G’luh tuh t’mêê đâu, a bhướp Trần Thập, 95 c’moo lâng ma nuyh ca coon khuych goo ặt đhị vel Quảng Xá, chr’val Tân Ninh, chr’hoong Quảng Ninh pr’đoọng doó bil mặt. Đong g’đech tuh t’mêê ta bhrợ têng xang lalăm đếêc 1 c’xêê nắc ơy zooi a nhi coon conh lâng bấc đhanuôr coh đâu ặt g’đech tệêm ngăn. Đhr’nong đong bơơn ta choh bhrợ nhâm mâng, vêy tầng gác lửng lâh k’zệt mét vuông, choom đoọng k’zệt cha nắc đh’rah lâng cr’van cr’bhộ ặt bêl đác tuh nong đhậu. Đhr’nong đong bơơn zup zooi tợơ Chính phủ Việt Nam, bh’rợ pa dưr Liên hiệp quốc (GCF-UNDP) tợơ dự án t’bhlầng c’rơ zâng lâng pazêng rau tr’xăl âng pleng k’tiếc crêê tước k’bhuh đhanuôr ặt ma mông truih biển Việt Nam. A bhớp Trần Thập đoọng năl: “Cr’chăl c’moo 1950, muy g’luh tuh ngân đác nong bhluch  acọ. A culêy nắc tuh c’moo đâu ngân lâh c’moo 1950 mơ 60 phân. Đong zi nâu cung ra văng ra náp đoọng g’đech tuh, ha dợ ra náp nâu cung nong tuh. Căh bhr’nêy tước tuh ngân mơ đếêc. Nâu kêi  bhrợ đong ặt g’đech tuh, a cu tin đươi  bhlầng. Tu lalăm đác tuh chô nắc ơy vêy đhị ặt g’đech, doó lâh k’đhap zr’năh.”

        Pa căn Mai Thị Nhạn ặt đhị bha nụ 1, vel Quảng Xá, chr’val Tân Ninh, chr’hoong Quảng Ninh đoọng năl, coh g’luh tuh t’mêê đâu, zêng pr’loọng đong 6 cha nắc, coh đếêc 2 pa căn t’mêê n’niên ca coon lâng 2 p’niên tợơp pr’ang pr’đoọng bhlầng bơơn z’lâh rau căh pr’đoọng đươi vêy đong g’đech tuh. Dâng 8 c’moo hay, bơơn rau zup zooi âng Nhà nước, pr’loọng đong pa căn Nhạn ơy choh bhrợ 1 đhr’nong đong g’đech tuh lâng bê tông dal toor đong ặt cấp 4. “Pr’loọng đong zi ặt coh piing nâu nắc đong g’đech tuh. Mơ 10 mét vuông ha dợ zập đoọng prang đhr’nong đong ặt, ch’na đh’năh, đác âm zêng đơơng coh đếêc. Ch’ngai mơ 1 tấc m’pâng dzợ nắc đác tước ặ. A cu k’rang bhlầng, tớt coh đâu ha dợ loom luônh cơnh jôông oih tu coh đong vêy 2 p’niên tợơp pr’ang.”

        T’cooh Nguyễn Trung Lộc, Trưởng vel Quảng Xá, chr’val Tân Ninh đoọng năl, prang vel vêy 500 pr’loọng, zêng nong lịt coh đác tuh t’mêê đâu. Bơơn rau zup zooi tợơ Nhà nước lâng apêê tổ chức xã hội, lâh 20 pr’loọng đha rựt coh vel đong ơy choh bhrợ pazêng đhr’nong đong g’đech tuh, đươi vêy cơnh đếêc nắc ơy xiêr rau bil bal tu pleng k’tiếc bhrợ t’vaih. “Cr’nọo bh’rợ đong g’đech tuh nắc lêy pa dzoóc đợ rau zup zooi đoọng bhrợ têng đong g’đech tuh nhâm mâng lâh mơ. Tu căh ngai vêy ngoọ tước đác nong đhậu pa bhlầng. vêy bấc đong g’đech tuh ha dợ đác tuh cung nong đhậu k’nọo tước ặ đhị ặt g’đech./.”

