T’cooh Lê Giang Phong, 47 c’moo, ặt đhị vel 4, chr’val Đức Nhuận, chr’hoong Mộ Đức nắc ma nuyh tr’nơợp choh liêm choom tri linh chi đhị tỉnh Quảng Ngãi. C’moo 2011, t’cooh Phong bhrợ t’vaih Hợp tác bhrợ têng lâng kinh doanh tri Đức Nhuận. Zập c’moo, hợp tác xã nâu bhrợ, pa câl đoọng ha thị trường k’ha riêng tấn tri zập rau. Jưah lâng rau zooi âng Nhà nước, hợp tác xã ta bhưah zr’lụ bhrợ têng, k’rong pa xoọng pr’đươi bhrợ têng, t’vaih bấc bh’nơơn pr’đươi tơợ tri cơnh trà, a lăc, bột nêm… Tơợ đêêc, t’vaih bhiệc bhrợ đoọng k’zệt cha năc pa bhrợ vel đong lâng bh’nơơn pa chô tệêm ngăn tơợ 5 ức tước 7 ức đồng zập c’xêê. T’cooh Lê Giang Phong, Giám đốc Hợp tác xã bhrợ têng lâng kinh doanh tri Đức Nhuận, chr’hoong Mộ Đức đoọng năl, Hợp tác xã xoọc veye 6 bh’nơơn bơơn xay moon OCOP, coh đêêc, tri linh chi Đức Nhuận bơơn xay môn năc bh’nơơn OCOP 4 sao. “Tơợ xang bhrợ têng apêê pr’đươi liêm choom lâng pa dưr bh’nơơn pr’đươi bơơn bấc ma nuyh đươi dua. Chr’năp bhlầng, apêê pr’đươi ơy bơơn đoọng đươi ooy apêê cửa hàng pr’đươi OCOP, apêê cửa hàng ch’na đh’năh sạch… c’rơ câl bấc, đâh.”

Chr’hoong Mộ Đức năc vel đong vêy bấc pr’đươi OCOP âng tỉnh Quảng Ngãi lâng 22 pr’đươi, coh đêêc muy pr’đươi OCOP 4 sao. Vel dong nâu vêy bấc cr’noọ bh’rợ liêm, cơnh bhrợ t’mêê đoọng pa dưr dal bh’nơơn, chr’năp tr’haanh bh’nơơn chr’noh coh thị trường cơnh tổ chức Hội chợ OCOP, lêy bhrợ thương mại lâng k’rong bhrợ coh thị trường cơnh tổ chức Hội chợ OCOP, bhrợ thương mại lâng k’rong bhrợ pa têệt lâng pr’đươi OCOP… Ting cơnh t’cooh Phạm Ngọc Lân, Chủ ịch UBND chr’hoong Mộ Đức, tơợ apêê bh’nơơn bơơn xay moon OCOP, apêê k’bhuh cha năc ma nuyh bhrợ ha rêê đhuôch ơy t’bhlầng bhrợ têng, bh’nơơn pa chô dzoóc tơợ 15-20%/c’moo: “Chr’hoong năc t’đang apêê k’rong bhrợ, apêê doanh nghiệp pa zưm lâng đhanuôr bhrợ t’nooi bh’rợ. Chr’hoong cung xoọc t’bhưah zr’lụ pa câl pr’đươi coh bấc đhị. Đh’rưah, đơơng apêê bh’nơơn nâu pa câl đăh c’lâng trực tuyến.”

Cr’chăl 2021-2025, tỉnh Quảng Ngãi lêy bhrợ pa dưr ngành nông nghiệp ting c’lâng ha dưr đanh mâng; pa dưr dal bh’nơơn, chr’năp dal lâng c’rơ tr’zẹng âng chr’noh chr’bêệt. Vel đong lêy k’rong t’bhlầng pa dưr ha rêê đhuôch t’mêê, sạch, hưu cơ pa têệt lâng pa dưr công nghiệp bhrợ têng ha rêê dhuôch, liêm choom lâng đhr’năng pleng k’tiếc tr’xăl…

T’cooh Hồ Trọng Phương, Giám đốc Sở Nông nghiệp lâng Pa dưr vel bhươl Quảng Ngãi moon ghit: “Azi năc bhrợ liêm  bh’rợ quy hoạch đăh apêê zr’lụ bhrợ têng. Bêl a zi bhrợ liêm bh’rợ quy hoạch năc vêy pr’đơợ t’pâh apêê doanh nghiệp ga măc, t’bhlầng c’rơ  bh’rợ đươi dua rau liêm choom âng khoa học, công nghệ đhị bhrợ têng. Tơợ đêêc, pa dưr dal chr’năp lâng vêy thị trường tệêm ngăn. Pa têệt bhrợ têng lâng thị trường, pa dưr dal bh’nơơn pr’đươi. Bhrợ têng cơnh t’nooi tơợ m’ma choh, đhr’năng bhrợ lâng thị trường pa câl. Bhrợ têng ting t’nooi kiêr. Tơợ đêêc, pa dưr dal bh’nơơn chr’năp, pa xiêr bil bal tơợ ơy pay bh’nơơn, pa xiêr zên  bhrợ têng lâng pa dzoóc bh’nơơn đoọng ha đhanuôr.”

