Đha nuôr lâng pr’zơc da dêr!

Chủ tịch Hồ Chí Minh âi đơc đoọng ha prang Đảng, pa zêng đha nuôr hêê muy Di chúc pablâng chr’năp. Xa nay tin t’ngay đâu, a zi p’têêt xay truih cớ cr’liêng Di chúc âng Ava Hồ. Di chúc vêy ta xay p’căh bêl Ava Hồ căh dzợ lâng ơy dưr vaih rau xa nay pa dưr ga măc chr’năp lâng prang Đảng, pazêng đhanuôr, pazêng quân hêê gung dưr xay bhrợ liêm choom xa nay bh’rợ pa chô, pazum k’tiêc k’ruung lâng bhrợ pa dưr k’tiêc k’ruung hêê tước ooy chỉ nghĩa xã hội. T’ruih bêl đâu, azi xay truih bha ar xrặ âng t’cooh Vũ Kỳ, thư ký âng Ava Hồ ooy t’clăh Di chúc âng Ava.

BOOP P’TOO ÂNG A VA HỒ TẤT LANG DZOOI ANG C’LÂNG A HÊÊ LƯỚT

Lịch sử ơy vêy rau  ma bhuy chr’năp mr’cơnh lâng rau liêm choom dzợ dưr vaih.

T’ngay 02-9-1945, đhị Quảng trường Ba Đình, Chủ tịch Hồ Chí Minh ơy đọc  t’la bha ar Tuyên ngôn độc lập t’vaih k’tiếc k’ruung Việt Nam dân chủ cộng hòa.

T’ngay 02-9-1969, Ava Hồ dưr lướt tợơ zr’lụ đong đh’rơơng âng Quảng trường Ba Đình lịch sử.

Bơr bh’rợ ta bhrợ têng moọt cr’chăl lalay bêl âng k’tiếc k’ruung ha dợ pa tệêt ghit liêm cơnh muy rau lịch sử ta nih đha nâng.

Vêy tợơp tr’nợơp xa nay âng Tuyên ngôn độc lập t’ngay 02-9-1945 năc vêy Điện Biên Phủ grơơ k’rơ tập lơi chế độ thực dân ty ơy ặt vaih tợơ k’ha riêng c’moo hay, nắc vêy bơơn bh’nơơn ga mắc chr’năp hân noo ha pruốt c’moo 1975, zêl lơi chủ nghĩa thực dân t’mêê, bhrợ têng liêm xang bh’rợ pa chô miền Nam, pa zưm k’tiếc k’ruung.

A va Hồ ra văng đoọng ha g’luh dưr lướt ting a bhô dang âng đay, “đớc bơr pêê rau boop p’rá” đoọng ha đhanuôr prang k’tiếc k’ruung, đồng chí coh Đảng lâng pr’zợc zập ooy oó xợơng pâm bhroọt. Pazêng boop p’too nắc đoo ơy k’đơơng đhanuôr prang k’tiếc k’ruung lêy dưr lướt lâng bhrợ têng coh c’lâng cách mạng nắc ơy a va Hồ bhrợ t’vaih tợơ c’moo 1930, lâng bha ar Chính cương vắn tắt tước nâu kêi, chr’năp âng đoo dzợ cơnh ty đanh, moon ghit rau t’hước lêy đhậu bhưah âng Hồ Chí Minh ma nuyh bhriêl choom ơy bơơn a bhuy cher đoọng.

Boop p’too âng a va Hồ nắc rau k’rong pa zưm liêm ghit  bhlầng coh đhr’năng bhrợ têng cách mạng k’nặ m’pâng thế kỷ âng đhanuôr hêê đhị rau k’đhợơng lêy nhâm crêê âng Đảng: “Đươi vêy đoàn kết ghit liêm, muuy loom bhrợ têng đoọng ha giai cấp, bhrợ têng đoọng ha đhanuôr, bhrợ têng đoọng ha k’tiếc k’ruung, tu cơnh đếêc tợơ bêl ta bhrợ t’vaih tước nâu kêi, Đảng hêê ơy đoàn kết, bhrợ têng lâng k’đhợơng lêy đhanuôr pa zay bơơn tợơ bh’nơơn nâu tước bh’nơơn lơơng...”

