T’cooh Huỳnh Việt Thanh, buôn đớc nắc t’cooh Bảy Thanh, Trưởng ban binh vận chr’val Kim Long, Chi khu Đức Thành cr’chăl đếêc truih: Tợơ c’xêê 4/1975, Trung ương Cục miền Nam quyết định đươi dua Quân đoàn 4 lâng Sư đoàn 6 (Quân khu 7) pazưm gung dưr tuyến phòng thủ Xuân Lộc (Đồng Nai), đh’rưah lâng k’bhuh vel đong giải phóng Bà Rịa-long Khánh, t’vaih c’lâng ra văng đoọng giải phóng Thị xã Vũng Tàu (TP Vũng Tàu t’ngay đâu).

       Mơ 18 giờ t’ngay 26/4/1975, t’cooh Bảy Thanh đh’rưah lâng k’bhuh du lịch lâng an ninh chr’val xợơng rau k’đươi môn âng cấp piing đăh bhiệc pa zưm lâng đơn vị Pháo binh 274 (Quân khu 7) ting pâh ga ving zêl a rọp đhị p’leh 3 Tân Phong (Đồng Nai) xang đếêc nắc pruh ga ving Chi khu Đức Thạnh (nâu kêi nắc chr’hoong Châu Đức). Apêê đơn vị nắc lêy bhrợ ting c’lâng “vel giải phóng vel-chr’val giải phóng chr’val-chr’hoong giải phóng chr’hoong”.

       Ha dưm 26/4, pazêng ma nuyh linh binh vận đh’rưah lâng du kích chr’val nắc tợơ zêl pa hư Chi khu Đức Thạnh. Lứch k’bhuh pháo tr’nợơp, a rọp dzợ ặt mâng lâng chroót pa chô rợơng bhlầng. Xang đếêc, vêy chi viện âng bộ đội chủ lực đh’rưah lâng 300 p’nong pháo dzợ, quân hêê nắc p’toh pháo ta luôn, bhrợ đoọng ha rập căh mặ zâng dzợ. X’rịa, a rọp căh mặ zâng, apêê dưr xó mứt tợơ Chi khu, moọt ooy crâng xang nắc xó đăh Long Điền.

       T’cooh Bảy Thạnh truih, t’ngay đếêc zập chr’val nắc vêy mơ 10 du kich, đoọng zêl pay Chi khu Đức Thạnh, k’bhuh binh vận vêy bh’rợ nắc t’pâh đhanuôr gung dưr zêl a rọp, t’đang a rọp đầu hàng. Đh’rưah, binh vận nắc năl ghit xa nay hành quân, c’lâng bh’rợ âng a rọp- nâu đoo  nắc rau chr’năp bhlầng đơơng chô bh’nơơn liêm choom. T’cooh Huỳnh Việt Thanh đoọng năl: “Bh’rợ âng binh vận, rau muy nắc ặt coh loom âng a rọp, năl ghit đhr’năng đoọng xay moon zập c’lâng xa nay âng a rọp đoọng coh nguôi năl. Đhị Đức Thạnh nâu vêy 3 cán bộ ta k’dua ặt bhrợ coh đếêc, vêy ngai ặt 1-2 c’moo, tước t’ngay giải phóng nắc vêy xang bh’rợ ta k’đươi.”

         Đh’rưah ting pâh zêl a rọp pa chô Chi khu Đức Thạnh t’ngay đếêc, t’cooh Nguyễn Văn Bảnh, Trưởng ban an ninh chr’vval Ngãi Giao, dzợ hay lứch: Coh ha dưm 26/4/1975, t’cooh đh’rưah lâng du kích chr’val lâng apêê đhi noo binh vận vêy bh’rợ chỉ điểm, k’đơơng c’lâng đoọng ha bộ đội prúh moọt ooy Đức Thạnh. T’ngay đếêc, nắc apêê chiến sỹ binh vận, an ninh mâng loom ặt bhrợ nắc ơy zup zooi lứch loom đoọng ha bộ đội, du kich zêl pruh g’luh chr’năp bhlầng đhị Chi khu Đức Thạnh. T’cooh Nguyễn Văn Bảnh truih: “A cu bêl đếêc nắc ting pâh chiến dịch Hồ Chí Minh, bơơn ra pặ k’đơơng c’lâng, chỉ điểm đoọng ha bộ đội. 6 giờ ha dưm t’ngay 26/4, coh Chi khu a rọp panh pa chô rợơng bhlầng tu cơnh đếêc bộ đội văl chô, xang đếêc p’toh 300 p’nong pháo dzợ đoọng pruh moọt, bêl đếêc nắc a rọp xó lứch.”

        Bh’nơơn ga mắc âng bh’rợ gung dưr ha pruốt 1975 cơnh lâng g’luh chr’năp bhlầng nắc Chiến dịch HCM lịch sử, vêy rau chroi k’rong âng bấc ma nuyh cơnh t’cooh Bảy Thanh, t’cooh Bảnh, cung cơnh chiến sỹ du kich chr’val Ngãi Giao trực tiếp ting pâh zêl pa chô Chi  khu Đức Thạnh t’ngay đếêc./.

