Xoọc đâu, bh’rợ pr’hát xa’nưl, tân tung da dặ dzợ bơơn zư đợc padưr pa’xớc pậ bhứah zâp ooy cóh vel đông chr’hoong
T’coóh vel Zuông Noonh cóh vel Pà Rồng, chr’val Tà Bhing đoọng năl, zêng lêy zâp râu prá pr’ma, bhrợ bh’noóch ooy bha’nọ pr’hát xa’nưl Cơtu zêng liêm đăn lâng pr’ắt tr’mung cơnh bhuốih ta’rí, hát ooy acoon ruốih, hát hơnh déh bơơn bhrợ bấc, hát ooy tr’kiêng n’đil n’jứih, pr’ắt tr’mung pr’loọng đông.
CLB pr’hát xa’nưl, tân tung da dặ chr’val Tabhing taluôn sinh hoạt đoọng zâp lang p’niên bơơn năl lâng pachoom đợ pr’hát pr’hát xa’nưl, tân tung da dặ aconh a’bhướp đợc đoọng tơợ ahay. Zâp CLB cung nặc đhị đoọng zâp apêê pr’zợc p’niên đha’đhâm tr’lưm prá xay đh’rứah ooy đợ pr’hát t’mêê, tơợ đêếc đh’rứah pachoom đoọng bhrợ t’bhứah t’bấc đợ pr’hát truyền thống. t’coóh Aviết Bia, hội viên âng CLB pr’hát xa’nưl, tân tung da dặ chr’val Tabhing moon, lang p’niên xoọc đâu nắc mưy năl lêy xâng đợ pr’hát, pr’múa nâu zâp g’lúhbhiệc bha, tết tọc a’năm. Cắh vêy chấc năl pachoom liêm gít. Tu cơnh đâu, bhiệc pachoom đoọng đợ râu liêm chr’nắp truyền thống nắc râu chr’nắp bhlâng.
Nắc lang p’niên, lang apêê zư lêy, p’têết padưr truyền thống văn hoá acoon cóh Cơtu nắc amoó Bhnướch Cheo cóh vel Pà Xua, chr’val Tabhing taluôn t’bhlâng ta’moóh pachoom, pachoo c’năl bh’rợ ooy đợ pr’hát pr’múa nâu. Amoó Bhnướch Cheo moon, tơợ dzợ p’niên nắc ađay ơy chắp kiêng đợ pr’hát pr’múa âng lang a’conh a’bhướp đớc đoọng. cắh mưy ađay, nắc bấc apêê đha’đhâm c’moor n’lơơng cung ting pấh sinh hoạt văn hoá pr’hát x’anưl ooy zâp g’lúh bhiệc bhan. Amoó Bhnướch Cheo moon, acu nắc xâng zâp pr’hát, pr’múa tơợ dzợ p’niên, hân đhơ cơnh đêếc, nắc tước bêl moót ooy CLB pr’hát xa’nưl, tân tung da dặ nắc cu vêy bơơn lêy râu chr’nắp liêm âng bhiệc zư lêy đợ râu chr’nắp âng aconh a’bhướp đợc pachoom đoọng.
Zư lêy văn hoá truyền thống zr’nắh k’đhạp, bhiệc zư lêy lâng padưr pa’xớc đợ văn hoá truyền thống k’đhạp lấh mơ. Tu cơnh đâu, bhiệc bhrợ padưr zâp CLB pr’hát xa’nưl, tân tung da dặ đhị zâp vel đông cóh chr’hoong Nam Giang xoọc đâu n’jứah nặc padưr bh’rợ văn hoá pr’hát xa’nưl n’jứah nặc bhrợ padưr 1 lang apêê p’niên zư lêy, padưr pa’xớc đenh đươnh.
Văn hoá bơơn ta lêy nắc pr’đơợ chr’nắp âng xã hội, bhiệc zư lêy văn hoá acoon cóh Cơtu nắc đoo chr’nắp đoọng padưr pa’xớc pr’ắt tr’mung vel đông, bhiệc zư lêy lâng padưr pa’xớc truyền thống văn hoá âng manứih Cơtu cắh nặc bhiệc đấh buôn âng ban ngành, cha’nặc manứih n’đoo. Đoọng văn hoá truyền thống padưr pa’xớc liêm choom nắc lêy vêy râu t’bhlâng bhrợ padưr âng 1 lang manứih, âng pazêng hệ thống chính trị.
