Tợơ đanh ặ, đhanuôr Cơ Tu, Ve Tà Riềng chr’hoong Nam Giang lâng đhanuôr zập đhị âng 9 chr’hoong da ding k’coong tỉnh Quảng Nam nắc bơơn pấh t’ngay bhiệc bhan ga mắc chr’nắp lâng bhui har cơnh đâu. Cr’chăl t’ngay đâu, k’ra bhầu đhanuôr tợơ apêê vel bhươl âng chr’hoong Nam Giang; tợơ apêê chr’hoong lơơng zêng tooi chô ooy trung tâm chr’hoong Nam Giang-đhị ta bhrợ têng bhiệc bhan Văn hoá, Thể thao apêê chr’hoong da ding k’coong tỉnh Quảng Nam g’lúh 19. Zập g’lúh 4 c’moo ta bhrợ têng muy chu , t’ngay bhiệc bhan Văn hoá, thể thao căh muy nắc bêl đoọng ha pêê vận động viên, diễn viên, nghệ nhân tr’lưm giao lưu, tr’zệêng cha ner,  pa căh ga lăng z’hai… nắc cung bêl đoọng ha đhanuôr da ding k’coong tỉnh Quảng Nam bơơn lêy pazêng g’lúh tr’thi môn thể thao, diễn văn nghệ chr’nắp liêm âng đhanuôr zập acoon cóh 9 chr’hoong da ding k’coong tỉnh Quảng Nam.

         Apêê cóh pr’loọng đong âng t’coóh Bhờ nướch Riêng, tợơ chr’val k’coong ch’ngai Chà Val z’lấh k’zệt cây số đoọng tước trung tâm chr’hoong Nam Giang pấh lêy bhiệc bhan. T’coóh moon, tợơ đanh ặ nắc vêy ta bhrợ têng bhiệc bhan ga mắc chr’nắp cơnh đâu! Díc điêl lâng apêê coon chau t’coóh nắc p’loon r’pặ bh’rợ tr’nêng cóh ha rêê đoọng xiêr ooy thị trấn Thạnh Mỹ lêy hát t’nớơt, tr’thi apêê môn thể thao: “Ơy tợơ đanh căh bơơn lêy bhiệc bhan ga mắc cơnh đâu. Pr’loọng đong zi căh vêy zên nắc âng đơơng zêng lâng đhr’num, cha néh, chr’na cha zước ặt bếch cóh đong k’bhúh xoọng cóh thị trấn. A zi nắc r’pặ bh’rợ tr’nêng cóh ha rêê đoọng bơơn ting pấh lêy bhiệc bhan nâu. Cóh bhiệc bhan nâu căh muy bơơn lêy apêê vận động viên tr’thi tr’chụt, tr’glụt, bóng đá, bóng chuỳen, hát t’nơớt… lâng bơơn lưm apêê pr’zợc bêl a hay dzợ đhị apêê chr’hoong lơơng. Bhui har lâng chr’nắp pa bhlầng!”

        Cung cơnh bấc đhanuôr zr’lụ da ding k’coong, tợơ chr’val k’noong k’tiếc La Dê, a noo Bhrôl Thịnh, acoon cóh Tà Riềng đơơng bơr p’nong coon k’tứi chếêc lêy đhị tớt đoọng đương lêy văn nghệ. A noo moon: “Kiêng bhlầng nắc đh’rứah lâng pân lơơng đoọng tước lêy. Tợơp lướt tợơ 5 giờ đấh ra diu đoọng loon tước lêy tợơp bhrợ bhiệc bhan. Tước đâu nắc cung lứch đhị tớt tu cơnh đếêc nắc chếêc lêy đhị doó ơy ngai đoọng dzoọng lêy. Acu kiêng apêê bhrợ t’bấc t’ngay bhiệc bhan cơnh đâu đoọng bơơn năl rau pr’hay, rau laliêm âng apêê chr’hoong da ding k’coong lơơng, căh muy năl âng Nam Giang”.

