Tr’nơơp c’moo 2019, Công ty TNHH Hmông 4S Việt Nam vêy ta bhrợ t’vaih đhị tổ đhanuôr phố 1, phường Trung Tâm, thị xã Nghĩa Lộ. Lâh 20 cha năc manuyh pa bhrợ ta luôn bhrợ bhiệc đhị đâu năc zêng đhanuôr Mông blo tơợ pazêng vel đong cơnh Văn Chấn, Trạm Tấu lâng Mù Cang Chải. Zâpj t’ngay coh đâu bhrợ têng k’ha riêng mét bhai lâng đợ n’đooh manuyh Mông la liêm. Hân đhơ t’mêê bhrợ t’vaih năc pazêng pr’đươi âng Công ty ơy vêy đhanuôr Mông coh zr’lụ kiêng đươi. Lảo A Củ prá: “Cha năm năc coh xoọc đâu acu pa chăp ch’mêệt lêy muy bơr cơnh đoỌng xay bhrợ crêê cơnh cr’noọ âng đhanuôr. Coh cr’chăl ha y năc acu pa chăp ch’mêệt lêy ghit lâh mơ đợ cha năm la liêm năc đhanuôr Mông ơy zư lêy coh đanh đươnh n’nâu.”

N’niên coh vel đong Nậm Có, cơnh bâc pr’loong đong n’lơơng coh chr’hoong đharựt Mù Cang Chải, pr’ăt tr’mông âng pr’loọng đong Lào A Củ vêy tước 7 cha năc k’coon t’bhlâng bhrợ cha, ta bơơn tr’mông. Dưr pậh banh coh đhr’năng đharựt, năc cr’noọ t’bhlâng âng ađoo acoon p’niên Củ dưr pậ banh ting c’xêê c’moo. C’moo 2011, năc vêy ta đoọng học đhị Trường Phổ thông Dân tộc nội trú  Trung học phổ thông Miền Tây tỉnh Yên Bái, Lảo A Củ ơy t’bhlâng xay bhrợ cơnh cr’noọ cr’niêng âng đay lâng bh’rợ thi mọt ooy Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội.

Lướt học coh thành phố, năc muy zên học vêy pr’loọng đong đoọng, Lảo A Củ ơy xay bhrợ bâc cơnh đoọng vêy zên đươi dua coh pr’ăt tr’mông. Hân đhơ cơnh đêêc, năc đợ cr’noọ cr’niêng âng đoo ta đhâm manuyh Mông ơy bhrợ ha Lảo A Củ nhâm mâng lâng bh’rợ pa bhrợ p’xoọng crêê tước ooy thời trang. Coh tr’nơơp năc bh’rợ pa bhrợ lâng máy in coh muy cửa hàng, xang n’năc, vêy bơơn zup zooi âng bâc manuyh, Củ ơy bhrợ muy đong in pr’hêl. Kiêng, ta bech lâng t’bhlâng pa bhrợ, Lảo A Củ ơy pa dưr ha đay cr’noọ cr’niêng đoọng choom mamông coh thành phố lâng ađay in đợ t’clăh bhai vêy cha năm âng đhanuôr Mông.

Xa nay tơơp bhrợ cha âng ađoo pân juyh manuyh Mông ta luôn bhrợ ha manuyh n’lơơng c’jệ lêy. Z’lâh zr’năh k’đhap, k’noọ năc t’bhlâng học đại học tước ma xang, năc Lảo A Củ năc xay xăl cơnh lơơng bêl năc dzợ sinh viên c’moo thứ 2, đoọng tơơp bhrợ pa dưr coh bh’rợ thời trang.

Xang bêl pa chăp ch’mêệt lêy ghít xa nấp ty đanh âng đhanuôr Mông coh pazêng c’bhuh: Mông si, Mông lềnh, Mông đen lâng muy bơr c’bhuh n’lơơng, c’moo 2019, Lảo A Củ năc xay bhrợ bh’rợ tr’câl tr’bhlêy lâng bh’rợ bhrợ t’vaih công ty la lay âng đay.

Zên k’rong bhrợ coh tr’nơơp k’dâng 500 ức đồng, bac bhlâng năc câl máy in, máp ép xăl nhiệt, máy dập ly, máy ih, máy tính… Lảo A Củ đh’rưah lâng apêê pa bhrợ năc t’bhlâng pa chăp ch’mêệt lêy, ta bech đoọng n’jưah pa têệt đươi đợ râu chr’năp liêm âng xa nấp ty đanh n’jưah k’rong lâng công nghệ t’mêê coh bh’rợ pa bhrợ lâng xay bhrợ liêm choom bh’rợ thị trường. Tu cơnh đêêc, pr’đươi bh’rợ âng Công ty vêy bâc râu liêm choom t’piing lâng hàng ơy ta ih đơc tơợ Trung Quốc lâng pazêng vel đong n’lơơng đơơh vêy đhanuôr Mông đươi dua bâc bhlâng.

