh đã phải đóng tiền xây dựng nông thôn mới là hoàn toàn không phù hợp với các quy định. Đề nghị lãnh đạo huyện rà soát, xem xét lại, đặc biệt khi chúng ta đang tổ chức triển khai quyết liệt các chương trình mục tiêu quốc gia trong đó có xây dựng nông thôn mới, Chương trình dân tộc, Chương trình giảm nghèo. Quy định của Nhà nước rất rõ, trong chủ trương yêu cầu người dân đóng góp hay không yêu cầu người dân đóng góp những khoản không phù hợp. Đây là nguyên tắc rất cơ bản, dựa trên tinh thần tự nguyện, tự giác của người dân là chính”./.