Ting cơnh Cục Dân số (Bộ Y tế), xang bêl pazum, prang k’tiêc k’ruung vêy 13 tỉnh, thành phố đhr’năng n’niên k’coon m’bứi bhlâng, mơ 2,1 p’nong k’coong lâng zập cha năc pân đil. Thành phố Hồ Chí Minh năc cớ vel đong apêê n’niên k’coon m’bứi pa bhlâng coh prang k’tiêc k’ruung lâng mơ 1,43 p’nong k’coon coh zập cha năc pân đil. Pazêng vel đong vêy đhr’năng n’niên k’coon m’bứi pazêng vêy Tây Ninh, Cần Thơ, Cà Mau lâng Vĩnh Long, lâng đợ k’coon vêy ta n’niên tơợ 1,43 tước 1,6 p’nong k’coon coh zập cha năc pân đil.

Hà Nội năc vel đong bha lâng coh zr’lụ n’đăh Bắc vêy đhr’năng n’niên n’dup 2 p’nong k’coon, bơơn 1,86 p’nong k’coon coh zập cha năc pân đil, pa xiêr 0,02 p’nong k’coon t’piing lâng c’moo 2023 lâng năc đhr’năng m’bứi bhlâng coh lịch sử âng Thủ đô. Xang bêl Luật Dân số vêy ta prá xay xang, vêy bâc bh’rợ vêy ta moon đoọng pa dưr bh’rợ n’niên k’coon.

T’cooh Lê Thanh Dũng, Cục trưởng Cục Dân số prá xay, đh’rưah lâng đợ chính sách zazum, ga măc ooy bh’rợ dân số, Luật công vêy đợ chính sách ghít bhlâng ooy bh’rợ pa dưr đhr’năng n’niên k’coon, coh đêêc xay moon p’xoọng ooy manuyh câl, vặ câl lâng vặ đong ăt xã hội ting cơnh xa nay pháp luật ooy đong ăt. Xoọc đâu, Bộ Y tế xoọc prá xay xa nay bh’rợ ooy Chính phủ bhrợ pa dưr pazêng rau bha ar bha tơ cơnh nghị định, thông tư pa choom luật, coh đêêc k’rong đh’rưah lâng Bộ Xây dựng bhrợ Thông tư 05 bhr’lậ, p’xoọng ooy xa nay xay moon muy bơr điều anag Luật Đong ăt, bha ar bha tơ xay moon manuyh, pr’đơợ bơơn đươi chính sách ooy đong ăt xã hội, xay moon đớc xay bhrợ liêm xang l’lăm t’ngay 15/5. Ting cơnh t’cooh Lê Thanh Dũng, nâu đoo năc muy coh pazêng chính sách đoọng p’zương pazêng pr’loọng đong n’niên zập 2 p’nong k’coon đoọng pa dưr đợ n’niên k’coon ng’xăl nhâm mâng, bhr’lậ đhr’năng n’niên k’coon m’bứi coh bâc vel đong:

“Luật căh xay moon đhr’năng n’niên k’coon m’bứi năc xa nay kỹ thuật căh cậ năc muy bhr’lậ pa crêê năc xay moon ooy bh’nơơn âng bâc rau xa nay crêê tước, cơnh bh’rợ tr’nêng, thu nhập, ooy đong lâng rau liêm crêê coh xã hội, xang n’năc môi trường pa bhrợ, ma mơ mr’cơnh bh’rợ tr’nêng lâng pr’loọng đong, tu cơnh đêêc Luật xay moon ghít xa nay bh’rợ bhrợ t’vaih rau liêm buôn, zooi apêê diic điêl, cha năc manuyh n’niên k’coon, băn par k’coon đươi ooy chính sách bh’rợ tr’nêng, zên lương, zooi đoọng ooy giáo dục, zư lêy c’rơ, đong ăt lâng chính sách n’lơơng đoọng pa dưr bh’rợ n’niên k’coon t’bâc”.

Đoọng xay bhrợ chính sách t’đui đoọng, Luật Dân số 2025 công p’xoọng muy bơr cha năc manuyh “manuyh vêy tơợ 2 p’nong k’coon n’niên têh ooy piing” moot ooy điều 76 luật Đong ăt c’moo 2023 xay moon ooy manuyh bơơn đươi chính sách zooi đoọng ooy đong ăt xã hội. Cơnh đêêc, manuyh n’niên 2 p’nong k’coon dưr vaih manuyh g’luh 13 bơơn đươi chính sách zooi ooy đong ăt xã hội.

Ooy t’nooi t’đui đoọng, pr’loọng đong n’niên 2 p’nong k’coon năc vêy ta t’đui đoọng ha pazêng manuyh cơnh: manuyh vêy g’lêêh c’rơ lâng cách mạng, bhuh xoọng liệt sĩ, manuyh khúch goo, manuyh vêy ta đoọng đhị ăt mamông t’mêê ting cơnh bh’rợ câl, vặ câl đong ăt xã hội. P’căn Nguyễn Phan Việt Ngân, Giám đốc xa nay bh’rợ Chính sách công, Viện pa chăp ch’mêệt lêy Khoa học xã hội nhân văn prá xay:

“Lâng c’bhuh manuyh apêê đoo la lua kiêng n’niên k’coon lâng n’niên zập 2 p’nong k’coon, năc tu lum zr’năh k’đhap căh vêy đong ăt, lum zr’năh k’đhap ooy kinh tế bêl câl đong, nâu đoo năc chính sách ting bhr’lậ rau zr’năh k’đhap đoọng apêê đoo doọ lâh k’rang bêl n’niên bơr p’nong k’coon âng apêê đoo”.

