Lâh mơ, nâu đoo năc nhiệm kỳ g’luh tr’nơợp ooy lịch sử Quốc hội Việt Nam lêy pay phiếu tín nhiệm lâng đợ apêê k’đhơợng bhrợ bh’rợ âng Quốc hội k’đươi pay căh cậ phê chuẩn, mưy bhr’dzang lêy bhrợ liêm chr’năp ooy đăh bhrợ quyền lêy cha mêết tối cao âng cơ quan bh’cộ bha lâng nhà nước dal bhlâng.

Nhiệm kỳ Quốc hội khoá 13 p’têêt pa zưm lâng bhiệc lêy cha mêêt ooy Hiến pháp c’moo 2013, ta la Hiến pháp âng cr’chăl pa dưr k’rơ công nghiệp hoá, hiện đại hoá lâng lươt moot bha lang k’tiêc. Đhị pr’đơợ k’đươi moon lêy cha mêêt c’rơ bh’rợ nhà nước, t’bhlâng pa dưr trách nhiệm prá xay ting moon pa gluh liêm ghit, bhiệc pay phiếu tín nhiệm ta lêy năc bhr’dzang lươt liêm ghit bh’rợ “quyền lực lêy cha mêêt lâng trách nhiệm”, lâng p’căh ghit bh’rợ, pr’dzoọng âng Quốc hội lâng apêê cử tri, đhanuôr.

G’luh tr’nơợp ooy lịch sử nghị trường, đhị pr’họp g’luh 5, c’xêê 6/2023 Quốc hội khoá 13 ơy lêy pay phiếu tín nhiệm lâng 47 chức danh bh’cộ bha lâng âng bộ máy nhà nước coh Trung ương. Zâp ta la phiếu căh mưy bhrợ p’căh cr’noọ bh’rợ âng đại biểu Quốc hội, năc dzợ pa gơi râu tin đươi, đương rơơm âng đhanuôr prang k’tiêc k’ruung lâng đợ apêê xoọc k’đhơợng bhrợ k’tiêc k’ruung. Lêy cha mêêt ooy đăh râu chr’năp liêm bh’rợ nâu, đại biểu Phạm Văn Hoà, đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Tháp prá xay:“Đợ bhiệc bhrợ liêm ghit âng zâp apêê n’năc ơy bhrợ p’căh râu t’bhlâng bhrợ ga măc năc bhrợ pa dưr mưy râu tín nhiệm ga măc bhlâng âng đại biểu Quốc hội. Ha dợ lâng đợ đại biểu bơơn pay phiếu tín nhiệm m’bứi năc cung lêy cha mêêt cớ c’la đay ooy cr’chăl lêy bhrợ bh’rợ chuyên môn, bh’rợ âng ngành âng đơn vị đay dzợ râu ta bhứch căh liêm choom, lâh mơ năc đăh bhiệc coh pr’loọng đông, lêy bhr’lậ pa liêm bh’rợ âng c’la đay lâng bh’rợ tr’mung coh pr’loọng đông đoọng bhrợ liêm choom, bhrợ pr’đơợ tin đươi lâng đhanuôr coh prang k’tiêc k’ruung”.

Tơợ c’leh bh’rợ lịch sử c’moo 2013, bh’rợ pay phiếu tín nhiệm zâp bhr’dzang bhrợ liêm xang lâng zư đợc têêm ngăn ooy zâp nhiệm kỳ Quốc hội. Tước đâu, Quốc hội ơy puôn chu lêy pay phiếu tín nhiệm: g’luh tr’nơợp bêl c’xêê 6/2013; g’luh bơr bêl c’xêê 11/2014 đhị Quốc hội khoá 13; g’luh pêê bêl c’xêê 10/2018 đhị Quốc hội khoá 14; lâng đăn đâu bhlâng năc c’xêê 10/2023 đhị Quốc hội khoá 15 lâng bâc quy định ting nhâm mâng, liêm ghit lâh mơ.

Ting cơnh zâp đại biểu Quốc hội, râu chr’năp bha lâng âng bhiệc pay phiếu tín nhiệm căh mưy ặt ooy đợ acoon số, năc chr’năp lâh mơ dzợ vêy trách nhiệm công vụ đhị râu lêy cha mêêt liêm ghit, bhrợ pr’đơợ đoọng apêê cán bộ căh ha mơ pa đhêy pa dưr pa liêm a’đay. Đại biểu Đỗ Chí Nghĩa, đại biểu Quốc hội pa bhrợ chuyên trách Ủy ban Văn hoá lâng Xã hội, moon ghit:“Bh’nơơn bh’rợ âng g’luh t’moot phiếu, đhị lêy chô pr’lưch năc ahêê vêy mưy apêê pa bhrợ k’rơ lâh, grơơ nhool lâh, trách nhiệm lâh lâng k’rêệm loom lâh mơ đoọng dưr lươt nhâm mâng”.