         Bhiệc bhan Văn hoá, Thể thao apêê chr’hoong da ding k’coong Nam Giang g’lúh 19 c’moo 2018 vêy 16 rau xa nay tr’thi pazêng: Nghệ thuật quần chúng, pa căh xa nập, pa căh apêê bh’rợ thủ công, zập rau tr’cọ x’nưl lâng văn hoá chr’na đh’nắh truyền thống âng zập acoon cóh. Apêê môn thể dục, thể thao pazêng: Bóng đá, bóng chuyền, tr’glụ, tr’chụt, panh p’nanh, ha luông, dzoóc đhr’đấc da ding. Bhiệc bhan g’lúh nâu vêy rau pa zưm âng apêê bh’rợ pa too pa choom k’bhúh, thể dục thể thao, c’rơ âng k’bhúh apêê Công an, Quân sự, đha đhâm c’mor lâng apêê bh’rợ pa căh truyền thống âng đhanuôr zập acoon cóh. Ting đếêc, vận động viên k’bhúh công an tr’thi apêê xa nay pazêng: panh súng lâng chiến sĩ c’rơ; vận động viên k’bhúh quân sự ting pấh tr’thi apêê môn panh súng lâng 3 môn quân sự pazưm.

        Nâu đoo nắc căh muy bêl đoọng ha pêê vận động viên bơơn tr’lưm, tr’thi, tr’zệêng cha ner đhị bấc xa nay tr’thi nắc dzợ bêl đoọng giao lưu, pa choom kinh nghiệm tợơ apêê k’bhúh pr’zợc. A noo Hồ Văn Duyên, vận động viên k’bhúh chr’hoong Hiệp Đức xay moon: “K’bhúh zi tước ting pấh t’ngay bhiệc bhan nâu lâng tinh thâng pa choom ta moóh, giao lưu, xăl kinh nghiệm. Đh’rứah nắc apêê vận động viên, diễn viên cung pa zay tr’thi lứch c’rơ âng đay đoọng vêy đơơng chô bh’nơơn dal bhlầng đoọng ha chr’hoong đay”.

        Đọong vêy bơơn g’lúh tr’thi bhrợơng c’rơ, zr’nắh k’đháp lâng pr’hay, apêê chr’hoong ơy k’rong pa choom g’lếêh g’lệêng tợơ bấc c’xêê hay. Nghệ nhân Bhling Hạnh, bh’cộ k’bhúh chiing cha gâr chr’hoong Nam Giang xay moon, zập ngai cóh apêê nắc ơy pa zay pa choom đhị lấh 3 c’xêê lâng rơơm kiêng nắc âng đơơng tước ma nuýh lêy rau laliêm pr’hay, rau chr’nắp âng ma nuýh Cơ Tu. Bh’nơơn cung chr’nắp ha dợ lấh mơ nắc chr’nắp văn hoá truyền thống acoon ma nuýh Cơ Tu bơơn ta zư đớc tợơ zập g’lúh bhiệc bhan cơnh đâu: “Nâu đoo nắc bêl đoọng pa dưr cớ apêê chr’nắp truyền thống văn hoá âng ma nuýh Cơ Tu moon lalay đoọng ha lang p’niên. Rơơm kiêng cóh g’lúh t’tun nắc cóh đợ k’bhúh p’niên ting pấh đhưưng cha gâr, n’toong chiing âng chr’val Zuốih, Nam Giang nắc pa dưr dal lấh mơ dzợ c’năl zư lêy lâng pa dưr apêê chr’nắp văn hoá truyền thống laliêm pr’hay âng acoon ma nuýh hêê”.

         Chr’nắp bhlầng cóh bhiệc bhan g’lúh nâu vêy ting pa căh mặt giao lưu âng k’bhúh nghệ thuật chr’hoong Đắk Chưng, tỉnh Sê Kông, k’tiếc k’ruung pr’zợc Lào, vel đong zr’ziêng lâng chr’hoong Nam Giang. T’coóh Sican Đa, chuyên viên Văn phòng Ủy ban Chính quyền chr’hoong Đắk Chưng xay moon: “Acu bhui har lâng vinh dự bhlầng bêl bơơn ting pấh bhiệc bhan Văn hoá Thể thao apêê chr’hoong da ding k’coong tỉnh Quảng Nam g’lúh 19 ta bhrợ têng đhị chr’hoong zr’ziêng Nam Giang. Rau chr’nắp văn hoá truyền thống âng đhanuôr zập acoon cóh pa bhlầng nắc Tà Riềng lâng Cơ Tu âng chr’hoong Nam Giang nắc vêy rau mr’cơnh lâng k’bhúh manuýh đăh chr’hoong Đắk Chưng. Mị đăh vêy pr’ặt zr’ziêng liêm ta níh ơy vêy tợơ đanh a hay. Rơơm pr’ặt zr’ziêng laliêm nâu ặt váih tất lang”.

