Coh pazêng c’moo ahay, đh’rưah lâng bh’rợ xay bhrợ liêm choom pazêng c’lâng xa nay âng Đảng, chính sách, pháp luật âng Nhà nước, tỉnh Yên Bái ơy bhrợ têng, xay bhrợ c’lâng xa nay, chính sách acoon coh đhị zr’lụ; coh đêêc t’bhlâng k’rong bhrợ pa dưr pr’ăt tr’mông; zư lêy lâng pa dưr râu chr’năp văn hoá ty đanh, nhâm mâng quốc phòng, an ninh zr’lụ đhanuôr acoon coh lâng ơy bơơn đợ bh’nơơn bh’rợ chr’năp.

Bơơn ta đoọng 8 ức đồng ting cơnh Nghị quyết 69 âng HĐND tỉnh Yên Bái, anoo Giàng A Dơ coh cr’noon Púng Luông, chr’val Púng Luông, chr’hoong Mù Cang Chải, tỉnh Yên Bái ơy bhrợ c’rol bh’năn lâng m’ma đoọng băn 30 p’nong bé. Tu zay ta mooh ooy kỹ thuật băn tơợ pazêng lơp pa choom lâng xơợng đài, báo năc cr’năn bé anag anoo dưr vaih liêm pa bhlâng, zooi pr’loọng đong anoo pa dưr thu nhập lâng năc choom bhrợ t’vaih cr’van cr’bhộ. Tơợ râu liêm choom coh tr’nơơp anoo Dờ prá xay lâng k’điêl năc choom pa rưh tươc 100 p’nong coh cr’chăl ha y: “Muy p’nong bé muy c’moo năc pa chô ha cu tơợ 400 tươc 500 r’bhâu đồng, ơy ng’pác zên băn. Bêl vêy ta zup zooi năc lâng đhanuôr coh zr’lụ ch’ngai bha dăh n’nâu công năc muy coh pazêng bh’rợ đoọng đhanuôr choom t’bil ha ul đharựt.”

Chr’hoong Mù Cang Chải ơy t’bhlâng xay moon, ta đang moon pazêng pr’loọng đong bhrợ têng bh’rợ b’băn crêê cơnh lâng đhr’năng âng pr’loọng đong. Tơợ đêêc, pazêng vel đong ch’mêệt lêy, xrặ t’nooi vêy zập pr’đơợ đoọng xay p’căh, ma mơ mr’cơnh lâng ta đang moon, pa choom đhanuôr bhr’lậ c’rol, câl pr’đươi, m’ma nhâm mâng râu liêm choom. Tước nâu cơy, chr’hoong Mù Cang Chải ơy vêy 86 pr’loọng đong nhăn bhrợ têng lâng pazêng zên bhrợ têng lâh 1,4 tỷ đồng. Đươi vêy cơnh đêêc, pazêng bh’năn âng chr’hoong bơơn 73 r’bhâu p’nong. T’cooh Vàng Bua Tủa, Chủ tịch UBND chr’val Púng Luông, chr’hoong Mù Cang Chải xay moon: “Bêl vêy zên n’nâu năc pr’loỌng đong đharựt bơơn vặ zên, coh đêêc pr’loọng đong hân đoo công vêy t’rí, c’rooc băn coh pr’loọng đong, pa dưr pr’loọng đong ting t’ngay choom t’bil lơi đharựt. Vêy pr’loọng đong công đươi zên đoọng bhrợ t’bhưah bh’rợ b’băn.”