Hiệu quả mô hình nhà vượt lũ

                     PV Vinh Thông/VOV miền Trung

         Tại miền Trung, đợt lũ lịch sử vừa qua cho thấy, mô hình nhà tránh lũ đã giúp người dân vượt qua cơn hiểm nguy. Tại những vùng rốn lũ tỉnh Quảng Bình, hàng chục ngàn hộ gia đình vẫn đảm bảo an toàn tính mạng, tránh thiệt hại nhờ những mô hình chòi vượt lũ, nhà tránh lũ.

Đợt lũ vừa qua, cụ Trần Thập, 95 tuổi và người con trai tàn tật ở thôn Quảng Xá, xã Tân Ninh, huyện Quảng Ninh may mắn thoát nạn. Ngôi nhà tránh lũ vừa kịp hoàn thành trước đó một tháng đã giúp hai cha con ông cùng nhiều người trong xóm an toàn. Ngôi nhà được xây dựng kiên cố, có tầng lửng hơn chục mét vuông, có thể chứa cả chục người cùng nhiều tài sản khi nước lũ dâng cao. Ngôi nhà được hỗ trợ từ Chính phủ Việt Nam, Chương trình Phát triển Liên Hiệp Quốc (GCF- UNDP) thông qua Dự án Tăng cường khả năng chống chịu với những tác động của biến đổi khí hậu cho các cộng đồng dễ bị tổn thương ven biển Việt Nam. Cụ Trần Thập cho biết: “Khoảng năm 1950, có một trận lụt ngập lút đầu của tôi. Tôi áng áng trận lụt năm nay cao hơn so với năm 1950 khoảng 60 phân. Nhà tôi đây, cũng chuẩn bị một bộ sàn để tránh lũ, nhưng bộ sàn cũng bị lút. Cũng không ngờ mức độ nước lũ cao như rứa. Bây giò làm được cái nhà vượt lũ ni, tôi rất tin tưởng. Bởi vì khi nước vô có chỗ ngồi trú tránh, đỡ vất vả.”

Bà Mai Thị Nhạn ở xóm 1, thôn Quảng Xá, xã Tân Ninh, huyện Quảng Ninh cho hay, trong đợt lũ vừa qua, cả gia đình 6 người, trong đó có 2 sản phụ và 2 trẻ sơ sinh may mắn thoát nạn nhờ căn chòi tránh lũ. Cách đây 8 năm, được sự hỗ trợ của nhà nước, gia đình bà Nhạn đã xây dựng một chòi tránh lũ bằng bê tông cao ráo cạnh căn nhà cấp 4. “Gia đình chúng tôi ngồi trên nớ tránh trú lũ. Khoảng mười mét vuông nhưng trú cả gia đình, cơm nước đều ở trên nớ hết. Thiếu khoảng tấc rưỡi nữa thôi là nước ngập thấm mặt bằng trên. Tôi rất lo lắng, ngồi trên nớ mà cứ nhấp nhỏm vì nhà có hai trẻ sơ sinh.”

Ông Nguyễn Trung Lộc, Trưởng thôn Quảng Xá, xã Tân Ninh cho biết, cả thôn có hơn 500 hộ, đa số đều bị ngập sâu trong trận lũ lịch sử vừa qua. Được sự hỗ trợ từ nhà nước và các tổ chức xã hội, hơn 20 hộ nghèo trong thôn đã xây dựng được những căn chòi và nhà vượt lũ, nhờ đó đã giảm thiểu thiệt hại  do thiên tai. “Mô hình nhà chống lũ cần phải nâng mức hỗ trợ lên để thiết kế xây dựng đảm bảo hơn. Bởi vì, không ai ngờ mực nước dâng lịch sử quá cao. Có nhiều nhà chống lũ, sàn mấp mé mực nước lũ.”./.