1. Việt Nam k’đhơợng bhrợ lâng bhrợ têng liêm choom C’moo APEC 2017

C’moo APEC 2017 vêy pr’đớc “ Bhrợ t’váih pr’đơợ t’mêê, đh’rứah bhrợ pa liêm za zum ha t’ngay brương” cơnh lâng 243 bh’rợ bhrợ têng cóh 10 tỉnh, thành phố cóh prang k’tiếc, ga mắc bhlâng nắc Apêê t’ngay Cấp dal ta bhrợ đhị thành phố Đà Nẵng tơợ t’ngay 6-11/11/2017. Cắh muy râu liêm choom n’đắh bhrợ têng, cơnh lâng bh’rợ c’la đong, Việt Nam âi năl bhriêl g’lăng pa zum bhrợ apêê bh’rợ; xay moon bấc râu bh’rợ t’mêê, c’lâng bh’rợ pr’hay vêy chr’nắp chroi đoọng ha dưr dal bh’rợ, pr’đươi âng APEC; pa cắh pr’đơợ lâng chr’nắp âng Việt Nam cóh Châu Á – Thái Bình Dương. Cóh g’lúh lum chr’nắp lâng k’zệt g’lúh tợt pa prá bơr n’đắh bhlưa Bh’cộ Đảng, Nhà nước hêê lâng Bh’cộ apêê k’tiếc k’ruung n’lơơng.

2. Hội nghị Trung ương V lâng VI nắc cớ bhrợ pa dưr apêê bh’rợ bha lâng âng Nghị quyết Đại hội XII âng Đảng k’đươi moon

Apêê Nghị quyết Hội nghị Trung ương V lâng trung ương VI xay moon bấc râu xa nay ga mắc, chr’nắp âng k’tiếc k’ruung, n’jứah hân đơớh, n’jứah đơơng âng râu chr’nắp đanh. Nắc đoo bhrợ liêm xang thể chế kinh tế thị trường ting lướt c’lâng xã hội chủ nghĩa; t’bhlâng ra pặ cớ, tr’xăl t’mêê lâng ha dưr dal râu liêm choom doanh nghiệp nhà nước; pa dưr kinh tế cr’nhăng dưr víah muy pr’đơợ chr’nắp âng pr’đơợ kinh tế thị trường ting lướt c’lâng xã hội chủ nghĩa; n’đắh t’bhlâng tr’xăl t’mêê, ra pự bhrợ têng bộ máy âng c’bhúh chính trị liêm ma mách, pa bhrợ liêm choom; n’đắh ha dưr dal lâng zư x’mir lêy c’rơ tr’mung âng đha nuôr; n’đắh bh’rợ dân số cóh đhr’năng t’mêê lâng bấc râu xa nay chr’nắp n’lơơng.

3. Đảng, Nhà nước pa cắh râu t’bhlâng k’rơ cóh g’lúh zêl lâng cha groong t’tông k’roóch, mốp lệt

T’bhlâng chính trị k’rơ, bhrơợng, ghít t’lăng âng Đảng, Nhà nước, dzoọng bhrợ l’lăm nắc Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng bơơn prang Đảng, pa zêng đha nuôr lâng pa zêng quân xơợng đươi. Bấc ơl cán bộ bh’cộ bha lâng, n’đhơ cán bộ âng Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, ban Bí thư k’đhơợng lêy crêê ch’mêệt lêy tước trách nhiệm n’đắh bh’rợ t’tông k’roóch, ton bhrợ p’lệt ha lêêng. Bấc tu bhiệc kinh tế ga mắc, k’đháp bơơn xay moon xay bhrợ, pa đhang moon cơnh tu bhiệc cóh Ngân hàng Đại dương ( OceanBank) bhrợ bil bal 2000 tỷ đồng cơnh lâng đợ ma nứih crêê t’đang k’đươi ting pấh tố tụng bấc bhlâng lấh 700 cha nắc.

Boóp p’rá âng Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng n’đắh t’bhlâng zêl lâng cha groong t’tông k’roóch “ Ta pêếh óih âi púih nắc n’đhơ óih t’mêê công cát” âi dưr váih cơnh p’rá xa nay zêl lâng cha groong t’tông k’roóch, mốp lệt.

