Xang bấc c’moo bhrợ têng cắh bơơn pa chô râu rị, pr’ắt tr’mông âng đhanuôr chóh a tao cóh ĐBSCL ắt đhị đhr’năng zr’nắh k’đháp, đhị đêếc cậ ngành a tao xoọc dzợ chêê xay moon xa nay bh’rợ bhr’lậ. Đhị đhr’năng cơnh đâu đhanuôr pa hư lơi k’r’bhâu hecta a tao xăl chóh t’nơơm chr’nóh râu lơơng, hân đhơ cắh n’năl vêy bơơn pay pa chô râu rị cắh. Đhị đhr’năng n’nâu ha dang chính quyền vel đông lâng ngành a tao đường cắh vêy bh’rợ bhr’lậ loon đơớh nắc cóh hân noo pa bhrợ ha y đoọng máy đường cắh zập a tao đoọng bhrợ têng. PV Đài p’rá VN vêy bha ar xrặ xay truíh ooy xa nay n’nâu.
Cóh apêê c’moo 90, a tao đường vêy ta lêy nắc t’nơơm chr’nóh chô đơơng bấc râu liêm choom ooy kinh tế âng tỉnh Trà Vinh ng’moon zazum lâng ĐBSCL moon la lay. Hân đhơ cơnh đêếc 4 c’moo chô ooy đâu, bấc bhlâng đhanuôr chóh a tao nắc cắh râu bơơn pay cha, tu chr’nắp âng a tao ếp, đhị đêếc cậ zên k’rong bhrợ nắc bấc, đơơng âng c’moo t’tun bấc lấh mơ c’moo l’lăm.
Đhị chr’val Lưu Nghiệp Anh, chr’hoong Trà Cú, vel đông vêy k’nặ 100% pr’loọng đông chóh bhrợ a tao, nắc cóh hân noo chóh bhrợ cóh c’moo ahay, prang chr’val đhiệp vêy mơ 10% pr’loọng đông vêy lãi tơợ 1- 2 ức đồng cóh muy hecta, ha mơ dzợ nắc lứch ma chô mơ zên bhrợ têng cắh cậ cắh râu bơơn pay pa chô. Nắc mót ooy hân noo bhrợ têng a tao cóh c’moo đâu, bấc đhanuôr cắh pân bhrợ têng ting n’nắc lướt pa bhrợ đoọng ha pêê n’lơơng cắh cậ xăl chóh t’nơơm chr’nóh, băn bh’năn râu lơơng. T’coóh Thái Hoàng Đang bí thư chr’val Lưu Nghiệp Anh prá:
Lâng chr’val Lưu Nghiệp Anh nắc vel đông vêy đhăm bhrợ têng bấc pa bhlâng âng chr’hoong Trà Cú. Đhanuôr ắt mamông đươi dua ooy t’nơơm a tao nắc cóh pazêng c’moo đăn đâu chr’nắp cắh nhâm mâng, 3 c’moo n’nâu đhanuôr cắh râu bơơn pay pa chô, pr’ắt tr’mông công lum zr’nắh k’đháp nắc nâu cơy lướt pa bhrợ đoọng ha pêê n’lơơng cắh cậ đoọng k’coon ch’chau bhrợ cóh công ty cắh cậ bhrợ bh’rợ râu lơơng.
