Pr’ặt tr’mông âng đhanuôr Cơ Tu coh truih da ding Trường Sơn ta luôn pa tệêt lâng cr’liêng pr’hat, boóp bha dơng. Bêl bhrợ ha rêê căh cợ xọoc tớt coh t’pếêh oih, đhơ ooy cung buôn lưm apêê a mế, a moó bha dơng ca coon căh cợ hat rau pr’hat âng đay kiêng…

        Cung cơnh apêê p’niên Cơ Tu lơơng, Bhling Cảnh dưr pậ coh pazêng cr’liêng pr’hat, bha dơng âng bha bhướp da dich, a mế a ma. Ca conh âng Cảnh nắc Nghệ nhân ưu tú Bhling Hạnh ặt đhị chr’val Zuôih, chr’hoong Nam Giang, tỉnh Quảng Nam, muy cha nắc tr’haanh bhlầng coh k’bhuh văn công a hay. Bhling Cảnh truih, tợơ p’niên k’tứi ting ca conh tập văn nghệ coh  vel, chr’val. Bêl vel bhươl vêy bhiệc bhan, Cảnh nắc ặt lâng apêê a mế, amoó xợơng apêê ta pa choom bha dơng ca coon, truih bh’lô bh’la. Cơnh đếêc, rau chăp kiêng ba booch Cơ Tu coh loom amoó Cảnh nắc ting bấc lâh mơ. Bhling Cảnh đoọng năl: “Tợơ dzợ k’tứi, a cu bơơ xợơng a mế a ma hát, chr’ơh zập tr’cọo x’nưl, a cu kiêng bhlầng. Mơ chu xợơng apêê a mế, adich hát, a cu cung pa zay ting pa choom. Bêl ơy pậ banh, chr’hoong, chr’val kdua ting pâh hát nắc kiêng bhlầng. Dzọong coh sân khấu hát pazêng pr’hat âng acoon coh hêê xợơng hâng hơnh pa bhlầng. Tu cơnh đếêc nắc a cu kiêng bhlầng hát pazêng đợ pr’hát âng Cơ Tu hêê.”

        Lâh mơ apêê pr’hat ty đanh, Bhling Cảnh dzợ ta luôn hát apêê pr’hat Cơ Tu t’mêê âng ca conh đay xrặ. Bhling Cảnh dzợ pa choom piah n’jưl, plọng kèn. C’moo 2013, bêl chr’val Tà Bhing, chr’hoong Nam Giang bhrợ t’vaih Câu Lạc bộ pr’hat pr’múa Cơ Tu, Bhling Cảnh pa zay ting pâh. Xọoc đâu Cảnh nắc muy coh 3 cha nắc hat bha lầng âng Câu lạc bộ nâu. Bhling Cảnh cung ta luôn nắc ma nuyh ting pâh biểu diễn ta luôn đhị tỉnh Quảng Nam lâng bấc tỉnh lơơng coh zập g’luh bhiệc bhan. C’moo 2015, đhị g’luh tr’thi Câu lạc bộ pr’hat pr’múa tỉnh Quảng Nam g’luh tr’nợơp, Bhling Cảnh ơy bơơn cha ner 3 lâng tiết mục hát 1 cha nắc dân ca Cơ Tu. Ting cơnh Bh’nước Cheo, Trưởng Câu lạc bộ pr’hat pr’múa chr’val Tà Bhling, chr’hoong Nam Giang, Bhling Cảnh nắc ma nuyh dzợ p’niên bhlầng coh Câu lạc bộ, ha dợ a đhi vêy c’năl bhriêl choom đăh dân ca ty đanh âng ma nuyh Cơ Tu. Chr’năp  bhlầng, Cảnh choom hát bấc pr’hat ty lâng choom hát zập rau pr’hat Cơ Tu cơnh ba booch, hát lý… Bhling Cảnh nắc ma nuyh chr’năp liêm cung cơnh nắc ma nuyh đơơng dân ca ty đanh tước ha lang p’niên đhị vel đong. Pa căn Bhơ nướch Cheo moon: “Cảnh nắc ma nuyh kiêng dân ca Cơ Tu hêê. A đoo nắc vêy ca conh choom bhlầng, nắc a đoo ting pa choom. Coh zập g’luh pa choom coh Câu lạc bộ, Cảnh nắc ma nuyh pa zay ting pa choom, lưch loom pa choom apêê lơơng coh câu lạc bộ đh’rưah ting pa choom. Vêy ma nuyh coh Câu lạc bộ cơnh đếêc nắc pr’đoọng pa bhlầng lâng cung nắc rau hâng hơnh đoọng ha lang p’niên Cơ Tu ting lêy bhrợ.”

