Tr’nơớp c’moo 2017, cóh muy chu lướt lum lêy manuýh pr’zớc cóh tỉnh Lâm Đồng xoọc pa bhrợ cóh Công ty tỵ băn chr’gơơng đoọng pay t’ghê nhuum, a noo Nghiệp nắc vêy ta pa choom ooy bh’năn băn n’nâu. Bêl chô ooy đong, a noo nắc lướt lêy cóh muy bơr zr’lụ băn chr’gơơng đhị zr’lụ tỉnh. Xang muy cr’chăl ch’mêết lêy, chêếc ta moóh kinh nghiệm băn, lêy bh’rợ băn chr’gơơng công doọ lấh k’đháp, p’xoọng ooy đêếc, Công ty Trường Sinh ký hợp đồng nhâm mâng bh’rợ đoọng m’ma lâng đương câl, nắc a noo Nghiệp vặ zên ngân hàng 100 ức đồng lâng câl 7 p’nong chr’gơơng m’ma tơợ Lâm Đồng chô băn; cắh ơy ng’xay zên bhrợ têng c’rol mơ 30 ức đồng. Lâng đợ zên 130 ức đồng lâng pr’loọng đong a noo nắc bấc pa bhlâng, nắc tơớp băn anoo công k’rang, tu rau cắh liêm ha chr’gơơng lâng nắc tỵ a đhắh ắt cóh crâng k’coong. A noo Nguyễn Sinh Nghiệp, ắt đhị Tân Phước, chr’val Tân Tiến, chr’hoong Bù Đốp prá: “Acu lướt lêy, chêếc ta moóh n’năl công bấc bh’rợ b’băn n’nâu, acu lêy nắc liêm choom, tu bh’năn cóh đây công bấc, tơợ đêếc nắc acu vêy cr’noọ pay chô đơơng băn đoọng pa dưr kinh tế pr’loọng đong lâng zúp zooi apêê ađhi a noo cóh bhươl cr’noon đh’rứah ting băn, đh’rứah pa dưr pr’ắt tr’mông”.

Ảnh: Báo CAND

  Rau pr’hay bhlâng cóh bh’rợ băn chr’gơơng âng a noo Nghiệp nắc a noo dzợ đớc loa k’tứi đớc cóh c’rol đoọng pa xul pr’hát cóh toong t’ngay đoọng ha chr’gơơng xơợng. A noo Nghiệp xay moon, chr’gơơng nắc tỵ a đhắh ắt cóh crâng k’coong, buôn k’pân ha manuýh. Nắc lấh 10 t’ngay xơợng pr’hát xa nul, a noo nắc choom p’đăn ooy chr’gơơng, chr’gơơng xang cha cha nắc bếch, doọ dzợ buôn c’jệ cơnh bêl ahay.

Công cơnh a noo Nghiệp, băn chr’gơơng công buôn, nắc lêy ch’mêết bhrợ liêm ghít 3 rau sạch: cha sạch, ộm sạch, ắt sạch. Lấh ooy bh’rợ xay bhrợ liêm crêê c’rol, chr’na âng chr’gơơng bấc bhlâng nắc axậ n’loong, công cơnh băn bé. Đoo bêl chr’gơơng tơớp chặt t’ghê nhuum nắc bh’rợ băn liêm crêê lấh mơ, đoọng t’ghê nhuum u clơợng, rau liêm choom nắc bấc. Chr’gơơng công doọ lấh crêê pr’lúh, đanh đanh nắc buôn váih đhr’năng goóh móh lâng crêê k’hir, ng’lêy ghít nắc buôn pa bhlâng ng’năl lâng buôn ng’pa dứah. Chr’gơơng 3 c’moo nắc tơớp choom pay chr’gơơng nhuum. P’nong ga mắc muy chu pay chr’gơơng nắc tơợ 0,5kg lâng muy c’moo pay 2 chu. Lâng chr’nắp âng thị trường xoọc đâu mơ 2,5 ức đồng muy lạng nắc zập c’moo muy p’nong chr’gơơng bơơn pay pa chô đợ zên mơ 25 ức đồng tơợ t’ghê nhuum. Lấh ooy zên ng’pay pa chô tơợ t’ghê nhuum, manuýh băn nắc dzợ pay pa chô zên tơợ bh’rợ pa câl lêệ, pa câl m’ma. A noo Nghiệp prá: “Nâu cơy a cu lêy băn cơnh đâu nắc liêm choom pa bhlâng, cóh ha y ha dang dzợ bơơn pay t’ghê nhuum nắc đợ zên bơơn pay pa chô bấc lấh mơ, t’piing lâng bh’rợ băn bé nắc ng’bơơn chr’gơơng n’nâu buôn lấh mơ, ađoo buôn cha bấc bhơi xấc, xậ n’loong, rau đêếc nắc buôn pa bhlâng ng’bơơn”.

