A moó Riah Thị Trại ăt coh vel A choong, chr’val c’noong k’tiêc Ch’Ơm, chrhoong Tây Giang năc muy coh k’ha riêng pân đil Cơ Tu coh zr’lụ c’noong k’tiêc Quảng Nam bơơn đơp 15 p’nong m’ma a dha xiêm tơợ bh’rợ xa nay “ Lươt Đh’rưah lâng pân đil c’noong k’tiêc”. A moó Trại đoọng năl, ting pâh bh’rợ xa nay, a moó bơơn cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Ga Ry xiêr pa choom đoọng ng’cơnh băn par. Đươi vêy cơnh đêêc, cr’năn 15 p’nong âng pr’loọng đong a moó pa dưr liêm. X’ría c’moo 2019, a moó đơơng pa câl cr’năn a đha bơơn 3 ưc đồng. Đợ zên n’nâu a moó đơc câl m’ma đẳng sâm lâng băn pa dưr cớ cr’năn a đha. A moó Ríah Thị Trại xay moon, n’đhơ đợ zên căh bâc n’đhang công zooi ha pr’loọng đong a moó vêy pr’đơợ pa dưr tr’mông tr’meh pr’loọng đong:“ C’moo a hay, bh’rợ xa nay “ Lươt Đh’rưah lâng pân đil c’noong k’tiêc” âi zooi đoọng pr’loọng đong cu 15 p’nong m’ma a đha. Đươi vêy zên pa câl a đha acu âi choom choh p’xoọng đẳng sâm đoọng pa dưr tr’mông tr’meh pr’lọong đong. A cu lêy bh’rợ xa nay n’nâu pa bhlâng chr’năp lâng liêm choom cơnh lâng pân đil c’noong k’tiêc đha rưt cơnh a zi.”

Ha dợ a moó Bhling Đớt ăt coh vel A Soò, chr’val Chơ Chun, chr’hoong Nam Giang công pa bhlâng bhui hart u bơơn đơp râu zooi đoọng tơợ  bh’rợ xa nay “Lươt dh’rưah lâng pân đil c’noong k’tiêc”. A moó truih, m’pâng c’moo 2018, đhr’nong đong xooc ăt ma mông âng pr’loọng đong căh pr’đoọng crêê rooh, pa zêng cr’van coon c’rong đơc zêng crêê rooh cat. Pr’ăt tr’mông lâh n’năc âng pr’loọng đong lum bâc râu zr’năh kđhap. Đhị bêl zr’năh k’đhap bhlâng, a moó bơơn bh’rợ xa nay “ Lươt dh’rưah lâng pân đil c’noong k’tiêc” zooi đoọng 50 ưc đồng choh bhrợ đong. Lâh n’năc, bh’rợ xa nay dzợ zooi đoọng p’xoọng 1 p’nong c’rooc căn đoọng bhrợ t’vaih pr’đơợ ha đhi a moó pa dưr tr’mông tr’meh, yêm têêm pr’ăt tr’mông. A moó Đớt bhui  har đoọng năl, x’ría c’moo 2020 n’nâu, p’nong c’rooc âng pr’loọng đong năc vêy u rưah:“Acu bơơn bh’rợ xa nay “ Lươt dh’rưah lâng pân đil c’noong k’tiêc” zooi đoọng p’nong c’rooc, đhr’nong đong chrnăp 50 ưc đồng hơnh bhlâng. X’ría c’moo đâu c’rooc vêy u rưah. C’la cu căh vêy pr’đơợ đoọng bhrợ đong xang. Bơơn râu zooi đoọng âng bh’rợ xa nay n’nâu hâng hơnh căh cơnh.”

P’căn Zơrâm Nhung, Chủ tịch Hội Liên hiệp pân đil chr’hoong Nam Giang đoọng năl, đhị bh’rợ “ Lươt dh’rưah lâng pân đil c’noong k’tiêc”, Hội âi pa đơp k’noọ 15 đhr’nong đong cr’er ha pân đil c’noong k’tiêc lum pr’ăt tr’mông zr’năh k’đhap, muy đhr’nong đong chr’năp 50 ưc đồng; Pa zum bhrợ têng k’zêt lơp pa choom đoọng n’đăh kỹ thuật băn choh; zooi đoọng tơơm chr’noh, acoon bh’năn chr’năp tươc k’ha riêng ưc đồng. Xooc, k’noọ 20 pr’đhang bhrợ cha liêm choom tơợ bh’rợ xa nay “ Lươt đh’rưah lâng pân đil c’noong k’tiêc”… âi zooi k’ha riêng pân đil dha nuôr acoon coh đhị 2 chr’val c’noong k’tiêc Chơ Chun lâng La Dê z’lâh zrnăh k’đhap, yêm têêm pr’ăt tr’mông.“ Râu liêm choom bhlâng âng bh’rợ xa nay “ Lươt đh’rưah lâng pân đil c’noong k’tiêc” năc pa đơp pr’đươi tr’mông ha đhi a móo c’noong k’tiêc pa dưr tr’mông. Bh’rợ xa nay âi bhrợ t’vaih pr’đơợ k’rơ lieem ha pân đil c’noong k’tiêc dưr z’lâh coh pr’ăt tr’mông.”