Đhị đhr’năng chr’nắp âng atao xiêr ta luôn, bấc pr’loọng đông xăl chóh clang, a rong, ha roo… hân đhơ thu nhập âng pazêng chr’nóh n’nâu nắc công z’zăng a năm. Đhị pazêng zr’lụ pa bhrợ liêm buôn, đhanuôr ơy lơi ha roo xăl chóh chr’nóh râu lơơng vêy thu nhập bấc lấh mơ, cơnh m’ma a bhoo, cam sành, chanh cắh vêy cr’liêng… Ting cơnh xa nay âng đhanuôr, ha dang năng suất ha roo vêy lãi tơợ 10 – 15 ức dồng, 1 c’moo bhrợ tơợ 2- 3 chu nắc thu nhập bấc lấh mơ a tao tơợ 2 – 3 chu, đhị đêếc cậ g’léh c’rơ đoọng zư lêy, pay pa chô doọ ha lêệng. t’coóh Nguyễn Văn Thế, ắt cóh chr’val Lưu Nghiệp Anh – manuýh t’mêê xăl 12 sao a tao xăl chóh ha roo xay moon:
Đhanuôr cóh đâu ắt mamông đươi dua bấc ooy t’nơơm a tao ha dợ nâu cơy lơi cắh dzợ bấc pa bhlâng, tu chr’nắp cắh nhâm mâng. Đhị đêếc cậ manuýh bhrợ têng công k’đháp ng’k’dua, lứch lướt pa bhrợ cóh thành phố. Ng’bhrợ ha roo vêy bấc râu liêm choom muy c’moo bhrợ 3 hân noo, buôn ng’bhrợ lấh mơ.
Đhị đêếc cậ muy bơr râu chr’nóh n’lơơng cơnh a rong, clang, prợ… ha dang ng’xay ma mơ lâng đhăm chóh bhrợ nắc chô đơơng thu nhập bấc lấh mơ a tao, nắc chr’nắp công cắh nhâm mâng, tu zr’lụ pa câl nắc đươi dua bấc ooy c’bhúh tước câl. Hân đhơ n’năl cơnh đêếc nắc đhanuôr nắc t’bhlâng chóh pazêng râu t’nơơm chr’nóh n’nắc, tu buôn ng’bhrợ têng. Pr’loọng đông t’coóh Nguyễn Văn Thuận ắt cóh chr’val Lưu Nghiệp Anh, manuýh ơy lơi a tao bơr c’moo n’nâu xay moon:
Chóh a tao bấc c’moo cắh râu bơơn pay pa chô, tu cơnh đêếc pr’loọng đông xăl chóh chr’nóh râu lơơng, xăl chóh a rong, cóh tr’nơớp công chô đơơng râu liêm choom lấh mơ lâng a tao. Nắc xoọc đâu t’piing lâng c’moo 2014 đhr’năng xiêr chr’nắp, tu cơnh đêếc clang cóh xoọc đâu cắh vêy lãi, vêy cơnh cậ cắh râu bơơn pay pa chô. Công cơnh t’nơơm a tao nắc công cắh vêy lãi.
Đhăm chóh bhrợ a tao Trà Vinh nắc dzoong cóh t’nooi 14 zr’lụ ĐBSCL t’piing lâng apêê Hậu Giang, Long An lâng Sóc Trăng, nắc vêy ta xay moon râu liêm choom nắc bấc lấh mơ. Râu đâu xay moon xa nay zư nhâm mâng đhăm chóh bhrợ lâng quy hoạch zr’lụ chóh a tao âng vel đông nắc công crêê. Hân đhơ cơnh đêếc, tu cắh râu bơơn pay pa chô cóh bấc c’moo lâng đươi bấc ooy đơn vị pay câl, nắc đông máy đường bhrợ ha đhanuôr k’noọ tước ooy t’nơơm chr’nóh râu lơơng lâng đhăm chóh bhrợ ting t’ngay m’bứi lấh mơ.