Prá xay ooy bh’rợ n’nâu, t’coóh Nông Thanh Hùng, Phó Chủ tịch Hội đhanuôr bhrợ ha rêê đhuốch chr’val Tân Tiến, chr’hoong Bù Đốp xay moon: “Rau xa nay bh’rợ âng vel đong nắc đơơng âng hội viên ooy đâu đoọng lêy bh’rợ n’nâu, rau bơr nắc hội đhanuôr bhrợ ha rêê đhuốch ch’mêết lêy prá xay lâng bhrợ t’váih bấc c’lâng bh’rợ prá xay lâng ngân hàng chính sách đoọng vặ zên t’đui đoọng, cắh cậ zên âng trung ương hội đhanuôr bhrợ ha rêê đhuốch đơơng âng ooy vel đong đoọng bhrợ t’bhứah bh’rợ b’băn n’nâu”.

Bh’rợ xăl chr’nóh chr’bêết, bh’năn băn crêê cơnh nắc muy cóh pazêng bh’rợ đoọng pa dưr xa nay bh’rợ bhrợ têng nông nghiệp âng vel đong, cóh đêếc vêy Bình Phước. Hân đhơ cơnh đêếc, ting cơnh apêê chuyên gia nông nghiệp, ha dang băn chr’gơơng nắc zên tơớp băn đươi dua bấc bhlâng t’piing lâng bh’rợ băn bh’năn rau lơơng, bil bấc t’ngay c’xêê ng’băn lâng g’lêếh c’rơ ng’băn, cr’chăl ng’băn u đanh tước lấh 2 c’moo nắc vêy bơơn pay t’ghêê nhuum, nắc đhanuôr chêếc lêy ghít đoọng vêy đợ bh’rợ b’băn crêê cơnh./.

Bình Phước: Triển vọng từ nuôi hươu lấy nhung

                                                                                    CTV VOV

Mô hình nuôi hươu lấy nhung tuy không mới, nhưng ở địa bàn tỉnh Bình Phước nói chung và huyện biên giới Bù Đốp nói riêng chưa thực sự phổ biến. Do thị trường tiêu thụ chưa đảm bảo nên người dân chưa dám đầu tư nuôi thử. Có kinh nghiệm với nhiều loại vật nuôi khác nhau và chuyên môn thú y, anh Nguyễn Sinh Nghiệp đã mạnh dạn quyết định đầu tư vào nuôi hươu lấy nhung.

