Chăp mị lý luận lâng râu la lua

TP.HCM, k’dâng muy c’moo xang giải phóng miền Nam pazum k’tiêc k’ruung, g’luh tr’nơơp coh lịch sử đhanuôr năc cha avị cr’dụa lâng arong, clang… lâng vêy cơnh năc dưr ha ul. Đhí boo, tuh bhlong, p’răng xơợt bhrợ bil hân noo ha roo, abhoo, r’veh r’đoong, đh’rưah lâng xa nay k’đhơợng xay căh liêm crêê năc bhrợ ha kinh tế âng đhăm k’tiêc vêy ta bi năc “cr’liêng ngọc Viễn Đông” dưr vaih lâng đhr’năng zr’năh k’đhap căh bool vêy.

L’lăm chiến tranh đhanuôr doọ ha ul, xang giải phóng hau tu đhanuôr dưr ha ul? Xa nay ta mooh n’nâu năc bhrợ ha lang apêê t’cooh xa nay tr’nơơp âng TP.HCM k’noọ bấc pa bhlâng. Lâng acoon manuyh vêy ta pa dưr pậ banh tơợ xa nay bh’rợ zâl arọp abhuy coh chiến trường, vêy đhanuôr k’er da dô, băn par cơnh: t’cooh Nguyễn Văn Linh, t’cooh Mai Chí Thọ lâng chr’năp bhlâng năc t’cooh Võ Văn Kiệt, râu ta ơơi pa chô năc êêh muy ng’chêêc n’năl hau tu ting n’năc nắc dzợ ng’xay bhrợ. Tu cơnh đêêc, đoọng t’bil lơi đhr’năng đhanuôr dưr ha ul, t’cooh Võ Văn Kiệt, Bí thư Thành uỷ TP.HCM xay moon bh’rợ tr’nêng đoọng ha Giám đốc Ngân hàng, Công ty Lương thực, Sở Tài chính, Sở Giao thông vận tải xiêr ooy pazêng tỉnh clung k’ruung Cửu Long câl chô đơơng ha roo. Bh’rợ z’lâh cơnh xa nay, lướt tr’câl tr’bhlêy ha roo ting cơnh chr’năp coh chợ âng cán bộ năc crêê Uỷ ban Vật giá Nhà nước “toom”, năc công đươi tơợ đêêc ha dợ 3,5 ức đhanuôr thành phố doọ vaih ha ul.

Ting cơnh PGS. TS Phan Xuân Biên- Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, râu chr’năp bhlâng âng t’cooh Võ Văn Kiệt năc manuyh pậ banh tơợ pazêng xa nay bh’rợ, vêy ta pa đhẹp coh râu la lua âng zr’năh k’đhap, ađoo chêêc chô ooy vel đong. Đoọng bhr’lậ râu zr’năh k’đhap ha bh’rợ pa bhrợ, tr’câl tr’bhlêy xang giải phóng, ava Sáu Dân xiêr ooy đong máy, xí nghiệp đoọng xơợng p’rá âng apêê công nhân xoọc pa bhrợ, âng t’cooh xa nay đong máy, xí nghiệp. Ađoo đương xơợng pazêng râu p’rá xa nay la lay, la lua ta nih âng apêê trí thức, tu râu đêêc năc pazêng cr’noọ cr’niêng ta nih liêm, lứch loom lâng rơơm kiêng ting xay bhrợ đoọng ha k’tiêc k’ruung, đoọng ha đhanuôr. PGS. TS Phan Xuân Biên prá:“T’cooh Võ Văn Kiệt năc muy cha năc manuyh pân z’lâh zr’năh k’đhap. Lâh coh TP. HCM, coh t’tun năc chô bhrợ phó thủ tướng xang n’năc năc thủ tướng, pazêng công trình vêy ta bhrợ têng nắc zêng tơợp tơợ cr’noọ xa nay ng’bhrợ đoọng ha đhanuôr, đoọng ha k’tiêc k’ruung. Pay kinh nghiệm âng đhanuôr, đh’rưah lâng râu ta béch g’lăng âng apêê trí thức xang n’năc đươi râu đa đơơh âng đay đoọng xay bhrợ.”