Lâh 2 c’moo ha nua, bh’rợ xa nay “ Lươt đh’rưah lâng pân đil c’noong k’tiêc” âi zooi đoọng ha pân đil đha nuôr acoon coh coh 4 chr’val c’noong k’tiêc 2 chrhoong Tây Giang lâng Nam Giang, tỉnh Quảng Nam k’noọ 2 tỷ đồng đhị bâc bh’rợ xa nay liêm chr’năp la lua. Tơợ bh’rợ xa nay n’nâu, zâp câp Hội pân đil vel đong công âi bhrợ pa dưr k’noọ 30 đhrnong đong cr’er ha pâl đil zr’lụ c’noong k’tiêc, 3 đhr’nong đong zr’ziêng lâng 1 đhr’nong đong ha Mế Việt Nam Anh hùng đhị chr’hoong Đăk Chưng, tỉnh Sê Kông ( Lào), pa zêng chr’năp lâh 1 tỷ đồng.

Thượng tá Hoàng Văn Mẫn, Chính ủy Bộ chỉ Bộ đội Biên phòng Quảng Nam đoọng năl: Pa zum đh’rưah lâng Hội Liên hiệp tỉnh ký gr’hoot xay bhrợ bh’rợ xa nay “ Lươt dh’rưah lâng pân đil c’noong k’tiêc”, đơn vị xay moon ghit cr’noọ xa nay zooi đoọng zr’lụ c’noong k’tiêc pa dưr tr’mông tr’meh cơnh lâng c’lâng xa nay “ pa đơp toong m’beh căh pa đơp acoon a xiu”. Coh đêêc, pa ghit bh’rợ pa choom đoọng kỹ thuật, chơơih pay pr’đhang bh’rợ pa dưr tr’mông tr’meh liêm glăp cơnh lâng pr’đơợ zr’lụ c’noong k’tiêc. Xang 2 c’moo xay bhrợ, bh’rợ xa nay “ Lươt dh’rưah lâng pân đil c’noong k’tiêc” đhị Quảng Nam âi pa dưr liêm choom, chroi đoọng ha dưr dal bh’rợ âng pân đil c’noong k’tiêc pa zum têy zư lêy nhâm mâng c’lâng c’noong t’nool cr’lă âng k’tiêc k’ruung:“Choom moon “ Lươt đh’rưah lâng pân đil c’noong k’tiêc” năc bh’rợ xa nay liêm choom lâng la lua crêê, pa bhlâng năc cơnh lâng pân đil zr’lụ c’noong k’tiêc. Cơnh lang bâc đhị chroi đoọng, bh’rợ xa nay âi zooi đoọng đong ha pân đil lum pr’ăt tr’mông zr’năh k’đhap, zooi đoọng m’ma chr’noh,acoon bh’năn, choh đẳng sâm, z’nươu tr’hâu, đoọng pr’hêl zâp bêl Tết tươc ha pruôt chô… pa bhlâng bâc bh’rợ tr’nêng chr’năp. Coh đêêc, vêy râu zooi đoọng liêm crêê tơợ apêê đơn vị zr’ziêng. Cr’chăl ha y, a zi vêy t’bhlâng bhrợ t’bhưah apêê pr’đhang n’nâu đoọng pân đil zr’lụ c’noong k’tiêc tr’xin ha dưr dal pr’ăt tr’mông./.

Hiệu quả từ Chương trình “Đồng hành với phụ nữ biên cương”

                                     Nhóm PV miền Trung

Sau 2 năm ký kết, triển khai công tác phối hợp giữa Hội LHPN tỉnh Quảng Nam và Bộ Chỉ huy Biên phòng tỉnh giai đoạn 2018-2020, chương trình “Đồng hành với phụ nữ biên cương” đã giúp hàng trăm hội viên phụ nữ đồng bào dân tộc thiểu số ở các xã biên giới của 2 huyện Nam Giang và Tây Giang vươn lên phát triển kinh tế, ổn định cuộc sống.

Chị Riah Thị Trại ở thôn AChoong, xã biên giới Ch’Ơm, huyện Tây Giang là một trong hàng trăm phụ nữ Cơ Tu ở vùng biên giới Quảng Nam  nhận được vịt xiêm giống từ chương trình “Đồng hành với phụ nữ biên cương”. Chị Trại cho hay, tham gia chương trình, chị được cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Ga Ry hướng dẫn kỹ thuật chăn nuôi vịt. Nhờ đó, đàn vịt 15 con của gia đình chị phát triển tốt. Cuối năm 2019, chị xuất bán đàn vịt được 3 triệu đồng. Số tiền này chị dành mua cây đẳng sâm giống và nuôi vịt. Chị Riah Thị Trại chia sẻ, dù số tiền không nhiều nhưng cũng giúp gia đình chị có điều kiện phát triển kinh tế gia đình:  “Năm ngoái, chương trình “Đồng hành với phụ nữ biên cương” đã hỗ trợ cho gia đình tôi 15 con vịt giống. Nhờ số tiền bán vịt tôi đã có thể trồng thêm đẳng sâm để phát triển kinh tế gia đình. Tôi thấy chương trình này thật sự rất có ý nghĩa và hiệu quả đối với phụ nữ vùng biên giới nghèo như chúng tôi.”