Cr’chăl đăn đâu, bấc doanh nghiệp, đhanuôr đhị tỉnh Quảng Ngãi đươi dua khoa học kỹ thuật đhị choh bêệt, bhrợ têng, pa dưr dal bh’nơơn chr’noh. Chính quyền apêê vel đong, đơn vị pa zay zôi đhanuôr pa câl bh’nơơn pr’đươi. Bấc pr’đươi chr’noh âng tỉnh Quảng Ngãi bơơn thị trường pay câl bấc. Pa bhlầng, tơợ bêl xay bhrợ xa nay “Zập chr’val muy bh’nơơn bh’rợ”, bh’nơơn chr’noh âng tỉnh Quảng Ngãi bơơn ha dưr chr’năp dal bhlầng. Apêê đơn vị, vel đong ơy chroi k’rong bhiệc pa dưr apêê bh’nơơn OCOP tơợ pr’đợơ liêm choom âng zập vel đong. Tước nâu keie, tỉnh QUảng Ngãi vêy 90 bh’nơơn pr’đươi bơơn xay moon năc bh’nơơn OCOP, coh đêêc vêy 5 pr’đươi ra pặ 4 sao. T’cooh Trần Phước Hiền, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi moon, vel đong lêy tpâh cớ doanh nghiệp, đhanuôr k’rong xay bhrợ pr’đơợ, pa dưr bh’nơơn pr’đươi OCOP: “C’lâng bh’rợ ha y, tỉnh Quảng Ngãi năc pa ghit pa dưr dal  bh’nơơn pr’đươi OCOP xoọc vêy. Xọoc đâu, UBND tỉnh cung ơy pa đớp đoọng ha Sở Nông nghiệp lâng Pa dưr vel bhươl k’đhơợng bhrợ đh’rưah lâng sở Công thơng lâng apêê sở, ngành, vel đong crêê tước cha mêệt lêy cớ apêê pr’đươi OCOP bơơn thị trường xay moon dal, đớp pay đoọng pa dưr dal bh’nơơn. Bh’nơơn OCOP tr’zẹng ma mơ cơn lâng apêê pr’đươi âng vel bhươl lơơng, zêng lâng prang k’tiếc k’ruung coh zr’lụ./.”

Quảng Ngãi: Tái cơ cấu nông nghiệp, nâng tầm giá trị nông sản

Lâu nay, câu chuyện đầu ra cho sản phẩm nông nghiệp vẫn chưa được giải quyết căn cơ. Tỉnh Quảng Ngãi đang triển khai nhiều giải pháp, dần tháo gỡ nút thắt, tái cơ cấu nông nghiệp theo hướng gia tăng giá trị, ổn định tiêu thụ nông sản, nâng cao thu nhập cho nông dân và phát triển bền vững.

Ông Lê Giang Phong, 47 tuổi, ở thôn 4, xã Đức Nhuận, huyện Mộ Đức là người đầu tiên trồng thành công nấm linh chi ở tỉnh Quảng Ngãi. Năm 2011, ông Phong thành lập Hợp tác sản xuất và kinh doanh nấm Đức Nhuận. Mỗi năm, hợp tác xã này sản xuất, cung ứng cho thị trường hàng trăm tấn nấm các loại. Cùng với sự hỗ trợ của Nhà nước, hợp tác xã mở rộng quy mô sản xuất, đầu tư thêm trang thiết bị sản xuất, chế biến nhiều sản phẩm chất lượng từ các loại nấm như trà, rượu, khô sợi, bột nêm… Từ đó, giải quyết việc làm cho hàng chục lao động địa phương với mức thu nhập ổn định từ 5 triệu đồng đến 7 triệu đồng mỗi người, một tháng. Ông Lê Giang Phong, Giám đốc Hợp tác xã sản xuất và kinh doanh nấm Đức Nhuận, huyện Mộ Đức cho biết, Hợp tác xã hiện có 6 sản phẩm được chứng nhận OCOP, trong đó, nấm linh chi Đức Nhuận được công nhận là sản phẩm OCOP 4 sao. “Sau khi chế biến các sản phẩm thành công và nâng cấp, các sản phẩm, được người tiêu dùng đón nhận. Đặc biệt, các sản phẩm đã được đưa vào các cửa hàng sản phẩm OCOP, các cửa hàng thực phẩm sạch… Sức mua tăng nhanh.”