Coh bh’rợ lêy pay manuyh pa bhrợ, Củ t’đui đoọng apêê pr’zớc manuyh Mông, tu ting cơnh Củ năc pazêng apêê pr’zơc n’năc n’năl ghít ooy xa nâp ty đanh âng acoon coh đay. Lâh n’năc, Củ công kiêng bhrợ t’vaih bh’rợ bhrợ cha đoọng ha apêê ta đhâm c’mor manuyh Mông doọ dzợ bhrợ ha rêê đhuốch. Hờ A Ninh, pr’zơc ta luôn xay bhrợ đh’rưah lâng Củ xay moon: “Công ty công t’mêê ta bhrợ năc dzợ bâc râu zr’năh k’đhap, vêy bâc pa bhlâng bh’rợ… năc pazêng đhi noo đh’rưah bhrợ pa dưr manuyh pa bhrợ, pazêng râu máy móc, đoọng bhrợ têng cơnh ooy zập râu năc vaih liêm crêê, dưr vaih k’rơ liêm.”

Xang muy c’moo pa bhrợ, Công ty âng Lảo A Củ năc z’zăng nhâm mâng ooy bh’rợ lâng zr’lụ pa câl. Đợ hàng bha lâng âng pazêng bhai ih bhrợ năc đợ a dooh lâng n’đooh ơy ta ih đơc l’lăm. M’bứi bhlâng zập c’xêê, Công ty bơơn pay pa chô tơợ 400 ức đồng tước 600 ức đồng, bhrợ t’vaih bh’rợ tr’nêng nhâm mâng ha 20 cha năc manuyh lâng đợ zên tơợ 3- 6 ức đồng coh muy c’xêê. Vàng Thị Mang, muy cha năc pân đil manuyh Mông xoọc pa bhrợ đhị đâu xay moon: “Acu pa bhrợ coh Công ty k’nặ muy c’mô ơy. Zên lương âng cu công nhâm mâng đoọng ha pr’ăt tr’mông. Acu rơơm kiêng Công ty ting t’ngay dưr vaih k’rơ lâh mơ, bhrợ t’vaih t’bâc bh’rợ tr’nêng đoọng ha acoon ađhi manuyh Mông.”

C’lâng bh’rợ bhrợ cha âng Lảo A Củ dzợ coh ha y chroo lâng bâc râu zr’năh k’đhap năc công bâc râu liêm choom. Muy cha năc ta đhâm pân k’noọ, pân bhrợ cơnh Lảo A Củ đhơ đhơ cơnh năc n’năl cơnh z’lâh zr’năh k’đhap, bơơn đươi đợ râu liêm choom ơy vêy. Tơợ đêêc dưr vaih manuyh liêm choom coh bh’rợ bhrợ cha đoọng ha ta đhâm c’mor coh zr’lụ đhanuôr acoon coh./.

Chàng trai người Mông khởi nghiệp với sắc màu thổ cẩm

  Đinh Tuấn

  Hmông 4S Việt Nam hiện là công ty duy nhất trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh trang phục đồng bào dân tộc Mông ở phía Tây của tỉnh Yên Bái. Dù mới đi vào hoạt động nhưng Công ty đã bước đầu đáp ứng nhu cầu mua bán, trao đổi trang phục của đồng bào Mông trong và ngoài tỉnh.

Lảo A Củ, Giám đốc công ty Hmông 4S Việt Nam mới 24 tuổi, đã khiến nhiều người sành sỏi trong làm ăn buôn bán ở thị xã Nghĩa Lộ phải ngạc nhiên vì sự táo bạo, mạnh dạn, hướng khởi nghiệp mới mẻ từ những điều tưởng như đã rất quen thuộc.

Đầu năm 2019, Công ty TNHH Hmông 4S Việt Nam được thành lập tại tổ dân phố 1, phường Trung Tâm, thị xã Nghĩa Lộ. Hơn 20 lao động thường xuyên làm việc tại đây hầu hết là đồng bào Mông đến từ các địa phương như Văn Chấn, Trạm Tấu và Mù Cang Chải. Mỗi ngày ở đây sản xuất ra hàng trăm mét vải và các bộ váy dân tộc Mông đẹp mắt. Mặc dù mới xuất hiện nhưng sản phẩm của Công ty đã được đồng bào dân tộc Mông trong khu vực ưa chuộng. Lảo A Củ cho biết: “Hoa văn họa tiết thì hiện tại em chỉ nghiên cứu một số để phục vụ nhu cầu của bà con. Thời gian tới em sẽ nghiên cứu sâu rộng hơn những nét hoa văn họa tiết mà bà con đồng bào dân tộc Mông đã gìn giữ bao đời nay.”