Lalua đoọng lêy, xang g’luh pay phiếu tín nhiệm tr’nơợp, lêy trách nhiệm âng bâc cán bộ k’đhơợng bhrợ bha lâng ơy vêy tr’xăl liêm ghit. Lâh mưy c’moo t’tưn, đhị pr’họp g’luh 8, c’xêê 11/2014, Quốc hội khoá 13 lêy pay phiếu tín nhiệm g’luh bơr. Ting cơnh đại biểu Tráng A Dương, đại biểu Quốc hội tỉnh Tuyên Quang, bh’nơơn bh’rợ pay phiếu năc pr’đơợ đoọng zâp chức danh liêm ta nih lêy cớ ooy cr’chăl bhrợ bh’rợ âng đay:“Bơơn mơ tỷ lệ tín nhiệm lâng tín nhiệm m’bứi năc râu t’bhlâng lâng cung năc râu xay moon, lêy cha mêêt cớ âng manưih bơơn đhanuôr cung cơnh zâp đại biểu Quốc hội xay moon. Zâp đại biểu liêm ta nih xay moon lêy cha mêêt cung cơnh râu bhrợ liêm xang bh’rợ âng zâp đại biểu âng đhanuôr tin đươi”.

Đhanuôr prang k’tiêc k’ruung xay moon đương rơơm bhiệc pay phiếu tín nhiệm vêy zư bhrợ, chrooi pa xoọng pa dưr dal trách nhiệm âng apêê cán bộ bh’cộ bha lâng.

“Rơơm đợ apêê pay phiếu tín nhiệm lâng xoọc k’đhơợng bhrợ đợ bh’rợ chr’năp âng k’tiêc k’ruung năc t’bhlâng pa dưr c’năl bh’rợ, đơơng k’tiêc k’ruung ting t’ngay pa dưr lâh mơ”.

“Acu cung moon pay phiếu tín nhiệm, zâp chức danh bơơn k’đươi moon n’năc lêy vêy pr’đơợ bơơn k’đươi moon lêy kiểm điểm, cha mêêt lêy c’la đay, đoọng bhrợ liêm choom lâh mơ đhị râu tin đươi âng Đảng lâng đhanuôr”.

Bhiệc pay phiếu tín nhiệm ooy nhiệm kỳ Quốc hội khoá 13 năc đoo bhr’dzang bh’rợ chr’năp đăh bhrợ quyền cha mêêt lêy tối cao âng Quốc hội. Tơợ bhr’dzang lươt tr’nơợp nâu, bhiệc pay phiếu tín nhiệm ting vaih bh’rợ lêy cha mêêt lalua, chrooi pa xoọng pa dưr dal trách nhiệm, liêm ta nih lâng bhrợ pa dưr apêê cán bộ zâp pr’đơợ bh’rợ, đhr’năng lêy bhrợ, ma bhưy chr’năp, bhrợ liêm crêê cơnh k’đươi moon pa dưr pa xơc k’tiêc k’ruung lâng đương rơơm âng đhanuôr./.

QUỐC HỘI KHÓA XIII ĐÁNH DẤU MỐC LỊCH SỬ KHI LẤY PHIẾU TÍN NHIỆM

Trong tiến trình đổi mới tổ chức và hoạt động của Quốc hội, nhiệm kỳ Quốc hội khóa 13 (2011–2016) được ghi nhận là một nhiệm kỳ có nhiều dấu ấn quan trọng. Đặc biệt, đây là nhiệm kỳ lần đầu tiên trong lịch sử Quốc hội Việt Nam tiến hành lấy phiếu tín nhiệm đối với những người giữ chức danh do Quốc hội bầu hoặc phê chuẩn, một bước tiến có ý nghĩa đặc biệt trong thực hiện quyền giám sát tối cao của cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất. 

Nhiệm kỳ Quốc hội khóa 13 gắn liền với việc thông qua Hiến pháp năm 2013, bản Hiến pháp của thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế. Trong bối cảnh yêu cầu kiểm soát quyền lực nhà nước, tăng cường trách nhiệm giải trình ngày càng đặt ra rõ nét, việc lấy phiếu tín nhiệm được xem là bước cụ thể hóa sinh động nguyên tắc “quyền lực phải được kiểm soát bằng trách nhiệm”, đồng thời khẳng định vai trò, vị thế của Quốc hội trước cử tri và Nhân dân.