Boop p’too âng Ava Hồ moon ghit rau pa zay nhâm mâng âng pazêng Đảng, pazêng quân, pazêng đhanuôr hêê coh bh’rợ zêl lơi a rọp Mỹ, trôông dấc k’tiếc k’ruung.

  “Bh’rợ zêl a rọp Mỹ nắc lêy dzợ đhị đanh đươnh. Đhanuôr hêê nắc dzợ lêy bil bal bấc cr’van cr’bhộ, chệêt bil acoon ma nuyh. N’đhơ cơnh đếêc, ahêê pa zay zêl pruh a rọp Mỹ tước bêl bơơn bh’nơơn zêng”.

Boop p’too âng Ava Hồ nắc pa zêng boop p’rá xay prá lalăm a ha dợ crêê ta nih, ma bhuy chr’năp. A hêê ơy năl Ava Hồ xrặ bha ar đớc rau boop p’too tợơ cr’chăl cách mạng Việt Nam xọoc ặt đhị đhr’năng zr’năh k’đhap pa bhlầng. T’ngay 07-02-1965, Mỹ nắc tợơp zêl pa hư miền Bắc lâng bhuông păr lâng pr’chăp bh’rợ nắc “đoọng miền Bắc rách chô cơnh đhr’năng ty đanh a hay”. T’ngay 08-3-1965, Mỹ nắc tợơp đoọng ma nuyh moọt oot Đà Nẵng, nắc tợơp zêl panh kiêng pay k’tiếc k’ruung hêê.

Nắc coh đhr’năng pa bhlầng chr’năp lâng k’rang lâh mơ nâu, Boop p’too âng Ava Hồ nắc ơy xay moon tợơp lalăm đếêc muy cơnh ghit  bhlầng:

  “N’đhơ k’đhap k‘ra tước ha mơ, đhanuôr hêê nắc lêy bhrợ vêy bơơn bh’nơơn. A rọp Mỹ nắc xó mút tợơ k’tiếc k’ruung hêê. K’tiếc k’ruung hêê nắc bơơn pa zưm. Đhanuôr Nam, Bắc nắc chô k’rong muy đong”.

***

Rau liêm choom dzợ dưr vaih cớ âng t’la bha ar xrặ đớc Boop p’too lịch sử nắc tợơ bêl k’tiếc k’ruung dzợ ặt coh đhr’năng tr’zêl tr’panh, Ava Hồ ơy pa chăp tước t’ngay m’brương bơơn zươi a rọp lâng đợ bh’nơơn dal bhlầng lâng moon đớc pazêng bh’rợ lêy bhrợ pa đâh, pazêng rau g’đéch đoọng pa dưr cách mạng lêy bơơn bh’nơơn t’mêê.

T’ngay10-5-1968, Ava Hồ xrặ:

“Nắc tợơ lâh zêl lơi a rọp Mỹ, trôông dấc k’tiếc k’ruung âng đhanuổ rhêê ơy bơơn bh’nơơn zêng, bh’rợ âng pazêng Đảng, pazêng quân lâng đhanuôr hêê nắc lứch loom lêy  bhrợ pa liêm đợ rau căh liêm âng a rọp Mỹ  bhrợ t’vaih. Nắc đoo bh’rợ tr’nêng ga mắc chr’năp, zr’năh k’đhap pa bhlầng. A hêê nắc  vêy cơnh bhrợ têng đâh loon, ghit liêm, đoọng g’đéch đhr’năng căh pa ghit, bhrợ lết cơnh”.

