Prá xay đhị zr’lụ b’băn, ch’chóh cóh da ding âng A Lăng Rưi cóh chr’val a Xan, chr’hoong Tây Giang, tỉnh Quảng Nam, Bí thư Huyện uỷ Tây Giang Bh’riu Liếc bhui har moon: Nâu đoo nắc bh’rợ bhrợ t’váih cr’van muy a năm, liêm choom âng chr’hoong Tây Giang cóh cr’chăl nâu cơy.
A lăng Rưi n’niên c’moo 1983 cóh pr’loọng đông đharứt đhị cr’noon K’noonh 3, âng chr’val A Xan. Pr’loọng đông bấc đhi noo nắc Rưi đhiệp học xang lớp 3 a năm. 15 c’moo, Rưi nắc tơớp bhrợ cha. K’dua bhrợ n’hâu nắc bhrợ rau đêếc, tơợ lướt ooy da ding k’coong bhrợ ha rêê đhuốch, tếch óih tước ooy bh’rợ bhr’lậ đông xang… ch’ner pa bhrợ tr’nơớp âng Rưi vêy chroót đoọng 1 p’nong a tứch. K’miáh tơợ c’xêê c’moo t’bhlâng bhrợ têng, A Lăng Rưi nắc vêy bấc a tứch. A Lăng Rưi truíh: Muy c’moo lướt pa bhrợ vêy lấh 100 p’nong a tứch nắc acu k’noọ tước ooy c’roóc lâng acu đơơng 60 p’nong a tứch nhăn xăl muy p’nong c’roóc. T’bhlâng pa bhrợ nắc đợ p’nong a tứch lâng c’roóc dưr ruáh bấc lâng c’moo 2000 A Lăng Rưi nắc tơớp bhrợ têng zr’lụ b’băn ga mắc. xoọc đêếc A Lăng Rưi mơ 17 c’moo.
Nâu cơy ng’đớc zr’lụ b’băn ch’chóh, bêl ahay cắh ng’đớc cơnh đêếc. acu lướt chêếc zr’lụ k’tiếc clung lâng vêy bấc bhơi nắc lấh 2, 3 t’ngay đoọng b’băn c’roóc lâng a tứch lâng acu bơơn lêy đhị da ding Tờ Dui n’nâu. Acu col n’loong, bhrợ têng pựi k’tứi lâng đơơng pazêng a tứch, c’roóc băn cóh đông tước ooy đâu. Acu cắh dzợ lướt pa bhrợ đoọng ha apêê n’lơơng lâng đớc t’ngay c’xêê ha bh’rợ pa tang k’roóc, băn a tứch lâng đươi đác tơợ tom Kool đoọng pếch a bóc băn axiu.
Bh’rợ bhrợ cha xoọc liêm crêê nắc cóh c’moo 2004 A Lăng Rưi cắh dzợ bhrợ têng đoọng lướt ooy bộ đội, đớc pazêng p’nong c’roóc, a tứch ha k’conh k’căn zư lêy. Nắc k’conh k’căn cắh mặ băn par: zr’lụ b’băn n’nâu ch’ngai n’đắh dông, k’conh k’căn cắh mặ lướt ooy đâu cóh zập t’ngay lâng xoọc đêếc acu công cắh zập zên đoọng k’dua manuýh zư lêy, tu cơnh đêếc nắc đơơng pa cala lứch. A Lăng xay truíh cơnh đêếc.
2 c’moo ắt cóh bộ đội nắc đợ c’xêê c’moo liêm crêê đoọng ha A lăng Rưi cóh bh’rợ chêếc n’năl c’năl bh’rợ b’băn, chóh bhrợ crâng. Lấh ooy bh’rợ lính, Rưi đớc t’ngay c’xêê đoọng pa choom cơnh ng’bhrợ têng zr’lụ b’băn cóh da ding k’coong cơnh cóh vel đông đay. Lấh ooy sách báo, pazêng rau t’ruíh phát thanh, truyền hình crêê tước ooy xa nay bh’rợ b’băn nắc A Lăng Rưi lướt ch’mêết lêy, xơợng gít. Lêy ti vi lêy apêê đoo bhrợ têng zr’lụ b’băn ch’chóh nắc ađoo kiêng pa bhlâng. Bêl chô n’đắh bộ đội nắc t’bhlâng bhrợ zr’lụ b’băn ch’chóh vêy bấc c’roóc, m’bé,a xxiu… lấh mơ- A Lăng Rưi c’chăng đoo bêl xay moon ooy cr’noọ âng đay.
