Coh apêê clung ha roo đhị chr’val Phước Sơn, chr’hoong Tuy Phước, tỉnh Bình Định, đhanuôr t’mêê xoót pay ha roo hân noo ha ọt ha pruôt xang. Cơnh lalăm a hay, đhanuôr dưr tợơ đâh ra diu đoong gặp xoót ha roo nắc nâu kêi zập bh’rợ zêng ơy máy móc bhrợ. Xăl tu têy k’đhợơng g’nặt, têy k’đhợơng k’nuốc, đhanuôr gluh ooy clung ruộng nắc lâng 1 quyển bha ar, 1 bệê toong xrặ. Coh clung chr’val Phước Sơn, pa căn Dương Thị Thanh Hồng đoọng năl, apêê c’nặt bh’rợ pay xoot ha roo ơy vêy máy, a đoo nắc đương doanh nghiệp cân xang ha roo t’mêê nắc tước ký pay zên. Hân noo nâu, pr’loọng đong pa căn Hồng choh 1 mẫu m’pâng ha roo, đơơng chô bh’nơơn mơ 5 ýân, đơơng chô 30 ức đồng tu cơnh đếêc bhui har bhlầng: “Câl ha roo t’mêê ha dợ chr’năp ha roo gooh coh lơơng câl mơ nắc đhị đâu apêê câl mơ đếêc. Dóo g’lếêh ng’ar pa gooh, gặt xang cân lâng pa đớp đoọng ha pêê đhị ruộng, doó g’lếêh. Liêm choom bhlầng nắc apêê pay 5%, liêm choom đoọng ha đhanuôr, nâu đoo nắc rau hâng hơnh bhlầng. Hợp đồng tợơp hân noo, hợp đồng nâu nắc liêm choom bhlầng.”

Xọoc đâu, đhị tỉnh Bình Định, cr’nọo  bh’rợ “Pa tệêt bhrợ têng, k’rong câl bh’nơơn ha rêê đhuôch pa tệêt lâng pa câl pr’đươi đoọng bhrợ têng ha rêê đhuôch” vêy bơr pêê Công ty ting pâh ooy t’nooi bh’rợ pa tệêt pa zưm nắc zup zooi m’ma choh; HTX Nông nghiệp quy hoạch, k’rong ruộng ha roo âng đhanuôr vaih zr’lụ bhrợ têng clung pậ bhưah. Tợơ hân noo, Sở Nông nghịêp lâng Pa dưr pa xớc vel bhươl đh’rưah lâng bấc vel đong bhrợ têng apêê lớp pa choom đăh kỹ thuật choh bhrợ, tưới tiêu, pay bh’nơơn vaih nắc pr’đươi ma mơ, tệêm ngăn quy chuẩn đăh vệ sinh ch’na đh’năh, đợ za nươu zư lêy bhơi rơ veh liêm choom… Xang đếêc, doanh nghiệp ký hợp đồng lâng đhanuôr k’rOng câl pr’đươi đhị ruộng ting chr’năp tệêm ngăn tợơp hân noo căh cợ chr’năp thị trường cr’chăl câl, lêy cơnh gr’hoọt moon quuyết định âng bơr n’đăh. T’cooh Nguyễn Văn Hoà, Giám đốc Công ty m’ma Bình Định đoọng năl: đơn vị gr’họot moon k’rong câl ha roo ting hợp đồng ơy ký lâng đhanuôr lâng bh’nơơn liêm choom bhlầng: “Bh’nơơn ha roo c’moo đâu bơơn bấc lâh apêê c’moo lalăm. Cơnh lâng đhanuôr nắc pa câl m’ma xoọc tr’nợơp. Tước cr’chăl k’rong câl nắc câl lứch âng đhanuôr, tệêm ngăn 100% đăh pa câl. Ha dợ đhanuôr vêy trách nhiệm bhrợ têng ha roo liêm pr’đợơ cơnh a đay đươi.”

