Vel Bạch Đàn, chr’val Lâm Thủy, chr’hoong Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình ăt đhị trung tâm chr’val ch’ngai dâng 5 cây số c’lâng a chịm păr n’đhang acoon c’lâng moot ooy vel năc pa bhlâng k’đhap, bh’rợ lươt ra vach pa bhlâng zr’năh xr’dô. Hân noo boo tuh, c’lâng moot ooy vel Bạch Đàn muy lụ c’tiêr, hr’lang hr’câh. Căh muy xe n’đoo choom lươt truih acoon c’lâng n’nâu lâh bh’rợ lươt dzung. Lâh 4 c’xêê n’nâu, 2 đhi noo Hồ Thị Thanh Huyền, lướp 11 lâng Hồ Thị Son, lớp 12, đh’rưah học đhị trường Phổ thông Dân tộc Nội trú tỉnh Quảng Bình năc  căh choom đâc ooy lơp tu cr’đơơng âng pr’luh cr’ay Covid-19. A đhi Hồ Thị Thanh Huyền đoọng năl, mị bơr đhi noo năc tươc a ral da ding chơơc lêy đhị vêy sóng điện thoại đoọng ting pâh học trực tuyến:“Coh vel âng cu căh vêy mạng internet tu cơnh đêêc  azi tươc đâu choh pợ đoọng tơt học p’rơơm vêy mă t’hươc ting apêê pr’zơc. Coh đâu năc công bơơn ta băng sóng, a zi công t’bhlâng đâc ooy đâu đoọng học.”

Vel Bạch Đàn vêy k’noọ 60 pr’loọng năc 70% coh apêê n’nâu năc pr’loọng đha rưt, mơ dzợ năc đăn đha rưt. Đha nuôr vel n’nâu ma mông g’nưm ooy ha roo ruộng, ha rêê, choh a rong… Đha rưt k’đhap n’dhang đha nuôr coh đâu ta luôn k’rang tươc bh’rợ học âng acoon a nại. P’căn Hồ Thị Lài, ca căn âng Hồ Thị Thanh Huyền lâng Hồ Thị Son âi đươi số zên k’bơơc đơc tơợ pa câl a rong đọong câl điện thoại bhriêl g’lăng muy cha năc muy bêệ học trực tuyến. t’cooh Hoàng Lý, Chủ tịch UBND chr’val Lâm Thủy, chr’hoong Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình đoọng năl, bh’rợ học âng p’niên dzợ bâc râu k’đhap zr’năh:“Hân noo boo tuh công đhêêng vêy 1 acoon c’lâng a năm, crêê hr’lang hr’câh năc k’đoong vel n’năc, hr’lang hr’câh k’đoong c’lâng năc đhưh pr’ngâu. Học sinh coh vel đong công lum zr’năh k’đhap pa bhlâng nâu câi năc sóng điện thoại lâng pr’đươi học trực tuyến. Năc n’đhơ căh vêy sóng  tu cơnh đêêc zâp râu k’đhơợng xay ooy zêl lâng cha groong boo tuh năc choom choom liên lạc, bâc bêl k’đươi ma nưih lươt dzung tươc vel đoọng năl đhr’năng.”

Căh  vêy sóng điện thoại, căh vêy mạng internet, học sinh bâc vel bhươl coh chr’val Lâm Thủy, chr’hoong Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình căh choom học trực tuyến. Đoọng đơơng âng acoon chữ tươc lâng học sinh, thầy cô giáo coh đâu năc z’lâh c’lâng k’đhap k’ra, z’lâh crâng, chang k’ruung đoọng moot ooy vel.