Đoọng trôông dzấc đhăm chóh bhrợ t’nơơm a tao bấc bh’rợ vêy ta xay moon, pa bhlâng nắc cóh hân noo chóh bhrợ c’moo 2015 – 2016 n’nâu, Công ty a tao đường Trà Vinh pazum đh’rứah vel đông bhrợ têng 2 clung a tao ga mắc, lâng đhăm pậ bhứah 46,5 hecta. Pazêng pr’loọng đông ting bhrợ têng nắc vêy Công ty zúp zooi zập hecta tơợ 5- 7 tấn m’ma a tao; cóh đêếc zúp zooi pa chô 30% chr’nắp m’ma a tao, 800 kg phân NPK, 300 kg phân urê lâng đoọng vặ lâng zên mặt cắh lấh 12 ức đồng cóh muy hecta. Lãi suất pazêng zên k’rong bhrợ nắc vêy ta đươi t’đui ooy đợ lãi suất âng Ngân hàng t’đui ooy cr’chăl. Tước hân noo pay pa chô, công ty nắc pay pa chô zên bhrợ têng lâng gr’hoót câl pazêng a tao t’đui ooy chr’nắp âng thị trường, nhâm mâng doọ m’bứi lấh mơ chr’nắp pay câl âng pazêng đông máy đường cóh zr’lụ ĐBSCL. Lấh n’nắc, đơn vị công đoọng cán bộ kỹ thuật xiêr pa choom đhanuôr bh’rợ chóh bhrợ, zư ley… lâng vel đông k’rong bhrợ bha nậ đác ch’ngai k’nặ 20km, pazêng bhrợ têng lấh 223 tỷ đồng đoọng zúp zooi pazêng pr’loọng đông bhrợ têng a tao liêm choom lấh mơ, pa xiêr muy pâng zên k’rong bhrợ. Hân đhơ cơnh đêếc, ha dang zên bhrợ têng atao âng Trà Vinh ng’moon la lay lâng ĐBSCL ng’moon zazum nắc dzợ bấc lấh mơ 30% chr’nắp âng pazêng apêê k’tiếc k’ruung cóh zr’lụ nắc cắh mặ tr’zeng mr’đoo bh’nơơn bh’rợ lâng cóh x’rịa đhanuôr nắc lum zr’nắh k’đháp. T’coóh Trần Quốc Tuấn, giám đốc Sở Công thương tỉnh Trà Vinh prá:
Râu xa nay bha lâng cóh đâu nắc m’ma a tao, tu mr’đoo đhăm chóh bhrợ ha dợ m’ma a tao âng Thái Lan, Lào nắc bấc lấh mơ. Chr’nắp bhlâng nắc chữ đường cóh a tao công bấc lấh mơ m’ma a tao xoọc đâu âng hêê xoọc đươi. Bêl năng suất âng chữ đường ếp ahêê k’đháp ting tr’zeng chr’nắp âng đường lâng apêê k’tiếc k’ruung cóh zr’lụ. Ha dang cắh bhr’lậ m’ma nắc azi k’noọ k’đháp pa bhlâng đoọng chóh bhrợ đợ đhăm a tao cơnh xoọc đâu.
Xang bấc c’moo cắh râu bơơn pay pa chô, đhăm a tao ting t’ngay vêy ta xăl chóh t’nơơm chr’nóh râu lơơng râu nắc râu la lua. Tu cơnh đêếc, đoọng đhanuôr dzợ kiêng chóh bhrợ t’nơơm a tao, nhâm mâng đhăm chóh bhrợ, lấh ooy chính sách zúp zooi, pazêng apêê bhrợ bh’rợ khoa học đơớh ting xay bhrợ đoọng pa liêm pa crêê ooy râu liêm choom âng a tao cơnh ơy ta bhrợ lâng ha roo cóh bêl ahay. Vêy cơnh đêếc nắc vêy choom trôông dzấc zr’lụ chóh bhrợ a tao cóh zr’lụ lâng đhanuôr yêêm têêm chóh bhrợ t’nơơm a tao./.
GIẢI PHÁP NÀO ĐỂ GIÚP NÔNG DÂN TIẾP TỤC GẮN BÓ VỚI CÂY MÍA?
