Tỉnh xoọc bhrợ quy hoạch đô thị, t’bhlâng bhr’lậ bấc bhlâng râu căh liêm choom ơy ng’lêy n’năl, xay moon bh’rợ tr’nêng đoọng ha zr’lụ pa dưr đoọng đươi dua râu liêm choom âng pazêng zr’lụ, ch’cếch c’lâng bh’rợ dưr vaih coh đhr’năng ting pâh ooy kinh tế bha lang k’tiêc.

Quy hoạch âng tỉnh Thừa Thiên Huế cr’chăl 2021 - 2030, cr’noọ bh’rợ 2050 xay moon 5 xa nay bh’rợ bha lâng đoọng pa dưr. Coh đêêc, xay moon bhrợ pa đơơh bh’rợ công nghiệp hoá- hiện đại hoá- đô thị hoá, pa dưr đợ đô thị c’kir đh’rưah lâng đô thị t’mêê, ta béch. Ting n’năc, t’bhlâng bhrợ k’rơ bh’rợ zư lêy, pa dưr pazêng râu đơ chr’năp c’kir lịch sử, văn hoá lâng cruung đác; bhrợ pa dưr đhị zr’lụ đhanuôr ắt mamông liêm pr’hay lâng cơ chế chính sách la lay ooy quy hoạch bhrợ pa dưr, k’đhơợng lêy lâng dưr vaih nhâm mâng đô thị c’kir; chính sách pa hêl lâng zooi liêm choom lâh mơ, môi trường ắt mamông liêm choom, pazêng bh’rợ tr’nêng n’lơơng liêm choom lâh mơ đoọng k’đơơng t’pâh lâng zư lêy manuyh ta béch pa bhrợ, pa dưr manuyh pa bhrợ liêm choom, tr’xăl đhr’năng pa bhrợ lâng bh’rợ tr’nêng. Quy hoạch n’nâu t’bhlâng pa dưr p’xoọng, pa dưr râu chr’năp âng acoon manuyh Huế bhrợ pr’đơợ dưr vaih nhâm mâng. Manuyh bhrợ bh’rợ pa chăp ch’mêệt lêy Nguyễn Xuân Hoà, manuyh coh Hội đồng prá xay ooy bh’rợ Quy hoạch Bhrợ pa dưr đô thị c’kir Huế xay moon: “Bhrợ pa dưr Huế crêê cơnh lâng muy đô thị lịch sử, muy đô thị c’kir vêy chr’năp âng k’tiêc k’ruung lâng năc thành phố Festival la lay âng Việt Nam lâng Châu Á. Acu ta đang moon, năc p’xoọng muy bơr râu xa nay. Râu la lay âng Huế năc pa dưr k’rơ pazêng bh’rợ văn học, nghệ thuật thành phố c’kir cấp k’tiêc k’ruung, pa dưr cớ râu chr’năp năc muy coh pazêng trung tâm ta béch g’lăng ooy nghệ thuật âng k’tiêc k’ruung. Năc t’bhlâng pa dưr đơơh dưr vaih thị trường tr’coọ, xa nul, thị trường mỹ thuật, thị trường sân khấu bhui har lâh mơ.”

Chroi đoọng boóp p’rá ooy bh’rợ quy hoạch, pa dưr đô thị tỉnh Thừa Thiên Huế dưr vaih Thành phố âng Trung ương, t’cooh Nguyễn Khoa Điềm, bêl ahay năc Uỷ viên Bộ Chính trị, bêl ahay bhrợ Trưởng Ban Tư tưởng Văn hoá Trung ương xay moon: Quy hoạch năc bhrợ têng cơnh ooy Huế ta luôn năc t’mêê, ting t’ngay k’bhộ k’van lâng liêm pr’hay lâh mơ. Bh’rợ quy hoạch căh choom ha vil lịch sử lâng pazêng râu pr’đươi ooy văn hoá ty đanh: “Nắc muy zr’lụ cruung đác văn hoá lịch sử, quy hoạch năc ng’bhrợ 2 n’đăh, muy năc t’hước ooy râu dưr vaih liêm pr’hay đoọng ha y chroo, muy năc ng’zư đơc c’kir, lang ahay liêm pr’hay âng đay. Ahêê ơy đơc dưr bil đhị đhăm k’tiêc Huế n’nâu năc ha mơ bấc “cr’van cr’bhộ”, tu cơnh đêêc, năc ta nih đha nâng coh bh’rợ zư lêy râu ty đanh pazêng râu đơ chr’năp âng lịch sử.”