4. Việt Nam bhrợ têng xang z’lấh mơ zấp 13 cr’noọ xa nay Quốc hội k’đươi, GDP bơơn 6,7%

C’moo 2017, râu dưr k’rơ tr’mông tr’mêếh âng k’tiếc k’ruung bơơn bhrợ bhr’lậ, pa xiêr râu ting cr’đơơng ta pun ooy đơơng pa câl cr’van khoáng sản. Râu liêm buôn kinh doanh c’moo 2017 dzoóc 14 bha nơớc, dzoóc dzoọng đhị 68 cóh pa zêng 190 pr’đơợ kinh tế cóh bha lang k’tiếc bơơn xay moon. Bấc râu tr’xăl t’mêê, dưr k’rơ choom hơnh déh, pa bhlâng nắc bh’rợ bhrợ pa dưr thể chế, bhrợ k’rơ bh’rợ bhrợ bhr’lậ hành chính, pa xiêr lấh 5.000 bh’rợ hành chính.

5. Chủ trương k’rong bhrợ c’lâng lướt đơớh Bắc – Nam bơơn Quốc hội ha lỵ ch’mêệt lêy đoọng

Dự án bhrợ pa dưr muy bơr c’nặt c’lâng lướt đơớh cóh c’nặt Bắc – Nam n’đắh Đông cr’chăl 2017-2020 vêy zên lấh 118.000 tỷ đồng, n’juối 654 km z’lấh 13 tỉnh, thành phố. C’lâng lướt đơớh Bắc – Nam vêy bhrợ t’váih pr’đơợ t’mêê bhrợ pa dưr kinh tế pa dưr, ha dưr dal z’hai tr’zêêng. Muy dự án c’lâng c’tốch ga mắc cớ công bơơn Quốc hội ha lỵ ch’mêệt lêy đoọng nắc ra văng apêê bh’dzang bhrợ cơnh lâng pa zêng zên dzoóc tước 23.000 tỷ đồng, đoọng đơớh vêy choom bhrợ têng tang bhuông păr quốc tế Long Thành.

6. Bhrợ têng liêm choom apêê T’ngay bhiệc bhan chr’nắp âng k’tiếc k’ruung

C’moo 2017, prang k’tiếc dưr víah bấc bh’rợ tr’nêng chr’nắp la lua, hay tước 70 c’moo T’ngay thương binh, Liệt sĩ (27/7/1947-27/7/2017); Hơnh déh 100 c’moo Cách mạng C’xêê 10 Nga ( 7/11/1917-7/11/2017); 50 c’moo G’lúh Tổng tiến công lâng gung dưr Tết Mậu Thân ( 1968 -2018); C’moo đoàn kết zr’ziêng Viẹt Nam – Lào; C’moo zr’ziêng Việt Nam – Capuchia.

Bh’rợ bhrợ têng pa zêng apêê bh’rợ n’nâu pa cắh loom luônh chắp hơnh râu chêệt bil, đớc lơi a ham n’hang âng apêê lang l’lăm tu zư đớc độc lập, tự do âng k’tiếc k’ruung; p’too moon chủ nghĩa chắp hơnh k’tiếc k’ruung, c’lâng xa nay “ Ộm đác hay tước tu toọm” âng acoon ma nứih Việt Nam.

7. Bài Chòi, hát Xoan bơơn UNESCO âi hơnh déh đhị C’bhúh C’kir văn hóa phi vật thể pa cắh mặt đoọng ha coon ma nứih

bh’rợ vêy p’xoọng đợ c’kir văn hóa âng Việt Nam bơơn UNESCO xay moon hơnh déh nắc râu chr’nắp a bhlâng, chroi đoọng xay trúih pa cắh lâng moon ghít râu c’léh liêm âng Việt Nam lâng pr’zớc chr’ớh bha lang k’tiếc; moon ghít apêê gr’hoót moon âng Việt Nam cơnh lâng bh’rợ zư đớc, pa dưr đợ râu chr’nắp văn hóa Việt Nam lâng acoon ma nưuíh; Chắp lêy râu bấc cơnh văn hóa, p’têệt pa zum acoon ma nứih, p’too moon ặt prá bhlưa apêê cha nắc ma nứih, apêê vel bhươl lâng apeê c’bhúh acoon ma nứih la lay râu… ting crêê cơnh k’đươi k’dua lâng cr’noọ cr’niêng liêm chr’nắp âng UNESCO.

