Trà Vinh vêy k’nặ 300 r’bhâu p’niên k’tứi, cóh đêếc 1.800 p’niên lum pr’ắt tr’mông pa bhlâng zr’nắh k’đháp. Lâng rau t’bhlâng âng zập cấp, zập ngành, hân đhơ cắh ơy lứch zr’nắh k’đháp cóh pr’ắt tr’mông nắc apêê ađhi ơy la lua dưr pậ banh đhị rau liêm crêê lâng bơơn tước ooy trường. Xay truíh âng Sa Oanh, PV Đài p’rá VN đhị đồng bằng k’ruung Cửu Long.

 Kim Thị Duyên học lớp 5, Trường Tiểu học Kim Sơn B, chr’val Kim Sơn, chr’hoong Cầu Ngang vêy 3 a đhi a moó; pa nar k’conh tơợ bêl 7 c’moo, k’căn cắh vêy bh’rợ tr’nêng. Cóh pr’loọng đong ta luôn ta bhúch zập rau. Ađhi ta luôn k’chít lâng apêê pr’zớc. Cóh m’pâng học kỳ c’moo ahay, ađhi đhêy học ắt cóh đong đoọng zư a đhi đoọng k’căn lướt pa bhrợ ta bơơn zên. Bơơn n’năl đhr’năng âng pr’loọng đong a đhi, chính quyền vel đong xay moon ooy ngân hàng chính sác đoọng vặ 8 ức đồng bhrợ têng bh’rợ khoan giếng lâng pr’đươi dziếu đác đươi dua cóh bh’rợ pa bhrợ; xa nay bh’rợ zúp zooi xã hội nắc cher đoọng ha đhi muy c’xêê 400 r’bhâu đồng. Nhà trường zúp zooi xa nấp lâng bha ar bha tơ đoọng a đhi tước ooy trường. Cóh x’rịa âng c’moo học n’nâu a đhi bơơn ch’ner học sinh ta béch lâng nắc muy cóh pazêng học sinh xay bhrợ liêm choom bh’rợ âng trường. A đhi Kim Thị Duyên prá:

Nhà trường đoọng bha ar lâng zên a cu câl xa nấp. Cóh c’moo ahay acu vêy ta cher đoọng 400 r’bhâu đồng, đợ zên n’nắc nắc acu cân bha rr, ha dzợ đoọng ha k’căn câl ch’néh. Acu chắp hơnh pa bhlâng apêê thầy cô lâng apêê liêm loom, acu rơơm kiêng pazêng apêê a dêy a ngắh, thầy cô t’bhlâng bhrợ pr’đơợ đoọng ha acu bơơn lướt học.

Ađhi Trần Thị Ngọc Hân, học sinh lớp 9, Trường THCS Phước Hảo, chr’hoong Châu Thành nắc học sinh pa nar k’conh k’căn tơợ bêl học lớp 3. Bơr a nhi đhi noo Ngọc Hân lâng Khánh Duy đươi dua bấc ooy rau băn par âng đhanuôr cóh bhươl cr’noon lâng xa nay bh’rợ zúp zooi xã hội. Cóh c’moo 2011, a đhi nắc vêy Tỉnh đoàn Trà Vinh bhrợ têng đoọng đong ắt lâng xay moon bơơn đươi dua chế độ zúp zooi xã hội cóh xa nay p’niên pa nar, zập c’xêê lấh 400 r’bhâu đồng lâng nhà trường ta đang moon apêê zúp zooi lấh 800 r’bhâu đồng cóh zập c’moo:

Đươi vêy đợ rau zúp zooi âng apêê a dêy a ngắh nắc bhrợ đoọng ha cu bơơn lướt học. nắc a cu t’bhlâng học tập liêm choom đoọng ha y chroo choom bhrợ cô giáo, pa choom đợ rau c’năl âng acu bơơn học đoọng ha p’niên k’tứi lum pr’ắt tr’mông zr’nắh k’đháp cơnh acu; lâng nắc muy cha nắc na noo nhâm mâng đoọng nắc đhị za nươr âng a đhi.

Lâng p’niên cắh dzợ vêy bhúh xoọng, p’niên lum pr’ắt tr’mông pa bhlâng zr’nắh k’đháp nắc vêy Trung tâm zúp zooi xã hội tỉnh nhăn băn par tước bêl ta đhâm c’mor. Đhị đâu, hân đhơ pr’ắt tr’mông dzợ cắh ơy lứch zr’nắh k’đháp nắc apêê ađhi bơơn ắt mamông cóh pr’ắt tr’mông liêm crêê. Lấh ooy bh’rợ học văn hoá, học bh’rợ tr’nêng, apêê ađhi nắc dzợ vêy ta pa choom ooy c’năl ooy quyền lâng bh’rợ tr’nêng âng p’niên, pazêng rau xa nay âng pháp luật hình sự crêê tước ooy p’niên k’tứi… nắc vêy cán bộ, giáo viên âng trường Đại học Trà Vinh pa choom đoọng c’năl, pr’ắt tr’mông ha p’niên k’tứi. A đhi Lê Thị Bạch Mai, học lớp 3, chr’val Long Vĩnh, chr’hoong Duyên Hải, nắc p’niên pa nar vêy ta băn par cóh Trung tâm tơợ 6 c’moo prá:

Hân đhơ ắt cóh đâu zr’nắh k’đháp, nắc bêl tết, lễ 1/6 nắc vêy apêê a ngắh a dêy zêệ bhrợ chr’na đha nắh a yêm. K’conh cu moon ha dang acu học tước lớp 9 nắc k’conh cu chô đơơng ooy đong. Acu rơơm kiêng ha y chroo nắc bơơn bhrợ cô giáo đoọng băn k’conh lâng pa chô rau g’lêếh c’rơ âng apêê thầy cô ơy băn par acu.

Ting cơnh xay moon âng Sở LĐTB lâng XH tỉnh Trà Vinh, xoọc đâu cóh prang tỉnh vêy lấh 1.800 p’niên lum pr’ắt tr’mông zr’nắh k’đháp; cóh đêếc, vêy tước 400 apêê ađhi pa nar cắh vêy ngai băn par, bấc bhlâng ắt mamông đươin dua bấc ooy rau zúp zooi âng xã hội. Zập c’moo lấh ooy bh’rợ bhrợ t’váih rau cha ớh đoọng ha p’niên, tỉnh nắc dợ bhrợ k’rơ bh’rợ p’too pa choom, pa dal c’năl âng zập cấp chính quyền, đhanuôr ooy xa nay zư lêy p’niên k’tứi, ta đang moon pazêng đhanuôr zúp zooi p’niên lum pr’ắt tr’mông zr’nắh k’đháp vêy cơnh crêê ta bhrợ z’nắh… t’coóh Nguyễn Văn Khiêm, Phó Giám đốc Sở LĐ,TB lâng XH tỉnh Trà Vinh xay moon, tơợ bêl xơợng bhrợ cơnh xa nay 267 âng Thủ tướng Chính phủ cóh 3 c’moo ahay, bấc bhlâng p’niên k’tứi lum pr’ắt tr’mông zr’nắh k’đháp cóh tỉnh Trà Vinh nắc lứch bơơn tước ooy trường, cóh đêếc đợ p’niên lướy học cóh Trà Vình xiêr tơợ lấh  10% cóh c’moo 2011 dợ mơ 1,32% cóh c’moo 2015.

Ooy rau bha lâng Trà Vinh nắc ơy xay bhrợ nhâm mâng bh’rợ zúp zooi xã hội đoọng p’niên lum pr’ắt tr’mông zr’nắh k’đháp. Ting n’nắc xơợng bhrợ cơnh Quyết định 267, tơợ dự án nắc ơy p’too pa choom đoọng ha k’nặ 2.300 chu p’niên vêy đhr’năng lơi học nắc t’bhlâng lướt học cớ; xay moon ooy nhà trường, apêê cóh bhươl cr’noon lâng chính quyền vel đong, đoọng apêê ađhi bơơn z’lấh zr’nắh k’đháp âng pr’ắt tr’mông.

Lâng rau k’rang âng zập cấp, zập ngành, p’niên đharứt, p’niên lum pr’ắt tr’mông pa bhlâng zr’nắh xr’dô cóh Trà Vinh nắc dzợ bơơn tước ooy trường, đoọng vêy bơơn dưr váih manuýh liêm choom ha xã hội./.

Chắp cánh ước mơ cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn

Trà Vinh có gần 300 ngàn trẻ em, trong đó có hơn 1.800 trẻ có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Với sự nỗ lực của các ngành, các cấp, mặc dù chưa hết khó khăn về vật chất nhưng các em thực sự được lớn lên trong môi trường an toàn, lành mạnh và được đến trường.

 Kim Thị Duyên học lớp 5, Trường Tiểu học Kim Sơn B, xã Kim Sơn, huyện Cầu Ngang có 3 chị em; mồ côi cha từ năm 7 tuổi, mẹ không nghề nghiệp. Gia đình luôn thiếu trước hụt sau. Em luôn mặc cảm với bạn bè. Giữa học kỳ năm ngoái, em quyết định nghỉ học trông em cho mẹ làm thuê kiếm tiền. Biết được hoàn cảnh gia đình em, chính quyền địa phương đã đứng ra tín chấp với ngân hàng chính sách để được vay 8 triệu đồng đầu tư khoan giếng và thiết bị bơm tưới nước thâm canh, tăng vụ; chương trình an sinh xã hội hỗ trợ cho em mỗi tháng 400.000 đồng. Nhà trường hỗ trợ đồng phục và sách vở để em tiếp tục đến trường. Kết thúc năm học này, em Duyên đạt được danh hiệu học sinh giỏi và là một những học sinh đi đầu phong trào của trường. Em Kim Thi Duyên nói:

 “Nhà trường cho tập và tiền con mua quần áo. Năm ngoái con được hỗ trợ 400 ngàn đồng, số tiền một phần con mua tập viết, còn lại cho mẹ mua gạo. Con rất cám ơn quý thầy cô và nhà tài trợ, con mong cô chú, thầy cô tiếp tục tạo điều kiện cho con được đi học đến ra trường”.