Huyện Mộ Đức là địa phương có nhiều sản phẩm OCOP nhất của tỉnh Quảng Ngãi với 22 sản phẩm, trong đó một sản phẩm OCOP 4 sao. Địa phương này có nhiều mô hình hay, cách làm sáng tạo nhằm nâng cao chất lượng, giá trị, thương hiệu nông sản trên thị trường như tổ chức Hội chợ OCOP, xúc tiến thương mại và đầu tư gắn với sản phẩm OCOP, cửa hàng nông sản thanh niên trưng bày, giới thiệu và bán sản phẩm OCOP... Theo ông Phạm Ngọc Lân, Chủ tịch UBND huyện Mộ Đức, sau khi các nông sản được công nhận OCOP, các tập thể, cá nhân người làm nông nghiệp đã gia tăng quy mô sản xuất, doanh thu tăng từ 15 – 20%/năm: “Huyện tiếp tục kêu gọi các nhà đầu tư, các doanh nghiệp liên kết với nông dân thực hiện chuỗi sản xuất. Huyện cũng đang định hướng mở rộng tổ chức các gian hàng bán sản phẩm OCOP ở các nơi. Đồng thời, đưa các sản phẩm này lên bán hàng bằng hình thức trực tuyến.”

Giai đoạn 2021 - 2025, tỉnh Quảng Ngãi tiếp tục tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng phát triển bền vững; nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng và khả năng cạnh tranh của nông sản. Địa phương tập trung đẩy mạnh phát triển nền nông nghiệp hiện đại, nông nghiệp sạch, nông nghiệp hữu cơ, gắn với phát triển công nghiệp chế biến nông sản, thích ứng với biến đổi khí hậu… Ông Hồ Trọng Phương, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Quảng Ngãi khẳng định: “Chúng tôi làm tốt công tác quy hoạch về các vùng sản xuất. Khi chúng ta làm tốt công tác quy hoạch  thì có điều kiện thu hút các doanh nghiệp lớn, đẩy nhanh tiến độ ứng dụng tiến bộ khoa học, công nghệ vao sản xuất. Từ đó, nâng cao giá trị gia tăng và có thị trường ổn định. Gắn sản xuất với thị trường và chế biến, nâng cao giá trị sản phẩm. Sản xuất theo chuỗi từ khâu giống, quá trình canh tác, sản xuất, chế biến và thị trường tiêu thụ. Sản xuất theo chuỗi khép kín. Từ đó mới nâng cao được giá trị gia tăng, giảm được tổn thất sau thu hoạch, giảm chi phí đầu vào và tăng được lợi nhuận cho bà con nông dân.”

Thời gian gần đây, nhiều doanh nghiệp, nông dân ở tỉnh Quảng Ngãi ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào trồng trọt, chế biến, nâng cao chất lượng nông sản. Chính quyền các địa phương, đơn vị nỗ lực hỗ trợ nông dân liên kết tiêu thụ sản phẩm. Nhiều mặt hàng nông sản của tỉnh Quảng Ngãi được thị trường đón nhận, mức tiêu thụ tăng cao. Đặc biệt, từ khi triển khai Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm”, nông sản của tỉnh Quảng Ngãi được nâng tầm. Các đơn vị, địa phương đã góp phần định hướng việc phát triển các sản phẩm OCOP trên cơ sở lợi thế, thế mạnh của từng địa phương. Đến nay, tỉnh Quảng Ngãi có 90 sản phẩm được công nhận sản phẩm OCOP, trong đó có 5 sản phẩm xếp hạng 4 sao. Ông Trần Phước Hiền, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi cho rằng, địa phương tiếp tục vận động doanh nghiệp, nông dân tập trung khai thác tiềm năng, thế mạnh, phát triển sản phẩm OCOP: “Định hướng sắp tới, tỉnh Quảng Ngãi sẽ chú trọng nâng cao giá trị sản phẩm OCOP hiện có. Hiện nay, UBND tỉnh cũng đã giao sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chủ trì cùng với sở Công thương và các sở, ngành, địa phương liên quan rà soát lại các sản phẩm OCOP được thị trường đánh giá cao, đón nhận để nâng cao, phát triển lên tầm mới. Sản phẩm OCOP cạnh tranh sòng phẳng với sản phẩm các địa phương khác, kể cả các nước trong khu vực./.”