8. Bh’rợ tr’nêng thể thao cóh cr’lọong k’tiếc, zr’lụ lâng bha lang k’tiếc bơơn bấc bh’nơơn dal

C’bhúh Thể thao Việt Nam (TTVN) k’đhơợng nhâm pr’dzoọng thứ 3 pa zêng c’bhúh đhị SEAGAMES 29 cơnh lâng 169 huy chương ( cóh đêếc 59 huy chương vàng). Pa bhlâng nắc, cóh môn điền kinh, Việt Nam âi z’lấh dzoóc dzoọng l’lăm bhlâng zr’lụ cơnh lâng 17 huy chương vàng. Đhị ParaGames, C’bhúh TTVN g’lúh 2 ta luôn ra pặ dzoọng g’lúh 4 pa zêng c’bhúh cơnh lâng 161 huy chương, cóh đêếc vêy 40 huy chương Vàng.

Ma nứih bh’luốh Nguyễn Thị Ánh Viên g’lúh 2 ta luôn bơơn 8 huy chương đhị 1 g’lúh SEA Games lâng bơơn 2 huy chương vàng đhị Đại hội thể thao cóh cr’loọng đong lâng võ thuật châu Á g’lúh 5 ( AIMAG5). Công c’moo ha nua, thẻ thao Việt Nam hơnh déh bh’nơơn g’lúh 9 pa zeng đoàn đhị Đại hội thể thao  cóh cr’loọng đong châu Á lâng võ thuật châu Á, cóh đêếc vêy bh’nơơn ga mắc âng Đại kiện tướng cờ vua Lê Quang Liêm, cơnh lâng 3 bêệ huy chương vàng cóh apêê cr’liêng xa nay cờ chớp, cờ đơớh c’bhúh lâng 1 cha nắc cờ tiêu chuẩn. Việt Nam công bhrợ liêm choom Ch’ner Vô địch Đông Nam Á lâng ch’ner vô địch k’tiếc k’ruung Futsal prang k’tiếc bhrợ t’váih pr’đơợ ha bóng đá cóh cr’loọng đong dưr k’rơ.

9. Túh ga mắc, túh p’jớh lâng đhí a muốt k’rơ cắh bool tơợ a hay bhrợ bil hư ha lêêng tơợ Bắc tước Nam

Ta luôn apêê g’lúh đhí a muốt lâng boo ngân dưr váih tơợ ha lúh c’xêê 8 tước c’xêê 11 bhrợ bấc g’lúh túh ga mắc, túh p’jớh, hr’lang k’tiếc, hr’lang da ding ca pân lêy cóh apêê vel đong Tây Bắc lâng miền Trung. Nắc đhêêng đhị đhí a muốt số 12 moọt tước Khánh Hòa âi bhrợ lấh 100 cha nắc chêệt, k’zệt cha nắc bil tíc. K’noọ lứch c’moo 2017, bơr g’lúh đhí a muốt số 15, 16 cr’đơơng boo ngân nắc cớ moọt tước zr’lụ biển lâng apêê tỉnh n’đắh Nam. Ting cơnh dap lêy prang c’moo 2017, boo túh ting pay đơơng lấh 380 cha nắc ma nứih, bấc đhăm k’tiếc bhrợ têng chóh bêệt lâng băn zư a chông a xiu, bh’năn p’rơơi bil lứch; apêê bh’rợ hạ tàng lâng đong dha nuôr hr’lang hr’cấh, hư zớch, ha rập loong. Bil bal dzoóc tước k’zệt r’bhâu tỷ đồng.

10. Dưr n’léh đợ lệt chêr, cắh liêm choom cóh bhrợ têng, k’đhơợng lêy, bhrợ têng BOT c’lâng c’tốch; bhrêy tắh c’lâng c’tốch cắh vêy xiêr

Bấc râu cắh liêm choom, lệt chêr bêl xơợng bhrợ bh’rợ BOT c’lâng c’tốch cóh BOT Cai Lậy; Tiền Giang; c’lâng bhlâng 5, c’nặt z’lấh Hưng Yên; n’đắh Nam poong Bến Thủy ( c’noong bhlưa Nghệ An lâng Hà Tĩnh)… crêê bấc ngai ting pấh c’lâng c’tốch mốp loom, chroót lâng zên la lêếh, chr’nắp đệ bhrợ k’đêêng k’đoong c’lâng p’rang lâng mốp loom zấp ngai. C’moo đâu, đợ ma nứih chêệt tu bhrêy tắh c’lâng c’tốch công z’lấh acoon số 15.000 cha nắc./.