Chr’va trách nhiệm, lứch loom tu đhanuôr

“L’lăm ha dum tr’xăl t’mêê”, coh k’tiêc k’ruung hêê n’leh đợ acoon manuyh cơnh t’cooh Võ Văn Kiệt năc đoọng crêê cơnh lâng xa nay bh’rợ âng lịch sử xay moon đơc. Lâng cr’noọ xa nay “pân k’noọ, pân prá xay, pân bhrợ, pân vêy trách nhiệm”, ađoo ơy pa trơơi râu t’bhlâng, râu lứch loom ha prang hệ thống chính trị âng TP.HCM đoọng t’bhlâng zâl cha groong ha ul ha đhanuôr, t’bhlâng tr’xăl ooy cr’noọ bh’rợ đoọng pa dưr k’rơ bh’rợ pa bhrợ, tr’câl tr’bhlêy.

Ting cơnh PGS. TS Hà Minh Hồng- bêl ahay bhrợ Trưởng khoa Lịch sử - Đại học Khoa học xã hội lâng Nhân văn TP.HCM, đợ râu tr’xăl t’mêê âng thành phố l’lăm c’moo 1986, vêy cr’chăl ta moon năc z’lâh cơnh xa nay, hân đhơ cơnh đêêc pazêng bh’rợ n’năc năc xoọc ăt coh cr’chăl Trung ương công căh ơy vêy xa nay bh’rợ crêê cơnh, lâng đợ manuyh cơnh ava Sáu Dân năc vêy đợ xa nay bh’rợ crêê cơnh. Pazêng xa nay bh’rợ n’năc năc zêng ăt coh cr’noọ xa nay, c’lâng bh’rợ ta luôn âng Đảng năc: Zư lêy đhanuôr, zư lêy k’tiêc, căh choom đớc đhanuôr ha ul.

PGS. TS Hà Minh Hồng xay moon: Pân bhrợ đợ bh’rợ tr’nêng coh râu la lua cậ năc căh ơy u vaih, pân bhrợ đợ bh’rợ tr’nêng vêy chr’năp năc cơnh k’đơơng, k’âng, êêh râu u vaih tơợ trách nhiệm âng manuyh t’cooh xa nay thành phố ting n’năc năc n’leh tơợ cr’noọ tu đhanuôr, k’rang ha đhanuôr âng ava Sáu Dân. Cr’noọ bh’rợ lứch loom âng đoo năc bhrợ t’vaih xa nay bh’rợ tr’xăl t’mêê coh thành phố l’lăm c’moo 1986:“Vêy cơnh năc muy cha năc a năm k’noọ, ha dợ bêl bhrợ têng năc zêng muy c’bhuh, prang muy thành uỷ, prang muy uỷ ban nhân dân lâng pazêng cơ quan chức năng công ting xay bhrợ. Ghít năc, ađoo đơ k’noọ ooy bh’rợ tr’nêng năc muy cha năc, đoo bêl bhrợ têng năc zêng zập ngai đh’rưah bhrợ têng, vêy cơnh đêêc năc vêy xang bh’rợ tr’nêng. Xa nay bh’rợ, râu chr’năp âng manuyh t’cooh xa nay bha lâng năc mặ pa dưr, xay moon bộ may n’năc ting xay bhrợ ooy râu xa nay “pân k’noọ, pân bhrợ” âng đay.”

Tr’xăl t’mêê ta luôn lum bấc râu zr’năh k’đhap, pa bhlâng năc lâng apêê t’cooh xa nay, manuyh l’lăm xay bhrợ. Hân đhơ cơnh đêêc, z’lâh pazêng râu zr’năh k’đhap, xay moon râu chr’năp âng k’tiêc k’ruung, râu chr’năp âng acoon manuyh, râu liêm crêê âng đhanuôr năc bha lâng, t’cooh Võ Văn Kiệt ơy bhrợ pazêng xa nay bh’rợ chr’năp ga măc năc lịch sử ơy chăp hơnh.