        T’coóh A lăng Mai, Chủ tịch UBND chr’hoong Nam Giang đoọng năl, đh’rứah lâng rau k’rang tước, zúp zooi âng Tỉnh uỷ, HĐND, UBND tỉnh Quảng Nam, chr’hoong Nam Giang ơy đơơng lứch c’rơ đoọng ra văng pazêng pr’đợơ liêm choom bhlầng đoọng ha bh’rợ tr’lưm âng apêê vel đong zr’lụ da ding k’coong cóh zập g’lúh bhiệc bhan ga mắc nâu: “N’đhơ pr’đợơ kinh tế xã hội, cơ sở vật chất hạ tầng dzợ bấc rau k’đháp k’ra, lâng rau vinh dự lâng pa zay lứch c’rơ âng pazêng đảng bộ, chính quyền lâng đhanuôr chr’hoong Nam Giang cung ơy pa liêm, z’lấh lơi zập rau k’đháp k’ra. Tước t’ngay đâu lâng chr’nắp nắc đơn vị k’đhợơng bhrợ choom moon nắc ơy bhrợ têng liêm xang bh’rợ bơơn pa đớp đoọng lâng zập rau bơơn ta bhrợ têng zêng liêm choom”.

       T’coóh Trần Văn Tân, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam, Trưởng ban bhrợ têng bhiệc bhan xay moon ghít, bhiệc bhan văn hoá thể thao apêê chr’hoong da ding k’coong g’lúh 19 âng tỉnh Quảng Nam nắc đoọng zư lêy lâng pa dưr apêê chr’nắp văn hoá ty đanh âng zr’lụ đhanuôr zập acoon cóh đhị vel đong apêê chr’hoong da ding k’coong chroi k’rong lalua ta níh bh’rợ t’pấh pazêng đhanuôr pa choom c’la đay ting cơnh a va Hồ lâng bh’rợ pazêng đhanuôr đoàn kết bhrợ pa dưr pr’ặt tr’mông văn hoá lâng bh’rợ za zưm nắc pa dưr acoon ma nuýh Quảng Nam ha dưr đăh c’rơ bhriêl choom, c’rơ đăh a chắc a rang lâng rau cr’noọ pr’chắp: “Bhiệc bhan g’lúh nâu, chroi k’rong pa căh apêê pr’đươi laliêm chr’nắp bhlầng âng apêê chr’hoong da ding k’coong đoọng apêê doanh nghiệp, công ty du lịch, lữ hành vêy cr’chăl đọong pa chắp cha mệêt lêy apêê chr’nắp văn hoá bha lầng, pazêng chr’nắp văn hoá phi vật thể âng zr’lụ đhanuôr acoon cóh; pa chắp lêy, chếêc năl apêê pr’đươi du lịch t’mêê cha chríh đhị zr’lụ đăh tây Quảng Nam đoọng pa chắp lêu, chếêc năl, k’rong bhrợ têng cóh zr’lụ k’tiếc da ding k’coong âng tỉnh”.

        Bhiệc  bhan văn hoá, thể thao apêê chr’hoong da ding k’coong Quảng Nam g’lúh 19 nắc bêl đoọng k’rong, giao lưu pazêng chr’nắp văn hoá laliêm pr’hay pa bhlầng âng đhanuôr zập acoon cóh tỉnh Quảng Nam, chroi k’rong pa căh pazêng chr’nắp văn hoá truyền thống âng apêê vel đong tước lâng zập cha nắc./.

Tưng bừng ngày hội của đồng bào

các dân tộc miền núi tỉnh Quảng Nam

                      (A lăng Lợi)

Từ ngày 18-24/7, tại huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam diễn ra Lễ hội Văn hóa, Thể thao các huyện miền núi tỉnh Quảng Nam lần 19 – năm 2018 với chủ đề "Âm vang vùng cao". Tham gia Lễ hội lần này có hơn 2000 nghệ nhân, vận động viên, diễn viên đến từ 9 huyện miền núi tỉnh Quảng Nam. Đây là sự kiện văn hoá, thể thao tiêu biểu ở khu vực miền núi, là dịp hội tụ, giao lưu những giá trị văn hóa độc đáo, đặc sắc nhất của đồng bào các dân tộc tỉnh Quảng Nam, góp phần quảng bá những giá trị văn hóa truyền thống của các địa phương miền núi đến du khách trong những ngày diễn ra lễ hội.