Coh hân noo ha ọt ha pruốt 2019-2020, Ngành Nông nghiệp tỉnh Bình Định bhrợ têng bơơn 148 đhăm clung pậ bhưah choh ha roo lâng 4 clung ga mắc đhị chr’hoong Tuy Phước choh ha roo m’ma. Ting cơnh t’cooh Nguyễn Văn Lê, Trưởng phòng Nông nghiệp lâng Pa dưr pa xớc vel bhươl chr’hoong Phù Cát, tỉnh Bình Định, vel đong ta luôn zư liêm tợơ 30 tước 50 clung pậ bhưah đoọng bhrợ têng. K’nặ 10 c’moo hay, apêê clung ga mắc nâu ơy bơơn pa dưr bh’nơơn liêm choom. M’jưah lâng đươi dua m’ma ếp t’ngay, bh’nơơn dal, chr’hoong ơy đươi dua máy móc đhị bhrợ têng coh clung ruộng, choh  bhrợ zêng 1 rau m’ma coh m’jưah cr’chăl, chroi k’rong pa dưr dal bh’nơơn pa  bhrợ, đợ bấc. T’cooh Phan Trọng Hổ, Giám đốc Sở Nông nghiệp lâng pa dưr pa xớc  vel bhươl tỉnh Bình Định đoọng năl, tước nâu kêi 4 đhăm clung ga mắc choh bhrợ ha roo m’ma đơơng chô bh’nơơn dal, bấc tợơ 80-90 tạ/ha. Ting cơnh t’cooh Phan Trọng Hổ, tợơ bh’nơơn nâu, tỉnh Bình Định nắc bhrợ pa dưr mơ 250 đhăm clung ga mắc vêy zêng lâng apêê tơơm chr’noh lalay cơnh bha lung, a bhoo, a tuông, tâm phóc… “Coh pr’đợơ bêl a zi bhrợ pa dưr clung ga mắc cơnh lâng tơơm ha roo, a zi nắc vêy bơơn lêy lâng pr’đợơ bhrợ têng ha rêê đhuôch Bình Định, lâng đhăm k’tứi coh 1 đơn vị pr’loọng cơnh đếêc, ha dang a zi kiêng bhrợ pa dưr t’nooi pa tệêt bhrợ têng lâng thị trường nắc a hêê lêy bhrợ clung ga mắc. Lâng coh c’moo đâu a zi ơy bhrợ têng coh chr’noh rau lơơng cơnh tâm phóc đhị zr’lụ Phù Cát. Ha y nắc choh bhrợ tơơm bha lung xang nắc tước bh’nơơn rau lơơng vêy crêe tước tơơm a bhoo ký gr’họot lâng Công ty Vinamilk”.

Hiệu quả mô hình cánh đồng mẫu lớn ở Bình Định

                                                      Thành Long

Những năm gần đây, tỉnh Bình Định đẩy mạnh tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao hiệu quả sản xuất. Mỗi héc ta lúa, người nông dân lãi khoảng 24 triệu đồng. Tỉnh Bình Định đã xây dựng nhiều mô hình cánh đồng mẫu lớn, cánh đồng lớn gắn với chuỗi liên kết sản xuất, cung ứng vật tư nông nghiệp, tiêu thụ nông sản giúp nông dân Quan trọng hơn, nông dân được tiếp cận cách sản xuất hiện đại, gắn trách nhiệm giữa nông dân và doanh nghiệp, góp phần nâng cao chuỗi giá trị của sản phẩm nông nghiệp.  

Trên các cánh đồng lúa ở xã Phước Sơn, huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định, bà con nông dân vừa thu hoạch xong lúa vụ đông xuân. Nếu như trước đây, bà con phải dậy từ tờ mờ sớm ra đồng gặt lúa thì giờ đây, mọi việc đã có máy móc. Thay vì tay liềm, tay cuốc, người nông dân ra ruộng chỉ với 1 quyển vở và cây bút. Trên cánh đồng xã Phước Sơn, bà Dương Thị Thanh Hồng cho biết, các công đoạn thu hoạch đã có máy, bà chỉ chờ doanh nghiệp cân xong lúa tươi thì đến ký nhận tiền. Vụ này, gia đình bà Hồng làm 1 mẫu rưỡi lúa, cho sản lượng khoảng 5 tấn, thu về 30 triệu đồng nên rất phấn khởi:“Mua lúa tươi nhưng mà giá lúa khô ở ngoài bao nhiêu là ở đây người ta mua bấy nhiêu. Sướng cái là khỏi phơi, chuyển lên rồi mình cân rồi giao tại ruộng, khỏe. Mà có lợi cái là người ta chỉ trừ có 5%, lợi cho người nông dân, cái đây mừng lắm. Hợp đồng đầu vụ, hợp đồng đây mới tốt hơn.”

