G’lúh tr’nơợp, k’tấn bh’nơơn pr’đươi, ch’na đh’nắh âng manứih H’re, chr’hoong Sơn Hà, tỉnh Quảng Ngãi bơơn ta đơơng t’moót pa’câl cóh siêu thị miền Trung. Zâp bh’rợ b’băn, ch’chóh âng đơơng bh’nơơn pr’đươi liêm sạch ting cơnh p’têết pazưm cóh chr’hoong k’coong ch’ngai nâu xoọc bhrợ t’bil ha ul pa’xiêr đha’rứt đoọng ha đhanuôr k’coong ch’ngai.

Acoon a’tứch, bhơi góc, bhơi ngót, a’dul, prớ a’riêu... bơơn ta đợc pa’câl đhị siêu thị Big C Đà Nẵng nắc đợ bh’nơơn pr’đươi âng đhanuôr H’re, chr’hoong Sơn Hà, tỉnh Quảng Ngãi. Bêl ahay đợ râu pr’đươi nâu, đhanuôr thành phố kiêng cha đắh nắc lêy vêy ngai chấc n’năl nắc vêy choom pa’gơi đoọng câl đơơng chô, xoọc đâu nắc zêng vêy ta đợc pa’câl cóh siêu thị. P’căn Trần Thị Hoa cóh quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng pa bhlâng kiêng bêl lêy câl pay đợ bh’nơơn pr’đươi cóh crâng k’coong nâu pa’câl đhị siêu thị Big C Đà Nẵng: “Bhơi nâu nắc bhơi cóh crâng, acu buôn câl đươi, cha xơợng yêm bhlâng. Bhơi cóh chợ bấc ơl, hân đhơ cơnh đêếc acu tin đươi Big C ơy lêy pay câl đợ râu bhơi r’véh âng hêê doọ đươi bấc zanươu tr’hâu nắc acu tin đươi lêy câl.”

Zâp râu bh’nơơn pr’đươi cơnh bhơi nhực, a’dul, prớ... bơơn apêê pr’loọng đhanuôr lêy bơơn bhrợ cóh crâng, xang nặc lêy chơớih, tôm đợc âng đơơng pa’câl. T’coóh Đinh Quốc Khánh, mưy pr’loọng b’băn cóh chr’val Sơn Hạ, chr’hoong Sơn Hà đoọng năl: acoon a’tứch âng manứih H’re ta băn p’lóh cóh bhươn k’coong, đoọng cha a’bhoo, n’cám, a’rong lâng quế. T’coóh Khánh moon, bhiệc băn bhrợ nắc lêy crêê cơnh cr’noọ bh’rợ băn têêm ngăn sinh học: “Tơợ bêl bh’nơơn pr’đươi âng zi bơơn t’moót pa’câl cóh siêu thị, pa’câl a’tứch t’bơơn pa’xoọng 2, 3 zệt r’bhâu đồng. lêy cung yêm loom.”

Đhị chr’hoong Sơn Hà xoọc đâu vêy 20 pr’loọng đhanuôr cóh zâp chr’val Sơn Hạ, Sơn Thành lâng Sơn Trung pác bhrợ 3 c’bhúh băn a’tứch, bhrợ têng bhơi crâng lâng chóh bhơi r’véh têêm ngăn. T’coóh Phùng Tô Long, Phó Chủ tịch UBND chr’hoong Sơn Hà đoọng năl, zâp bh’nơơn pr’đươi bêl k’noọ âng đơơng ooy siêu thị nắc zêng bơơn lêy cha’mêết chất lượng, têêm ngăn oó đoọng ta lơi, đươi chất độc nha nhự lâng têêm ngăn vệ sinh ch’na đh’nắh: “Bấc cr’noọ bh’rợ bơơn ta moon pa’glúh cơnh têêm ngăn vệ sinh ch’na đh’nắh, zâp dư lượng ooy zanươu tr’hâu, zanươu zư lêy tơơm chr’nóh lâng đợ mơ boọ váih độc ooy kim loại hi’lêệng lêy dứp mơ mức ta đoọng lâng têêm ngăn c’rơ tr’mung manứih đươi dua.”

Xoọc đâu, bêl bấc đhị dzợ t’bhlâng p’zay chấc lêy c’lâng pa’câl bh’nơơn pr’đươi zâp râu âng manứih H’re đhị zâp siêu thị pậ chr’nắp cóh miền Trung nắc râu t’bhlâng âng Ban k’đhơợng zư dự án pa’xiêr đha’rứt Tây Nguyên chr’hoong Sơn Hà lâng dự án pr’ắt tr’mung đhanuôr âng Tập đoàn Central/Big C Việt Nam. C’lâng lướt nâu bhrợ padưr c’lâng lướt t’mêê, zúp đhanuôr pa’đăn lấh mơ lâng thị trường, bhrợ padưr đợ chr’nắp dal bh’nơơn pr’đươi, padưr thu nhập ha đhanuôr. Xang k’noọ 3 c’xêê nắc ơy vêy lấh 2 tấn a’tứch lâng bhơi r’véh crâng âng manứih H’re bơơn đươi dua đhị zâp siêu thị Big C Quy Nhơn, Đà Nẵng lâng Huế. P’căn Trần Thị Thu Thuỷ, Trưởng ngành pr’đươi ch’na đh’nắh t’mêê liêm, siêu thị Big C Đà Nẵng đoọng năl: “Azi pa bhlâng kiêng vêy zooi zúp âng chính quyền vel đông. Ooy đâu zúp đhanuôr têêm ngăn bơơn bhrợ đợ bh’nơơn pr’đươi chr’nắp. Têêm ngăn vêy Ban lêy cha’mêết đoọng đhanuôr bhrợ têng crêê cơnh c’lâng bhrợ đắh têêm ngăn vệ sinh ch’na đh’nắh”./.