T’ngay đâu, đọc cớ raut Boop p’too coh đâu, ahêê nắc ting lêy ghit lâh mơ Hồ Chí Minh ma nuyh bhriêl choom âng pleng k’tiếc cher đoọng dzợ liêm ang tước t’ngay c’xêê x’rịa âng lang đay, crêê cơnh boop p’rá âng Ava Hồ moon bêl c’xêê 5-1969: “C’moo đâu, a cu đhệêng 79 c’moo, nắc ặt đhị ruh ma nuyh “tợơ a hay pr’ặt vêy” ha dợ loom luônh, a cọ pa chắp dzợ liêm ta nih”.

Pazêng boop p’too âng Ava: “Ahêê nắc vêy c’lâng bh’rợ ghit liêm, đâh loon, đoọng g’đech rau căh zập lâng căh nhâm crêê”, căh muy crêê bêl nắc tợơ bêl doó dzợ tr’zêl tr’panh ha dợ t’ngay đâu, coh c’lâng t’mêê âng k’tiếc k’ruung, bh’rợ công nghiệp hóa, hiện đại hóa chr’năp dzợ liêm cơnh ty đanh a hay.

Đhị c’nặt lơơng, Boop p’too âng Ava Hồ dzợ pa căh ghit bh’rợ bhrợ pa dưr k’tiếc k’ruung tợơ lâh tr’zêl tr’panh lâng a rọp nắc bh’rợ “ga mắc”, “muy bh’rợ zêl lơi pazêng rau ơy ty đanh, hư zơch, đoọng bhrợ vaih rau liêm t’mêê”.

Ahêê nắc đọc pa ghit cớ pazêng rau coh cr’liêng Boop p’too nâu âng Ava lâng bơơn lêy: nắc rau bh’rợ tr’nêng xăl t’mêê ơy bơơn Ava pa căh tợơ lâh muy t’ping pêê thế kỷ a hay?

Mơ chu đọc, ting pa chăp ghit lâh mơ nắc ahêê ting lêy rau Boop p’too âng Ava vêy chr’năp liêm cóh đhr’năng lịch sử đanh đươnh lâng liêm ta nih bhlầng đoọng bh’rợ ting lêy bhrợ têng âng lang nâu kêi đh’rưah lâng k’tiếc k’ruung moọt ooy k’ra bhầu c’moo ha y.

Chr’năp lâh mơ nắc rau boop p’too cơnh lâng bh’rợ âng Đảng coh bh’rợ  bhrợ pa dưr k’tiếc k’ruung tợơ lâh tr’zêl tr’panh lâng a rọp:

“Ting cơnh a cu, bh’rợ lêy tợơp bhrợ têng nắc pa liêm, pa mâng Đảng, bhrợ đoọng ha zập đảng viên, zập đoàn viên, zập chi bộ zêng pa căh c’rơ bhrợ têng liêm xang bh’rợ âng Đảng pa đớp đoọng ha đay, bhrợ têng lứch loom luônh đoọng ha đhanuôr. Vêy bhrợ têng cơnh đếêc, nắc n’đhơ bh’rợ ga mắc h’mơ, k’đhap k’ra h’mơ a hêê cung nắc vêy bơơn bh’nơơn dal”.

Lêy ghit cr’liêng xa nay âng Ava xrặ đăh c’nặt nâu, a hêê lêy Ava gạch đhị cr’liêng chữ “pa liêm, pa mâng Đảng” pa căh rau chr’năp âng bh’rợ Ava pa too cơnh lâng pazêng Đảng, pazêng đhanuôr, pazêng quân coh bha ar xrặ Boop p’too chr’năp ma bhuy âng đay.

  Thưa bà con và các bạn!

Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu đã để lại cho toàn Đảng, toàn dân ta một bản Di chúc vô cùng quý báu. Di chúc được công bố ngay sau khi Bác qua đời và đã trở thành một nguồn cổ vũ lớn đối với toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta tiến lên giành thắng lợi trong sự nghiệp giải phóng Tổ quốc, thống nhất đất nước và đưa nước nhà vững bước tiến lên chủ nghĩa xã hội. Chương trình hôm nay, chúng tôi giới thiệu bài viết của ông Vũ Kỳ, Thư ký của bác Hồ về bản Di chúc của Người.

Di chúc cỦa Bác HỒ
mãi mãi soi sáng
con đưỜng chúng ta đi

Lịch sử đã có sự trùng hợp thiêng liêng và kỳ diệu.

Ngày 02-9-1945, tại Quảng trường Ba Đình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đọc bản Tuyên ngôn độc lập khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng hòa.

Ngày 02-9-1969, Bác Hồ ra đi từ khu vực nhà sàn đơn sơ cũng thuộc Quảng trường Ba Đình lịch sử.

Hai sự kiện diễn ra vào hai thời điểm khác nhau của đất nước nhưng lại gắn bó chặt chẽ như một tất yếu lịch sử.

Có sự mở đầu bằng Tuyên ngôn độc lập ngày 02-9-1945 mới có Điện Biên Phủ lẫy lừng chôn vùi chế độ thực dân cũ đã tồn tại mấy trăm năm, mới có Đại thắng mùa Xuân năm 1975, đánh sập chủ nghĩa thực dân mới, hoàn thành sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất nước nhà.

Bác Hồ chuẩn bị cho việc ra đi của mình thật là ung dung và thanh thản, “để sẵn mấy lời” cho đồng bào cả nước, đồng chí trong Đảng và bè bạn khắp nơi khỏi thấy đột ngột. Những điều dặn lại ấy đã dẫn dắt toàn dân tộc bước tiếp trên con đường cách mạng đã được chính Bác Hồ vạch ra từ năm 1930, với bản Chính cương vắn tắt mà cho đến nay vẫn còn giữ nguyên giá trị, khẳng định tầm nhìn xa, trông rộng của thiên tài Hồ Chí Minh.

Di chúc của Bác Hồ là sự tổng kết một cách súc tích, khoa học quá trình đấu tranh cách mạng gần nửa thế kỷ của nhân dân ta dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng: “Nhờ đoàn kết chặt chẽ, một lòng một dạ phục vụ giai cấp, phục vụ nhân dân, phục vụ Tổ quốc, cho nên từ ngày thành lập đến nay, Đảng ta đã đoàn kết, tổ chức và lãnh đạo nhân dân ta hăng hái đấu tranh tiến từ thắng lợi này đến thắng lợi khác...”

Di chúc của Bác Hồ khẳng định quyết tâm sắt đá của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta trong sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước. “Cuộc kháng chiến chống Mỹ có thể còn kéo dài. Đồng bào ta có thể phải hy sinh nhiều của, nhiều người. Dù sao, chúng ta phải quyết tâm đánh giặc Mỹ đến thắng lợi hoàn toàn”.

Di chúc của Bác Hồ là những lời tiên tri vĩ đại. Chúng ta biết Bác Hồ bắt đầu viết Di chúc vào thời điểm cách mạng Việt Nam đang đứng trước những thử thách vô cùng to lớn. Ngày 07-02-1965, Mỹ bắt đầu mở cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân đối với miền Bắc nước ta với dã tâm “đưa miền Bắc trở lại thời kỳ đồ đá”. Ngày 08-3-1965, Mỹ bắt đầu đổ quân vào Đà Nẵng, chính thức mở cuộc chiến tranh xâm lược nước ta.

Chính trong bối cảnh cực kỳ nghiêm trọng đó, Di chúc của Bác Hồ đã tiên đoán một cách khẳng định: “Dù khó khăn gian khổ đến mấy, nhân dân ta nhất định sẽ hoàn toàn thắng lợi. Đế quốc Mỹ nhất định phải cút khỏi nước ta. Tổ quốc ta nhất định sẽ thống nhất. Đồng bào Nam, Bắc nhất định sẽ sum họp một nhà”.

