Zr’lụ bhươn choh tơơm cha p’lêê âng t’côh Tạ Quốc Linh ặt đhị vel Ea Mkeng, chr’val Ea Bar, chr’hoong Sông Hinh, tỉnh Phú Yên bhưah lâh 3ha lâng k’ha riêng tơơm pih đhị bấc ruh c’moo lalay xoọc boong p’lêê  bấc ơl. Tợơ t’ngay xăl tơơm cà phê đoọng choh tơơm cha p’lêê, tr’mông tr’meh âng pr’loọng đong t’cooh Linh ting t’ngay ha dưr liêm lâh mơ. Đươi vêy pa câl p’lêê tệêm ngăn, xoọc zập c’moo, bhươn t’nơơm âng t’cooh Tạ Quốc Linh đơơng chô bh’nơơn mơ 150-200 ức đồng. “A cu bhrợ ting c’lâng bhrợ têng ha rêê đhuôch liêm sạch. A cu bhrợ lalăm đoọng apêê a chau a châu cha, t’tun năc pa câl đoọng ha pêê lơơng.”

        Ha dợ t’cooh Trần Ngọc Phú ặt đhị vel Ea Mkeng, chr’val Ea Bar, chr’hoong Sông Hinh nắc đươi dua pr’đươi sinh học đoọng pa zêng pa zêng đhăm k’tiếc âng pr’loọng đong lalăm a hay choh cà phê căh dzợ liêm. Tợơ ơy pa liêm k’tiếc, t’cooh Phú nắc k’rong apêê tơơm cha p’lêê lâng pay cr’liêng đơơng chr’năp kinh tế dal cơnh sầu riêng, chanh dây lâng Sachi. Pazêng zên k’rong bhrợ têng đoọng pa liêm  bhươn dzoóc tước k’ha riêng ức đồng lâng k’nặ 2ha k’tiếc. T’cooh Trần Ngọc Phú xay moon: “Đhr’năng lalua âng apêê bhươn chr’noh nắc tơơm cha p’lêê vêy bh’nơơn dal lâh, doó bhrợ rau mốp tước c’rơ tr’mông, môi trường. Bêl đươi dua chế phẩm sinh học tơơm n’loong doó bhrợ k’tiếc mốp, tơơm dưr pậ liêm.”

      Cr’chăl c’moo đăn đâu, bấc t’mooi coh  tỉnh Phú Yên lâng tỉnh lơơng năl tước bhươn tơơm cha p’lêê âng Dũng Lỗ Chài đhị chr’val Hoà Quang Bắc, chr’hoong Phú Hoà. Tu đhị đâu căh muy vêy dịch vụ âm cha liêm choom , đhêy ặt tệêm ngăn nắc dzợ đhị pr’hay đoọng ma nuyh kiêng chụp ảnh coh pazêng bhươn n’loong t’viêng aih. T’cooh Phan Thanh Đồng, Phó Chủ tịch UBND chr’val Hoà Quang Bắc, chr’hoong Phú Hoà đoọng năl: “Bhrợ têng vel bhươl t’mêê nắc bhrợ pa dưr tr’mông tr’meh âng đhanuôr ha dưr lâh mơ, pr’ặt tr’mông đhanuôr dưr ca van ca bhộ lâh mơ. Ha dang đhanuôr ting bhrợ têng nắc apêê lêy bhrợ pa dưr apêê cr’noọ bh’rợ đăh bhrợ têng vel bhươl t’mêê.”

        Pazêng c’moo  hay, apêê vel đong đhị tỉnh Phú Yên ơy pa ghit pa zưm bhrợ têng lâng đề án tái cơ cấu bhrợ têng ha rêê đhuôch, bh’rợ bhrợ têng vel bhươl t’mêê. Coh đếêc, t’đui đoọng pa choom khoa học kỹ thuật, xăl m’mâ, t’vaih pr’đợơ vặ zên t’đui đoọng, t’pâh apêê pr’loọng đong pa liêm bhươn căh lâh liêm, pa dưr kinh tế pr’loọng đong lâng nông trại. Tợơ đếêc, bấc pr’loọng đong vêy đhăm k’tiếc bhrợ têng ha rêê đhuôch  ơy k’rong bhrợ têng apêê cr’noọ bh’rợ bhrợ têng hàng hoá chuyên canh liêm crêê, pa tệêt lâng pa dưr du lịch đoọng đơơng chô bh’nơơn dal. T’cooh Hồ Văn Nhân, Phó Chánh văn phòng điều phối bhrợ têng vel bhươl t’mêê tỉnh Phú Yên đoọng năl: “Pr’đợơ đăh bhrợ pa dưr, bhrợ têng bhươn mẫu cung nắc pr’đợơ bhrợ têng chr’năp liêm bhlầng./.”