C’xêê 10, boo đhí zâp cơnh, acoon c’lâng bhri bhranh apêê đhị hr’lang hr’câh, lụ c’tiêr. Thầy giáo Nguyễn Văn Hiếu, giáo viên trường Phổ dân tộc bán trú Tiểu học lâng Trung học cơ sở Lâm Thủy đoọng năl, pa zêng học sinh năc acoon a đhi đha nuôr acoon coh, ma mông coh apêê vel bhươl ch’ngai trường. Căh âi choom tươc trường, căh choom học trực tuyến, căh dzợ năl cơnh bhrợ, thầy cô năc đơơng âng bha ar moot đoọng ha học sinh ma học. C’năt c’lâng  ch’ngai dâng 10 cây số n’đhang moot hân noo boo, hr’lang k’tiêc, zâp ngai zêng lươt dzng, moot tươc vel công bil 2-3 tiếng đồng hồ. Vêy bêl giáo viên moot ooy vel ăt coh đêêc toot c’xêê căh choom chô tươc trường trung tâm. Ting thầy giáo Nguyễn Văn Hiếu, bâc bêl moot ooy vel lum boo ngân hr’lang c’lâng, toọm đac dưr ga măc, căh vêy sóng điện thoại liên lạc lâng apêê n’lơơng, apêê thầy cô giáo ăt coh vel lâng bơơn đơp râu zooi đoọng lưch loom âng đha nuôr. “Pr’đươi đoọng zooi apêê ađhi học trực tuyến cơnh máy tính, điện thoại pa bhlâng hăt, mạng internet k’dâng lêy căh vêy ôt. Tu cơnh đêêc a zi pa choom đoọng ha học sinh ma học cơnh lâng bh’rợ giáo viên vêy xră bhrợ cr’liêng bha lâng, xang n’năc photo xang n’năc lươt chiêm đoọng ha học sinh, zâp tuần giáo viên vêy moot ooy vel chiêm đoọng 2 g’luh.”

Coh đâu, pa zêng học sinh năc acoon a đhi đha nuôr acoon coh, đong ăt ch’ngai trường học. Apêê thầy cô năc z’lâh da ding, chang đac đơơng âng bha ar pa tơ ha học sinh ma học.

A đhi Hồ Thị Dung, học sinh lớp 7, trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học lâng Trung học cơ sở Lâm Thủy coh vel Bạch Đàn đoọng năl, zâp chu thầy cô moot tươc vel, lêy dzung têy, moh măt zâp đhị công boọ lụ k’tiêc , apêê a đhi ca er thầy cô căh cơnh:“Bêl boo tuh, bâc bêl thầy cô moot ooy vel lươt pay a zi tươc trường. Coh đâu căh vêy mạng đoọng azi học trực tuyến, thầy cô đơơng âng bha ar pa tơ moọt đoọng ha zi học.”

T’ruih z’lâh k’đhap đoọng học chữ âng apêê a đhi học sinh coh vel Bạch Đàn, chr’val Lâm Thủy bhrợ bâc ngai ha der loom. Đoọng zooi apêê a đhi vêy pr’đơợ học trực tuyến, tỉnh Quảng Bình âi bhrợ bhiêc lâng Tập đoàn Viettel chi nhánh Quảng Bình ch’mêêt lêy đhị đoọng pa lăc Trạm phát sóng liêm glăp, k’đhơợng nhâm ga lop sóng 4G tươc vel ch’ngai bha dăh. T’cooh Hồ An Phong, Phó Chủ tịch UBBND tỉnh Quảng Bình đọong năl, bh’rợ ga lop sóng ha pêê vel bhươl zr’lụ c’noong k’tiêc căh muy bhrợ t’vaih liêm buôn đoọng ha bh’rợ p’too pa choom năc dzợ k’đhơợng nhâm xa nay liên lạc ha bh’rợ trông dâc bhrêy tăh, quốc phòng an ninh, zư lêy crâng.

Ting t’cooh Hồ An Phong, lâh bh’rợ pa lăc Trạm phát sóng đhị chr’val Lâm Thủy, chr’hoong Lệ Thủy, tỉnh công k’đươi apêê đơn vị đơc pr’đơợ, pr’đươi zooi apêê a đhi đoọng học sinh coh apêê chr’val c’noong k’tiêc vêy choom học trực tuyến coh apêê t’ngay pa tuông zêl lâng cha groong pr’luh xooc đâu:“Chơơc lêy ng’cơnh zooi đoọng ooy c’lâng truyền, pr’đươi pr’dua. Tỉnh xooc đương đơp apêê râu zooi đoọng lâng t’đang moon apêê doanh nghiệp vêy zooi đoọng âng zâp ngai vêy zooi đoọng bâc ngai. K’đhơợng nhâm pr’đơợ đoọng apêê a chau choom học online liêm bhlâng.”

