Co mác lỉch dú bản Đức Vân (xạ Ngân Sơn) đảy chay tẳm 30 pi mừa cón. Co mác lỉch đảy cáp fẻ chăn đây, au co mác lỉch Lạng Sơn cáp cáng xáu co mác lỉch Trùng Khánh (Cao Bằng). Chiết hí dú pù slung lường dặm, muối mác lỉch dú Ngân Sơn cải mần, mọi cân đảy tứ 30-35 muối, kin hom van.

Pện tọ, lai pi, pỉ noọng nắm ngòi dỏm thâng, mác nắm cải lầng, khai đảy nọi chèn. Tứ pi 2021, tỉ fuông có pày ngòi chướng co mác lỉch, pỉ noọng khai đảy mác. Pỉ noọng đảy slon pang mừa ngòi chướng, nắm dủng lân đạm, da khả non nhẳn, mai chỉa ngòi chướng mác slâư đây. Chài Bàn Văn Sơn dú bản Đức Vân, xạ Ngân Sơn hẩư:

“Khỏi ngòi chướng sluôn mác lỉch nèm tàng dưởng slâư đây. Chang lườn nắm phát slâư, nắm xổi tôm sle nặm nắm luây pây tôm pjòi đảy, nắm chút nhẳm nhác. Khỏi au khún lảng coỏc sle phốc mà pỏn cốc mác, nắm dủng lân đạm. Pửa co mì non pỉnh, chang lườn pha da nặm hua sluốn, mác phết lụ khinh sle khả non.”

Viểc nắm dủng lân đạm sle chực đảy tôm pjòi tẻo nhằng hưa co mác lỉch mì mác kin van đây. Pỉ noọng ết slim, bại pạng hết viểc pang hưa sle co mác lỉch đảy chủn ngòi chướng nèm tàng dưởng slâư đây. Mác lỉch Ngân Sơn đảy lưởcnèm pày “Mọi xạ mì thình cúa tan mì nâng” vạ đảy chủn OCOP 3 tiểm cấp slảnh.

A Bàn Thị Nguyệt, bản Đức Vân hôn hỉ hẩư chắc:

“Lườn khỏi hết nèm pày pang hưa cúa pạng nưa. Thâng cà này, co mác khửn pjòi, khót lai mác, ăn cải đây, nọi mì non pỉnh pỉ xáu pửa cón”.

Pjom ngòi chướng nèm tàng dưởng slâư đây, mác lỉch khai tảy chèn, pền tàng hết kin hưa lai ườn pỉ noọng dú xạ Ngân Sơn chàu mì. Cà này, mác lịch đíp khai dú sluôn đảy tứ 60-70 xiên mưn cân nâng, khủa slúc lẻ đảy tứ 100-120 xiên mưn cân nâng. Mái cạ khai đảy chá pỉ xáu dú nặm háng, mác lỉch Ngân Sơn nắm đo khai pửa thâng slì mác.

Lẻ lườn nâng chay đảy 5 héc ta co mác lỉch, ăn pi, lườn áo Nông Văn Cường, bản Đức Vân khai đảy 200 triệu mưn chèn mác lỉch. Áo Cường hẩư chắc:

 “Pửa cón chay khẩu bắp lẻ khỏi ngám đo kin. Tứ vằn chay co mác lỉch, cảng hâng pi lẻ khai cảng đảy lai. Lườn khỏi liệng lủc pây slon slư tó pằng khảu co mác lỉch pây thuổn”.

Tứ vằn chay lé chang sluôn, nưa pù, pỉ noọng dú Ngân Sơn vằn hẳm chay lai co mác lỉch, ngòi chướng nèm tàng dưởng mấư. Lai lườn cáp căn hết kin, slon pang căn vạ xa tỉ khai dự ỏn tỉnh. HTX Hợp Phát đảy có tứ pi 2019 mì 20 cần, fấn lai lẻ pỉ noọng cần Dao, lẻ tỉ pỉ noọng chay co mác lỉch cáp căn hết kin vạ khai dự. Thâng cà này, HTX vạ bại lườn cáp căn chay chướng quạng 50 héc ta co mác lỉch, au mác pây khai tẳm Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng, Thành phố Hồ Chí Minh...

Pện tọ, thâng mảu, nắm tan mì mác lỉch Ngân Sơn khai dú háng, tẻo nhằng mì lai mác lỉch nắm rọ cốc co. Viểc nẩy hết hẩư pỉ noọng chay mác lỉch pền chướng mác đảy đây, khai mác sle lai cần slứn slim vạ khay quảng them tỉ khai dự. A Bàn Thị Ngân - Giám đốc HTX Hợp Phát hẩư chắc:

 “Sle mác lỉch khai tảy chèn, HTX ngòi chỉnh piến pền bại thình cúa kin pện kha mu bung mác lỉch, đảy lai cần nắt, dá poóc pước au muối mác lỉch, mừa nả ngòi hết sữa chua mác lỉch vạ mác lịch sấy ngoòng. HTX nhằng cáp xáu viểc khay tu rẳp khéc thâng dương sluôn mác, khéc thâng dương chồm dự mác lỉch ngải vạ au chá xẻn lồng ỷ nâng.”

Pỉ noọng dú Ngân Sơn ngòi chướng mác nèm chủn OCOP đảy lai cần chắc, khai đảy chá. Nẩy tó lẻ tàng hết kin đi ngậy, đi hết, sle co mác lỉch pền tàng hết kin nâng hâng rì, cỏp fấn mì viểc hết lầng dú bản cỏn./.