Xây dựng vườn mẫu, định hướng mới trong xây dựng Nông thôn mới

                                           CTV Nhã Uyên- VOV miền Trung

  Thời gian gần đây, khi thực hiện chương trình xây dựng Nông thôn mới, nhiều địa phương ở tỉnh Phú Yên triển khai xây dựng mô hình vườn mẫu. Trong đó có nhiều vườn mẫu gắn với phát triển du lịch, bước đầu mang lại hiệu quả kinh tế cao, tạo sự đồng thuận và có tính lan tỏa rộng khắp, giúp bộ mặt nông thôn ngày càng đổi mới. 

Khu vườn chuyên canh trồng cây ăn trái của ông Tạ Quốc Linh ở buôn Ea Mkeng, xã Ea Bar, huyện Sông Hinh, tỉnh Phú Yên rộng khoảng hơn 3 héc ta với hàng trăm gốc cam, quýt ở nhiều độ tuổi khác nhau đang cho trái trĩu quả. Kể từ ngày chuyển đổi từ cà phê sang cây ăn trái, kinh tế của gia đình ông Linh ngày càng phát triển. Nhờ đầu ra cây ăn trái ổn định, hiện mỗi năm, vườn cây của ông Tạ Quốc Linh cho thu nhập khoảng hơn 150 đến 200 triệu đồng: “Tôi làm theo hướng nông sản sạch nó bền vững hơn. Trồng một cây mấy năm mình mới thu nên phải hướng đến yếu tố bền vững. Mình làm trước tiên ảnh hưởng đến mình, cho con cháu mình ăn, người tiêu dùng nữa.”

Còn ông Trần Ngọc Phú ở buôn Ea Mkeng, xã Ea Bar, huyện Sông Hinh thì sử dụng các chế phẩm sinh học để cải tạo toàn bộ diện tích đất của gia đình trước đây trồng cà phê bị chai cứng. Sau khi cải tạo đất, ông Phú đầu tư trồng các loại cây ăn trái và lấy hạt có giá trị kinh tế cao như sầu riêng, chanh dây và Sachi. Tổng mức đầu tư cho cải tạo vườn lên đến trăm triệu đồng với gần 2 héc ta đất. Ông Trần Ngọc Phú chia sẻ: “Thực tế so sánh với các vườn cây nó hiệu quả hơn, nó không ảnh hưởng sức khỏe, môi trường. Khi sử dụng chế phẩm sinh học cây không bị chai đất, cây sinh trưởng phát triển hơn.”

Mấy năm gần đây, nhiều du khách trong và ngoài tỉnh Phú Yên biết đến vườn cây ăn trái Dũng Lỗ Chài, ở xã Hòa Quang Bắc, huyện Phú Hòa. Bởi nơi đây, không chỉ phục vụ dịch vụ ăn uống tốt, nghỉ ngơi an toàn mà còn là địa điểm thú vị cho người có sở thích chụp ảnh trong những khu vườn xanh mát. Ông Phan Thanh Đồng, Phó Chủ tịch UBND xã Hòa Quang Bắc, huyện Phú Hòa cho biết: “Xây dựng Nông thôn mới là xây dựng kinh tế dân phát triển, đời sống nhân dân phát triển.Nếu dân đồng tình sẽ ủng hộ xây dựng các tiêu chí trong chương trình xây dựng Nông thôn mới.”

Những năm qua, các địa phương ở tỉnh Phú Yên đã chủ động lồng ghép với thực hiện đề án tái cơ cấu nông nghiệp, chương trình xây dựng Nông thôn mới. Trong đó, ưu tiên hướng dẫn khoa học kỹ thuật, chuyển giao giống, tạo điều kiện vốn vay ưu đãi, vận động các hộ gia đình cải tạo vườn tạp, xây dựng kinh tế gia trại và nông trại. Từ đó, nhiều hộ gia đình có diện tích đất nông nghiệp đã mạnh dạn đầu tư phát triển các mô hình sản xuất hàng hóa chuyên canh phù hợp, gắn với phát triển du lịch cho hiệu quả kinh tế cao. Ông Hồ Văn Nhân, Phó Chánh văn phòng điều phối Nông thôn mới tỉnh Phú Yên cho biết: “Tiêu chí về phát triển sản xuất, xây dựng mô hình mẫu cũng là tiêu chí nổi bật./.”

                                      Ảnh: Phú Yên Online