T’ngay 13/3 nắc t’ngay x’ría đoọng pay đoọng hồ sơ ứng cử đại biểu Quốc hội khoá 14 lâng đại biểu HĐND nhiệm kỳ 2016-2021. N’đhơ cắh âi vêy acoon số n’đoo liêm crêê bhlâng n’đắh ma nứih zước ứng cử cóh prang k’tiếc, n’đhơ cơnh đêếc ting cơnh xay moon âng Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, đợ apêê zước ứng cử vêy c’lâng dưr bấc t’piing lâng apêê nhiệm kỳ l’lăm lâng acoon số n’nâu dzợ dưr bấc cóh apêê t’ngay t’tun. Nâu đoo bơơn lêy nắc pa cắh âng râu dân chủ cóh bầu cử, bhrợ t’váih pr’đơợ liêm buôn đoọng zấp ngai đha nuôr vêy pr’đơợ ting quy định zêng bơơn quyền ứng cử. N’đhơ cơnh đêếc, c’la ma nứih ứng cử công choom ra văng pa bhlâng liêm ta níh đoọng k’đhơợng bhrợ đợ bh’rợ chr’nắp đhị đha nuôr, k’tiếc k’ruung.
T’coóh Lê Truyền- ma nứih zước ứng cử đại biểu Quốc hội khoá 14 xang bêl đhêy bhrợ bh’rợ Phó Chủ tịch UBTƯMTTQVN đoọng năl: c’moo 2011, bêl bhrợ bha ar zướcứng cử, t’coóh doó lum zr’nắh k’đháp râu rí hang cơnh a đay chắp lêy luật pháp lâng cơ quan bhrợ bh’rợ bầu cử công lêy chắp luật pháp, nắc zấp râu doó râu rí zr’nắh k’đháp. Xay moon ooy bh’rợ tự ứung cử đhị g’lúh bầu cử QH khoá 14, t’coóh Truyền moon, ting t’ngay ting vêy bấc ngai zước ứng cử moọt Quốc hội lâng HĐND đoọng lêy râu dân chủ cóh bầu cử bơơn pa dưr k’rơ:
Acu lêy đợ ma nứih zước ứng cử ting t’ngay ting bấc lấh nắc công pa cắh cr’chăl dưr liêm crêê, dân chủ cóh xã hội. Ha dang c’la ma nứih tự ứng cử công lêy chắp pháp luật, apêê cơ quan nắc bhrợ têng bh’rợ bầu cử xơợng bhrợ crêê pháp luật, cắh xay moon ma nứih ngai, xơợng bhrợ liêm mr’cơnh, dân chủ nắc zấp bh’rợ công dưr buôn, doó râu rsi zr’nắh k’đháp ốt. Acu lêy pa bhlâng hơnh đợ ngai zước ứng cử moọt ooy Quốc hội lâng HĐND khoá n’nâu.