Em Trần Thị Ngọc Hân, học sinh lớp 9, Trường Trung học cơ sở Phước Hảo, huyện Châu Thành là học sinh mồ côi cả cha lẫn mẹ từ khi học lớp 3. Hai chị em Ngọc Hân và Khánh Duy chủ yếu nhờ vào sự cưu mang đùm bọc của bà con lối xóm và  chương trình an sinh xã hội. Đặc biệt năm 2011, em được Tỉnh đoàn Trà Vinh hỗ trợ căn nhà tình thương và được xét hưởng chế độ bảo trợ xã hội theo diện trẻ mồ côi, mỗi tháng trên 400.000 đồng và nhà trường vận động hỗ trợ được hơn 800.000 đồng mỗi năm, chia sẻ:

“Nhờ sự động viên, giúp đỡ của các cô chú đã tạo cho em có điều kiện học tập. Em hứa em sẽ học tốt để trở thành cô giáo, truyền đạt lại kiến thức mà em đã học cho những em nhỏ có hoàn cảnh giống như em; và là một người chị vững chắc để là chỗ dựa tinh thần cho đứa em của mình”. 

 Đối với trẻ không nơi nương tựa, trẻ có hoàn cảnh đặc biệt được Trung tâm bảo trợ xã hội tỉnh nhận nuôi dưỡng cho đến hết tuổi vị thành niên. Tại đây, tuy cuộc sống vẫn chưa hết khó khăn nhưng các em được sống môi trường an toàn, lành mạnh. Ngoài học văn hóa, học nghề, các em còn được cung cấp những kiến thức về quyền cơ bản và bổn phận của trẻ em, những quy định của pháp luật hình sự liên quan đến trẻ em… được cán bộ, giáo viên của trường Đại học Trà Vinh hàng quý tập huấn bổ sung kiến thức kỹ năng sống cho các em. Em Lê Thị Bạch Mai, học lớp 3, xã Long Vĩnh, huyện Duyên Hải, là trẻ mồ côi được nhận vào Trung tâm từ lúc 6 tuổi, nói:

“Tuy con ở đây cũng khó khăn, nhưng khi tết, lễ 1-6 được cô chú nấu bữa ăn rất ngon. Cha nói nếu con được lên lớp 9 cha sẽ rước con về nhà chơi. Con ước sau này con được làm cô giáo để nuôi cha và đền đáp lại ơn thầy cô đã nuôi dưỡng con”.

 Theo báo cáo của Sở Lao động, Thương binh và Xã hội tỉnh Trà Vinh, hiện nay toàn tỉnh có trên 1.800 trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn; trong đó, có đến gần 400 em thuộc diện mồ côi không nơi nương tựa, chủ yếu sống vào sự cưu mang của xã hội. Hàng năm ngoài tổ chức các hoạt động vui chơi, giải trí cho trẻ, tỉnh còn đẩy mạnh công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức của các cấp chính quyền, người dân về trách nhiệm bảo vệ, chăm sóc trẻ em, phát động toàn dân tham gia giúp đỡ trẻ em nghèo, trẻ em có nguy cơ bị xâm hại… Ông Nguyễn Văn Khiêm, Phó Giám đốc Sở Thương binh, Lao động và Xã Hội tỉnh Trà Vinh cho biết, từ khi thực hiện Chương trình 267 của Thủ tướng Chính phủ cách nay 3 năm, phần lớn trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn ở tỉnh Trà Vinh điều được đến trường, trong đó tỷ lệ trẻ bỏ học giữa chừng ở Trà Vinh giảm từ trên 10% vào năm 2011 xuống còn 1,32% vào năm 2015. 

“Về cơ bản Trà Vinh đảm bảo chế độ an sinh xã hội đối với những trẻ có hoàn cảnh đặc biệt. Ngoài ra thực hiện QĐ 267, qua dự án đã tư vấn được gần 2.300 lượt trẻ có nguy cơ bỏ học tự thấy vươn lên; tác động đến nhà trường, người xung quanh và chính quyền địa phương, để các em vượt qua được hoàn cảnh”.

Với sự quan tâm của các ngành các cấp, trẻ em nghèo, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt ở Trà Vinh cơ bản được đến trường, để có cơ hội trở thành người có ích cho xã hội./.