10 SỰ KIỆN, VẤN ĐỀ NỔI BẬT TRONG NƯỚC NĂM 2017

(DO ĐÀI TIẾNG NÓI VIỆT NAM BÌNH CHỌN)

******

         1. Việt Nam đăng cai và tổ chức thành công Năm APEC 2017

Năm APEC 2017 có chủ đề “Tạo động lực mới, cùng vun đắp tương lai chung” với 243 sự kiện tổ chức ở 10 tỉnh, thành phố trong cả nước, đỉnh cao là Tuần lễ Cấp cao diễn ra tại thành phố Đà Nẵng từ ngày 6 - 11/11/2017. Không chỉ thành công về công tác tổ chức, với vai trò chủ nhà, Việt Nam đã chủ động, sáng tạo điều phối các hoạt động; đưa ra nhiều sáng kiến, giải pháp có giá trị góp phần nâng cao vai trò, tác dụng của APEC; thể hiện vị thế và uy tín của Việt Nam ở Châu Á - Thái Bình Dương. Trong Tuần lễ Cấp cao APEC đã diễn ra các chuyến thăm song phương, có những chuyến thăm mang tính lịch sử và hàng chục cuộc hội đàm, tiếp xúc song phương giữa Lãnh đạo Đảng, Nhà nước ta với Lãnh đạo các nước, các nền kinh tế.

         2. Hội nghị Trung ương V và VI tiếp tục cụ thể hoá các nhiệm vụ trọng tâm mà Nghị quyết Đại hội XII của Đảng đề ra

Các nghị quyết Hội nghị Trung ương V và Trung ương VI đề cập nhiều vấn đề lớn, hệ trọng của đất nước, vừa cấp bách, vừa mang tầm chiến lược lâu dài. Đó là hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; tiếp tục cơ cấu lại, đổi mới và nâng cao hiệu quả doanh nghiệp nhà nước; phát triển kinh tế tư nhân trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; về nâng cao và chăm sóc sức khỏe nhân dân; về công tác dân số trong tình hình mới và nhiều vấn đề quan trọng khác.

         3. Đảng, Nhà nước thể hiện quyết tâm mạnh mẽ trong cuộc đấu tranh phòng,  chống tham nhũng, tiêu cực

  Quyết tâm chính trị mạnh mẽ, dứt khoát, rõ ràng của Đảng, Nhà nước, đứng đầu là đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng được toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ủng hộ, hưởng ứng. Hàng loạt cán bộ lãnh đạo chủ chốt, kể cả cán bộ thuộc diện Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý bị truy cứu trách nhiệm về hành vi tham nhũng, cố ý làm trái gây hậu quả nghiêm trọng. Nhiều vụ án kinh tế lớn, phức tạp được đưa ra xét xử, điển hình là vụ án ở Ngân hàng Đại dương (OceanBank) gây thất thoát 2000 tỉ đồng với số lượng người bị triệu tập tham gia tố tụng kỷ lục hơn 700 người…

Câu nói của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng về quyết tâm phòng, chống tham nhũng “Lò đã nóng thì củi tươi cũng phải cháy” đã trở thành mệnh lệnh chống tham nhũng, tiêu cực.

        4. Việt Nam hoàn thành vượt mức tất cả 13 chỉ tiêu Quốc hội giao, GDP đạt 6,7%

Năm 2017, tăng trưởng kinh tế của đất nước được cải thiện, giảm bớt phụ thuộc vào xuất khẩu tài nguyên khoáng sản. Chỉ số thuận lợi kinh doanh năm 2017 tăng 14 bậc, lên vị trí 68 trong tổng số 190 nền kinh tế trên thế giới được đánh giá. Nhiều đổi mới, chuyển động đáng mừng, nhất là việc xây dựng thể chế, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm trên 5.000 thủ tục hành chính.

     5. Chủ trương đầu tư đường cao tốc Bắc - Nam được Quốc hội thông qua

Dự án xây dựng một số đoạn đường bộ cao tốc trên tuyến Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2017 - 2020 có kinh phí hơn 118.000 tỷ đồng, dài 654km qua 13 tỉnh, thành phố. Cao tốc Bắc - Nam sẽ tạo động lực mới thúc đẩy kinh tế phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh. Một dự án giao thông lớn nữa cũng được Quốc hội thông qua là chuẩn bị các bước với tổng kinh phí lên tới 23.000 tỷ đồng, để sớm có thể xây dựng Cảng hàng không quốc tế Long Thành.

6. Tổ chức thành công các Ngày lễ quan trọng của đất nước

Năm 2017, cả nước diễn ra nhiều hoạt động thiết thực, ý nghĩa kỷ niệm 70 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2017); Lễ kỷ niệm 100 năm Cách mạng Tháng Mười Nga (7/11/1917 - 7/11/2017); 50 năm cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân (1968 - 2018); Năm đoàn kết hữu nghị Việt Nam - Lào; Năm hữu nghị Việt Nam - Campuchia.