Hiện nay, tại tỉnh Bình Định, mô hình “Liên kết sản xuất tiêu thụ nông sản gắn với cung ứng vật tư nông nghiệp” có một số Công ty tham gia vào chuỗi liên kết sẽ hỗ trợ giống; HTX Nông nghiệp quy hoạch, tập trung ruộng lúa của người dân thành vùng sản xuất cánh đồng mẫu lớn. Đầu vụ, Sở Nông nghiệp Phát triển Nông thôn cùng nghiều địa phương tổ chức các lớp tập huấn về kỹ thuật canh tác, tưới tiêu, thu hoạch tạo ra sản phẩm đồng đều, đảm bảo quy chuẩn về an toàn vệ sinh thực phẩm, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật… Sau đó, doanh nghiệp ký hợp đồng với người nông dân thu mua sản phẩm tại ruộng theo giá cố định đầu vụ hoặc giá thị trường thời điểm mua, tùy hai bên thỏa thuận quyết định hình thức hợp đồng. Ông Nguyễn Văn Hòa, Giám đốc Công ty giống Bình Định cho biết: đơn vị cam kết thu mua lúa theo hợp đồng đã ký kết với bà con và chất lượng lúa rất tốt: “Chất lượng lúa năm nay năng suất đạt hơn những năm trước. Đối với người dân là mình cung ứng lúa giống ban đầu. Đến thời điểm thu mua mình thu mua toàn bộ của người dân, mình đảm bảo 100% toàn bộ đầu ra. Còn người dân có trách nhiệm sản xuất lúa tiêu chuẩn cho mình.” 

Trong vụ lúa đông xuân 2019-2020, Ngành Nông nghiệp tỉnh Bình Định xây dựng được 148 cánh đồng mẫu lớn sản xuất lúa và 4 cánh đồng lớn ở huyện Tuy Phước chuyên sản xuất lúa giống, Theo ông Nguyễn Văn Lê, Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định, địa phương luôn duy trì từ 30 đến 50 cánh đồng mẫu lớn sản xuất lúa. Gần 10 năm qua, các cánh đồng mẫu lớn này đã phát huy hiệu quả rõ rệt. Bên cạnh việc sử giống lúa ngắn ngày, năng suất cao, huyện đã đưa cơ giới hóa vào đồng ruộng, sản xuất đại trà 1 loại giống trong cùng thời gian, góp phần nâng cao năng suất lao động, sản lượng. Ông Phan Trọng Hổ, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Bình Đinh cho biết, đến nay, 4 mô hình cánh đồng lớn chuyên sản xuất lúa giống cho năng suất rất cao, bình quân từ 80 đến 90 tạ/ha. Theo ông Phan Trọng Hổ, từ thành công này, tỉnh Bình Định sẽ xây dựng khoảng 250 cánh đồng mẫu lớn có cả các loại cây trồng khác như bưởi, ngô, đậu phụng… “Trên cơ sở khi chúng tôi xây dựng cánh đồng lớn đối với cây lúa chúng tôi mới thấy rằng với điều kiện sản xuất của nông nghiệp Bình Định, với diện tích nhỏ trên 1 đơn vị hộ như vậy nếu mà chúng ta muốn xây dựng chuỗi gắn sản xuất với thị trường thì chúng ta phải xây dựng cánh đồng lớn. Và trong năm nay chúng tôi đã xây dựng trên nhưng sản phẩm khác như cây lạc ở vùng Phù Cát. Sắp đến sẽ xây dựng cây bưởi rồi một số sản phẩm có liên quan đến cây ngô sinh khối ký kết với Công ty Vinamilk.”/.