        Chr’hoong Nam Giang, tỉnh Quảng Nam ơy lâng xoọc pa ghit zư lêy, pa dưr apêê chr’năp văn hoá ty đanh âng đhanuôr zập acoon coh. Xọoc coh vel đong chr’hoong vêy mơ 10 câu lạc bộ pr’hat pr’múa, Câu lạc bộ tr’cọ x’nưl ty đanh âng acoon coh. T’cooh Trần Dư, trưởng phòng Văn hoá Thông tin chr’hoong Nam Giang đoọng năl, pazêng câu lạc bộ nâu nắc đhị zư lêy, pa dưr apêê chr’năp văn hoá zập acoon coh; chroi k’rong pa dưr apêê bhriêl choom đăh văn hoá đoọng ha zập hội diễn ga mắc đhị tỉnh lâng coh zr’lụ: “Chr’hoong Nam Giang vêy bấc apêê k’bhuh acoon coh cưnh Cơ Tu, Ve, Tà Riềng, Tày, Nùng… Bh’rợ zư lêy lâng pa dưr chr’năp văn hoá zập acoon coh đoọng pa dưr dal pr’ặt tr’mông tinh thần ta luôn bơơn chr’hoong pa ghit tước. Chr’năp bhlầng, apêê thành viên ting pâh apêê Câu lạc bộ lưch loom coh bấc bh’rợ. Tr’haanh bhlầng nắc Bhling Cảnh vêy bh’ươr mr’loọng pr’hay pa bhlầng bơơn chr’hoong chơih pay đoọng ting pâh zập g’luh tr’thi coh zr’lụ.”

        Lâng Bhling Cảnh, chăp kiêng ba booch Cơ Tu nắc ting c’xêê c’moo. Rau chăp kiêng nắc đoo ơy t’pâh loom Cảnh năl ghit zư lêy, pa choom đoọng ha coon âng đay lâng bấc p’niên lơơng coh vel tợơ bh’ươr bha dơng, pr’hat zập t’ngay. Loom luônh chăp kiêng văn hoá nắc đoo ơy zooi đoọng ha Bhling Cảnh vêy pr’đợơ c’rơ pa zay zư lêy lâng pa dưr chr’năp văn hoá ty đanh âng aconh, a bhướp đớc đoọng./.

Bhling Cảnh giữ mãi niềm đam mê dân ca Cơ Tu   

                                                                           PV Kim Cương

Sở hữu giọng ca cao vút, trong vắt, Bhling Cảnh ở thôn A Liêng, xã Tà Bhing, huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam là gương mặt được tuyển chọn trong mọi phong trào văn hóa, văn nghệ tại địa phương. Đặc biệt,  Bhling Cảnh có niềm đam mê với thể loại dân ca Cơ Tu và thuộc nhiều bài dân ca từ những lời hát của bà, của mẹ truyền lại.

Cuộc sống của người Cơ Tu ở dãy Trường Sơn luôn gắn liền với những làn điệu dân ca quen thuộc. Những khi lên nương rẫy hay bên bếp lửa hồng trong ngôi nhà sàn, ở đâu cũng dễ bắt gặp các bà, các mẹ hát ru con hay ngân nga những câu dân ca đượm tình...

Cũng như bao đứa trẻ Cơ Tu khác, Bhling Cảnh lớn lên cùng những câu hát, lời ru của ông bà, cha mẹ. Bố của Bhling Cảnh là Nghệ nhân ưu tú Bhling Hạnh ở xã Zuôih, huyện Nam Giang, một cây văn nghệ có tiếng trong đội văn công thời chiến. Bhling Cảnh kể, ngày nhỏ thường theo bố đến các buổi tập văn nghệ của thôn, xã. Khi làng có lễ hội, Cảnh lại quây quần bên các bà, các mẹ nghe hát ru, kể chuyện. Cứ thế, niềm đam mê dân ca Cơ Tu cứ lớn dần lên trong năm tháng. Bhling Cảnh cho biết: “Từ nhỏ mình được nghe bố mẹ hát, chơi các nhạc cụ rất thích. Mỗi lần nghe các bà, các mẹ hát dân ca, mình cũng nhẩm hát theo nên biết được các bài hát. Khi lớn lên, huyện xã mời đi tham gia đi hát thì thích lắm. Cảm giác đứng trên sân khấu hát tiếng dân tộc mình cho người khác nghe nó tự hào lắm. Cũng vì thế mà mình thích nhất hát các bài dân ca của người Cơ Tu mình.”    