Ting quy định âng pháp luật, ma nứih bơơn apêê cơ quan, tổ chức, đơn vị xay trúih ứng cử lâng ma nứih zước ứng cử mr’cơnh ma mơ đhị đha nuôr. Râu liêm mr’cơnh n’nâu bơơn pa cắh đhị c’bhúh t’nooi bầu cử. t’nooi n’nâu vêy bơơn ra pặ ting vần A,B, C, cắh vêy xay moon bhlưa ma nứih bơơn k’đươi lâng ma nứih zước ứng cử. Đh’rứah, cóh apêê g’lúh lum prá l’lăm lâng đha nuôr, vel đong cắh choom ch’ol moon cóh bh’rợ xay trúih đại biểu… Mặt trận Tổ quốc vêy ch’mêệt lêy rơợng lâng liêm ta níh đợ bh’rợ n’nâu. Lấh mơ, ting qy định nắc zấp đơn vị bầu cử nắc choom vêy u xưa hắt bhlâng nắc 2 cha nắc, tu cơnh đêêc sma nứih zước ứng cử tr’zêêng ma mơ cơnh lâng apêê ngai ứng cử n’lơơng lâng x’ría đha nuôr vêy chơớih pay đợ ngai liêm crêê bhlâng. Cóh bh’rợ chơớih pay bhứah cơnh đêếc, ma nứih zước ứng cử vêy bấc pr’đơợ liêm. T’coóh Nguyễn Tử Tuấn, thành viên Câu lạc bộ Thăng Long, Hà Nội moon:
Chr’nắp bhlâng cơnh lâng ngai n’đhơ bơơn apêê n’lơơng xay moon cắh cậ ma nứih zước ứng cử nắc zêng vêy tinh thần bhrợ pa dưr cơnh lâng k’tiêc sk’ruung n’nâu, vêy trách nhiệm cơnh lâng k’tiếc k’ruung, đha nuôr âng đay. Tu cơnh đêếc, đợ boóp p’rá ha dang vêy cơnh cắh liêm crêê nắc đợ apêê zước ứng cử công choom pa bhlâng p’ghít. Tu cr’noọ dal bhlâng âng hêê nắc brhợ pa dưr k’tiêc sk’ruung, bhrợ đợ bh’rợ liêm crêê ha đha nuôr hêê, ahêê nắc pa cắh mặt đoọng ha đha nuôr. Ha dang ahêê pa cắh mặt đoọng ha đha nuôr nắc xay prá cắh liêm ta níh, bhrợ mốp loom bấc ngai lâng cắh liêm glặp nắc acu lêy nắc đoo công cắh vêy râu rí liêm choom.
N’đhơ cơnh đêếc, bấc t’ngay đăn đâu, cóh mạng xã hội lâng đài, báo k’tiêc k’ruung n’lơơng dưr váih bấc xa nay ooy bh’rợ apêê ngai zước ứng cử crêê ta bhrợ “ zr’nắh k’đháp”, “ k’đị”. T’coóh Nguyễn Văn Pha, Phó Chủ tịch UBTWMTTQVN đoọng năl, cắh vêy tu râu rí đoỌng cắh pay đớp muy hồ sơ bhrợ têng zấp pr’đơợ apêê quy định âng ma nưih zước ứng cử pa gơi tước. N’đhơ cơnh đêếc đhị ting pấh bh’rợ bầu cử bấc c’moo đâu lâng c’la cu công nắc muy đại biểu Quốc hội, t’coóh Pha moon, bấc ngai vêy cr’noọ zước ứng cử nắc năl ghít nâu đoo nắc bh’rợ ta níh, choom vêy ting pấh cơnh lâng cr’noọ nắc bhui har lâng oó lêy bh’rợ zước ứng cử nắc muy bh’rợ đoọng lêy dân chủ tước ooy:
Ma nứih zước ứng cử nắc choom năl bh’rợ n’nâu nắc ta níh bhlâng, cắh choom nắc đoọng lêy dân chủ ng’cơnh ooy. Ta níh cóh đâu nắc a noo năl ghít a noo vêy zấp prđơợ ting Luật quy định cắh. râu bơr nắc bêl crêê ta bầu, nắc a noo vêy zấp pr’đơợ đoọng bhrợ đợ bh’rợ âng a noo âi gr’hoót cắh. râu 3 nắc, râu đâu pa bhlâng chr’nắp, cắh muy apêê ngai bơơn xay moon nắc ma nứih zước ứng cử choom p’ghít nắc đoo bh’rợ ặt ma mông đhị zr’lụ ặt ma mông. Pa bhlâng bấc ngai zước ứng cử crêê ha tộ tu a noo kiêng bhrợ lêy a năm, la lua cậ, c’la a noo cắh vêy gương mẫu đhị zr’lụ ặt ma mông. C’la a noo lâng pr’loọng đong cắh gương mẫu , cắh liêm ta níh nắc a noo cắh choom pa cắh mặt đoọng ha đha nuôr âng tỉnh, oó âi moon tước bh’rợ pa cắh mặt đoọng ha đha nuôr prang k’tiếc.
