Xoọc đâu, c’bhuh n’lât n’môp bhrợ bh’rợ pa câl manuyh đhị pazêng vel đong vêy c’lâng c’noong k’tiêc dưr vaih k’rơ pa bhlâng. Tơợ bh’rợ ch’mêệt lêy, coh 4 c’moo ahay, apêê chức năng bơơn lêy k’nặ 1 r’bhâu bh’rợ pa câl manuyh, lâng lâh 1.200 cha năc, g’lơc pa câl lâh 2.300 cha năc. Pazêng c’bhuh n’lât n’môp ton đươi pazêng zr’lụ c’noong k’tiêc, pa bhlâng năc zr’lụ zr’năh k’đhap ooy pr’ăt tr’mông, căh ma bh’rợ tr’nêng, đhr’năng buôn đươi p’rá âng manuyh, đhr’năng căh rơợt âng đhanuôr. Tu cơnh đêêc, bh’rợ xay moon, zâl cha groong bh’rợ pa câl manuyh đhị pazêng zr’lụ c’noong k’tiêc.

Việt Nam năc 1 coh 4 k’tiêc k’ruung pa zêng Đức, Thụy Sỹ, Anh zư pa dưah ARV ha ma nưih crêê boọ HIV/AIDS liêm choom bhlâng bha lang k’tiêc. Dha lum t’ngay bha lang k’tiêc zêl HIV/AIDS ( 1/12) c’moo đâu, đha nuor lâng pr’zơc dh’rưah lêy cớ đợ c’leh liêm coh bh’rợ zư pa dưah lâng cha groong HIV/AIDS coh Việt Nam.