Luật Dân số vêy chr’năp xay bhrợ tơợ t’ngay 1/7/2026, laang pazêng xa nay xay moon ooy bh’rợ zooi đoọng zên prặ bêl n’niên k’coon lâng apêê pân đil ăt coh tỉnh, thành phố vêy đhr’năng n’niên k’coon n’dup đhr’năng n’niên k’coon ng’xăl lâng zooi zên prặ bêl n’niên k’coon lâng pân đil n’niên zập 2 p’nong k’coon l’lăm 35 c’moo, vêy chr’năp xay bhrợ zih bhlâng năc tơợ t’ngay 1/1/2027./.

ƯU TIÊN MUA NHÀ XÃ HỘI CHO GIA ĐÌNH SINH 2 CON LÀ MỘT TRONG NHỮNG CHÍNH SÁCH KHUYẾN SINH

Từ ngày 01/7/2026, theo Luật Dân số 2025,  vợ chồng có từ 2 con đẻ trở lên sẽ được ưu tiên mua, thuê mua hoặc thuê nhà ở xã hội, trở thành đối tượng hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở xã hội

Theo Cục Dân số (Bộ Y tế), sau sáp nhập, cả nước còn 13 tỉnh, thành phố có mức sinh dưới ngưỡng sinh thay thế, tức dưới 2,1 con trên mỗi phụ nữ. Thành phố HCM tiếp tục là địa phương có mức sinh thấp nhất cả nước với 1,43 con trên mỗi phụ nữ. Các địa phương có mức sinh thấp tiếp theo gồm Tây Ninh, Cần Thơ, Cà Mau và Vĩnh Long, dao động từ 1,43 đến 1,6 con trên mỗi phụ nữ.

Hà Nội là địa phương duy nhất ở khu vực phía Bắc có mức sinh dưới 2 con, đạt 1,86 con trên mỗi phụ nữ, giảm 0,02 con so với năm 2023 và là mức thấp nhất trong lịch sử của Thủ đô. Sau khi Luật Dân số được thông qua, có nhiều giải pháp được đề xuất nhằm duy trì mức sinh thay thế.

Ông Lê Thanh Dũng, Cục trưởng Cục Dân số cho biết, bên cạnh nhóm chính sách tổng thể, vĩ mô về công tác dân số, Luật cũng có những chính sách cụ thể về duy trì mức sinh thay thế, trong đó quy định bổ sung đối tượng mua, thuê mua và thuê nhà ở xã hội theo pháp luật về nhà ở. Hiện Bộ Y tế đang tham mưu Chính phủ xây dựng các văn bản như nghị định, thông tư hướng dẫn luật, trong đó phối hợp với Bộ Xây dựng xây dựng Thông tư 05 sửa đổi, bổ sung về quy định chi tiết một số điều của Luật Nhà ở, mẫu giấy tờ chứng minh đối tượng, điều kiện được hưởng chính sách về nhà ở xã hội, dự kiến hoàn thành trước ngày 15/5. Theo ông Lê Thanh  Dũng, đây là một trong những chính sách nhằm khuyến khích các gia đình sinh đủ 2 con để duy trì mức sinh thay thế bền vững, giải quyết tình trạng giảm sinh ở nhiều địa phương:

“Luật không coi mức sinh thấp đơn thuần là vấn đề kỹ thuật hay là chỉ cần điều chỉnh mà cần nhìn nhận kết quả của nhiều yếu tố đan xen, như là việc làm, thu nhập, về nhà ở và phúc lợi xã hội, rồi môi trường làm việc, cân bằng công việc và gia đình, chính vì vậy Luật nhấn mạnh vai trò tạo môi trg thuận lội, hỗ trợ cặp vợ chồng, cá nhân sinh con, nuôi con thông qua chính sách lao động việc làm, tiền lương, trợ cấp giaso dục, chăm sóc sức khỏe, nhà ở và chính sách khác để gia tăng tỷ lệ sinh”.

Để thực hiện chính sách ưu tiên, Luật Dân số 2025 cũng bổ sung đối tượng "người có từ 2 con đẻ trở lên" vào điều 76 luật Nhà ở 2023 quy định về đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội. Như vậy, người sinh 2 con trở thành đối tượng thứ 13 hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội.

Về thứ tự ưu tiên, gia đình sinh 2 con sẽ được ưu tiên sau các đối tượng: người có công với cách mạng, thân nhân liệt sĩ, người khuyết tật, người được bố trí tái định cư theo hình thức mua, thuê mua nhà ở xã hội. Bà Nguyễn Phan Việt Ngân, Giám đốc chương trình Chính sách công, Viện nghiên cứu Khoa học xã hội nhân văn nhận định:

“Đối với nhóm đối tượng họ thực sự mong muốn sinh con và sinh đủ 2 con, nhưng bị rào cản về không có nhà ở, gặp khó khăn trở ngại về kinh tế khi mua nhà, đây là chính sách phần nào cởi trói cho họ đỡ phải lo toan trước khi cân nhắc sinh hai con của họ”. 

Luật Dân số có hiệu lực kể từ ngày 1/7/2026, riêng các quy định về hỗ trợ tài chính khi sinh con đối với phụ nữ ở tỉnh, thành phố có mức sinh dưới mức sinh thay thế và hỗ trợ tài chính khi sinh con đối với phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi, sẽ có hiệu lực muộn hơn, từ 1/1/2027./.