Cóh g’lúh bầu cử Quốc hội khoá 13 c’moo 2011, vêy tước 82 cha nắc zước ứng cử cóh 22 tỉnh, thành phố bơơn bhrợ t’váih t’nooi cóh vòng 2 lâng âi vêy 15 cha nắc moọt ooy t’nooi bầu đại biểu Quốc hội. Đoọng dưr váih nắc đại biểu Quốc hội, l’lăm zấp ngai ứng cử viên, cóh đêếc vêy ma nứih zước ứng cử choom lêy chắp apêê cr’noọ xa nay âng ma nứih đại biểu Quốc hội lâng đại biểu HĐND âi bơơn quy định cóh luật, đh’rứah lâng nắc choom đợ ma nứih la lua tr’haanh n’đắh pr’ặt tr’nợt liêm, bh’riêl g’lăng. Vêy cơnh đêếc, nắc apêê đoo vêy liêm choom pa cắh mặt đoọng ha p’rá lâng cr’noọ cr’niêng âng đha nuôr prang k’tiếc./.
Bầu cử Quốc hội khoá 14:
Tự ứng cử: Đảm bảo quyền dân chủ trong bầu cử
Ngày 13/3 là thời hạn chót để nộp hồ sơ ứng cử đại biểu Quốc hội khóa 14 và đại biểu HĐND nhiệm kỳ 2016-2021. Dù chưa có con số chính thức về số người tự ứng cử trên toàn quốc, song theo đánh giá của Mặt trận tổ quốc Việt Nam, số người tự ứng cử có xu hướng tăng hơn so với các nhiệm kỳ trước và con số này sẽ còn tăng trong những ngày tới. Đây được xem là biểu hiện của tính dân chủ trong bầu cử, tạo điều kiện thuận lợi để mọi người dân có đủ tiêu chuẩn theo quy định đều được quyền ra ứng cử. Tuy nhiên, bản thân người tự ứng cử cũng phải chuẩn bị thật nghiêm túc để gánh vác trọng trách trước nhân dân, đất nước .
Ông Lê Truyền - người tự ứng cử Đại biểu Quốc hội khóa 13 sau khi nghỉ cương vị Phó Chủ tịch UBTƯ MTTQ Việt Nam cho biết, năm 2011, khi làm thủ tục tự ứng cử, ông không gặp vướng mắc gì nếu như mình tôn trọng luật pháp và cơ quan làm công tác bầu cử cũng tôn trọng luật pháp thì mọi chuyện chẳng có gì khó khăn. Nhận xét về hoạt động tự ứng cử tại cuộc bầu cử QH khóa 14, ông Truyền cho rằng, ngày càng có nhiều người tự ứng cử vào Quốc hội và HĐND cho thấy không khí dân chủ trong bầu cử được phát huy mạnh mẽ: “Tôi thấy số người tự ứng cử ngày càng nhiều thêm thì cũng chứng tỏ quá trình tiến bộ, dân chủ trong xã hội. Nếu bản than người tự ứng cử cũng tôn trọng pháp luật, các cơ quan tiến hành công tác bầu cử thực hiện đúng pháp luật, không phân biệt, đối xử, thực hiện công bằng, dân chủ thì mọi việc sẽ trôi chảy, không có gì khó khăn cả. Tôi thấy rất hoan nghênh những người tự ứng cử vào Quốc hội và HĐND khóa này.”