T’ruih đâc ooy da ding chơơc lêy đhị ta băng sóng học trực tuyến âng apêê học sinh zr’lụ c’noong k’tiêc pa căh loom zay học choom hơnh deh. Bh’cộ apêê vel đong choom đơc đoọng râu k’rang bâc lâh mơ dzợ ha bh’rợ p’too pa choom coh zr’lụ da ding ca coong, zooi học sinh đơơh bơơn đươi dua công nghệ 4.0 coh bh’rợ học tập, chroi đoọng bhrợ pa đăn cr’chăl bhlưa học sinh da ding ca coong lâng đồng bằng./.

Sự học bên kia dốc Mù Tảng

PV Thanh Hiếu- VOV miền Trung

       Nhiều năm qua, việc dạy và học vùng biên giới xã Lâm Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình luôn gặp nhiều khó khăn bởi địa hình nguy hiểm, đường sá xa xôi. Đại dịch Covid-19 diễn biến rất phức tạp, trong khi nhiều nơi tổ chức học trực tuyến thì vùng rẻo cao không thể thực hiện được việc này. Dịch bệnh, học sinh dừng đến trường, không sóng điện thoại, thầy cô nơi rẻo cao phải vượt đèo, lội suối đưa chữ vào tận bản cho các em.

        Bản Bạch Đàn, xã Lâm Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình nằm cách trung tâm xã chừng 5 cây số đường chim bay nhưng con đường vào bản lại quá hiểm trở, việc đi lại cực kỳ gian khó. Mùa mưa lũ, đường vào bản Bạch Đàn ngập ngụa bùn lầy, sạt lở. Không một phương tiện nào có thể đi được trên con đường này ngoài việc đi bộ. Hơn 4 tháng nay, 2 chị em ruột là Hồ Thị Thanh Huyền, lớp 11 và Hồ Thị Son, lớp 12, cùng học tại trường Phổ thông Dân tộc Nội trú tỉnh Quảng Bình phải dừng việc lên lớp do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19. Em Hồ Thị Thanh Huyền cho biết, cả hai chị em phải ra sườn núi tìm chỗ có sóng điện thoại để tham gia học trực tuyến:“Trong bản của em không có mạng internet nên chúng em ra đây dựng lán để ngồi học hy vọng đuổi kịp theo các bạn. Ở đây thì cũng hứng được sóng, bọn em vẫn cố gắng lên đây để ngồi học.”

        Bản bạch Đàn có gần 60 hộ thì 70% trong số này đã là hộ nghèo, còn lại là hộ cận nghèo. Người dân bản này sống dựa vào lúa nước, lúa rẫy, trồng sắn... Nghèo khó nhưng người dân nơi đây luôn quan tâm đến việc học của con cái. Bà Hồ Thị Lài, mẹ của Hồ Thị Thanh Huyền và Hồ Thị Son đã dùng số tiền dành dụm từ bán sắn mua cho con mỗi đứa 1 chiếc điện thoại thông minh để học trực tuyến. Ông Hoàng Lý, Chủ tịch UBND xã Lâm Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình cho biết, việc học hành của con trẻ còn nhiều trắc trở:“Mùa mưa lũ cũng chỉ có 1 con đường duy nhất, bị sạt lở thì cô lập bản đó, sạt lở tắc đường là chịu. Học sinh trên địa bàn cũng gặp khó khăn đặc biệt bây giờ là sóng điện thoại và thiết bị học trực tuyến. Thậm chí không có sóng nên mỗi chỉ đạo về phòng chống thiên tai là không thể liên lạc được, nhiều lúc phải cử người đi bộ vào trong đó để nắm tình hình.”

        Không sóng điện thoại, không mạng internet, học sinh nhiều bản làng ở xã Lâm Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình không thể học trực tuyến. Để đưa con chữ tới với học sinh, thầy cô giáo nơi đây phải vượt đường hiểm trở, băng rừng, lội suối để vào bản.