Bh’nơơn t’mêê xay moon năc ky năc k’tứi pa bhlâng coh xa nay bh’rợ k’rong bhrợ âng Đảng, Nhà nước tươc ooy đhanuôr acoon coh lâng da ding k’coong cơnh: Xa nay bh’rợ 135 cr’chăl: 1,2,3 đơc đoọng ha pazêng chr’val, bhươl cr’noon pa bhlâng zr’năh k’đhap; Nghị quyết 30A/2008/NQ-CP ooy xa nay bh’rợ pa xiêr đharựt đơơh lâng nhâm mâng lâng 61 chr’hoong vêy ta xay bhrợ coh pazêng c’moo ahay; lâng chr’năp bhlâng năc Đề án zazum pa dưr kinh tế - xã hội zr’lụ đhanu7ôr acoon coh lâng da ding k’coong cr’chăl c’moo 2021- 2030 ơy vêy Quốc hội xay moon bhrợ têng coh c’moo 2019. Ting cơnh t’cooh Đỗ Văn Chiến, bêl ahay năc bhrợ Chủ nhiệm- Bộ trưởng Uỷ ban acoon coh (nâu cơy năc Chủ tịch Uỷ ban Trung ương MTTQ Việt Nam) năc đề án n’nâu pazêng vêy: “Đề án n’nâu bha lâng năc xay bhrợ 10 dự án lâng xay moon năc vêy 3 râu t’mêê. Râu t’mêê tr’nơơp năc xay moon cớ zr’lụ acoon coh lâng da ding k’coong, xay moon ghít pazêng zr’lụ pa bhlâng zr’năh k’đhap đoọng tơợ đêêc năc t’bhlâng k’rong bhrợ liêm choom, bhrợ t’vaih bh’rợ bhrợ cha lâng pa dưr manuyh pa bhrợ đoọng ha zr’lụ đhanuôr acoon coh lâng da ding k’coong. Bh’rợ bhrợ cha n’nâu pa têệt lâng 3 bh’rợ bha lâng: pa dưr kinh tế crâng, zư lêy lâng pa dưr crâng; b’băn, pa dưr bh’năn t’đui ooy đhr’năng âng pazêng zr’lụ; bhrợ t’vaih bh’rợ bhrợ cha choh bhrợ sâm lâng pazêng râu tơơm zơ nươu chr’năp crêê cơnh lâng đhr’năng âng cruung đác âng pazêng zr’lụ. Xay bhrợ pazêng râu xa nay chr’năp đoọng ha pân đil lâng pân k’tưi coh zr’lụ đhanuôr acoon coh lâng da ding k’coong. Đh’rưah lâng n’năc năc xay bhrợ lơi pazêng j’niêng cr’bưn căh liêm crêê cơnh tr’pay diic điêl coh bhuh xoọng, đơơh pay k’diic k’điêl lâng t’bil j’niêng cr’bưn căh liêm crêê; T’bhlâng pa dưr bh’rợ giáo dục, y tế đoọng pa dưr râu liêm choom âng dân số lâng da ding k’coong./.”

BẢN LÀNG ĐỔI THAY NHỜ CÁC CHƯƠNG TRÌNH ĐẦU TƯ

 HỖ TRỢ CỦA NHÀ NƯỚC

Giàng Seo Pùa- VOV4

Trong suốt chiều dài lịch sử, đồng bào các dân tộc thiểu số Việt Nam đã khẳng định vai trò to lớn trong công cuộc dựng nước, giữ nước, cũng như trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm, ban hành nhiều chủ trương, chính sách nhằm phát triển mọi mặt đời sống xã hội của vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Đề án tổng thể phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030 được Quốc hội phê duyệt theo Nghị quyết số 88/2019/QH14 ngày 18/11/2019 là minh chứng rõ nét cho chính sách đúng đắn của Đảng, Nhà nước ta và là động lực giúp đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi phát triển về mọi mặt.

Trong những năm qua, cùng với việc thực hiện có hiệu quả các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, tỉnh Yên Bái đã ban hành, triển khai nhiều chủ trương, chính sách dân tộc trên địa bàn; trong đó tập trung đầu tư phát triển kinh tế-xã hội; bảo tồn, giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống, bảo đảm quốc phòng, an ninh vùng đồng bào DTTS và đã đạt được những kết quả quan trọng.