Đưa nông sản người H’re vào siêu thị

      PV Vinh Thông/VOV miền Trung

Lần đầu tiên, hàng tấn nông sản, thực phẩm của người H’re, huyện Sơn Hà, tỉnh Quảng Ngãi được đưa vào tiêu thụ tại hệ thống siêu thị ở miền Trung. Các mô hình chăn nuôi, sản xuất cung ứng sản phẩm sạch theo chuỗi liên kết ở huyện miền núi này đang mở ra cơ hội xóa đói, giảm nghèo cho bà con vùng cao.

  Con gà kiến, rau dớn, rau ngót, bắp chuối, ớt xiêm rừng… được bày bán tại siêu thị Big C Đà Nẵng là những nông sản của đồng bào H’re, huyện Sơn Hà, tỉnh Quảng Ngãi. Trước đây những loại đặc sản này, người dân thành phố muốn ăn phải nhờ người quen mua tận nơi gửi về, giờ đây, tất cả được bày bán trong siêu thị. Bà Trần Thị Hoa ở quận Hải Châu, Tp Đà Nẵng rất thích thú khi chọn mua những đặc sản rừng ở siêu thị Big C Đà Nẵng: “Rau này là rau rừng, tôi hay mua về mua, rau rừng ăn ngon. Rau ở ngoài chợ trôi nổi rất nhiều nhưng tôi tin tưởng Big C đã lựa chọn những món rau mà người ta ít sử dụng ít thuốc trừ sâu nên tôi tin tưởng mua”.

Các loại nông sản gồm rau rừng, bắp chuối, ớt xiêm,... được nhóm hộ nông dân thu hái trên rừng, sau đó, tuyển chọn, đóng gói đưa đi tiêu thụ. Ông Đinh Quốc Khánh, một hộ chăn nuôi ở xã Sơn Hạ, huyện Sơn Hà cho biết: Con gà kiến của người H’re được nuôi thả tự nhiên trong rừng, thức ăn gồm: bắp, cám gạo, mì và trùn quế. Ông Khánh nói, quy trình nuôi được áp dụng theo tiêu chuẩn chăn nuôi an toàn sinh học. “Từ lúc sản phẩm của chúng tôi được đưa vào siêu thị, bán con gà kiếm thêm được hai, ba chục ngàn đồng. Tôi thấy cũng vui”.

Tại huyện Sơn Hà hiện có 20 hộ dân ở các xã Sơn Hạ, Sơn Thành và Sơn Trung chia làm 3 nhóm chăn nuôi gà kiến, khai thác rau rừng và trồng rau an toàn. Ông Phùng Tô Long, Phó Chủ tịch UBND huyện Sơn Hà cho biết, tất cả các nông sản trước khi đưa vào siêu thị đều được kiểm định chất lượng, đảm bảo không tồn dư các chất độc hại và đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm: “Nhiều tiêu chuẩn được đặt ra như về an toàn vệ sinh thực phẩm, các dư lượng về thuốc trừ sâu, thuốc bảo vệ thực vật và mức độ nhiễm độc về kim loại nặng phải dưới mức cho phép và đảm bảo sức khỏe người tiêu dùng”.

Hiện nay, trong khi nhiều nơi còn loay hoay tìm đầu ra cho nông sản thì việc đưa các loại nông sản của người H’re vào tiêu thụ tại các siêu thị lớn ở miền Trung là sự nổ lực lớn của Ban Quản lý Dự án Giảm nghèo Tây Nguyên huyện Sơn Hà và Dự án sinh kế cộng đồng của Tập đoàn Central/Big C Việt Nam. Hướng đi này mở ra cơ hội mới, giúp người nông dân tiếp cận thị trường, hình thành chuỗi giá trị, nâng cao giá trị nông sản, tăng thu nhập cho nông dân. Sau gần 3 tháng đã có hơn 2 tấn gà và rau rừng của người H’re được tiêu thụ tại các siêu thị Big C Quy Nhơn, Đà Nẵng và Huế. Bà Trần Thị Thu Thủy, Trưởng ngành hàng thực phẩm tươi sống, siêu thị Big C Đà Nẵng cho hay: “Chúng tôi rất cần sự hỗ trợ của chính quyền địa phương. Qua đó giúp bà con ổn định đầu ra cho nông sản cố định. Đảm bảo có Ban Giám sát để người dân sản xuất theo đúng quy trình về vệ sinh an toàn thực phẩm”./.