Diịc điêl anoo A Trung, amoó Y Đếp, acoon cóh Sê Đăng, vel đông cóh Đắk Rong, chr’val pa bhlâng zr’nắh k’đhạo Đăk Pxi, chr’hoong Đắk Hà, tỉnh Kon Tum vêy 8 p’nong k’coon. Bấc k’coon, pr’ắt tr’mung zr’nắh k’đhạp zâp t’ngay âng pr’loọng đông nắc mưy ặt bhrợ ha rêê, cha đắh cắh zâp cóh pr’loọng đông. Ta bhứch bấc râu nắc ơy bhrợ cắh liêm crêê tước c’rơ tr’mung zâp apêê cóh pr’loọng đông, lấh mơ nắc apêê p’niên. Tu cơnh đâu, hân đhơ đông ắt cr’chăl tơợ trung tâm chr’val tước 10km, nắc mưy bhiệc âng anoo Trung, amoó Đếp buôn lêy bhrợ nắc âng đơơng apêê k’coon lướt ooy Trạm y tế chr’val khám padứah cr’ay. Anoo A Trung đoọng năl, đông đha’rứt hân đhơ cơnh đêếc, váih thẻ bảo hiểm y tế khám padứah cr’ay nắc doọ dzợ lấh zr’nắh bhlâng: “Pr’loọng đông vêy 8 p’nong k’coon cắh ma zên. Bảo hiểm y tế cóh pr’loọng đông zêng liêm zâp. Bêl k’ay nắc váih thẻ bảo hiểm bác sỹ khám padứah cr’ay đoọng ha k’coon, k’conh k’căn, đoọng zanươu chô ôộm”.

Chr’val Đăk Pxi, chr’hoong Đắk Hà vêy 9 vel bhươl lâng lấh 4.000 manứih, đhanuôr acoon cóh Sê Đăng nắc vêy tước 99%. ắt mamung đhị zr’lụ pa bhlâng zr’nắh k’đhạp, zâp ngai đhanuôr cóh chr’val zêng bơơn đoọng thẻ bảo hiểm y tế doọ bil zên tơợ ngân sách nhà nước. Dáp lêy tước lứch c’xêê 9 c’moo đâu, Trạm y tế chr’val Đăk Pxi nắc ơy lêy khám zư padứah cr’ay đoọng ha k’noọ 10.000 g’lúh apêê k’ay, ooy đâu vêy 63 cha’nặc âng đơơng cóh tuyến ping. Đợ cr’ay buôn lưm nắc cơnh đh’mâl cr’oóh, viêm phế quản, zâp cr’ay cóh n’căr... amoó Y Bà, Trạm trưởng trạm y tế chr’val Đắk Pxi đoọng năl, tu vêy thẻ bảo hiểm y tế, bơơn thanh toán tơợ 80-100% zên khám padứah cr’ay, nắc đhanuôr cóh chr’val vêy pr’đơợ k’rang lêy lấh mơ tước c’rơ tr’mung: “Váih thẻ bảo hiểm nắc đhanuôr doọ dzợ k’rang đắh zên, đhanuôr k’rêệm loom. Ooy c’moo 2018 nâu đợ mơ apêê khám padứah cr’ay dzoọc k’noọ 10.000 manứih. Ting lêy lâng đợ c’moo l’lăm, nắc c’moo đâu dưr bấc lấh mơ. Lấh 1.000 manứih ha dợ cung cắh ơy lứch c’moo. Cơnh đêếc nắc lêy cr’noọ bh’rợ âng đhanuôr xoọc đâu đắh c’rơ tr’mung apêê ơy k’rang lêy lấh mơ, k’rang lêy tước c’rơ tr’mung âng c’la đay lấh”.