Tiến sĩ Vũ Trung Kiên- Học viện Chính trị zr’lụ II xay moon, lâng apêê t’cooh xa nay cơnh t’cooh Võ Văn Kiệt, vêy cơnh ơy z’lâh râu la lua âng bhươl cr’noon, vel đong, xay bhrợ coh pazêng xa nay bh’rợ gưng dưr âng đhanuôr, tr’zâl lâng arọp abhuy vêl bêl k’nặ chêệt bil, tu cơnh đêêc năc apêê đoo ta luôn vêy cr’noọ tr’xăl t’mêê, ta béch g’lăng, liêm choom. Lâng Thủ tướng Võ Văn Kiệt cr’noọ tr’xăl t’mêê năc u vaih tơợ cơnh pr’ăt bh’rợ âng đoo, âng muy t’cooh xa nay ta luôn k’noọ ooy râu dưr vaih mâng k’rơ âng k’tiêc k’ruung đay. Cr’noọ xa nay tr’xăl t’mêê n’năc năc công vêy apêê t’cooh xa nay cấp dal haanh deh, mr’cơnh cr’noọ xa nay. Tiến sĩ Vũ Trung Kiên prá:“Bấc apêê t’cooh xa nay cấp dal coh cr’chăl n’năc apêê đoo năc tơợp k’rang, k’noọ bấc ooy c’lâng tr’xăl t’mêê âng k’tiêc k’ruung. Pa bhlâng năc đợ apêê t’cooh xa nay cơnh t’cooh Trường Chính căh cậ t’cooh Nguyễn Văn Linh. T’cooh Võ Văn Kiệt năc manuyh k’đhơợng xa nay ta béch pa bhlâng, lâng cr’noọ xa nay tr’xăl t’mêê, lướt l’lăm. Năc ađoo công k’rong pazum lâng lum coh cr’chăl liêm crêê: Liêm crêê âng pleng k’tiêc lâng râu mr’cơnh cr’noọ xa nay âng acoon manuyh. Nắc pazêng râu đêêc, năc râu liêm buôn đoọng bhrợ t’vaih bh’rợ tr’xăl t’mêê âng k’tiêc k’ruung.”

Tơợ Đại hội Đảng prang k’tiêc k’ruung g’luh VI c’moo 1986, tươc nâu cơy, k’tiêc k’ruung hêê năc lâh 35 c’moo bhrợ bh’rợ tr’xăl t’mêê. Râu chr’năp âng k’tiêc k’ruung hêê coh bha lang k’tiêc ting t’ngay k’rơ lâh mơ, pr’ăt tr’mông âng đhanuôr ting t’ngay liêm crêê lâh mơ. Lâng râu xa nay âng lịch sử, đhị Đại hội Đảng prang k’tiêc k’ruung g’luh XIII c’moo 2021, Đảng hêê năc cớ xay moon cr’noọ xa nay tr’xăl t’mêê. Lâng đoọng xay bhrợ cớ xa nay bh’rợ tr’xăl t’mêê âng k’tiêc k’ruung, năc pa bhlâng rơơm kiêng vêy đợ apêê t’cooh xa nay vêy cr’noọ bh’rợ liêm choom lâh mơ, pân k’noọ, pân bhrợ, pân vêy trách nhiệm tu râu chr’năp âng k’tiêc k’ruung, acoon manuyh, tu đhanuôr cơnh t’cooh Sáu Dân Võ Văn Kiệt./.

