Cóh acoon pợ ta chóh bhrợ đhị đhăm ặt t’mêê Khe Chữ, chr’val Trà Vân, chr’hoong Nam Trà My, t’coóh Hồ Văn Sơn tợt za nươr ooy t’nool pợ, mắt ch’lang lêy ooy ch’ngai bha dắh. T’coóh Sơn moon, tơợ đanh a hay, đha nuôr Ca Dong cóh chr’val Trà Vân zấp t’ngay p’zay pa bhrợ ta têng, ặt ma mông đhị dzung da ding n’nâu, da ding ca coong đoọng ha đha nuôr ha roo a bhoo ca bhô luônh, crâng đoọng đác đha nuôr hoọm buốch, ộm cha zấp t’ngay. Pr’ặt tr’mông têêm ngăn âng đha nuôr z’lấh cắh năl mơ lang ma nứih đhị dzung da ding n’nâu. Nắc ngai bhr’nêy, đhêêng đhị cr’blêếh mặt, prang bha nụ Ông Tuần, vel 2, chr’val Trà Vân âng t’coóh Sơn dưr bil bal bh’hít, đong xang, ruộng tông zêng bil  tu muy g’lúh hr’lang da ding k’pân  ga hớt cắh bool lêy tơợ ahay. T’coóh Hồ Văn Sơn moon: “Bil lứch, zấp râu cr’van cr’bhố, đong xang zêng bil lứch, bh’năn p’rơơi, chr’nóh chr’bêệt zêng chêệt loong lứch. Đong vêy 4 cha nắc, a vóc t’lách cắh ma mông, k’điêl lâng a vóc t’ha bhrêy ngân, ha dợ a cu nắc bhrêy cóh a ọc. Công đươi vêy bơơn đha nuôr zooi đoọng ặt cóh đong lâng chắp hơnh apêê đong liêm loom, chính quyền apêê tổ chức âng chr’hoong, tỉnh âi zooi đoọng loọn đơớh.”

K’noọ muy c’xêê n’nâu, zấp cấp ủy chính quyền vel đong, apêê tổ chức đoàn thể, apêê đong liêm loom zấp tơợ zêng chô tước chr’hoong da ding ca coong Nam Trà My. Ting c’bhúh xe đơơng âng pr’đươi trông dấc z’lấh crâng ca coong, c’lâng lụ c’tiêr đoọng tước lâng đha nuôr cóh đâu, tr’pác đợ râu bil bal xang g’lúh boo túh ha nua. A moó Hồ Thị Tính, vel 1 chr’val Trà Vân, lấh bil p’nong ca coon 9 c’moo đh’rứah lâng đhrnong đong crêê đác túh lâng k’tiếc đhêl t’coọng p’loong, xay moon: “Bil ca coon, bil đong, bil lứch zấp râu. Bấc t’ngay n’nâu, a cu nắc ặt cóh đong apêê lơơng. Bơơn đớp râu zooi đoọng tơợ chính quyền, tơợ apêê liêm loom bấc râu, mắm, bhoóh, mì tôm, đhr’num… lấh n’nắc, đha nuôr cóh đâu công pa bhlâng kiêng vêy đhị ặt ma mông yêm têêm.”

T’coóh Nguyễn Văn Điền, Chủ tịch Hội Từ thiện chr’hoong Nam Trà My xay moon, cơnh lâng râu k’rang lêy za zum âng prang k’tiếc lâng bh’cộ n’đắh piing, bấc đoàn liêm loom n’đhơ c’bhúh ma nứih lâng cha nắc ma nứih âi tước zooi đoọng loon đơớh ha đha nuôr da ding ca coong, pa bhlâng nắc chr’hoong Nam Trà My. Cơnh lâng loom luônh n’nắc, tước n’nâu câi, chr’hoong Nam Trà My đoọng lấh 3000 hun pr’hêl ha đha nuoro apêê chr’val lum cắh pr’đoọng: “Bấc pr’loọng đha nuôr lướt bộ tơợ 5 giờ ra diu đoọng bơơn tước đhị trụ sở ủy ban chr’val doọng đớp pr’hêl zooi đoọng. đhị đêếc, ahêê bơơn lêy râu đoàn kết, cr’er da dô âng đha nuôr cóh xuôi đớc đoọng ha da ding ca coong. Cóh cr’chăl ha y, chr’hoong đh’rứah lâng đha nuôr t’bhlâng bhrợ bhr’lậ đoọng đha nuôr vêy đhị cha, ặt ma mông yêm têêm. Pa bhlâng kiêng bhlâng xoọc đâu ắnc bơơn đớp râu zooi đoọng tơợ apêê đong liêm loom, nắc đoo chr’pợ, đoọng đha nuôr chọh bhrợ đong ặt, xoọc đâu chr’pợ cha pợ đong cắh âi vêy.”