Tỉnh Kon Tum xoọc đâu vêy lấh 265.000 đhanuôr nắc manứih acoon cóh váih thẻ bảo hiểm y tế bơơn 95%. Vêy đợ chr’hoong, cơnh Kon Plông, Tu Mơ Rông bơơn 100%. Đh’rứah lâng bhiệc bơơn đươi đắh chế độ khám padứah cr’ay bảo hiểm y tế, manứih k’ay crêê pr’loọng đha’rứt cóh vel đông nắc dzợ bơơn chính quyền zooi zúp zên bạc ooy cr’chăl zư padứah cr’ay, zên âng đơơng manứih k’ay, zên khám zư padứah lấh mơ đhị lêy chroót âng Quỹ bảo hiểm y tế... lấh mơ, zâp t’ngay apêê k’ay dzợ bơơn zooi đoọng 41.700 zên cha. K’zệt c’moo ắt bhrợ bhiệc khám padứah cr’ay cóh zr’lụ đhanuôr acoon cóh, bác sỹ đa khoa Phạm Văn Khương, Trung tâm y tế chr’hoong Đắk Hà moon, vêy bấc râu liêm chr’nắp ooy 95% đhanuôr acoon cóh cóh tỉnh váih thẻ bảo hiểm y tế: “Ooy đắh zư lêy c’rơ âng đhanuôr, chr’nắp lấh mơ nắc cóh k’coong ch’ngai, lêy zư c’rơ ha đhanuôr acoon cóh nắc mưy chính sách chr’nắp. Đảng, Nhà nước pa bhlâng k’rang lêy t’đui đoọng ha đhanuôr acoon cóh tu manứih acoon cóh lâng manứih đha’rứt đoọng apêê vêy pr’đơợ khám padứah. Đảng, Nhà nước k’rang lêy nắc liêm buôn đoọng ha pêê k’ay k’rêệm loom zư padứah đhị trạm”.

Đoọng padưr đợ mơ apêê đươi dua bảo hiểm y tế bấc lấh mơ lâng manứih acoon cóh dzoọc lấh 95% cơnh xoọc đâu, tỉnh Kon Tum nắc ơy k’đươi moon liêm zâp đắh c’rơ bh’rợ. Đh’rứah lâng chính sách zooi zúp 100% zên tơợ ngân sách Nhà nước lâng pr’loọng đha’rứt, pr’loọng đhanuôr acoon cóh ắt mamung đhị zr’lụ pa bhlâng zr’nắh k’đhạp, pr’loọng đông ơy zước nhăn zâp đắh tổ chức, ngành bảo hiểm xã hội đươi dua quỹđoọng câl thẻ bảo hiểm y tế đoọng ha pr’loọng đăn đha’rứt, pr’loọng đhanuôr acoon cóh. T’coóh Võ Công Đức, Phó Gíam đốc Bảo hiểm xã hội tỉnh Kon Tum đoọng năl, đơn vị cung cơnh chính quyền vel đông xoọc bhrợ têng bấc c’lâng bh’rợ lêy chô tước cr’noọ bh’rợ 100% đhanuôr acoon cóh váih thẻ bảo hiểm y tế: “Đoọng bơơn đươi 100% manứih acoon cóh váih thẻ bảo hiểm y tế, cơ quan Bảo hiểm xã hội pazưm lâng zâp sở, ngành crêê tước pazưm đoọng ha bh’rợ xay moon. Đoọng đhanuôr acoon cóh ha dợ cắh crêê diện bơơn Nhà nước zooi zúp câl thẻ bảo hiểm y tế năl gít bhiệc lêy bhrợ đươi bảo hiểm y tế đoọng liêm buôn bêl oó doong chấc lưm k’ay k’naanh, đoọng doọ lấh zr’nắh ha pr’loọng đông. Bhrợ liêm choom bh’rợ đoọng thẻ bảo hiểm y tế đấh loon ha zâp apêê acoon cóh. K’đươi moon zooi zúp âng zâp tổ chức, cha’nặc manứih zooi zúp zên câl thẻ bảo hiểm y tế đoọng ha đhanuôr acoon cóh ắt mamung zr’lụ pa bhlâng zr’nắh k’đhạp cắh bơơn ta zooi zúp”.