Còn chị Bhing Đớt ở thôn A Sòo, xã Chơ Chun, huyện Nam Giang rất phấn khởi khi nhận được hỗ trợ từ chương trình “Đồng hành với phụ nữ biên cương”. Chị kể, giữa năm 2018, ngôi nhà đang ở của gia đình chẳng may bị cháy, toàn bộ tài sản tích góp được bị thiêu rụi. Cuộc sống sau đó của gia đình chị gặp vô vàn khó khăn. Ngay lúc khốn khó nhất, chị được chương trình “Đồng hành với phụ nữ biên cương” hỗ trợ 50 triệu đồng dựng lại nhà. Ngoài ra, chương trình còn hỗ trợ thêm 1 con bò sinh sản để tạo điều kiện cho chị phát triển kinh tế, ổn định cuộc sống. Chị Đớt vui mừng cho biết, đến cuối năm 2020 này, con bò của gia đình sẽ tới thời kỳ sinh sản: “Tôi được chương trình “Đồng hành với phụ nữ biên cương” hỗ trợ cho con bò, ngôi nhà trị giá 50 triệu đồng mừng lắm. Cuối năm nay bò sẽ cho sinh sản. Bản thân mình không có điều kiện để làm nhà cửa. Được sự hỗ trợ của chương trình mừng lắm, hạnh phúc lắm.”

Bà Zơ Râm Nhung, Chủ tịch Hội LHPN huyện Nam Giang cho biết:  Thông qua chương trình “Đồng hành với phụ nữ biên cương”, Hội đã trao 15 nhà Mái ấm tình thương tặng phụ nữ vùng biên giới hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, mỗi nhà trị giá 50 triệu đồng; Phối hợp tổ chức hàng chục lớp tập huấn về kỹ thuật nuôi trồng; Hỗ trợ cây con giống như bò, gà, vịt.... trị giá hàng trăm triệu đồng. Hiện nay, gần 20 mô hình kinh tế hiệu quả từ chương trình “Đồng hành với phụ nữ biên cương”... đã giúp hàng trăm phụ nữ đồng bào dân tộc thiểu số tại 2 xã biên giới Chơ Chun và La Dêê vượt qua khó khăn, ổn định đời sống: “Điểm nổi bật nhất của chương trình “Đồng hành với phụ nữ biên cương” là trao phương tiện sinh kế cho chị em biên cương phát triển kinh tế. Chương trình đã tạo động lực rất lớn cho phụ nữ vùng biên vươn lên trong cuộc sống.”

Hơn 2 năm qua, chương trình “Đồng hành với phụ nữ biên cương” đã hỗ trợ phụ nữ đồng bào dân tộc thiểu số ở 4 xã biên giới 2 huyện Tây Giang và Nam Giang, tỉnh Quảng Nam gần 2 tỷ đồng thông qua nhiều hoạt động ý nghĩa, thiết thực. Từ chương trình này, các cấp Hội phụ nữ địa phương cũng đã xây dựng gần 30 nhà Mái ấm tình thương cho phụ nữ vùng biên, 03 nhà Hữu nghị và 01 nhà cho Mẹ Việt Nam Anh hùng tại huyện Đắc Chưng, tỉnh Sê Kông (Lào), tổng trị giá  hơn 1 tỷ đồng.

Thượng tá Hoàng Văn Mẫn, Chính ủy Bộ chỉ huy Bộ đội Biên phòng Quảng Nam cho biết: triển khai chương trình “Đồng hành với phụ nữ biên cương”, đơn vị xác định rõ mục tiêu giúp nhân dân vùng biên phát triển kinh tế với phương châm “Trao cần câu chứ không trao con cá”. Trong đó, chú trọng hướng dẫn kỹ thuật, lựa chọn mô hình phát triển kinh tế phù hợp với điều kiện vùng biên giới. Sau 2 năm triển khai, chương trình này đã góp phần nâng cao vai trò, trách nhiệm phụ nữ biên giới chung tay bảo vệ vững chắc đường biên, cột mốc của tổ quốc: “Phải nói rằng “Đồng hành với phụ nữ biên cương” là chương trình rất hiệu quả và thiết thực, nhất là đối với phụ nữ vùng biên cương. Bằng nhiều nguồn vận động xã hội khác nhau, chương tình đã hỗ trợ nhà cho phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn, hỗ trợ cây con giống như bò, vịt, ngan, trồng đẳng sâm, dược liệu, thăm hỏi, tặng quà mỗi dịp Tết đến xuân về... rất là nhiều hoạt động ý nghĩa. Trong đó có cả sự hỗ trợ rất tích cực từ các đơn vị kết nghĩa nữa. Thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục nhân rộng các mô hình này để phụ nữ vùng biên từng bước nâng cao chất lượng đời sống.”/.