Được hỗ trợ 8 triệu đồng theo Nghị quyết 69 của HĐND tỉnh Yên Bái, anh Giàng A Dờ ở bản Púng Luông, xã Púng Luông, huyện Mù Cang Chải, tỉnh Yên Bái đã đầu tư chuồng trại và con giống để nuôi 30 con dê. Nhờ chăm chỉ học hỏi kỹ thuật chăn nuôi qua các lớp tập huấn và qua nghe đài, báo mà đàn dê của anh sinh trưởng và phát triển tốt, giúp gia đình tăng thu nhập và có thể làm giàu. Từ hiệu quả bước đầu anh Dờ bàn với vợ phát triển đàn dê lên 100 con trong thời gian tới: “Mỗi con dê một năm có thể cho mình 400 đến 500 nghìn, trừ cả chi phí. Khi được hỗ trợ đối với người dân vùng cao, vùng sâu, vùng xa này thì cũng là một trong những biện pháp để nhân dân xóa đói giảm nghèo.”

Huyện Mù Cang Chải đã đẩy mạnh tuyên truyền, vận động các hộ dân đăng ký thực hiện các mô hình chăn nuôi phù hợp với điều kiện từng gia đình. Trên cơ sở đó, các địa phương rà soát, lập danh sách đối tượng đủ điều kiện bảo đảm công khai, dân chủ và vận động, hướng dẫn người dân tu sửa chuồng trại, mua vật tư, con giống bảo đảm chất lượng. Đến nay, huyện Mù Cang Chải đã có 86 hộ đăng ký với tổng kinh phí trên 1,4 tỷ đồng. Nhờ đó, tổng đàn gia súc của huyện đạt 73.000 con. Ông Vàng Bua Tủa, Chủ tịch UBND xã Púng Luông, huyện Mù Cang Chải cho biết: “Khi có nguồn vốn này thì cơ bản các gia đình hộ nghèo được vay vốn, trong đó gia đình nào cũng có trâu bò nuôi trong gia đình, đưa các gia đình từng bước thoát nghèo. Có những gia đình cũng tận dụng đồng vốn để mở rộng mô hình chăn nuôi.”

Kết quả vừa nêu chỉ là mảng rất nhỏ trong các chương trình đầu tư của Đảng, Nhà nước đến với vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi như: Chương trình 135 giai đoạn: 1, 2, 3 dành cho các xã, thôn bản đặc biệt khó khăn; Nghị quyết 30A/2008/NQ-CP Về chương trình hỗ trợ giảm nghèo nhanh và bền vững đối với 61 huyện nghèo được thực hiện trong những năm qua; và đặc biệt là Đề án tổng thể phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2030 đã được Quốc hội phê duyệt năm 2019. Theo ông Đỗ Văn Chiến, nguyên Chủ nhiệm-Bộ trưởng Ủy ban Dân tộc (nay là Chủ tịch Ủy Ban Trung ương MTTQVN) thì đề án này bao gồm: “Đề án này trọng tâm là thực hiện 10 dự án và xác định là có 3 điểm mới. Điểm thứ nhất là phân định lại vùng dân tộc thiểu số và miền núi, xác định rõ những vùng đặc biệt khó khăn để từ đó tập trung đầu tư có trọng tâm, trọng điểm mang lại hiệu quả thiết thực, tạo sinh kế và phát triển nguồn nhân lực cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Sinh kế này gắn với 3 nhiệm vụ chính: phát triển kinh tế lâm nghiệp, bảo vệ và phát triển rừng; Chăn nuôi, phát triển đàn gia súc, gia cầm theo ưu thế của từng vùng; Tạo sinh kế về sản xuất sâm và các dược liệu quý phù hợp với điều kiện sinh thái của từng vùng. Giải quyết những vấn đề bức thiết nhất đối với phụ nữ và trẻ em vùng dân tộc thiểu số và miền núi. Cùng với đó là giải quyết phong tục tập quán lạc hậu như hôn nhân cận huyết, tảo hôn và xóa bỏ những phong tục tập quán lạc hậu; Tập trung phát triển giáo dục, y tế để nâng cao chất lượng dân số và miền núi./.”