Xang bêl boo túh lướt z’lấh, prang hệ thống chính quyền chr’hoong Nam Trà My k’rong zư pa dứah bhrêy tắh, chơớc lêy ma núih cheệt bil. Chr’hoong k’rong ch’mêệt lêy đợ pr’loọng crêê ga lập, crêê hr’lang, vêy đhr’năng hr’lang đoọng vêy cơnh năl pa tơơi đha nuôr. Tước nâu câi, prang chr’hoong vêy 206 đong crêê hr’lang, crêê ga lấp lâng vêy đhr’năng hr’lang ga lấp kiêng đơớh tơơi đhấc. Cóh đêếc, vel 2, chr’val Trà Vân vêy 144 pr’loọng xoọc đương pa tơơi. T’coóh Hồ Quang Bửu, Chủ tịch UBND chr’hoong Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam đoọng năl: “Xoọc đâu, chr’hoong Nam Trà My bil bal bấc bhlâng, c’lâng c’tốch crêê hư ha lêêng. Đhị chr’hoong, đhr’năng hư zớch c’lâng tơợ chr’hoong tước chr’val, tơợ chr’val chô tước vel nắc pa bhlâng bấc lâng đhị 21 đhị hr’lang pa bhlâng cr’pân. Lấh n’nắc, apêê ruộng tông, chr’nóh chr’bêệt ga lấp zêng k’dâng lêy 90%, bha nậ đác công cơnh đác ch’ngaach cóh đâu zêng hư  lứch. Pa bhlâng zr’nắh k’đháp cơnh lâng chr’hoong Nam Trà My.”

Cơnh xang đhí a muốt số 12, bấc g’lúh xe đơơng âng pr’đươi trông dấc ch’na dhd’nắh đoọng ha đha nuôr đhị l’lăm. N’đhơ cơnh đêếc, n’đắh đanh đươnh, đha nuôr cóh Nam Trà My moon la lay lâng apêê zr’lụ crêê bil hư xang boo túh zr’lụ da ding ca coong Quảng Nam moon za zum ap bhlâng kiêng râu pa zum têy chroi c’rơ âng zấp cấp, chính quyền đoọng vêy đong ặt, k’tiếc pa bhrợ yêm têêm. T’meê đâu, Đoàn lướt pa bhrợ âng Quân khu 5 t’mêê ch’mêệt lêy zr’lụ quy hoạch đhăm đha nuôr ặt ma mông đhị t’mêê Khe Chữ chr’val Trà Vân, chr’hoong Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam. Dự án bơơn xay bhrợ vêy zooi đoọng ha đha nuôr veye pr’ặt tr’mông yêm têêm, vêy đong xang k’rêêm loom bhrợ têng./.

Mưa lũ đi qua, tình người ở lại

 ( A lăng Lợi)

Đợt mưa lũ gây sạt lở núi hồi đầu tháng 11 vừa qua gây nhiều thiệt hại về người và tài sản của bà con vùng núi Quảng Nam. Với tình đoàn kết, lá lành đùm lá rách, gần tháng nay các cấp chính quyền, các tổ chức, cá nhân, các nhà hảo tâm đã kịp thời đến với bà con chịu thiệt hại sau mưa lũ, chia sẻ những khó khăn, cứu trợ các nhu phẩm thiết yếu để bà con ổn định cuộc sống trước mắt. Thế nhưng, bà con nơi đây đang cần sự quan tâm nhiều hơn của các cấp chính quyền để ỏn định cuộc sống lâu dài.

Trong túp lều dựng tạm tại nơi ở mới Khe Chữ, xã Trà Vân, huyện  Nam Trà My, ông Hồ Văn Sơn ngồi tựa lưng vào cột, ánh mắt nhìn xa xăm vô định. Ông Sơn bảo, bao đời nay, bà con Ca Dong ở xã Trà Vân vẫn miệt mài lao động, sinh sống dưới chân núi này, núi cho bà con lúa gạo để ăn, rừng đầu nguồn cho bà con dòng nước mát để uống và sinh hoạt mỗi ngày. Cuộc sống yên bình của bà con trải qua biết bao thế hệ ở nơi chân núi này. Thế mà, chỉ trong chốc lát, cả nóc Ông Tùng, thôn 2, xã Trà Vân của ông Sơn bỗng dưng biến mất, nhà cửa, ruộng đồng bị san bằng bởi một trận lở núi kinh hoàng. Ông Hồ Văn Sơn nghẹn ngào:“Mất hết, của cải tài sản trong nhà mất hết rồi, các thứ chăn nuôi, trồng trọt trôi chết hết rồi. Nhà có 4 người, thằng con trai nhỏ chết, vợ, đứa con đầu bị thương nặng đang, còn tôi bị thương nhẹ hơn. Cũng nhờ được bà con giúp đỡ ở nhờ mấy bữa và cảm ơn các nhà hảo tâm, chính quyền  các tổ chức của huyện, tỉnh đã trợ giúp kịp thời.”