Tỉnh Thừa Thiên Huế xoọc quy hoạch pa dưr Huế dưr vaih “trung tâm âng bấc trung tâm”, n’jưah năc văn hoá, giáo dục, tr’câl tr’bhlêy dịch vụ, công nghệ… năc lêy pay râu la lay âng Huế. Râu đêêc năc văn hoá, c’rơ năc k’đhap vêy vel đong hân noo vêy. Kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn xay moon: Bêl prá xay ooy c’lâng bh’rợ thanh phố âng Trung ương năc Thừa Thiên Huế xay moon năc đhị bha lâng âng zr’lụ kinh tế chr’năp âng Miền Trung. Thừa Thiên Huế năc đh’rưah ting tr’pác lâng Đà Nẵng coh xa nay bh’rợ bha lâng coh zr’lụ n’nâu. Ting n’năc, Thừa Thiên Huế năc quy hoạch ting c’lâng bh’rợ pa dưr đô thị Chân Mây- Lăng Cô lâng đô thị t’mêê Phú Bài, nâu đoo năc pazêng râu chroi đoọng chr’năp pa bhlâng ha kinh tế âng tỉnh: “Acu k’noọ, đô thị âng trung ương coh ha y chroo năc đơơng âng đhơ nơ Thành phố Huế, tu nâu đoo năc đhơ nớc ơy vêy chr’nắp tơợ đanh. Acu mr’cơnh cr’noỌ xa nay lâng cơnh xa nay xay moon, xoọc đâu ahêê ơy vêy 2 quận lâng ahêê năc xay moon tước 2 quận coh ha y chroo. Bơr quận coh ha y chroo năc acu k’noọ năc chroi đoọng bấc bhlâng ha kinh tế âng Huế năc đô thị Chân Mây Lăng Cô, đô thị ch’nang biển lâng du lịch biển. Ting n’năc nắc đô thị tang bhuông păr Phú Bài.”

Coh quy hoạch n’nâu, tỉnh Thừa Thiên Huế công t’bhlâng ooy bh’rợ đô thị c’kir lâng bh’rợ đơn vị hành chính bêl tỉnh dưr vaih Thành phố âng Trung ương. Ghít năc, zr’lụ m’mâng (độ thị aliêng) năc pazêng vêy 3 quận lâng đợ ga măc năc lâh 1 r’bhâu km2. Coh toor thành phố lâng mơ 14 đô thị, coh đêêc vêy 2 thị xã, 6 thị trấn chr’hoong lỵ lâng 6 đô thị t’mêê. Zr’lụ coh m’pâng thành phố năc vêy chr’năp năc bha lâng, zr’lụ chr’năp t’vaih c’rơ đoọng pa dưr râu dưr vaih âng tỉnh bêl năc Thành phố Trung ương.