Đoọng bhrợ têng cơnh cr’noọ cr’niêng âng đay, xang đợ t’ngay chô n’đắh bộ đội A Lăng Rưi đươi acoon zên k’miáh đớc đoọng câl c’roóc xang n’nắc cêếh đơơng tước ooy cr’noon Tà Vàng cóh chr’hoong Kà Lưm, tỉnh Sê Kông ( Lào) đoọng xăl bơr pêê p’nong c’roóc k’tứi chô đơơng băn. Zr’lụ b’băn âng A Lăng Rưi ting t’ngay dưr váih liêm, vêy cr’chăl vêy tước lấh 50 p’nong c’roóc, 70 p’nong m’bé, 200 p’nong a ọc crâng lâng a ọc vel đông… nắc cắh ơy ng’xay a tứch bơr pêê ha riêng p’nong lâng a bóc băn axiu. Pazêng bh’nơơn n’nâu nắc chô đơơng thu nhập m’bứi bhlâng cóh zập c’moo 100 ức đồng. Muy rau thu nhập cắh ơy vêy u váih cóh đhăm k’tiếc khu 7 n’nâu. Đoọng bh’rợ liêm buôn, Rưi ta luôn k’dua tơợ 3 – 5 cha nắc manuýh ting zúp zooi, vêy bêl tước k’zệt cha nắc, băn zêệ lâng chroót zên lương tơợ 1,5 2 ức đồng cóh muy c’xêê. Zr’lụ b’băn n’nâu pa câl lêệ đoọng ha 4 chr’val cóh khu 7: Tr’hy, A Xan, Ga Ri, Ch’Ơm lâng đơơng pa câl ooy Lào. C’roóc vêy ta đơơng pa câl ooy Lào nắc lứch k’rơ liêm, doỌ vêy pr’lúh, zên pa câl công doọ bấc, 6- 7 ức đồng muy p’nong, tu cơnh đêếc đoo bêl đơơng pa câl nắc lứch vêy ta câl. Đhanuôr n’đắh chr’hoong Kà Lưm nắc công manuýh Cơ Tu hêê, tu cơnh đêếc nắc liêm crêê pa bhlâng. acu nắc zư uy tín đoọng dzợ choom bhrợ cha cóh đanh đươnh. Lấh ooy c’roóc, a cu nắc dzợ đơơng âng chr’na đha nắh, bhoóh, mì chính đoọng xăl pay a tứch- Rưi xay truíh.
Hân đhơ cơnh đêếc bh’rợ bhrợ cha âng Rưi cắh vêy zập bêl công liêm buôn. Vêy c’moo k’zệt p’nong m’bé dưr chêết. xoọc đêếc acu chơợ pa bhlâng, lêy đợ p’nong m’bé chêết nắc xơợng k’ăy loom, cắh kiêng cha cha, nắc công cắh n’năl chêếc ta moóh ngai vêy kinh nghiệm pa dứah pr’lúh đoọng ha bé- A Lăng Rưi truíh. Rau cắh liêm choom n’nâu nắc pa dưr A lăng Rưi t’bhlâng chêếc n’năl cơnh pa dứah pr’lúh đoọng ha bh’năn lâng tước nâu cơy ađoo nắc bhrợ têng bh’rợ thú y cóh zr’lụ b’băn âng đay. A noo A Lăng Rưi cắh muy n’năl zâl cha groong pr’lúh đoọng ha c’roóc, m’bé âng đay nắc dzợ lướt zúp zooi đhanuôr cóh cr’noon, đoo bêl a ọc, c’roóc crêê pr’lúh- Phó Chủ tịch UBND chr’val Tơ Ngôl Tờ moon.
Cóh c’lâng chô, A Lăng Rưi xay truíh: Tu đharứt nắc ađoo đhiệp học tước lớp 3. Tu cơnh đêếc nắc t’bhlâng đoọng apêê ađhi bơơn lướt học. Nâu cơy apêê đoo xoọc học Cao đẳng, trung cấp cóh Tam Kỳ. acu kiêng apêê đoo học bấc lấh mơ dzợ lâng học xang nắc oó lướt ha ooy chô ooy đâu, chô ooy vel đông đay đoọng bhrợ cha.
Bêl cha cha ha dum lâng Bí thư Huyện uỷ Tây Giang – t’coóh Bh’riu Liếc, azi xay moon haanh déh rau cr’noọ t’bhlâng bhrợ t’váih cr’van cóh da ding âng ađoo pân juýh A Lăng Rưi. Bí thư Bh’riu Liếc c’chăng moon: A Lăng Rưi nắc rau chr’nắp âng đhăm k’tiếc Tây Giang n’nâu. Đảng bộ, chính quyền lâng đhanuôr Tây Giang haanh déh ooy a đoo đêếc. Ha dang liêm choom nắc chr’hoong bhrợ t’bhứah bh’rợ bhrợ t’váih cr’van âng A Lăng Rưi prang da ding k’coong Tây Giang n’nâu./.
Viết bình luận