Thủ tướng Võ Văn Kiệt

Người lãnh đạo dấn thân, gần dân, sát thực tiễn

          Trong lịch sử TP.HCM, Thủ tướng Võ Văn Kiệt (bí danh Sáu Dân), nguyên Bí thư Thành uỷ TP.HCM được biết đến là người có tư duy đổi mới, sáng tạo. Cũng bởi tính cách, con người “dám nghĩ, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm”, ông đã cùng chính quyền TP.HCM đưa người dân vượt qua khó khăn. Vực dậy và phát triển nền kinh tế bị kìm hãm bởi cơ chế quan liêu bao cấp, thực tiễn sinh động của TP.HCM đã góp phần cùng cả nước mở đầu công cuộc đổi mới từ năm 1986.

        Tôn trọng cả lý luận và thực tiễn

        TP.HCM, khoảng một năm sau giải phóng miền Nam thống nhất đất nước, lần đầu tiên trong lịch sử người dân phải ăn độn hạt bo bo, khoai, sắn và đứng trước nguy cơ đói. Thiên tai, lũ lụt mất mùa, cùng cơ chế quản lý quan liêu bao cấp khiến kinh tế của vùng đất từng là “hòn ngọc Viễn Đông” rơi vào trì trệ chưa từng có.

        Trước chiến tranh người dân không đói, sau giải phóng tại sao người dân lại đói? Câu hỏi này cứ day dứt thế hệ lãnh đạo đầu tiên của TP.HCM. Với những con người được trui rèn trong khói lửa chiến trường, được người dân đùm bọc, cưu mang chở che như: Ông Nguyễn Văn Linh, ông Mai Chí Thọ và đặc biệt là ông Võ Văn Kiệt, câu trả lời không phải chỉ là đi tìm nguyên nhân mà phải hành động. Bởi vậy, để cứu đói cho dân, ông Võ Văn Kiệt, Bí thư Thành uỷ TP.HCM đã giao nhiệm vụ cho Giám đốc Ngân hàng, Công ty Lương thực, Sở Tài chính, Sở Giao thông vận tải xuống các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long mua lúa. Việc vượt vòng ranh giới, đi mua bán lúa theo giá chợ của cán bộ đã bị Ủy ban Vật giá Nhà nước “kiện”, nhưng cũng chính nhờ đó mà 3,5 triệu dân thành phố thoát khỏi nguy cơ đói.

        Theo PGS.TS Phan Xuân Biên – Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, điểm đặc biệt của ông Võ Văn Kiệt là người lớn lên trong phong trào, trui rèn trong thực tiễn nên khi khó khăn, ông tìm về cơ sở. Để tháo gỡ khó khăn cho sản xuất, kinh doanh sau giải phóng, bác Sáu Dân đi xuống nhà máy, xí nghiệp để nghe tiếng nói của công nhân lao động, của lãnh đạo nhà máy, xí nghiệp. Ông sẵn sàng lắng nghe cả những lời “trái tai” của các trí thức, bởi đó là những tấm lòng chân thành, tâm huyết và mong muốn cống hiến cho đất nước, cho nhân dân. PGS.TS Phan Xuân Biên nêu ý kiến:“Ông Võ Văn Kiệt là một người dấn thân. Ngoài ở TP.HCM, sau này ông thành phó thủ tướng rồi thủ tướng thì tất cả các công trình đều bắt đầu từ tư duy làm gì đó cho dân, cho nước sau đó đi khảo sát thực tiễn. Lấy kinh nghiệm của người dân, cộng thêm suy nghĩ hiểu biết của trí thức rồi dùng quyết đoán của mình để thực hiện.”

        Lan toả trách nhiệm, nhiệt huyết vì nhân dân

        “Đêm trước đổi mới”, ở nước ta xuất hiện những con người như ông Võ Văn Kiệt là để đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ mà lịch sử đặt ra. Với tinh thần "dám nghĩ, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm", ông đã truyền quyết tâm, nhiệt huyết cho cả hệ thống chính trị của TP.HCM để tập trung cứu đói cho người dân, tập trung thay đổi tư duy để thúc đẩy sản xuất, kinh doanh.