T’cooh Nguyễn Văn Phương, Chủ tịch UBND tỉnh Thừa Thiên Huế xay moon: Thành phố Huế xoọc đâu năc ta pác vaih bơr quận, năc zr’lụ c’kir lâng dưr vaih đươi ooy bh’rợ zư lêy lâng pa dưr pazêng râu chr’năp ooy lịch sử, văn hoá, chr’năp bhlâng năc Zr’lụ C’kir Cố đô Huế, nhâm mâng bh’rợ zư lêy cruung đác, crâng k’coong. Quận Hương Thuỷ năc vêy “ta pa dưr” tơợ thị xã Hương Thuỷ, vêy ta bhrợ pa têệt lâng tang bhuông păr bha lang k’tiêc, zr’lụ công nghiệp lâng công nghệ dal, đh’rưah lâng muy bơr zr’lụ n’đăh chuyên ngành lâng pazêng đô thị t’mêê. Ting cơnh t’cooh Nguyễn Văn Phương, tỉnh Thừa Thiên Huế năc vêy ta quy hoạch ting cơnh bh’rợ “bha nụ đô thị, bấc trung tâm”: “Bh’rợ thành phố âng trung ương năc pazêng vêy 9 đơn vị, coh đêêc, Thành phố Huế năc ta pác bhrợ 2 quận. Hương Thuỷ năc dưr vaih muy đơn vị cấp quận dzợ. Phong Điền năc t’bhlâng dưr vaih thị xã. Hương Trà năc vêy p’xoọng k’tiêc âng Dương Hoà, Hương Thuỷ. Nam Đông lâng Phú Lộc dưr vaih muy chr’hoong t’mêê. Apêê chr’hoong Phú Vangm, Quảng Điền, A Lưới năc zư đớc cơnh nâu cơy”./.

Thừa Thiên Huế: Quy hoạch theo mô hình "chùm đô thị, đa trung tâm"

Tỉnh Thừa Thiên Huế đang trong tiến trình xây dựng và phát triển mô hình đô thị di sản, hướng đến xây dựng tỉnh Thừa Thiên Huế trở thành Thành phố trực thuộc Trung ương trên nền tảng “bảo tồn và phát huy giá trị di sản Cố đô và bản sắc văn hóa Huế”. Tỉnh đang triển khai quy hoạch đô thị, chú ý khắc phục tối đa các tồn tại, hạn chế đã nhận diện, định hình cho từng không gian phát triển để khai thác tiềm năng, lợi thế của từng khu vực, đón đầu xu thế phát triển trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

Quy hoạch của tỉnh Thừa Thiên Huế giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 xác định 5 nội dung đột phá để phát triển. Trong đó, nhấn mạnh đẩy nhanh tốc độ công nghiệp hóa - hiện đại hóa - đô thị hóa, phát triển hệ thống đô thị di sản kết hợp đô thị hiện đại, thông minh. Đồng thời, chú trọng công tác bảo tồn, phát huy các giá trị di sản lịch sử, văn hóa và thiên nhiên; xây dựng hệ sinh thái dân sinh hấp dẫn với cơ chế chính sách đặc thù về quy hoạch xây dựng, quản lý và phát triển bền vững đô thị di sản; chính sách khuyến khích và hỗ trợ vượt trội, môi trường sống tốt, các dịch vụ công có chất lượng cao để thu hút và giữ chân nhân tài, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, chuyển dịch cơ cấu lao động việc làm. Quy hoạch này chú trọng bồi đắp, phát huy giá trị vai trò của con người Huế làm nền tảng phát triển bền vững. Nhà nghiên cứu Nguyễn Xuân Hoa, thành viên Hội đồng tư vấn phản biện Quy hoạch Xây dựng đô thị di sản Huế cho rằng:“Xây dựng Huế xứng tầm là một đô thị lịch sử, một đô thị di sản cấp quốc gia và là thành phố Festival đặc trưng của Việt Nam và Châu Á. Tôi đề nghị, phải bổ sung một số nội dung. Đặc trưng của Huế phải phát triển mạnh các hoạt động văn học, nghệ thuật thành phố di sản cấp quốc gia, khôi phục lại vị thế là một trong những trung tâm sáng tạo nghệ thuật của đất nước. Phải thúc đẩy sớm hình thành thị trường âm nhạc, thị trường mỹ thuật, thị trường sân khấu sôi động”.

Góp ý về quy hoạch, phát triển đô thị khi tỉnh Thừa Thiên Huế lên Thành phố trực thuộc Trung ương, ông Nguyễn Khoa Điềm, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Trưởng Ban Tư tưởng Văn hóa Trung ương cho rằng: Quy hoạch phải làm sao đảm bảo Huế luôn mới, ngày càng giàu đẹp và văn minh hơn. Việc quy hoạch không được bỏ qua lịch sử và các yếu tố văn hóa truyền thống.“Là một vùng đất văn hóa lịch sử, quy hoạch cần thực hiện 2 chiều, một mặt là tiến tới sự phát triển tốt đẹp cho tương lai, một mặt cần bảo vệ di sản, quá khứ tốt đẹp của mình. Chúng ta đã từng để thất truyền trên mảnh đất Huế này không biết bao nhiêu “của cải”, do đó, phải nghiêm túc trong bảo vệ truyền thống các giá trị của lịch sử”.