Sinh ra ở quê hương Nậm Có, như nhiều gia đình khác ở huyện nghèo Mù Cang Chải, cuộc sống của gia đình Lào A Củ có tới 7 người con luôn chật vật với mưu sinh. Lớn lên trong nghèo khó, nhưng ý chí vươn lên của cậu bé Củ cứ lớn dần theo năm tháng. Năm 2011, được theo học tại Trường Phổ thông Dân tộc nội trú Trung học phổ thông Miền Tây tỉnh Yên Bái, Lảo A Củ đã quyết tâm theo đuổi mơ ước của mình bằng cách thi đỗ vào Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội.

Theo học nơi thành phố, chỉ có khoản học phí là được gia đình hỗ trợ, Lảo A Củ đã phải xoay xở đủ việc để có tiền trang trải chi phí cuộc sống. Thế nhưng, đam mê của chàng trai trẻ người Mông đã giúp Lảo A Củ gắn chặt với những công việc làm thêm liên quan đến thời trang. Bắt đầu là một vị trí đứng máy in cho một cửa hàng, sau đó, được sự giúp đỡ của nhiều người, Củ đã tự mở một shop in quà tặng. Đam mê, sáng tạo và chăm chỉ làm việc, Lảo A Củ đã vun đắp cho mình hoài bão, ước mơ để tồn tại ở thành phố và tự tay mình in ra những tấm vải thổ cẩm mang hoa văn, họa tiết của đồng bào dân tộc Mông.

Câu chuyện khởi nghiệp của chàng trai trẻ người Mông luôn khiến nhiều người bất ngờ. Vươn lên trong khó khăn, cứ ngỡ, sẽ phải theo học đại học đến cùng, thì Lảo A Củ lại quyết định rẽ ngang khi đang là sinh viên năm 2, để bắt đầu hành trình khởi nghiệp trong lĩnh vực thời trang.

Sau khi nghiên cứu kỹ trang phục truyền thống của đồng bào Mông ở các nhóm: Mông si, Mông lềnh, Mông đen và một số nhóm khác, đầu năm 2019, Lảo A Củ quyết định khởi sự kinh doanh bằng việc thành lập công ty riêng của mình. 

Nguồn vốn  đầu tư ban đầu khoảng 500 triệu đồng, chủ yếu là để mua máy in, máy ép chuyển nhiệt, máy dập ly, máy may, máy tính ... Lảo A Củ cùng đồng nghiệp say mê nghiên cứu, sáng tạo để vừa kế thừa những nét tinh hoa trong trang phục truyền thống vừa kết hợp với công nghệ hiện đại trong sản xuất và làm tốt khâu thị trường. Vì vậy, sản phẩm của Công ty có nhiều ưu điểm so với hàng may sẵn từ Trung Quốc và các địa phương khác nên nhanh chóng được cộng đồng người Mông đón nhận.

Ở khâu lựa chọn lao động, Củ đặc biệt ưu tiên các bạn là người Mông, vì theo Củ thì các bạn ấy rất am hiểu về trang phục truyền thống của dân tộc mình. Hơn nữa, Củ cũng mong muốn tạo công ăn việc làm để thanh niên người Mông có thể thoát ly khỏi mảnh nương, thửa ruộng. Hờ A Ninh, người bạn thân luôn sát cánh với Củ cho biết: “Công ty cũng mới phát triển nên cũng còn nhiều khó khăn, rất là nhiều thứ... nhưng mà anh em cùng nhau xây dựng đội ngũ nhân lực, máy móc các loại, để làm sao mọi cái được trôi chảy, phát triển.”

Sau một năm đi vào hoạt động, Công ty của Lảo A Củ hiện đã cơ bản ổn định sản xuất và đầu ra cho sản phẩm. Mặt hàng chủ yếu là các mẫu vải may váy áo và các loại váy may sẵn. Bình quân mỗi tháng, Công ty có doanh thu từ 400 triệu đồng đến 600 triệu đồng, tạo việc làm ổn định cho 20 lao động với mức thu nhập bình quân từ 3 - 6 triệu đồng/ tháng. Vàng Thị Mang, một cô gái người Mông đang làm việc tại đây cho biết: “Em làm việc ở Công ty gần một năm rồi. Lương của em thì cũng đảm bảo được cho cuộc sống. Em mong Công ty sẽ ngày càng phát triển, tạo được nhiều công ăn việc làm cho con em đồng bào dân tộc Mông.”

Con đường lập nghiệp của Lảo A Củ vẫn còn dài phía trước với không ít khó khăn nhưng cũng có nhiều cơ hội. Một thanh niên dám nghĩ, dám làm như Lảo A Củ chắc hẳn sẽ biết cách vượt qua thách thức, tận dụng thời cơ để thành công. Từ đó trở thành một tấm gương về lập thân, lập nghiệp cho thanh niên vùng đồng bào dân tộc thiểu số./.