Bhiệc tỉnh Kon Tum bhrợ têng liêm choom chính sách bảo hiểm y tế lâng zr’lụ đhanuôr acoon cóh nắc ơy chrooi pa’xoọng têêm ngăn chính trị, xã hội lâng padưr pa’xớc pr’ắt tr’mung cóh vel đông padưr pa’xớc./.

Bảo hiểm y tế, trụ cột an sinh xã hội vùng dân tộc thiểu số ở Kon Tum

Tỉnh Kon Tum có dân số trên 520.000 người, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm trên 53%. Những năm gần đây nhờ chính sách ưu tiên của Đảng, Nhà nước và huy động tốt các nguồn lực, tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế với người dân tộc thiểu số của địa phương đạt 95%. Nhờ có thẻ bảo hiểm y tế, bà con không phải canh cánh nỗi lo không tiền, không thuốc chữa bệnh mỗi khi ốm đau. Cùng với lợi ích thiết thực trong chăm sóc sức khỏe, việc đồng bào có thẻ bảo hiểm y tế cũng góp phần quan trọng để địa phương đảm bảo an sinh xã hội và thúc đẩy kinh tế- xã hội phát triển.

  Vợ chồng anh A Trung, chị Y Đếp dân tộc Sê đăng, nhà ở làng Đăk Rong, xã đặc biệt khó khăn Đăk Pxi, huyện Đăk Hà, tỉnh Kon Tum có 8 người con. Đông con, kinh tế khó khăn khiến cuộc sống hàng ngày của gia đình chỉ luẩn quẩn với nương rẫy và góc bếp, những bữa cơm đạm bạc thường trực trong gia đình. Thiếu thốn đủ bề đã ảnh hưởng rất lớn tới sức khỏe các thành viên trong gia đình, nhất là lũ trẻ. Bởi vậy dù nhà cách trung tâm xã tới 10km nhưng một việc mà anh Trung chị Đếp thường xuyên phải làm là đưa lũ nhỏ tới Trạm y tế xã khám chữa bệnh. Anh A Trung cho biết, nhà nghèo nhưng có thẻ bảo hiểm y tế khám chữa bệnh đỡ lo nhiều lắm:“Gia đình có 8 đứa con không có tiền. Bảo hiểm y tế trong gia đình vợ chồng, con có đủ. Bị bệnh có thẻ bảo hiểm bác sỹ khám bệnh cho con, cho bố mẹ, cho thuốc uống cho nó khỏe”.        

       Xã Đăk Pxi, huyện Đăk Hà có 9 thôn, làng với trên 4.000 nhân khẩu, đồng bào dân tộc thiểu số Sê đăng chiếm tới 99%. Sống ở vùng đặc biệt khó khăn, tất cả người dân trong xã đều được cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí từ ngân sách Nhà nước. Tính đến hết tháng 9 năm nay, Trạm y tế xã Đăk Pxi đã đón tiếp khám chữa bệnh cho gần 10.000 lượt bệnh nhân, trong đó có 63 trường hợp chuyển tuyến trên. Những bệnh phổ biến thường gặp là viêm họng, viêm phế quản, các bệnh ngoài da… Chị Y Bà, Trạm trưởng Trạm y tế xã Đăk Pxi cho biết, nhờ có thẻ bảo hiểm y tế, được thanh toán từ 80% đến 100% chi phí khám chữa bệnh nên người dân trong xã có điều kiện quan tâm chăm lo hơn đến sức khỏe:“Có thẻ bảo hiểm thì người dân không phải lo khoản chi phí, người dân rất là an tâm. Trong năm 2018 đây hiện tại bây giờ lượng khám bệnh đã lên gần 10.000 người rồi. So với những năm trước thì năm nay nó tăng hơn. Hơn cả 1.000 người rồi đấy mà giờ thì cũng chưa hết năm. Như thế thì chứng tỏ là ý thức của người dân hiện tại bây giờ về vấn đề sức khỏe họ đã quan tâm hơn, lo chăm sóc sức khỏe của bản thân mình hơn”. 