 Tỉnh Thừa Thiên Huế đang quy hoạch đưa Huế thành một “trung tâm của đa trung tâm”, vừa văn hóa, giáo dục, thương mại dịch vụ, công nghệ... nhưng chọn đặc thù của Huế. Đó chính là văn hóa, thế mạnh mà khó địa phương nào có được. Kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn cho rằng: Khi định hướng thành phố trực thuộc Trung ương thì Thừa Thiên Huế cần xác định trung tâm vùng kinh tế trọng điểm của Miền Trung. Thừa Thiên Huế cần chia sẻ với Đà Nẵng trong vai trò trung tâm vùng ở đây. Bên cạnh đó, Thừa Thiên Huế cần quy hoạch theo hướng phát triển đô thị Chân Mây-Lăng Cô và đô thị trẻ Phú Bài, đây là những yếu tố sẽ đóng góp rất lớn cho kinh tế của tỉnh:“Tôi nghĩ rằng, đô thị trực thuộc trung ương tương lai sẽ mang tên Thành phố Huế, bởi vì đây là một cái tên có thương hiệu từ lâu. Tôi ủng hộ cho đề xuất, hiện nay, chúng ta có 2 quận hiện hữu và chúng ta phải dự kiến đến 2 quận tương lai. Hai quận tương lai mà tôi nghĩ rằng sẽ đóng góp rất lớn cho kinh tế của Huế là đô thị Chân Mây Lăng Cô, đô thị cảng biển và du lịch biển. Bên cạnh đó là đô thị sân bay Phú Bài”.

Trong quy hoạch này, tỉnh Thừa Thiên Huế cũng tập trung vào mô hình đô thị di sản và phương án đơn vị hành chính khi tỉnh trở thành Thành phố trực thuộc Trung ương. Cụ thể, khu vực nội thành (đô thị lõi) sẽ gồm 3 quận với quy mô diện tích hơn 1.000 km2. Khu vực ngoại thành với 14 đô thị, trong đó có 2 thị xã, 6 thị trấn huyện lỵ và 6 đô thị mới. Khu vực nội thành giữ vai trò đô thị hạt nhân, vùng động lực để phát triển của tỉnh khi là Thành phố Trung ương.

Ông Nguyễn Văn Phương, Chủ tịch UBND tỉnh Thừa Thiên Huế cho biết: Thành phố Huế hiện tại sẽ tách thành 2 quận, là vùng di sản và phát triển trên cơ sở bảo tồn và phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa, đặc biệt là Quần thể Di tích Cố đô Huế, đảm bảo tôn trọng thiên nhiên. Quận Hương Thủy sẽ “nâng cấp” từ thị xã Hương Thủy, được phát triển gắn với sân bay quốc tế, khu công nghiệp và công nghệ cao, cùng một số trung tâm chuyên ngành và các khu đô thị mới. Theo ông Nguyễn Văn Phương, tỉnh Thừa Thiên Huế sẽ được quy hoạch theo mô hình “chùm đô thị, đa trung tâm:“Mô hình thành phố trực thuộc trung ương sẽ bao gồm 9 đơn vị, trong đó, Thành phố Huế sẽ chia thành 2 quận. Hương Thuỷ sẽ phát triển lên thành một đơn vị cấp quận nữa. Phong Điền thì phấn đấu trở thành thị xã. Hương Trà có nhập thêm địa giới hành chính của Dương Hoà, Hương Thủy. Nam Đông và Phú Lộc thành một huyện mới. Các huyện Phú Vang, Quảng Điền, A Lưới giữ nguyên hiện trạng”./.