PV Sa Oanh, TT ĐBSCL
Sau nhiều năm thua lỗ liên tục, đời sống người trồng mía ở ĐBSCL lâm vào cảnh khốn khó, trong khi ngành mía đường vẫn loay hoay tìm lời giải. Trước tình hình này nông dân đã phá bỏ hàng ngàn ha mía nguyên liệu chuyển sang cây trồng khác mặc dù chưa biết hiệu quả ra sao so với cây mía. Trước tình hình này nếu chính quyền địa phương và ngành mía đường không có giải pháp kịp thời thì khả năng trong vụ tới các nhà máy đường sẽ thiếu hụt nguyên liệu để sản xuất. PV Đài TNVN có bài đề cập:
Vào thập niên 90, mía đường được xem là cây trồng mang lại hiệu quả kinh tế cao nhất của tỉnh Trà Vinh nói chung và Đồng bằng sông Cửu Long nói riêng. Tuy nhiên 4 năm trở lại đây, phần lớn người trồng mía đều bị thua lỗ vì giá mía ở mức thấp, trong khi vốn đầu tư, tiền thuê nhân công, vận chuyển năm sau lại cao hơn năm trước.
Tại xã Lưu Nghiệp Anh, huyện Trà Cú, địa phương có gần 100% hộ trồng mía, chỉ tính trong niên vụ vừa qua, toàn xã chỉ có 10% hộ có lãi từ 1 - 2 triệu đồng/ha, số còn lại đều hoà hoặc lỗ vốn. Và bước vào vụ mía năm nay, nhiều người không dám đầu tư mà bỏ đi làm thuê hoặc chuyển sang cây trồng, vật nuôi khác. Ông Thái Hoàng Đang bí thư xã Lưu Nghiệp Anh cho biết:
“Đối với xã Lưu Nghiệp Anh là địa phương có diện tích nhiều nhất của huyện Trà Cú. Bà con sống nhờ cây mía thì những năm gần đây giá cả không ổn định, 3 năm nay bà con đều thua lỗ, cuộc sống cũng gặp khó khăn nên bây giờ chủ yếu đi làm thuê hoặc cho con cháu làm ở các công ty hoặc làm nghề khác”.
Trước thực trạng mía rớt giá liên tục, nhiều hộ chuyển sang trồng khoai lang, khoai mì, lúa…mặc dù thu nhập của loại cây trồng này chỉ ở mức trung bình. Tại những nơi điều kiện sản xuất thuận lợi, nông dân đã bỏ lúa chuyển sang cây trồng khác có thu nhập cao hơn như bắp giống, cam sành, chanh không hạt…. Theo cách tính của nông dân, nếu đạt năng suất lúa đạt từ 5-6 tấn/ha, sau 3 tháng gieo sạ mỗi 1ha lúa nông dân có thể thu lãi từ 10 đến 15 triệu đồng, 01 năm làm được từ 2 đến 3 vụ nên thu nhập hơn mía từ 2 đến 3 lần, trong khi công chăm sóc, thu hoạch lại nhẹ hơn. Ông Nguyễn Văn Thế, ở xã Lưu Nghiệp Anh – người vừa quyết định ban 12 công mía sang trồng lúa cho biết:
“Dân ở đây sống nhờ mía nhưng bây giờ rất nhiều, vì giá cả bấp bênh quá. Trong khi nhân công cũng rất khó kiếm, đều lên thành phố làm. Còn làm ruộng có lợi cái là một năm thu tới 3 vụ, dễ xoay sở hơn”.
Trong khi đó một số cây trồng khác như khoai mì, khoai lang, ớt…nếu tính cùng đơn vị diện tích thì cho thu nhập vẫn cao hơn mía nhưng giá cả lại quá bấp bênh, vì đầu ra phụ thuộc vào thương lái hoàn toàn. Tuy biết vậy nhưng nông dân vẫn mạo hiểm lựa chọn vì cho rằng vòng quay gắn dễ xoay sở hơn. Hộ ông Nguyễn Văn Thuận ở xã Lưu Nghiệp Anh, người đã bỏ mía hai năm nay cho biết:
“Trồng mía nhiều năm bị lỗ do đó gia đình cũng có chuyển đổi, chuyển qua trồng khoai mì, khoai lang, bước đầu cũng mang lại lợi nhuận so với cây mía. Nhưng hiện nay so với năm 2014 tình hình sụt giá, do đó khoai năm nay khong có lãi thậm chí bị lỗ. Cũng như cây mía nó cũng không có lãi”.