***

Điều kỳ diệu nữa của bản Di chúc lịch sử là ngay khi đất nước còn đang chìm ngập trong khói lửa chiến tranh, Bác Hồ đã nghĩ đến một ngày mai chiến thắng và dự kiến những công việc cần làm, những điều cần phải tránh để đưa sự nghiệp cách mạng tiếp tục tiến  lên giành những thắng lợi mới.

Ngày 10-5-1968, Bác viết: “Ngay sau khi cuộc chống Mỹ, cứu nước của nhân dân ta đã hoàn toàn thắng lợi, công việc toàn Đảng, toàn quân và toàn dân ta phải ra sức làm là mau chóng hàn gắn vết thương nghiêm trọng do đế quốc Mỹ gây ra trong cuộc chiến tranh xâm lược dã man. Đó là một công việc cực kỳ to lớn, phức tạp và khó khăn. Chúng ta phải có kế hoạch sẵn sàng, rõ ràng, chu đáo, để tránh khỏi bị động, thiếu sót và sai lầm”.

Ngày nay, đọc lại đoạn Di chúc trên đây, chúng ta càng thấy rõ thiên tài Hồ Chí Minh vẫn tỏa sáng rực rỡ cho đến những năm tháng cuối cùng của cuộc đời, đúng như lời Bác nói vào dịp tháng 5-1969: “Năm nay, tôi vừa 79 tuổi, đã là lớp người “xưa nay hiếm” nhưng tinh thần, đầu óc vẫn rất sáng suốt”.

Những lời dặn của Bác: “Chúng ta phải có kế hoạch sẵn sàng, rõ ràng, chu đáo, để tránh khỏi bị động, thiếu sót và sai lầm”, không những đúng vào thời điểm ngay sau khi chiến tranh kết thúc mà ngày nay, trên chặng đường mới của dân tộc, trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa vẫn còn giữ nguyên giá trị.

Ở một đoạn khác, Di chúc của Bác còn chỉ rõ công cuộc xây dựng đất nước sau chiến tranh là cuộc chiến đấu “khổng lồ”, “một cuộc chiến đấu chống lại những gì đã cũ kỹ, hư hỏng, để tạo ra những cái mới mẻ, tốt tươi”.

Chúng ta nghiêm túc đọc lại những dòng Di chúc này của Bác và bỗng phát hiện rằng: phải chăng sự nghiệp đổi mới đã được Bác nêu ra cách đây gần một phần ba thế kỷ?

Càng đọc, càng suy ngẫm chúng ta càng thấy Di chúc của Bác có tầm nhìn xuyên suốt cả một chiều dài lịch sử và chắc chắn vẫn sẽ là hành trang quý báu của thế hệ hôm nay cùng với non sông đất nước bước vào thiên niên kỷ mới.

Đặc biệt sâu sắc là những lời dặn của Bác về vai trò của Đảng trong sự nghiệp xây dựng lại đất nước sau chiến tranh: “Theo ý tôi, việc cần phải làm trước tiên là chỉnh đốn lại Đảng, làm cho mỗi đảng viên, mỗi đoàn viên, mỗi chi bộ đều ra sức làm tròn nhiệm vụ Đảng giao phó cho mình, toàn tâm toàn ý phục vụ nhân dân. Làm được như vậy, thì dù công việc to lớn mấy, khó khăn mấy chúng ta cũng nhất định thắng lợi”.

Xem kỹ bút tích của Bác về đoạn này, chúng ta thấy Bác gạch dưới 4 chữ “chỉnh đốn lại Đảng” chứng tỏ tầm quan trọng của vấn đề mà Bác dặn lại đối với toàn Đảng, toàn dân, toàn quân trong Di chúc thiêng liêng của mình.