45 c’moo tợơ lấh t’ngay Hiệp định Paris đăh pr’lứch tr’zêl tr’panh, bhrợ pa dưr cớ tệêm ngăn  đhị Việt Nam bơơn ta ký gr’họot (27/1/1973-27/1/2018), tỉnh Quảng Trị dưr váih nắc đhị tr’lưm tr’lêy âng rau loom luônh liêm ta níh. Tỉnh ở k’đươi moon bhrợ pa dưr Quảng Trị váih c’léh hoà bình tệêm ngăn, pa dưr du lịch hoà bình tệêm ngăn. Thanh Hiếu, CTV Đài TNVN vêy bha ar xrắ xay moon đăh bh’rợ nâu.

        # T’coóh Đinh Như Quang, 74 c’moo, ặt đhị vel Hiền Lương, chr’val Vĩnh Thành, chr’hoong Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị truíh pazêng c’xêê c’moo tr’zêl tr’panh ác liệt lalăm ký gr’họot hiệp định Paris. Ting cơnh t’coóh Quang, Vĩnh Linh bơơn lêy nắc cơnh chr’đhung bom đạn. Bhuông păr âng a rọp păr cóh vel nắc p’tộ năl mơ bom đạn. Vel căh dzợ muy t’nơơm cram, muy đhr’nong đong n’đoo dzợ. Đhanuôr nắc tợơp bhrợ têng, pa dưr kinh tế. T’coóh Quang hay cớ:

        C’moo 1973 nắc tợơp pa đhêy panh súng, đhanuôr rách chô, apêê a chau bơơn chô ooy vel yêm loom bhlầng, vel Hiền Lương bêl đếêc n’jứah bhui har, n’jứah rệên. Tr’pác nắc mơ c’moo, xó đhấu zập ooy, nêu kêi chô ooy vel đh’rứah bhrợ pa dưr vel.

        T’coóh Nguyễn Kham, 90 c’moo, xoọc ặt ma mông đhị zr’lụ phố 4, phường 2, thị xã Quảng Trị dzợ hay  lứch pazêng t’ngay tợơp bhrợ pa dưr pr’ặt tr’mông t’mêê tợơ lấh cr’chăl zêl prúh a rọp a bhuy. T’coóh Kham moon, pazêng t’ngay x’rịa âng c’moo 1972, bêl đếêc bhrợơng bhlầng. Lấh tợơ t’ngay ký gr’họot hiệp định Paris, bấc k’bhúh tợơ prang bha lang k’tiếc tước Việt Nam mọot tước Khu uỷ Vĩnh Linh. T’coóh Kham đơơng k’bhúh t’mooi tước lưm lêy vel Tùng Luật, lêy apêê p’niên tớt học  bài cóh m’pâng tang, cờ bhrôồng, x’manh rớơc dưr păr cóh đhí, pazêng bhuông cóh ch’nang Tùng Luật lướt ch’ngai toor… T’coóh Nguyễn Kham hay cớ cr’chăl hoà bình âng 45 c’moo lalăm đếêc:

        T’pặt r’hơơm pazêng t’ngay x’rịa âng c’xêê 12 âm lịch c’moo 1972 bhrợơng bhlầng, ha dợ vêl ơy bơơn hoà bình tệêm ngăn nắc bhui har căh dzợ cơnh, tu ơy z’lấh năl mơ zr’năh k’đháp nâu kêi nắc vêy choom lứch. Năl ghít bấc rau k’đháp k’ra cóh pr’ặt tr’mông ha dợ vêy bơơn hoà bình nắc chr’nắp lấh mơ. Đơơng cr’nọo pr’chắp bơơn zêl Mỹ, c’rơ pa zay padưr vel đong cóh lang hoà bình tệêm ngăn t’pấh zập ngai pa zưm c’rơ pa tệêt băng bhrêy chiến tranh.

        45 c’moo ơy lấh, Hiệp định Paris ơy pr’lứch đhr’năng tr’zêl tr’panh, pa chô hoà bình đhị Việt Nam váih muy c’léh chr’nắp âng đhanuôr prang k’tiếc k’ruung moon za zưm lâng đhanuôr Quảng Trị moon lalay. Cóh zr’nắh k’đháp, chệêt bil, tỉnh Quảng Trị nắc muy c’léh liêm ang âng chủ nghĩa anh hùng cách mạng. Đhanuôr cóh đhăm k’tiếc nâu ta luôn rơơm đương độc lập za zưm lâng chắp kiêng hoà bình tệêm ngăn. T’coóh Nguyễn Văn Hùng, Bí thư Tỉnh uỷ Quảng Trị đoọng năl, Đảng bộ lâng đhanuôr tỉnh Quảng Trị rơơm bhrợ pa dưr thị xã Quảng Trị váih nắc thành phố âng c’léh hoà bình tệêm ngăn.

        “Tợơ bh’rợ 27/1 pa căh c’léh hoà bình tệêm ngăn cóh k’tiếc k’ruung đoọng pa chăp tước muy chr’nắp bhrợ pa dưr thị xã Quảng Trị váih muy thành phố hoà bình tệêm ngăn, vêy muy đh’riêng chuông tệêm ngăn bơơn t’coó đhị t’ngay đếêc. Đhanuor tước lâng Quảng Trị, t’moo zập đăh tước ooy Quảng Trị căh muy bơơn lêy, lâng hay tước nắc dzợ bơơn lêy rơơm đương râu tệêm ngăn .