Việc tổ chức trọng thể, xúc động các sự kiện này thể hiện tình cảm biết ơn, trân trọng sự hy sinh to lớn các thế hệ đi trước đã lấy máu xương giữ gìn độc lập, tự do của Tổ quốc; giáo dục chủ nghĩa yêu nước, đạo lý “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc Việt Nam.

7. Bài Chòi, Hát Xoan được UNESCO chính thức tôn vinh tại Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại

Việc có thêm những di sản văn hóa của Việt Nam được UNESCO ghi danh có ý nghĩa vô cùng quan trọng, góp phần quảng bá và khẳng định bản sắc văn hóa Việt Nam với bạn bè quốc tế; khẳng định những cam kết của Việt Nam đối với công tác bảo tồn, gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa Việt Nam và nhân loại; tôn trọng đa dạng văn hóa, gắn kết cộng đồng, khuyến khích đối thoại giữa các cá nhân, các cộng đồng và các dân tộc khác nhau… theo đúng tôn chỉ và mục tiêu cao đẹp của UNESCO.

8. Hoạt động thể thao trong nước, khu vực và quốc tế đạt nhiều thành tích cao

Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) giữ vững vị trí thứ 3 toàn đoàn tại SEA GAMES 29 với 169 huy chương ( trong đó 59 huy chương vàng). Đặc biệt, trong môn điền kinh, Việt Nam đã vươn lên vị trí dẫn đầu khu vực với 17 huy chương Vàng. Tại ParaGames, Đoàn TTVN lần thứ 2 liên tiếp đứng vị trí thứ 4 toàn đoàn với 161 huy chương, trong đó có 40 huy chương Vàng.

Kình ngư Nguyễn Thị Ánh Viên lần thứ 2 liên tiếp giành 8 huy chương vàng tại 1 kỳ SEA Games và giành 2 huy chương vàng tại Đại hội thể thao trong nhà và võ thuật châu Á lần thứ 5 (AIMAG 5). Cũng năm qua, thể thao Việt Nam ghi nhận thành tích thứ 9 toàn đoàn tại Đại hội thể thao trong nhà châu Á và võ thuật châu Á, trong đó có công lớn của Đại kiện tướng cờ vua Lê Quang Liêm, với 3 tấm huy chương vàng ở các nội dung cờ chớp, cờ nhanh đồng đội và cá nhân cờ tiêu chuẩn. Việt Nam cũng tổ chức thành công Giải Futsal Vô Địch Đông Nam Á  và giải vô địch quốc gia Futsal toàn quốc tạo đà cho bóng đá trong nhà phát triển mạnh mẽ.

9. Lũ ống, lũ quét và bão lớn chưa từng có gây thiệt hại nặng nề từ Bắc tới Nam

  Liên tiếp các trận bão và mưa lớn liên tục từ đầu tháng 8 tới tháng 11 gây ra hàng loạt trận lũ ống, lũ quét, lở đất, lở núi kinh hoàng ở các địa phương Tây Bắc và miền Trung. Chỉ tính riêng cơn bão số 12 đổ bộ vào Khánh Hòa đã khiến hơn 100 người chết, hàng chục người mất tích. Sắp kết thúc năm 2017, hai cơn bão 15, 16 kèm mưa lớn tiếp tục đổ bộ vào vùng biển và các tỉnh phía Nam. Thống kê cả năm 2017, thiên tai, bão lũ cướp đi mạng sống của hơn 380 người; nhiều diện tích sản xuất nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản, gia súc, gia cầm bị mất trắng; các công trình hạ tầng và nhà dân bị sạt lở, hư hại, đổ sập, cuốn trôi. Thiệt hại lên tới hàng chục nghìn tỷ đồng.

10. Bộc lộ những sai sót, bất cập trong xây dựng, quản lý, khai thác BOT giao thông; tai nạn giao thông không giảm

Những bất cập, sai sót khi thực hiện hình thức BOT giao thông ở BOT Cai Lậy; Tiền Giang; Quốc lộ 5, đoạn qua Hưng Yên; phía Nam cầu Bến Thủy (giáp Nghệ An, Hà Tĩnh)… bị nhiều người tham gia giao thông phản đối, trả bằng tiền lẻ, mệnh giá nhỏ gây ách tắc giao thông và mâu thuẫn xã hội. Năm nay, số người chết vì tai nạn giao thông vẫn vượt con số 15.000 người./.