Đầu năm 2017, trong một lần ghé thăm người bạn ở tỉnh Lâm Đồng đang làm trong Công ty Trường Sinh chuyên nuôi hươu lấy nhung, anh Nghiệp được tư vấn về vật nuôi này. Khi trở về nhà, anh tiếp tục đi học tập kinh nghiệm tại một số trang trại hươu trên địa bàn tỉnh. Sau một thời gian nghiên cứu, học hỏi kinh nghiệm, thấy nuôi hươu cũng không phức tạp, thêm vào đó, Công ty Trường Sinh ký hợp đồng đảm bảo việc cung cấp giống và đầu ra ổn định, nên anh Nghiệp quyết định vay ngân hàng 100 triệu đồng mua 7 con hươu giống từ Lâm Đồng về nuôi; chưa kể chi phí gần 30 triệu đồng làm chuồng trại. Số vốn gần 130 triệu đồng đối với gia đình anh là không hề nhỏ, nên khi mới bắt đầu giai đoạn đầu tư, anh cũng cảm thấy lo lắng vì sự rủi ro do hươu là vật nuôi hoang dã. Anh Nguyễn Sinh Nghiệp, ngụ Tân Phước, xã Tân Tiến, huyện Bù Đốp nói:“Mình cũng đi tìm hiểu rất là nhiều thì mô hình này mình thấy rất là tốt vì nguồn thức ăn ở đây mình rất dồi dào nhất là nọc sống nên mình có ý tưởng mình lấy về để nuôi để phát triển kinh tế gia đình và cho anh em hàng xóm cùng nhau nuôi, cùng nhau phát triển kinh tế vậy thôi”

Điều thú vị ở mô hình nuôi hươu của anh Nghiệp là anh đầu tư bộ loa nhỏ để trong chuồng mở nhạc suốt ngày cho Hươu nghe. Anh Nghiệp cho biết, hươu là loài vật hoang dã nên rất nhát người. Nhưng chỉ sau hơn 10 ngày nghe nhạc, anh đã có thể đến gần, hươu ăn xong thì ngủ, không hoảng hốt hay phá như trước kia.

Cũng theo anh Nghiệp, nuôi hươu cũng tương đối dễ, chỉ lưu ý thực hiện 3 sạch: ăn sạch, uống sạch, ở sạch. Ngoài việc đảm bảo tốt về chuồng trại, thức ăn của hươu cũng chủ yếu là lá cây như dê. Chỉ đến khi hươu bắt đầu mọc nhung thì cần chế độ chăm sóc đặc biệt hơn để nhung đạt trọng lượng, chất lượng cao hơn. Hươu cũng ít khi bị bệnh, lâu lâu có thể bị khô mũi hoặc bị cảm, chỉ cần để ý một chút là có thể nhận biết và cũng rất dễ chữa. Hươu 3 năm tuổi là bắt đầu cho thu hoạch nhung. Con trưởng thành mỗi lần lấy nhung được khoảng 0,5 kg và mỗi năm thu hoạch 2 lần. Với giá thị trường khoảng 2,5 triệu đồng/lạng như hiện nay thì mỗi năm một con Hươu cho thu nhập 25 triệu đồng từ nhung. Ngoài nguồn thu từ nhung, người nuôi còn có nguồn thu từ bán thịt, bán hươu giống. Anh Nghiệp nói: “Bây giờ mình thấy phát triển vậy là tốt rồi, tới đây nếu mà được cắt nữa kinh tế nó sẽ phát triển vì cái giá của nó rất cao, so với con dê thì nó dễ hơn con dê nhiều nó ăn tạp hơn con dê rất là nhiều nó ăn tất cả các loại thực vật, lá cây.”

Nói về mô hình này, ông Nông Thanh Hùng, Phó Chủ tịch Hội Nông dân xã Tân Tiến, huyện Bù Đốp cho biết: “Cái hướng của địa phương đưa hội viên vào đây để tham quan mô hình thứ 2 hội nông dân sẽ nghiên cứu trao đổi và mở ra nhiều hướng như trao đổi với ngân hàng chính sách mở ra vốn ưu đãi hoặc nguồn vốn của trung ương hội nông dân đưa về cho địa phương để nhân rộng mô hình này ra.”

  Việc chuyển đổi cây trồng, vật nuôi hợp lý là một trong những giải pháp nhằm phát triển nền sản xuất nông nghiệp của các địa phương, trong đó có Bình Phước. Song theo các chuyên gia nông nghiệp, nếu chọn nuôi hươu thì do nguồn vốn đầu tư ban đầu khá cao so với một số loài vật nuôi khác, lại tốn thời gian và công chăm sóc, thời gian nuôi kéo dài và phải sau hơn 2 năm nuôi mới có thể khai thác nhung, nên người dân cần tìm hiểu kỹ lưỡng để có sự đầu tư phù hợp./.