       Tháng 10, mưa gió bất thường, con đường lởm chởm các điểm sạt lở, lầy lội níu lấy chân người đi. Thầy giáo Nguyễn Văn Hiếu, giáo viên trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học và Trung học cơ sở Lâm Thủy cho biết, hầu hết học sinh là con em đồng bào dân tộc thiểu số, sống ở các bản cách xa trường. Chưa thể tựu trường, không thể học trực tuyến, không còn cách nào khác, thầy cô phải mang tài liệu vào cho học sinh tự học. Quãng đường dài khoảng 10 cây số nhưng vào mùa mưa, núi lở, mọi người phải đi bộ, vào đến bản cũng mất 2- 3 tiếng đồng hồ. Có khi giáo viên vào bản ở lại cả tháng trời không thể về được điểm trường trung tâm. Theo thầy giáo Nguyễn Văn Hiếu, những lúc vào bản gặp mưa lớn sạt đường, nước suối dâng cao, không có sóng điện thoại liên lạc ra bên ngoài, các thầy, cô giáo ở lại bản và nhận được sự giúp đỡ tận tình của bà con.“Phương tiện để giúp các em học trực tuyến như máy tính, điện thoại rất ít, mạng internet hầu như là không có. Do đó chúng tôi thực hiện hướng dẫn học sinh tự học bằng cách giáo viên sẽ soạn thảo nội dung cốt lõi, cơ bản nhất sau đó photo ra rồi đi phát cho học sinh, cứ mỗi tuần giáo viên sẽ vào bản phát 2 đợt.”

       Ở đây, hầu hết học sinh là con em đồng bào dân tộc thiểu số, nhà ở xa trường học. Các thầy cô phải vượt núi, băng đèo mang tài liệu, sách vở vào cho học sinh tự học.

       Em Hồ Thị Dung, học sinh lớp 7, trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học và Trung học cơ sở Lâm Thủy ở bản Bạch Đàn cho biết, mỗi lần thầy cô vào đến bản, nhìn chân tay, mặt mũi chỗ nào cũng lấm lem bùn đất, các em thương thầy cô nhiều lắm.“Khi bão lụt, nhiều lúc thầy cô đi vào bản đón chúng em tới trường. Ở đây không có mạng để chúng em học trực tuyến, thầy cô mang tài liệu, sách vở vào cho chúng em học.”

       Câu chuyện vượt khó để học chữ của các em học sinh ở bản Bạch Đàn, xã Lâm Thủy khiến nhiều người xúc động. Để giúp các em có điều kiện học trực tuyến, tỉnh Quảng Bình đã làm việc với Tập đoàn Viettel chi nhánh Quảng Bình khảo sát vị trí, địa điểm để tiến hành lắp Trạm phát sóng phù hợp, đảm bảo phủ sóng 4G đến tận bản làng xa xôi. Ông Hồ An Phong, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Bình cho biết, việc phủ sóng cho các bản làng vùng biên giới không chỉ tạo thuận lợi cho công tác giáo dục mà còn đảm bảo thông tin liên lạc cho cứu hộ cứu nạn, quốc phòng an ninh, bảo vệ rừng.

       Theo ông Hồ An Phong, ngoài việc lắp đặt Trạm phát sóng tại xã Lâm Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh cũng chỉ đạo các đơn vị dành nguồn lực, trang thiết bị hỗ trợ cho các em để học sinh ở các xã biên giới có thể tiếp cận được với việc học trực tuyến trong những ngày giãn cách phòng chống dịch hiện nay: “Tìm các cách hỗ trợ về đường truyền, thiết bị. Tỉnh đang tiếp nhận những hỗ trợ đó và kêu gọi các doanh nghiệp có hỗ trợ, có sự ủng hộ của xã hội hóa sẽ giúp đỡ rất nhiều trường hợp. Đảm bảo điều kiện để các cháu có thể tiếp cận các phương pháp học online tốt nhất.”

       Câu chuyện lên núi tìm chỗ hứng sóng học trực tuyến của các học sinh vùng biên giới thể hiện tinh thần hiếu học đáng khích lệ. Lãnh đạo các địa phương nên dành sự quan tâm nhiều hơn nữa cho sự nghiệp giáo dục ở vùng cao, hỗ trợ học sinh sớm tiếp cận và ứng dụng công nghệ 4.0 trong việc học tập, góp phần thu hẹp khoảng cách giữa học sinh miền núi với miền xuôi./.