Diện tích mía nguyên liệu Trà Vinh chỉ đứng hàng thứ 4 khu vực Đồng bằng sông Cửu Long sau Hậu Giang, Long An và Sóc Trăng, nhưng được đánh giá là đứng đầu về chất lượng. Điều này khẳng định chủ trương giữ vững diện tích và quy hoạch phát triển vùng mía nguyên liệu của địa phương là hợp lý. Tuy nhiên, vì thua lỗ nhiều năm liên tục và quá phụ thuộc vào đơn vị thu mua, là nhà máy đường buộc nông dân phải nghĩ đến cây trồng khác và diện tích ngày một bị thu hẹp.
Nhằm cứu lấy vùng mía nguyên liệu nhiều giải pháp đã được đưa ra, điển hình như trong niên vụ 2015-2016 này, Công ty Mía đường Trà Vinh phối hợp với địa phương triển khai 2 cánh đồng mía lớn, với tổng diện tích 46,5 ha. Các hộ tham gia được Công ty hỗ trợ mỗi héc ta từ 5 - 7 tấn giống mía; trong đó hỗ trợ không hoàn lại 30% giá mía giống, 800 kg phân NPK, 300 kg phân urê và cho vay bằng tiền mặt không quá 12 triệu đồng/ha. Lãi suất các khoản đầu tư sẽ được áp dụng theo mức lãi suất của Ngân hàng theo từng thời điểm. Đến kỳ thu hoạch, công ty sẽ thu hồi lại vốn và cam kết mua toàn bộ mía nguyên liệu theo giá thị trường, đảm bảo không thấp hơn giá mua của các nhà máy đường trong khu vực vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Ngoài ra, đơn vị còn cử cán bộ kỹ thuật hướng dẫn nông dân cách trồng, chăm sóc…. Riêng địa phương đầu tư xây dựng tuyến đê dài gần 20km, tổng kinh phí hơn 223 tỷ đồng để giúp các hộ sản xuất mía được an toàn hơn, giảm được một phần chi phí đầu tư. Tuy nhiên, nếu giá thành sản xuất mía của Trà Vinh nói riêng và ĐBSCL nói chung vẫn cao hơn 30% giá thành của các nước trong khu vực thì không thể cạnh tranh với sản phẩm cùng loại và cuối cùng nông dân sẽ tiếp tục gặp khó. Ông Trần Quốc Tuấn, giám đốc sở Công Thương tỉnh Trà Vinh nói:
“Vấn đề mấu chốt ở đây là giống mía, vì cùng một diện tích mà giống mía của Thái Lan, Lào thì sản lượng cao hơn. Đặc biệt là chữ đường trong mía cũng cao hơn giống mía mà hiện tại chúng ta đang sử dụng. Khi mà năng suất chữ đường thấp chúng ta rất khó cạnh tranh giá đường với các nước trong khu vực. Nếu không giải quyết được khâu giống mía thì chúng tôi e rằng rất khó duy trì được diện tích mía hiện nay”.
Sau nhiều năm thua lỗ liên tục, diện tích mía dần được thay thế bởi cây trồng khác là điều tất yếu. Do đó, để nông dân tiếp tục gắn bó với cây mía, ổn định diện tích ngoài chính sách hỗ trợ, các nhà khoa học sớm vào cuộc để cải thiện chất lượng cũng như năng suất mía như từng được làm đối với cây lúa trước đây. Có như vậy mới mong cứu được vùng nguyên liệu mía trong khu vực và người dân yên tâm gắn bó với cây trồng này./.
Viết bình luận