Có thể nói, lâu lắm rồi, bà con Cơ Tu, Ve Tà Riềng huyện Nam Giang nói riêng và bà con đồng bào các dân tộc 9 huyện miền núi tỉnh Quảng Nam nói chung mới có lại ngày hội to và vui như thế này. Mấy ngày nay, hàng nghìn bà con từ các thôn bản của huyện Nam Giang; bà con từ các huyện bạn đều đổ về trung tâm huyện Nam Giang – nơi diễn ra các hoạt động của Lễ Hội Văn hóa, Thể thao các huyện miền núi tỉnh Quảng Nam lần thứ 19 để xem và cổ vũ cho các vận động viên, diễn viên của mình. Định kỳ 4 năm tổ chức một lần, Ngày hội Văn hóa, thể thao không chỉ là dịp cho các vận động viên, diễn viên, nghệ nhân gặp gỡ giao lưu, tranh tài ... mà cũng là dịp bà con vùng miền núi của tỉnh Quảng Nam được thưởng thức các màn thi đấu gây cấn, màn trình diễn nghệ thuật đặc sắc của cộng đồng các dân tộc 9 huyện miền núi tỉnh Quảng Nam.

Đại gia đình ông Bhờ nướch Riêng, từ xã vùng cao Chà Vàl vượt qua hàng chục cây số để đến trung tâm huyện Nam Giang xem ngày hội. Ông bảo, lâu lắm rồi mới có lại lễ hội to như thế này! Vợ chồng, con cháu của ông phải tranh thủ sắp xếp công việc nương rẫy để xuống thị trấn Thạnh Mỹ xem múa hát, thi đấu các môn thể thao. Vì nhà ở cách xa thị trấn nên gia đình ông phải mang gạo, chăn màn theo để lưu trú trong mấy ngày tổ chức lễ hội. Ông Bhờ nướch Riêng bộc bạch: “Đã lâu lắm rồi chưa được xem lễ hội to như thế này. Gia đình không có tiền nên phải mang theo chăn màn, gạo, lương thực khô để ngủ nhờ nhà người quen dưới thị trấn.  Chúng tôi phải sắp xếp công việc nương rẫy để được tham dự Ngày hội này. Ngày hội này không chỉ xem các màn thi đấu của các vận động viên đẩy gậy, kéo co, bóng đá, bóng chuyền, hát múa ... mà còn gặp gỡ được những bạn bè, đồng đội thời chiến ở các huyện khác. Vui và ý nghĩa lắm!”

Cũng như nhiều bà con vùng cao, biên giới, từ xã biên giới La Dê, anh Bhrôl Thịnh, dân tộc Tà Riềng dìu hai đứa con nhỏ tìm chỗ ngồi thích hợp nhất để thưởng thức màn trình diễn nghệ thuật. Anh thổ lộ: “Rất háo hức cùng với bà con đi xem. Xuất phát từ 5 giờ sáng để đến kịp giờ khai mạc Ngày hội. Đến đây cũng hết chỗ ngồi rồi nên cũng tìm chỗ nào còn trống đứng xem. Tôi mong muốn Ngày hội thế này được tổ chức nhiều hơn để biết thêm nhiều cái hay, cái đẹp của các huyện miền núi khác, không chỉ riêng của Nam Giang”.

Lễ hội văn hóa, thể thao các huyện miền núi tỉnh Quảng Nam lần thứ 19 năm 2018 có 16 nội dung thi đấu gồm: Nghệ thuật quần chúng, biểu diễn thời trang, trình diễn các nghề thủ công, các loại nhạc cụ và văn hóa ẩm thực truyền thống các dân tộc. Các môn thể dục thể thao gồm: Bóng đá, bóng chuyền, kéo co, đẩy gậy, bắn ná, việt dã và leo núi. Lễ hội Văn hóa - Thể thao các huyện miền núi tỉnh Quảng Nam lần này có sự kết hợp các hoạt động rèn luyện đội ngũ, thể dục thể thao, sức khoẻ của các lực lượng Công an, Quân sự, Thanh niên với các hoạt động trình diễn văn hóa truyền thống của cộng đồng các dân tộc. Theo đó, vận động viên khối công an thi đấu các nội dung gồm: Bắn súng và chiến sĩ khỏe; vận động viên khối quân sự tham gia thi đấu các môn bắn súng và 3 môn quân sự phối hợp.

  Đây không chỉ là dịp để các vận động viên cọ sát, tranh tài ở nhiều nội dung thi đấu  còn là dịp để giao lưu, học hỏi kinh nghiệm từ các đội bạn. Anh Hồ Văn Duyên, vận động viên đoàn huyện Hiệp Đức chia sẻ: “Đoàn chúng tôi đến tham gia Ngày hội này với tinh thần học hỏi, giao lưu, trao đổi kinh nghiệm. Đồng thời các vận động viên, diễn viên cũng quyết tâm thi đấu hết mình mang về nhiều thành tích cho huyện nhà”.