45 năm giải phóng miền Nam:

Cửa ngõ Sài Gòn những ngày tháng 4 lịch sử

                                           Lưu Sơn

Những ngày tháng Tư lịch sử, chúng tôi về thị xã Ngãi Giao, huyện Châu Đức, tỉnh Bà Rịa- Vũng Tàu, tìm gặp những cựu chiến binh tham gia trận đánh vào Chi khu Đức Thạnh, góp phần giải phóng Bà Rịa- Long Khánh. Trận đánh Chi khu Đức Thạnh được xem là một trong những trận đánh quan trọng ở cửa ngõ hướng Đông của Sài Gòn trong Chiến dịch Hồ Chí Minh.

  Ông Huỳnh Việt Thanh, thường gọi là ông Bảy Thanh, Trưởng Ban binh vận xã Kim Long, Chi khu Đức Thạnh thời kỳ đó kể lại: Đầu tháng 4/1975, Trung ương Cục Miền Nam quyết định sử dụng Quân đoàn 4 và Sư đoàn 6 (Quân khu 7) phối hợp tiến công tuyến phòng thủ Xuân Lộc (Đồng Nai), cùng lực lượng địa phương giải phóng Bà Rịa- Long Khánh, mở đường chuẩn bị giải phóng Thị xã Vũng Tàu (TP Vũng Tàu ngày nay).  

Khoảng 18 giờ ngày 26/4/1975, ông Bảy Thanh cùng lực lượng du kích và an ninh xã nhận được chỉ đạo của cấp trên về nhiệm vụ phối hợp với đơn vị Pháo binh 274 (Quân khu 7) tham gia bao vây đánh ráp từ ngã ba Tân Phong (Đồng Nai) sau đó tiến vào đánh úp Chi khu Đức Thạnh (nay thuộc huyện Châu Đức). Các đơn vị phải thực hiện việc "ấp giải phóng ấp - xã giải phóng xã - huyện giải phóng huyện".

Tối 26/4, những người lính binh vận cùng với du kích xã bắt đầu đánh phá Chi khu Đức Thạnh. Hết lượt pháo đầu, quân địch vẫn cố thủ và đánh trả quyết liệt. Sau đó, có sự chi viện của bộ đội chủ lực cùng 300 quả pháo nữa, quân ta tiếp tục dập pháo liên tiếp, hòng làm địch không còn sức cầm cự. Cuối cùng, không chống cự nổi, quân địch tháo chạy khỏi Chi khu, vào rừng rồi chạy lên hướng Long Điền.

Ông Bảy Thanh kể, ngày đó mỗi xã chỉ có hơn 10 du kích, để đánh chiếm được Chi khu Đức Thạnh, lực lượng binh vận có nhiệm vụ vận động nhân dân đứng lên đánh giặc, kêu gọi địch đầu hàng. Đồng thời, binh vận phải nắm được thông tin hành quân, kế hoạch tác chiến của địch- đây là yếu tố then chốt mang đến thắng lợi. Ông Huỳnh Việt Thanh cho biết: "Nhiệm vụ của công tác binh vận thứ nhất là phải nằm trong lòng quân địch, nắm tình hình để báo tin tức ra bên ngoài kế hoạch của địch hành quân như thế nào. Tại Đức Thạnh này có 3 cán bộ được cài cắm vào trong đó, có người ở trong đó 1 - 2 năm, đến ngày giải phóng mới xong nhiệm vụ."

Cùng tham gia đánh chiếm Chi khu Đức Thạnh ngày đó, ông Nguyễn Văn Bảnh, Trưởng Ban an ninh xã Ngãi Giao, vẫn nhớ như in: Ngay trong đêm 26/4/1975, ông cùng với du kích xã và một số anh em binh vận có nhiệm vụ chỉ điểm, dẫn đường cho bộ đội tiến vào Đức Thạnh. Ngày đó, chính những chiến sỹ binh vận, an ninh kiên cường bám trụ, nằm vùng đã hỗ trợ đắc lực cho bộ đội, du kích đánh thắng trận then chốt ở Chi khu Đức Thạnh. Ông Nguyễn Văn Bảnh kể lại: "Tôi lúc đó là an ninh tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh, được phân công đưa đường, chỉ điểm cho bộ đội. 6 giờ tối ngày 26/4, trong Chi khu địch bắn trả quyết liệt nên bộ đội rút ra, sau đó dập thêm 300 quả pháo nữa để tiến vào thì lính chạy mất hết."

Thắng lợi của Cuộc tổng tiến công và nổi dậy Mùa xuân 1975 với đỉnh cao là Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, có sự đóng góp của rất nhiều người như ông Bảy Thanh, ông Bảnh, như những chiến sỹ du kích xã Ngãi Giao trực tiếp tham gia đánh chiếm Chi khu Đức Thạnh ngày ấy./.