Ngoài các bài dân ca cổ, Bhling Cảnh thường hát các bài hát mới mang âm hưởng dân ca Cơ Tu do chính bố mình viết lời. Bhling Cảnh còn học đàn, thổi kèn. Năm 2013, khi xã Tà Bhing, huyện Nam Giang thành lập Câu lạc bộ Dân ca dân vũ Cơ Tu, Bhling Cảnh hăng hái đăng ký tham gia. Hiện Cảnh là một trong 3 giọng hát chính của Câu lạc bộ. Bhling Cảnh cũng luôn là gương mặt được chọn đi biểu diễn ở trong tỉnh và nhiều tỉnh bạn dịp lễ hội. Năm 2015, tại cuộc thi Câu lạc bộ dân ca dân vũ tỉnh Quảng Nam lần thứ nhất, Bhling Cảnh đã đoạt Giải Ba với tiết mục đơn ca dân ca Cơ Tu. Theo bà Bhơ Nướch Cheo, Trưởng Câu lạc bộ Dân ca dân vũ xã Tà Bhing, huyện Nam Giang, Bhling Cảnh là thành viên trẻ tuổi nhất trong Câu lạc bộ, nhưng em có kiến thức về dân ca truyền thống Cơ Tu khá tốt. Đặc biệt, Cảnh thuộc rất nhiều bài hát dân ca cổ và hát được nhiều làn điệu dân ca Cơ Tu như ba boóch, hát lý... Bhling Cảnh là niềm tự hào và cũng là người truyền cảm hứng tình yêu dân ca truyền thống cho nhiều bạn trẻ tại địa phương. Bà Bhơ Nướch Cheo chia sẻ: “Cảnh là người rất đam mê dân ca truyền thống Cơ Tu. Niềm đam mê đó có thể nói là nhờ ảnh hưởng từ người cha của mình. Ông chính là người truyền dạy, kèm cặp, vun đắp tình yêu âm nhạc dân tộc cho Cảnh từ nhỏ. Trong mỗi buổi tập luyện trong Câu lạc bộ, Cảnh là người rất năng nổ, nhiệt tình hướng dẫn các thành viên khác cùng tập luyện nghiêm túc. Có được thành viên trong Câu lạc bộ như vậy quả là may mắn và cũng là niềm tự hào cho thế hệ trẻ Cơ Tu mình noi theo.”

Huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam đã và đang chú trọng bảo tồn, khôi phục các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc thiểu số. Hiện trên địa bàn huyện có khoảng 10 Câu lạc bộ Dân ca dân vũ, Câu lạc bộ nhạc cụ truyền thống các dân tộc. Ông Trần Dư, Trưởng phòng Văn hóa Thông tin huyện Nam Giang cho biết, những Câu lạc bộ này chính là nơi bảo tồn, khôi phục các giá trị văn hóa các dân tộc; góp phần ươm mầm tài năng văn hóa cho các hội diễn lớn tại tỉnh và khu vực: “Huyện Nam Giang có nhiều thành phần dân tộc như Cơ Tu, Ve, Tà Riềng, Tày, Nùng... Công tác bảo tồn, khôi phục các giá trị văn hóa các dân tộc để nâng cao đời sống tinh thần luôn được huyện chú trọng. Đặc biệt, các thành viên tham gia các Câu lạc bộ rất nhiệt tình trong nhiều phong trào. Nổi bật là Bhling Cảnh có giọng hát dân ca rất hay. Cảnh rất nhiệt tình trong nhiều phong trào và cũng là gương mặt đầu tiên được huyện tuyển chọn để tham gia các cuộc thi trong khu vực.”

Với Bhling Cảnh, niềm đam mê các làn điệu dân ca và nhạc cụ truyền thống Cơ Tu ngày càng lớn dần theo năm tháng. Niềm đam mê đó được Cảnh truyền dạy cho các con của mình và nhiều đứa trẻ khác trong làng qua lời ru, tiếng hát mỗi ngày. Chính tình yêu văn hóa dân tộc đã giúp Bhling Cảnh có thêm nghị lực để bảo tồn, gìn giữ nét văn hóa truyền thống của cha ông để lại./.