Để có được màn thi đấu căng sức, gây cấn và đẹp mắt, các huyện đã đầu tư tập luyện công phu từ mấy tháng nay. Nghệ nhân Bhling Hạnh, Đội Trưởng đội trống chiêng huyện Nam Giang chia sẻ, cả đội đã tập luyện hơn 3 tháng ròng với mong muốn đem đến cho người xem có được màn trình diễn hấp dẫn, đặc trưng của đồng bào Cơ Tu. Thành tích cũng quan trọng nhưng quan trọng hơn là văn hóa truyền thống dân tộc Cơ Tu được lưu giữ thông qua các ngày hội như thế này: “Đây là dịp để khơi dậy lại các giá trị truyền thống văn hóa của dân tộc Cơ Tu nói riêng cho các lớp trẻ. Mong muốn sau đợt này trong số đội hình trẻ tham gia trống chiêng của xã Zuôih của Nam Giang sẽ nâng cao nhận thức gìn giữ, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc mình”.

Đặc biệt trong Lễ hội lần này có sự góp mặt giao lưu của Đoàn nghệ thuật anh em kết nghĩa huyện Đắk Chưng, tỉnh Sê Kông, nước bạn Lào. Ông Sican Đa, chuyên viên Văn phòng Ủy ban Chính quyền huyện Đắk Chưng chia sẻ: “Tôi rất vui mừng và vinh dự khi được tham gia Lễ hội Văn hóa Thể thao các huyện miền núi tỉnh Quảng Nam lần 19 đăng cai tại huyện kết nghĩa Nam Giang. Nét đẹp văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc đặc biệt là Tà Riềng và Cơ Tu của huyện Nam Giang cơ bản có nét tương đồng các tộc người bên huyện Đắk Chưng. Hai bên có mối quan hệ thân tình, anh em bà con kết nghĩa với nhau từ lâu. Mong sao mói thân tình này sẽ mãi giữ được bền lâu”.

Ông A lăng Mai, Chủ tịch UBND huyện Nam Giang cho biết, cùng với sự quan tâm, giúp đỡ hỗ trợ của Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh Quảng Nam, huyện Nam Giang đã dốc toàn lực để chuẩn bị những điều kiện tốt nhất cho sự gặp gỡ của các địa phương vùng núi trong kỳ lễ hội lớn này. “Mặc dù các điều kinh tế xã hội, cơ sở vật chất hạ tầng còn nhiều khó khăn, với niềm vinh dự và quyết tâm cao của toàn thể đảng bộ, chính quyền và nhân dân huyện Nam Giang cũng đã khắc phụ mọi khó khăn. Đến hôm nay với tư cách là đơn vị đăng cai có thể xem đã hoàn thành nhiệm vụ được giao và thành công tốt đẹp”.

Ông Trần Văn Tân, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam, Trưởng ban Tổ chức Lễ hội nhấn mạnh, Lễ hội văn hóa thể thao các huyện miền núi lần thứ 19 của tỉnh Quảng Nam là nhằm mục đích bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống vùng đồng bào các dân tộc trên địa bàn các huyện miền núi góp phần thiết thực cuộc vận động toàn dân rèn luyện thân thể theo gương Bác Hồ và phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa với mục tiêu chung là xây dựng con người Quảng Nam phát triển về trí tuệ, thể chất và tinh thần. Đồng thời, đây là sự kiện văn hóa, thể thao tiêu biểu ở khu vực miền núi, là dịp hội tụ, giao lưu những giá trị văn hóa độc đáo, đặc sắc nhất của đồng bào các dân tộc tỉnh Quảng Nam, góp phần quảng bá những giá trị văn hóa truyền thống của các địa phương miền núi đến du khách trong những ngày diễn ra lễ hội: “Lễ hội lần này, góp phần quảng bá, giới thiệu các sản phẩm đặc trưng của các huyện miền núi để các doanh nghiệp, công ty du lịch, lữ hành có dịp nghiên cứu, khám phá các giá trị văn hóa cốt lõi, những giá trị văn hóa phi vật thể của vùng đồng bào dân tộc thiểu số; nghiên cứu, khám phá các sản phẩm du lịch mới lạ ở vùng tây Quảng Nam để nghiên cứu, tìm hiểu, đầu tư trên vùng đất miền núi của tỉnh”./.