      Tỉnh Kon Tum hiện có trên 265.000 người dân là đồng bào dân tộc thiểu số có thẻ bảo hiểm y tế đạt tỷ lệ 95%. Có những huyện, như Kon Plông, Tu Mơ Rông đạt tỷ lệ 100%. Cùng với việc hưởng lợi từ chế độ khám chữa bệnh bảo hiểm y tế, người bệnh  thuộc diện hộ nghèo ở địa phương còn được chính quyền  hỗ trợ chi phí trong quá trình điều trị bệnh hiểm nghèo; chi phí vận chuyển bệnh nhân; chi phí khám chữa bệnh ngoài phạm vi chi trả của Quỹ Bảo hiểm y tế... Ngoài ra, mỗi ngày bệnh nhân còn được hỗ trợ 41.700 đồng tiền ăn. Hàng chục năm gắn bó với công tác khám chữa bệnh ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, Bác sỹ đa khoa Phạm Văn Khương, Trung tâm Y tế huyện Đăk Hà cho rằng, có rất nhiều ý nghĩa qua con số 95% người dân là đồng bào dân tộc thiểu số trong tỉnh có thẻ bảo hiểm y tế:“Trong chăm sóc sức khỏe toàn dân, quan trọng ở miền núi là chăm sóc sức khỏe cho người đồng bào dân tộc thiểu số là một chính sách rất quan trọng. Đảng, Nhà nước rất quan tâm ưu tiên cho người đồng bào dân tộc thiểu số vì người dân tộc thiểu số và người nghèo kinh phí người ta rất hạn hẹp mà đi khám chữa bệnh thì chi phí rất cao. Đảng, Nhà nước quan tâm nên là rất thuận tiện cho người bệnh an tâm điều trị tại cơ sở y tế”.

Để nâng được tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế đối với người dân tộc thiểu số lên 95% như hiện nay, tỉnh Kon Tum đã huy động tốt các nguồn lực. Cùng với chính sách hỗ trợ 100% kinh phí từ ngân sách Nhà nước đối với hộ nghèo, hộ đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống ở vùng kinh tế đặc biệt khó khăn, địa phương đã huy động được nguồn lực từ một số tổ chức; ngành bảo hiểm xã hội sử dụng quỹ kết dư để mua thẻ bảo hiểm y tế cho hộ cận nghèo, hộ đồng bào dân tộc thiểu số. Ông Võ Công Đức, Phó Giám đốc Bảo hiểm Xã hội tỉnh Kon Tum cho biết: đơn vị cũng như chính quyền địa phương đang thực hiện nhiều giải pháp hướng đến mục tiêu 100% đồng bào dân tộc thiểu số có thẻ bảo hiểm y tế: “Để phủ sóng được cho 100% người dân tộc có thẻ bảo hiểm y tế, cơ quan Bảo hiểm Xã hội phối hợp với các sở, ngành liên quan tập trung cho công tác tuyên truyền. Để cho đối tượng là người dân tộc thiểu số mà không thuộc diện được Nhà nước hỗ trợ mua thẻ bảo hiểm y tế nhận thức được vấn đề là phải tham gia bảo hiểm y tế để không may bị ốm đau giảm bớt gánh nặng cho gia đình. Làm tốt công tác cấp thẻ bảo hiểm y tế kịp thời cho các đối tượng là người dân tộc. Vận động sự hỗ trợ của các tổ chức, cá nhân hỗ trợ tiền mua thẻ bảo hiểm y tế cho người dân tộc sống ở vùng mà không phải đặc biệt khó khăn không thuộc đối tượng hỗ trợ”.

Việc tỉnh Kon Tum thực hiện tốt chính sách bảo hiểm y tế đối với vùng dân tộc thiểu số đã góp phần bảo đảm ổn định chính trị, xã hội và thúc đẩy kinh tế- xã hội địa phương phát triển./.