Lần đầu tiên trong lịch sử nghị trường, tại Kỳ họp thứ 5, tháng 6 năm 2013, Quốc hội khóa XIII đã tiến hành lấy phiếu tín nhiệm đối với 47 chức danh lãnh đạo chủ chốt của bộ máy nhà nước ở Trung ương. Mỗi lá phiếu không chỉ thể hiện quan điểm của đại biểu Quốc hội, mà còn là sự gửi gắm niềm tin, kỳ vọng của cử tri cả nước đối với những người đang gánh vác trọng trách quốc gia. Nhìn nhận về ý nghĩa của hoạt động này, đại biểu Phạm Văn Hòa, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Tháp cho rằng: “Những việc làm cụ thể của của các vị đó đã thể hiện sự quyết tâm cao nên tạo một sự tín nhiệm rất cao của đại biểu Quốc hội. Còn đối với những đại biểu mà được lấy phiếu tín nhiệm thấp, ít nhiều thì cũng phải soi rọi lại bản thân mình trong quá trình tổ chức thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, nhiệm vụ của ngành của đơn vị của mình còn những thiếu sót hạn chế, thậm chí luôn cả vấn đề gia đình, mình sẽ điều chỉnh hành vi hoạt động của bản thân mình và hành vi hoạt động của gia đình để làm tốt để tạo lòng tin tưởng đối với đồng bào cử tri cả nước”.

Từ dấu mốc lịch sử năm 2013, hoạt động lấy phiếu tín nhiệm từng bước được hoàn thiện và duy trì ổn định qua các nhiệm kỳ Quốc hội. Đến nay, Quốc hội đã bốn lần tiến hành lấy phiếu tín nhiệm: lần đầu vào tháng 6/2013; lần thứ hai vào tháng 11/2014 tại Quốc hội khóa XIII; lần thứ ba vào tháng 10/2018 tại Quốc hội khóa XIV; và gần đây nhất là tháng 10/2023 tại Quốc hội khóa XV với nhiều quy định ngày càng chặt chẽ, rõ ràng hơn.

Theo các đại biểu Quốc hội, ý nghĩa cốt lõi của việc lấy phiếu tín nhiệm không chỉ nằm ở các con số, mà quan trọng hơn là đặt trách nhiệm công vụ dưới sự giám sát công khai, tạo động lực để đội ngũ cán bộ không ngừng tự hoàn thiện. Đại biểu Đỗ Chí Nghĩa, đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội, nhấn mạnh: “Kết quả của cuộc bỏ phiếu, cái đích cuối cùng là chúng ta sẽ có một đội ngũ mạnh hơn, dạn dày hơn, trách nhiệm hơn và yên tâm hơn để vững bước”.

Thực tế cho thấy, sau lần lấy phiếu tín nhiệm đầu tiên, tinh thần trách nhiệm của nhiều cán bộ giữ chức danh đã có chuyển biến rõ rệt. Hơn một năm sau, tại Kỳ họp thứ 8, tháng 11 năm 2014, Quốc hội khóa XIII tiếp tục tiến hành lấy phiếu tín nhiệm lần thứ hai. Theo đại biểu Tráng A Dương, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Tuyên Quang, kết quả lấy phiếu là cơ sở để mỗi chức danh nghiêm túc nhìn lại quá trình thực hiện nhiệm vụ của mình: “Đạt mức tỷ lệ tín nhiệm và tín nhiệm thấp thì sẽ là sự cố gắng và cũng là sự đánh giá và nhìn nhận lại của chính người được cử tri cũng như các đại biểu Quốc hội đánh giá. Các đại biểu đã rất công tâm đánh giá từng chi tiết cũng như sự hoàn thành nhiệm vụ của các đại biểu mà đã được cử tri và nhân dân tin tưởng”.

Cử tri cả nước bày tỏ kỳ vọng việc lấy phiếu tín nhiệm sẽ tiếp tục được duy trì, góp phần nâng cao trách nhiệm của đội ngũ cán bộ lãnh đạo.

“Kỳ vọng rằng những người được lấy phiếu tín nhiệm và đang giữ những chức vụ quan trọng của đất nước sẽ tiếp tục phát huy trí lực, đưa đất nước ngày càng phát triển”.

“Tôi cũng cho rằng lấy phiếu tín nhiệm, các chức danh được bầu đó có cơ hội được bầu đó sẽ có cơ hội tự kiểm điểm, soi lại bản thân mình, để hoàn thiện mình hơn trước niềm tin của Đảng và của nhân dân”.

Việc lấy phiếu tín nhiệm trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa 13 chính là bước tiến quan trọng trong thực hiện quyền giám sát tối cao của Quốc hội. Từ bước đi ban đầu này, việc lấy phiếu tín nhiệm ngày càng trở thành công cụ giám sát thực chất, góp phần nâng cao trách nhiệm, minh bạch và xây dựng đội ngũ cán bộ đủ phẩm chất, năng lực, uy tín, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước và kỳ vọng của cử tri, Nhân dân./.