        C’léh âng Hiệp định Paris ơy đơơng rước rau dưr ma mông cóh đhăm k’tiếc Quảng Trị crêê ta glâm bom đạn a hay. Rau đếêc nắc ơy pa căh đoọng lêy chr’nắp hoà bình tệêm ngăn âng t’ngay đâu./.

45 năm hiệp định Paris:

KHÁT VỌNG HÒA BÌNH

45 năm sau ngày Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam được kí kết (27/1/1973- 27/1/2018), tỉnh Quảng Trị trở thành nơi gặp gỡ của sự khoan dung, tình yêu thương và lòng nhân ái. Tỉnh đã đề xuất  xây dựng Quảng Trị trở thành biểu tượng hòa bình, phát triển du lịch hòa bình. Thanh Hiếu, CTV Đài TNVN có bài viết nói về sự kiện này.

 Ông Đinh Như Quang, 74 tuổi, sống tại thôn Hiền Lương, xã Vĩnh Thành, huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị kể lại những ngày tháng chiến tranh khốc liệt trước khi kí kết hiệp định Paris. Theo ông Quang, Vĩnh Linh được ví như túi bom. Máy bay địch mỗi lần ngang qua làng trút xuống không biết bao nhiêu bom đạn. Làng không còn một bụi tre, nếp nhà nào yên bình. Sau ngày kí Hiệp định Paris, mảnh đất Vĩnh Linh ngưng hẳn tiếng bom đạn. Người dân bắt tay vào khôi phục sản xuất, phát triển kinh tế. Ông Quang nhớ lại:

Năm 1973 bắt đầu ngưng tiếng súng, bà con trở về, các cháu đi sơ tán được về làng lúc đó hạnh phúc vỡ òa, làng Hiền Lương lúc đó vừa vui mừng vừa khóc. Xa nhau bao nhiêu năm thì bà con đi sơ tán các nơi trở về cùng xây dựng lại làng.

Ông Nguyễn Kham, 90 tuổi, hiện sống tại khu phố 4, phường 2, thị xã Quảng Trị nhớ như in những ngày đầu xây dựng cuộc sống mới sau chiến tranh. Ông Kham bảo rằng, những ngày cuối cùng của năm 1972, tình hình rất căng thẳng. Sau ngày kí kết hiệp định Paris, rất nhiều đoàn quốc tế đến thăm Việt Nam vào tận Khu ủy Vĩnh Linh. Ông Kham dẫn các đoàn về thôn Tùng Luật, chứng kiến hình ảnh các em bé ngồi học bài giữa sân, cờ đỏ sao vàng tung bay phấp phới, những con thuyền trên bến Tùng Luật dong buồm ra khơi… Ông Nguyễn Kham nhớ lại giây phút hòa bình của 45 năm trước:

Nín thở suốt những ngày cuối của tháng Chạp năm 1972 rất căng thẳng, nhưng khi chuyển qua hòa bình thì không khí ào lên không thể tả xiết được cảnh tưng bừng phấn khởi bởi vì trải qua đau khổ chiến tranh bây giờ mới kết thúc. Biết rằng vô vàn khó khăn trong cuộc sống nhưng mà có hòa bình là hơn hết. Mang tư tưởng thắng Mỹ, ý chí quyết tâm xây dựng quê hương trong thời kì hòa bình thôi thúc mọi người dốc sức hàn gắn vết thương chiến tranh.

45 năm trôi qua, Hiệp định Paris chấm dứt chiến tranh lập lại hòa bình ở Việt Nam trở thành dấu ấn quan trọng của nhân dân cả nước nói chung và nhân dân tỉnh Quảng Trị nói riêng. Trong khó khăn, thử thách, trong gian khổ hy sinh, Quảng Trị là một biểu tượng sáng ngời của chủ nghĩa anh hùng cách mạng. Người dân  trên mảnh đất này luôn cháy bỏng khát vọng độc lập thống nhất và yêu chuộng tự do hòa bình. Ông Nguyễn Văn Hùng, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Trị cho hay, Đảng bộ và nhân dân tỉnh Quảng Trị mong muốn  xây dựng thị xã Quảng Trị thành thành phố mang biểu tượng của hòa bình:

Từ sự kiện 27/1 đánh dấu hòa bình trên đất nước để nghĩ ra được ý tưởng xây dựng thị xã Quảng Trị thành một thành phố hòa bình, có một tiếng chuông hòa bình được đánh lên ở ngày đó. Người dân đến với Quảng Trị, du khách bạn bè cả nước đến với Quảng Trị không chỉ là chiêm ngưỡng, và tri ân mà còn chứng kiến được khát vọng hòa bình.

Dấu ấn của Hiệp định Paris đã mang đến sự hồi sinh kỳ diệu trên mảnh đất Quảng Trị hoang tàn đổ nát. Điều đó minh chứng cho giá trị  hòa bình của ngày hôm nay./.