Gần tháng nay, các cấp ủy chính quyền địa phương, các tổ chức đoàn thể, các nhà hảo tâm từ khắp nơi đều hướng về huyện miền núi Nam Trà My. Từng đoàn xe chở hàng cứu trợ băng qua những cung đường lầy lội, khúc khuỷu để đến với bà con nơi đây, chia sẻ một phần đau thương mất mát sau đợt mưa lũ vừa qua. Chị Hồ Thị Tính, thôn 1 xã Trà Vân, huyện Nam Trà My đã mất đi đứa con trai đầu 9 tuổi cùng với ngôi nhà bị  nước lũ và đất đá cuốn trôi, bộc bạch: “Mất con, mất nhà, mất hết rồi. Mấy ngày nay, tôi phải ở nhờ nhà hàng xóm. Nhận được quà hỗ trợ từ chính quyền, từ các nhà hảo tâm nhiều lắm, nào mắm, mì tôm, dầu ăn, mềm đắp… Bà con ở đây lại rất cần có chỗ ở ổn định.”

Ông Nguyễn Văn Điền, Chủ tịch Hội từ thiện huyện Nam Trà My chia sẻ, với sự quan tâm chung của đồng bào cả nước và lãnh đạo cấp trên, nhiều đoàn từ thiện kể cả tập thể và cá nhân đã đến hỗ trợ kịp thời cho đồng bào miền núi đặc biệt là huyện Nam Trà My. Với tình cảm đó, đến hôm nay huyện Nam Trà My cấp phát trên 3000 suất quà cho người dân các xã gặp nạn: “Nhiều hộ dân đi bộ từ 5 giờ sáng để đến được trụ sở ủy ban xã để nhận quà hỗ trợ. Qua đó, ta thấy được tình đoàn kết, tình thương yêu của đồng bào miền xuôi dành cho miền núi. Trong thời gian tới, huyện cùng với nhân dân cố gắng khắc phục để bà con có chỗ ăn, chỗ ở ổn định. Rất mong muốn nhất hiện nay là nhận được hỗ trợ từ các nhà hảo tâm, đặc biệt là tấm lợp, để bà con dựng nhà mà hiện nay tấm lợp chưa có.”

Sau khi cơn bão lũ 12, toàn hệ thống chính quyền huyện Nam Trà My tập trung cứu chữa người bị thương, tìm kiếm người chết và mất tích. Huyện tập trung điều tra khảo sát những hộ bị vùi lấp, bị sạt lỡ, có nguy cơ sạt lỡ để có hướng di dời dân. Đến nay toàn huyện có 206 nhà bị sạt lở, bị vùi lấp và nguy cơ sạt lở cần di dời gấp. Trong đó, thôn 2, xã Trà Vân có 144 hộ có nguy cơ sạt lở đang trong quá trình chờ di dời. Ông Hồ Quang Bửu, Chủ tịch UBND huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam cho biết:“Hiện nay, huyện NTM thiệt hại rất nhiều, đường sá bị chia cắt. Trên huyện tình hình chia cắt từ xã tới huyện, từ xã tới thôn rất là lớn và trên 21 điểm sat lở ta luya rất nguy hiểm. Ngoài ra, các ruộng đồng, hoa màu bị vùi lấp gần như trên 90%, thủy lợi cũng như nước sạch trên núi này hầu như hư toàn bộ. Rất khó khăn đối với huyện Nam Trà My”.

Ngay sau cơn bão số 12 đi qua, những chuyến xe chở hàng cứu trợ lương thực thực phẩm phục vụ nhu cầu trước mắt cho bà con. Tuy nhiên, về lâu dài, bà con ở Nam Trà My nói riêng và vùng những vùng bị thiệt hại sau mưa lũ vùng núi Quảng Nam nói chung rất cần sự chung tay giúp sức của các cấp chính quyền để có nhà ở, đất sản xuất ổn định. Mới đây, Đoàn công tác của Quân khu 5 vừa khảo sát khu quy hoạch dân cư mới tại Khe Chữ thuộc xã Trà Vân, huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam. Dự án được triển khai sẽ giúp để bà con có cuộc sống ổn định, an cư lạc nghiệp./.