Bh’nơơn bơơn bhrợ liêm choom tơợ CLB pr’hát xa’nưl, tân tung da dặ cóh chr’val Tabhing lâng La Dê xoọc đâu, rơơm kiêng ooy cr’chăl nâu a’tốh, zâp vel đông cóh chr’hoong nắc vêy bấc CLB bơơn bhrợ padưr, đoọng chrooi pa’xoọng zư lêy lâng padưr pa’xớc liêm choom văn hoá truyền thống âng đhanuôr zâp acoon cóh cóh vel đông chr’hoong Nam Giang./.
BẢO TỒN VĂN HOÁ TRUYỀN THỐNG NGƯỜI CƠ TU QUA CÁC CÂU LẠC BỘ DÂN CA, DÂN VŨ
Hiện nay, hình thức dân ca, dân vũ vẫn được lưu truyền và đang phát triển rộng khắp trên địa bàn huyện Nam Giang, tỉnh Quảng
Gìa làng Zuông Nônh ở thôn Pà Rồng, xã Tà Bhing cho biết, hầu hết các điệu nói lý, hát lý trong kho tàng dân ca Cơ Tu đều rất gần gũi với cuộc sống đời thường như khóc trâu, hát về con voi, hát mừng được mùa, hay hát về tình cảm lứa đôi, cuộc sống gia đình.
Câu lạc bộ dân ca, dân vũ xã Tà Bhing thường xuyên sinh hoạt để các thế hệ trẻ tiếp thu được các bài dân ca, dân vũ của cha ông thường hát xưa nay. Câu lạc bộ cũng là nơi để các bạn trẻ trao đổi với nhau về những bài hát mới, từ đó cùng nhau tập luyện để mở rộng những bài hát truyền thống. Ông Aviết Bia, hội viên của câu lạc bộ dân ca, dân vũ xã Tà Bhing chia sẻ " thế hệ bây giờ chỉ biết đến các câu hát, điệu lý qua các dịp lễ hội mà không tìm hiểu sâu sa. Do đó việc truyền thụ lại tinh hoa truyền thống là điều cần thiết".
Là thế hệ trẻ, thế hệ kế tục truyền thống văn hóa dân tộc Cơ Tu nên chị Bhướch Cheo, thôn Pà Xua, xã Tà Bhing luôn cố gắng học hỏi, trau dồi kiến thức về những điệu lý, câu hát lý. Chị Bhướch Cheo cho biết: Từ nhỏ chị đã say mê với những điệu múa, câu hát của thế hệ cha anh. Không riêng gì chị mà rất nhiều thanh thiếu niên người Cơ Tu cũng tham gia sinh hoạt văn hóa văn nghệ trong các dịp lễ hội. Chị Bhước Cheo tâm sự: tôi đã nghe các bài hát, điệu múa từ lúc bé nhưng chỉ đến khi gia nhập câu lạc bộ dân ca, dân vũ tôi mới thấy sự quan trọng của việc bảo tồn những giá trị àm cha ông truyền lai".
Bảo tồn văn hóa truyền thống đã khó, việc giữ gìn và phát huy vốn văn hóa truyền thống còn khó hơn. Do đó, việc xây dựng các câu lạc bộ dân ca, dân vũ tại các địa phương trên địa bàn huyện Nam Giang hiện nay vừa cổ vũ phong trào văn hóa văn nghệ vừa tạo dựng được một thế hệ kế cận lâu dài.
Văn hóa được coi là nền tảng của xã hội nên việc bảo tồn nền văn hóa dân tộc người Cơ Tu là điều cần thiết để phát triển kinh tế-xã hội địa phương. Việc bảo tồn và phát huy truyền thống văn hóa đặc sắc của người Cơ Tu không chỉ là việc một sớm, một chiều, hay của một ban ngành, cá nhân nào đó. Để Văn hóa truyền thống phát triển được cần có sự cố gắng của cả một thế hệ, của toàn hệ thống chính trị.
Hiệu quả từ câu lạc bộ dân ca, dân vũ ở xã Tà Bhing và xã La Dê hiện nay, hy vọng trong thời gian tới, các địa phương trong huyện sẽ có nhiều câu lạc bộ được hình thành, để góp phần gìn giữ và phát huy hiệu quả văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc trên địa bàn huyện Nam Giang./.
Viết bình luận