        Theo PGS.TS Hà Minh Hồng- nguyên Trưởng khoa Lịch sử-Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn TP.HCM, những đổi mới của thành phố trước năm 1986, có thời điểm được gọi là “xé rào”, “vượt rào” nhưng đấy là những hành động trong bối cảnh Trung ương chưa có giải pháp thích hợp và những người như bác Sáu Dân đã mang lại những giải pháp phù hợp. Những giải pháp đó không nằm ngoài mục tiêu, chủ trương xuyên suốt của Đảng là: Giữ dân, giữ đất, không được để dân đói.

        PGS.TS Hà Minh Hồng cho rằng: Dám làm những việc thực tiễn chưa có, dám làm những việc có tính chất mở đường, không chỉ xuất phát từ trách nhiệm của lãnh đạo thành phố mà còn xuất phát từ cái tâm, từ sự trăn trở vì dân của bác Sáu Dân. Trách nhiệm, nhiệt huyết của ông đã tạo nên phong trào đổi mới ở thành phố trước năm 1986: Có thể một người nghĩ nhưng khi làm thì cả một đội ngũ, cả một thành uỷ, cả một uỷ ban nhân dân và cả cơ quan chức năng đều vào guồng. Rõ ràng là với việc dám nghĩ là một cái đầu nhưng khi dám làm thì phải là nhiều cái đầu, nhiều đôi chân, nhiều bàn tay, nhiều khối óc cùng làm thì mới ra. Vai trò, uy tín của người đứng đầu đủ sức thuyết phục, tổ chức bộ máy đó làm theo cái “dám nghĩ, dám làm” của mình.”

        Đổi mới luôn gặp nhiều khó khăn, đặc biệt với những người đứng đầu, đi đầu. Nhưng vượt lên tất cả, đặt lợi ích của quốc gia, lợi ích của dân tộc, lợi ích của nhân dân lên trên hết, ông Võ Văn Kiệt đã làm được những điều mà lịch sử đã ghi nhận.

        Tiến sĩ Vũ Trung Kiên- Học viện Chính trị Khu vực II cho rằng, với những nhà lãnh đạo như ông Võ Văn Kiệt, có lẽ vì đã kinh qua thực tiễn của cơ sở, lăn lộn trong phong trào đấu tranh của nhân dân, đối mặt giữa sự sống và cái chết nên họ luôn có tư duy đổi mới, sáng tạo. Ở Thủ tướng Võ Kiệt tư duy đổi mới bắt nguồn từ tố chất của con người, của một lãnh đạo luôn trăn trở suy tư về số phận của đất nước mình. Quan điểm đổi mới đó cũng phải được sự đồng tình, ủng hộ của các cấp lãnh đạo. Tiến sĩ Vũ Trung Kiên nói:“Nhiều lãnh đạo cấp cao thời bấy giờ họ cũng bắt đầu trăn trở, suy tư về con đường đổi mới đất nước. Đặc biệt là những nhà lãnh đạo như ông Trường Chinh hay ông Nguyễn Văn Linh chẳng hạn. Ông Võ Văn Kiệt là một nhà lãnh đạo tài năng, với tư duy đổi mới, vượt trước. Nhưng mà ít nhất ông cũng hội đủ và gặp được điều kiện thuận lợi: Thiên thời, địa lợi và nhân hoà. Chính đó là những cái thuận lợi để tạo nên công cuộc đổi mới đất nước."

        Từ Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI năm 1986, đến nay, đất nước ta đã hơn 35 năm thực hiện công cuộc đổi mới. Vị thế của đất nước ta trên trường quốc tế ngày càng được khẳng định, đời sống nhân dân ngày càng tốt hơn. Trước yêu cầu phát triển của lịch sử, tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII năm 2021, Đảng ta tiếp tục đặt ra mục tiêu đổi mới. Và để tiếp tục thực hiện công cuộc đổi mới của đất nước, vẫn rất cần những lãnh đạo có tư duy đột phá, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích của quốc gia, dân tộc, vì nhân dân như ông Sáu Dân Võ Văn Kiệt./.