Theo quy định của pháp luật, người được các cơ quan, tổ chức, đơn vị giới thiệu ứng cử và người tự ứng cử bình đẳng như nhau trước cử tri. Sự công tâm này được thể hiện ngay ở danh sách bầu cử. Danh sách này sẽ được sắp xếp theo vần A, B, C, không có phân biệt giữa người được đề cử và người tự ứng cử. Đồng thời, trong các cuộc tiếp xúc trước bầu cử, địa phương không được phép định hướng trong giới thiệu đại biểu… Mặt trận Tổ quốc sẽ giám sát gắt gao và chặt chẽ những việc này. Hơn nữa, theo quy định thì mỗi đơn vị bầu cử phải có số dư ít nhất là hai người, do đó người tự ứng cử cạnh tranh bình đẳng với những người ứng cử khác và cuối cùng cử tri sẽ lựa chọn những người xứng đáng nhất. Trong sự lựa chọn rộng như vậy, người tự ứng cử có rất nhiều cơ hội. Ông Nguyễn Tử Tuấn, thành viên Câu lạc bộ Thăng Long, Hà Nội cho rằng: “Quan trọng nhất đối với người dù được hiệp thương giới thiệu hay người tự ứng cử thì đều phải có tinh thần xây dựng đối với đất nước này, có trách nhiệm đối với đất nước, nhân dân của mình. Cho nên những lời nói nếu có tính chất thiếu tính xây dựng thì những người tự ứng cử cũng nên hết sức thận trọng. Vì mục đích cao nhất của chúng ta là xây dựng đất nước, làm những điều tốt đẹp cho nhân dân chúng ta, chúng ta đại diện cho nhân dân. Nếu chúng ta đại diện cho nhân dân mà nói năng nhiều khi thiếu thận trọng, gây bức xúc trong xã hội và không phù hợp thì tôi thấy nó cũng không có lợi.”
Tuy nhiên, những ngày gần đây, trên mạng xã hội và đài, báo nước ngoài xuất hiện nhiều thông tin về việc những người tự ứng cử bị “gây khó dễ”, “phân biệt đối xử”. Ông Nguyễn Văn Pha, Phó chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam cho biết, không có lý do gì để từ chối một bộ hồ sơ đáp ứng được đầy đủ các quy định mà người tự ứng cử gửi đến. Song qua tham gia công tác bầu cử nhiều năm nay và bản thân cũng là một đại biểu Quốc hội, ông Pha cho rằng, những người có ý định tự ứng cử phải xác định đây là chuyện nghiêm túc, không nên tham gia với tâm lý cho vui và đừng xem tự ứng cử là một phép thử xem dân chủ đến đâu: “Người tự ứng cử phải xác định thật nghiêm túc, chứ không phải là thử xem dân chủ thế nào. Nghiêm túc ở đây là 1 là anh xác định anh có đủ tiêu chuẩn theo Luật quy định không. Thứ hai là khi trúng cử thì anh có đủ điều kiện để làm những việc như anh hứa không. Thứ 3, cái này rất quan trọng, không những người được giới thiệu mà người tự ứng cử phải lưu ý đó là quan hệ ở nơi cư trú. Rất nhiều người tự ứng cử đã bị trượt vì anh muốn thử, thực sự bản thân anh không gương mẫu tại nơi sinh sống đâu. Bản thân anh và gia đình không gương mẫu, không tốt thì anh không thể đại diện cho cử tri của tỉnh được chứ không nói đến chuyện đại diện cho cử tri cả nước.”
Trong cuộc bầu cử Quốc hội khóa 13 năm 2011, có tới 82 người tự ứng cử ở 22 tỉnh, thành phố được lập danh sách ở vòng 2 và đã có 15 người vào danh sách bầu Đại biểu Quốc hội. Để trở thành đại biểu Quốc hội, trước hết mỗi ứng cử viên, trong đó có người tự ứng cử phải tôn trọng các tiêu chuẩn của người đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND đã được quy định trong Luật, đồng thời phải là những người thực sự tiêu biểu về năng lực, đạo đức. Có như thế họ mới xứng đáng đại diện cho tiếng nói và nguyện vọng của cử tri và nhân dân cả nước./.
Viết bình luận